---
title: "Guìlín guìhuā chá"
url: https://thetea.app/zu/article/guilin-guihua-cha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Guìlín guìhuā chá (桂林桂花茶)

**I-Guìlín Guìhuā Chá** (*Guìlín guìhuā chá*, 桂林[桂花](https://thetea.app/zu/article/guihua)茶) itiye elinongiwe ngezimbali ze-osmanthus, lasesifundeni sasedolobheni i-Guìlín esifundazweni esizimele sase-Guangxi Zhuang. Igama lixhumanisa umkhiqizo nendawo kabili: u-桂 (*guì*) usho i-osmanthus, kanti negama likaGuìlín uqobo (桂林) lisho ukuthi "ihlathi le-osmanthus". Isisekelo setiye sigcwaliswa ngephunga lezimbali ze-osmanthus, njengasematiyeni e-jasmine; incazelo yophawu lwezolimo ibiza izisekelo ezimbili, itiye eliluhlaza nelibomvu, ngakho igama alikhawulelwe ekilasini elilodwa. Indawo evikelwe ihlanganisa sonke isifunda, izifunda zedolobha eziyisithupha kanye nezifunda eziyishumi nanye. Kusukela ngo-2014 lokhu kuwuphawu lwezindawo zezolimo, kusukela ngo-2025 kungumkhiqizo onophawu lwendawo.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye elinongiwe ngezimbali (花茶, *huāchá*): isisekelo setiye esigcwaliswe ngephunga le-osmanthus. Incazelo yophawu lwezolimo ibiza izinhlobo ezimbili, esisekelweni esiluhlaza nesibomvu (绿茶、红茶级型坯); esimemezelweni sango-2025 isisekelo asibizwanga. Igama lihlanganisa amakilasi amabili, ngakho indatshana itholakala phakathi kwezigaba, hhayi kufolda yekilasi elilodwa.
* **Isigaba:** Itiye le-osmanthus laseGuangxi; uphawu lwezindawo zezolimo (2014) kanye nomkhiqizo onophawu lwendawo (2025).
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe esizimele sase-Guangxi Zhuang (广西壮族自治区, *Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū*), isifunda sedolobha i-Guìlín (桂林, *Guìlín*).
* **Indawo evikelwe:** Izifunda zedolobha eziyisithupha: i-Xiùfēng (秀峰), i-Xiàngshān (象山), i-Qīxīng (七星), i-Diécǎi (叠彩), i-Yànshān (雁山) kanye ne-Línguì (临桂), kanye nezifunda eziyishumi nanye: i-Língchuān (灵川), i-Xīng'ān (兴安), i-Quánzhōu (全州), i-Yángshuò (阳朔), i-Pínglè (平乐), i-Lìpǔ (荔浦), i-Lóngshèng (龙胜), i-Yǒngfú (永福), i-Gōngchéng (恭城), i-Zīyuán (资源) kanye ne-Guànyáng (灌阳).
* **Izixhumanisi zendawo:** 109°36′–111°29′ empumalanga, 24°15′–26°23′ enyakatho, okungaphezu kwamadigri amabili ngobubanzi.

**2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **I-Osmanthus nedolobha.** Igama leGuìlín lisuselwa emahlathini e-osmanthus; i-osmanthus iyimbali ewuphawu lwedolobha.
    * **Umlando wakuqala ngokwencazelo yophawu.** Incazelo yophawu lwezolimo ithi ukwenza nokuphuza itiye le-osmanthus eGuìlín kwaqala ngesikhathi sikaTang; ngesikhathi sikaSong itiye lendawo lalisaziwa ngokuthi i-修仁茶 (*xiūrén chá*), ngesikhathi sikaQing laziwa ngokuthi i-六垌茶 kanye ne-龙脊茶. Imibhalo okusekelwe kuyo lokhu kubhalwa ayikho encazelweni, futhi amatiye aqanjwe lapha awazange abe ngawase-osmanthus ngempela.
    * **Ngawo-1970.** Ngokwencazelo efanayo, itiye le-osmanthus laqala ukukhiqizwa yi-Guilin Tea Factory yaseGuangxi.
    * **2014.** Ngomhla ka-18 Novemba uMnyango Wezolimo ngesimemezelo № 2179 wabhalisa i-Guìlín Guìhuā Chá njengophawu lwezindawo zezolimo, inombolo AGI01551. Umnikazi wophawu angimtholanga emithonjeni etholakele.
    * **2016.** NgoJanuwari itiye lafakwa ohlwini lukazwelonke lwemikhiqizo yezolimo "edumile, ekhethekile, esezingeni nepisha" yonyaka wezi-2015, ngokwemininingwane eyireferensi.
    * **2025.** Ngesimemezelo № 640 i-State Intellectual Property Office (CNIPA) yaqaphela igama njengomkhiqizo onophawu lwendawo; kuso leso simemezelo kwakunamagama ayi-1409.
* **Igama:**
    * "Guìlín" (桂林) lisho "ihlathi le-osmanthus", igama ledolobha.
    * "Guìhuā" (桂花, *guìhuā*) yizimbali ze-osmanthus.
    * "Chá" (茶, *chá*) lisho "itiye".
* **Ukubaluleka kwamasiko:** EGuìlín i-osmanthus iyingxenye yegama nobuso bedolobha, futhi itiye le-osmanthus liqhubeka nalolu xhumano. Igama lilisungula kuso sonke isifunda, hhayi endaweni eyodwa kuphela.

**3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Isitshalo sokunonga:** I-osmanthus enuka kamnandi (*Osmanthus fragrans*). Okuhamba phambili ekunongeni ngokwezincazelo yi-osmanthus yendawo esagolide, i-金桂 (*jīnguì*): imbali enkulu, amacembe awugqinsi, umbala osagolide ophuzi, iphunga eliminyene nelihlanzekile.
* **Izimbali:** Ezintsha, ezihlanzekile, ezingonakalanga nezinuka kakhulu; incazelo yophawu ivumela ne-osmanthus eyomile eyiqandisiwe (真空冷冻).
* **Isisekelo setiye:** Izinto ezikhethiwe zetiye eliluhlaza noma elibomvu (级型坯). Uhlobo lwesihlahla setiye alubizwanga encazelweni.
* **Izikhathi:** Izikhathi zokuqhakaza nokuvuna azikho emithonjeni etholakele.

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:**

Ngokwencazelo yophawu lwezolimo (2014):

* **Isifunda:** Inyakatho-mpumalanga ye-Guangxi, ingxenye eseningizimu-ntshonalanga yohlelo lwezintaba i-Nanling (南岭); indawo ejwayelekile yamatshe e-karst. Indawo evikelwe ihlanganisa idolobha i-Guìlín kanye nezifunda zezintaba enyakatho naseningizimu yalo.
* **Ukuphakama:** Ukuphakama okuphakathi kwesifunda cishe kungamamitha ayi-150.
* **Isimo sezulu:** I-subtropical monsoon, ethambile futhi enomswakama. Izinga lokushisa lonyaka eliphakathi lingu-19.3 °C, isikhathi esingenasithwathwa siyizinsuku ezingama-309, imvula ingu-1949.5 mm ngonyaka, umswakama ohlobene ungu-73–79 %, ilanga likhanya amahora ayi-1670 ngonyaka.
* **Inhlabathi:** Ngokuyinhloko ebomvu, evulekile futhi ejulile, i-pH 4.5–6.5.
* **Amanzi:** Imifula emihlanu, i-Líjiāng (漓江), i-Xiāngjiāng (湘江), i-Luòqīngjiāng (洛清江), i-Xúnjiāng (浔江) kanye ne-Zījiāng (资江).
* **Isici:** Incazelo yophawu ikhuluma ngezimo zezitshalo ezimbili kanyekanye, i-osmanthus nesihlahla setiye: etiyeni elinongiwe indawo ayinqumi ingadi kuphela, kodwa nembali.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Incazelo yophawu lwezolimo (2014) inikeza izindlela ezimbili, ngezimbali ezintsha nezomisiwe.

* **Ngezimbali ezintsha:** izimbali → isisekelo setiye → ukunonga → ukomisa → ukugcwalisa iphunga lokugcina → itiye elilungile.
    * **Izinto zokusetshenziswa:** Izimbali ezintsha, ezingenakungcola, ezingonakalanga nangaphandle kokungcola, ezinephunga elinamandla; isisekelo yizinto ezikhethiwe zetiye eliluhlaza noma elibomvu.
    * **Ukunonga (窨制 — *xūnzhì*):** Itiye nezimbali kuxutshwa ngesilinganiso esinqunyiwe bese kufakwa enqwabeni ephakeme ngamasentimitha angama-40–50 amahora ayi-10–12. Lapho inqwaba ishisa ifinyelela ku-45 °C, iyanyakaziswa futhi ipholiswe (通花、摊凉).
    * **Ukomisa (烘干 — *hōnggān*):** Ezingeni lokushisa elingeqi ku-100 °C.
    * **Ukugcwalisa iphunga lokugcina (提花 — *tíhuā*):** Ukusetshenziswa kwezimbali kungu-5–8 %.
* **Ngezimbali ezomisiwe:** I-osmanthus eyiqandisiwe ixutshwa nesisekelo ngesilinganiso sika-8–10 % wezimbali bese ishiywa esitsheni esivaliwe izinsuku ezingama-20 ukuze itiye limunce iphunga.

Inani lokuphindaphinda ukunonga alibizwanga encazelweni.

**6. Izici Ze-Organoleptic:**

Incazelo yophawu lwezolimo inikeza ifomula ejwayelekile, ukwakheka okungamajikijolo noma ama-granule (条形、颗粒), okulinganayo, okunezimbali zegolide ezifakwe phakathi (缀金花), uketshezi olukhanyayo, iphunga le-osmanthus eliminyene nelihlala isikhathi eside, ukunambitheka okuthambile nokugcwele, bese ichaza ngokwehlukana izinhlobo ezimbili: esisekelweni esiluhlaza nesibomvu.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Amajikijolo aminyene noma ama-granule anezimbali ze-osmanthus ezisagolide ezifakwe phakathi. Esisekelweni esiluhlaza, aluhlaza okotshani okumnyama (墨绿), kwesibomvu, amnyama acwebezelayo (乌润).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho incazelo ehlukile.
* **Iphunga loketshezi:** Iphunga le-osmanthus eliminyene nelihlala isikhathi eside (桂花香气浓郁持久) kuzo zombili izinhlobo.
* **Ukunambitheka:** Esisekelweni esiluhlaza, kuthambile futhi kugcwele (醇厚), kwesibomvu, kuthambile futhi kulingene (醇和).
* **Umbala woketshezi:** Esisekelweni esiluhlaza, uphuzi oluhlaza futhi ukhanya (黄绿明亮), kwesibomvu, ubomvu futhi ukhanya (红亮).
* **Isisekelo setiye (iqabunga eliphekiwe):** Esisekelweni esiluhlaza, siphuzi ngokuluhlaza futhi siyakhanya (黄绿明亮), kwesibomvu, silingene, sibomvu futhi siyakhanya (红匀明亮).

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Incazelo yophawu lwezolimo ibeka imikhawulo ephansi: ama-amino acid amahhala (abhalwa njenge-glutamic acid) okungenani angu-3.0 %, i-potassium okungenani engu-1200 mg nge-100 g, i-calcium okungenani engu-230 mg nge-100 g. Eminye imininingwane ye-physicochemical ayikho emithonjeni etholakele. Iphunga linikezwa yizinto eziguqukayo zezimbali ze-osmanthus, ezimunca isisekelo.

**8. Izinzuzo Zezempilo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngokwawo.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wekilasi le- itiye elinongiwe.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 85–90 °C esisekelweni esiluhlaza, 90–95 °C kwesibomvu.
* **Inani letiye:** 3 g nge-150 ml.
* **Isitsha:** I-gaiwan enesembozo, igcina iphunga, noma i-teapot ye-porcelain.
* **Inqubo:**
    1. Fudumeza isitsha.
    2. Faka itiye.
    3. Thela amanzi bese uvala ngesembozo ngokushesha.
    4. Uketshezi lokuqala, imizuzu eyi-1–2 ku-gaiwan.
    5. Ngaphambi kokuphuza, phakamisa isembozo bese uhogela iphunga.
    6. Ukuphindaphinda kokuphisa kabili noma kathathu.

**10. Ukugcina:**

Umkhuba wekilasi. Ephepheni elivalekile, endaweni eyomile, epholile, emnyama, ngaphandle kwamaphunga angaphandle: isisekelo esimunce iphunga le-osmanthus sizomunca kalula nephunga langaphandle. Iphunga lezimbali liyancipha ngokuhamba kwesikhathi, ngakho itiye kungcono uliphuze phakathi nonyaka.

**11. Intengo kanye Nemikhiqizo Yomgunyathi:**

Ayikho imininingwane ngezintengo emithonjeni etholakele.

* **Indlela yokugwema imikhiqizo yomgunyathi:**
    * Funani uphawu lwendawo kanye nemvelaphi yaseGuìlín.
    * Cela ukucacisa isisekelo, itiye eliluhlaza noma elibomvu: lokhu kushintsha kokubili ukunambitheka nombala woketshezi.
    * Iphunga kufanele livele ekunongeni ngezimbali, ezintsha noma eziqandisiwe, njengoba kuvunyelwe yincazelo yophawu; iphunga eliqinile, "le-parfum", elisheshe linyamalale liwuphawu lwe-flavour.
    * Izimbali eziphaketheni ngokwazo azifakazeli lutho: zingavele zixutshwe netiye elinganongiwe.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* Igama ledolobha negama lembali lapha kuyinto efanayo: 桂林 lisho "ihlathi le-osmanthus".
* Indawo evikelwe ihlanganisa izifunda eziyisithupha kanye nezifunda eziyishumi nanye, sonke isifunda.
* Incazelo yophawu ivumela izindlela ezimbili: izimbali ezintsha ezigcinwe enqwabeni amahora ayi-10–12 noma i-osmanthus eqandisiwe enikeza itiye iphunga izinsuku ezingama-20.
* Igama lihlanganisa izisekelo ezimbili, eziluhlaza nezibomvu, ngakho itiye linezimo ezimbili: uketshezi oluphuzi ngokuluhlaza kolunye bese ubomvu kolunye.

**13. Ukuqhathanisa namanye amatiye anongiwe:**

* **I-osmanthus oolong ([桂花乌龙](https://thetea.app/zu/article/guihuawulong)):** Elivame kakhulu ematiyeni e-osmanthus; isisekelo yi-oolong, esingekho ezincazelweni ze-Guìlín Guìhuā Chá.
* **I-osmanthus red tea ([桂花红茶](https://thetea.app/zu/article/guihuahongcha)):** Itiye elibomvu eligcwaliswe ngephunga le-osmanthus, uhlobo olujwayelekile, olusondelene netiye laseGuìlín esisekelweni esibomvu.
* **I-osmanthus longjing ([桂花龙井](https://thetea.app/zu/article/guihualongjing)):** I-longjing eluhlaza elinephunga le-osmanthus, isibonelo sokunonga isisekelo esiluhlaza esidumile.
* **I-Guìlín [Máo Jiān](https://thetea.app/zu/article/mao-jian) ([桂林毛尖](https://thetea.app/zu/article/guilin-mao-jian)):** Itiye eliluhlaza elinganongiwe ledolobha elifanayo.

**Ekuphetheni:**

I-Guìlín Guìhuā Chá itiye le-osmanthus ledolobha eliqanjwe nge-osmanthus. Igama alivikeli uhlobo oluthile noma isisekelo esisodwa, kodwa ubuciko besifunda: i-osmanthus esagolide, isisekelo esiluhlaza noma esibomvu, ukunonga enqwabeni ngesikhathi sokugcina amahora ayi-10–12, iqabunga elilinganayo elinezimbali zegolide ezifakwe phakathi kanye nephunga eliminyene nelihlala isikhathi eside.
