---
title: "I-Guiyi Hong Mao Feng"
url: https://thetea.app/zu/article/gui-zhou-hong-mao-feng
lang: zu
updated: 2026-07-31
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# I-Guiyi Hong Mao Feng (贵州红毛峰, guì zhōu hóng máo fēng)

I-Guiyi Hong Mao Feng (贵州红毛峰, Guìzhōu hóng máofēng) itiye elibomvu (eli-oxidized ngokuphelele) elikhiqizwa esifundazweni sase-Guiyi eningizimu-ntshonalanga ye-China futhi lenziwa ngesitayela se-"maofeng", ngokugcinwa kwamahlumela namaqabunga amancane ambozwe uboya obubonakalayo. Igama lihlanganisa inkomba yesifunda somdabu (贵州, Guìzhōu) kanye nesimo seqabunga, esukela kuma-"maofeng" adumile (毛峰, máofēng), ngokomlando ahlotshaniswa ikakhulukazi namatiye aluhlaza. Ngokuphambene namatiye alawulwa ngokuqinile anegama elivikelwe, lokhu kuyisigaba sesitayela nesifunda: ngaphansi kwaso kuqondwa itiye elibomvu le-gongfu elivela ezintweni zokusetshenziswa zase-Guiyi, eligoqwe futhi lomiswa ngendlela yokugqamisa uboya obusagolide emahlumeleni. Eminyakeni engamashumi amabili edlule, i-Guiyi isiguquke yaba ngesinye sezifunda ezisemqoka zezolimo zetiye ezweni, futhi amatiye abomvu athathe indawo ebonakalayo ekukhiqizweni kwayo eceleni kwamatiye aluhlaza.

---

**1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** itiye elibomvu (红茶, hóngchá) — eli-oxidized ngokuphelele; ngokwamagama aseNtshonalanga "itiye elimnyama".
* **Uhlobo oluncane:** itiye elibomvu le-gongfu (工夫红茶, gōngfū hóngchá) — itiye elibomvu elinamaqabunga aphelele ohlobo lwesiShayina.
* **Isitayela:** maofeng (毛峰, máofēng) — isimo esivela ehlumeleni elinamaqabunga amabili, lapho uboya bugcinwa khona (毫, háo).
* **Imvelaphi:** isifundazwe sase-Guiyi (贵州, Guìzhōu); izindawo eziyinhloko — i-Meitan (湄潭, Méitán), i-Fenggang (凤冈, Fènggāng), i-Duyun (都匀, Dūyún), i-Guiyi (贵定, Guìdìng), i-Shiqian (石阡, Shíqiān).
* **Izinga:** lingeqembu lamatiye abomvu e-gongfu, lapho kusebenza khona izinga likazwelonke letiye elibomvu i-GB/T 13738, lapho itiye elibomvu le-gongfu (工夫红茶) lihlukaniswe libe yingxenye ehlukile.

Kubalulekile ukuqonda ukuthi "贵州红毛峰" akulona igama elihlukile elivikelwe lendawo, kodwa igama elichazayo: isifundazwe kanye nesimo seqabunga. Empeleni kukhulunywa ngetiye elibomvu le-gongfu lase-Guiyi, eligoqwe ngendlela ye-"maofeng". Itiye elibomvu elinomkhiqizo odume kakhulu esifundazweni nokho lihlala liyi-Zunyi hong (遵义红, Zūnyì hóng), "i-hong mao feng" esondelene nayo kwezobuchwepheshe nangesitayela.

**2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Izimpande zasendulo:** i-Guiyi iyingxenye yendawo yemvelo yokusatshalaliswa kwesitshalo setiye; lapha kutholakala izihlahla ezindala nezasendle.
* **Okutholwe emlandweni:** esifundeni sase-Qinglong (晴隆, Qínglóng) kutholwe umkhondo wezinsalela zombewu wetiye, othathwa njengobunye bobufakazi basendulo kakhulu bohlobo lwe-Camellia esifundeni, ngesilinganiso seminyaka esiyizigidi.
* **Isigaba sanamuhla:** ukuthuthukiswa okukhulu kwezolimo zetiye okuhwebayo kwenzeka ngeminyaka yawo-2000 kanye nawo-2010.

Isikhathi eside i-Guiyi yahlala emthunzini wezifundazwe zetiye ezidume kakhulu — i-Fujian, i-Zhejiang, i-Anhui. Isimo sashintsha ngokwandiswa kwamasimu kanye nokwesekwa nguhulumeni komkhakha: isifundazwe saba ngumholi we-China ngendawo yezingadi zetiye. Amatiye abomvu lapha aqala ukuthuthukiswa ngenkuthalo hhayi okokugcina ukuze kusetshenziswe ngokugcwele izinto zokusetshenziswa zasehlobo-ekwindla kanye namaqabunga amakhulu, angafaneleki kangako ematiyeni aluhlaza acolekile. Kungale ndlela isiko lesimanje letiye elibomvu le-gongfu lase-Guiyi lakheka, okuyingxenye yalo isitayela se-"hong mao feng".

**3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Uhlobo:** isihlahla setiye (Camellia sinensis), ikakhulukazi uhlobo olunamaqabunga amancane (var. sinensis) kanye nemiphakathi yendawo.
* **Izinhlobo:** i-Fuding dabaicha (福鼎大白茶, Fúdǐng dàbáichá), uchungechunge lwe-Qianmei (黔湄, Qiánméi) — izinhlobo ezinamaqabunga amakhulu, ezakhuliswa e-Meitan (isibonelo, 黔湄601, 黔湄502); i-Shiqian taicha (石阡苔茶, Shíqiān táichá) — uhlobo lomphakathi wendawo; i-Longjing 43 (龙井43, Lóngjǐng 43); i-Fuyun 6 hao (福云6号, Fúyún 6 hào); izinhlobo zemiphakathi yendawo ([群体种](https://thetea.app/zu/article/qunti-zhong), qúntǐzhǒng).
* **Ukuvuna:** ihlumela elinamaqabunga amabili; ngesitayela se-"maofeng" inani eliphezulu lamahlumela anoboya liyaziswa.

Ukukhetha uhlobo kunomthelela omkhulu esimilweni sesiphuzo. Izinhlobo ezinamaqabunga amakhulu zochungechunge lwe-Qianmei zinikeza ukumnandi okugcwele, okuqinile, kuyilapho i-Fuding dabaicha inothile ngoboya futhi inikeza amahlumela agqamile asagolide (金毫, jīnháo), abonakalayo nge-"hong mao feng" yekhwalithi. Izinhlobo zemiphakathi yendawo ngokuvamile zengeza iphunga elinezendlalelo eziningi ekumnandini.

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:**

* **Indawo:** ithafa lase-Yunnan-Guizhou (云贵高原, Yúnguì gāoyuán) — izintaba, amathafa kanye nezindawo ze-karst.
* **Ukuphakama:** izingadi zetiye ngokuvamile zitholakala ku-800–1400 m ngaphezu kogu lolwandle.
* **Isimo sezulu:** i-subtropical monsoon, enobuningi bamafu nenkungu, ukukhanya kwelanga okuphansi okuqondile kanye namazinga okushisa aphakathi.
* **Inhlabathi:** ama-yellow earths ane-acidic (黄壤, huáng rǎng) kanye nenhlabathi ephuzi-bomvu; ezindaweni eziningi inothiswe kakhulu ngama-microelements.
* **Izixhumanisi:** isifundazwe siphakathi kuka-24° no-29° enyakatho ye-latitude kanye no-103° no-110° empumalanga ye-longitude.

Amafu avamile kanye nenkungu kuhlakaza ukukhanya futhi kubambezela ukukhula kwamahlumela, okunomthelela ekunqwabelaneni kwama-amino acid futhi kwenza iqabunga libe lula. Ububanzi obukhulu bamazinga okushisa nsuku zonke ezintabeni buphinde busebenzele ikhwalithi yezinto zokusetshenziswa. Ngokuhlukile, kumele kuphawulwe ukuthi e-Guiyi kudume kakhulu indikimba yamatiye "e-zinc-selenium": isifunda sase-Fenggang (凤冈, Fènggāng) siphakamisa umkhiqizo waso njengotshatyalwe enhlabathini enothe nge-zinc ne-selenium. Ukungabi khona kwezimboni okuncane kwezinye izifunda zetiye kuqinisekisa isimo sezemvelo esihlanzekile.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

* **Ukuvuna (采摘, cǎizhāi):** ukukhethwa kwamahlumela namaqabunga amancane.
* **Ukubuna (萎凋, wěidiāo):** ukwehlisa umswakama weqabunga, ukuthambisa izicubu.
* **Ukusonga (揉捻, róuniǎn):** ukuphula izindonga zamaseli kanye nokuqala i-oxidation.
* **Ukuvutshelwa/i-oxidation (发酵, fājiào):** ukugcinwa ekufudumaleni nasemswakamini kuze kuvele umbala obomvu wethusi kanye nephunga eliyingqayizivele.
* **Ukomisa (干燥, gānzào):** ukumisa i-oxidation kanye nokuzinzisa umswakama.

Ngokobuchwepheshe lokhu itiye elibomvu le-gongfu elijwayelekile. Ukubuna kuletha iqabunga esimeni esithambile; lapho kusongwa, amajusi ayakhishwa, ama-enzyme ahlangana ne-oxygen, futhi kuqala i-oxidation yama-catechin. Isigaba se-oxidation ngokuvamile senzeka emswakamini ophakeme nasezingeni lokushisa eliphakathi amahora ambalwa, kuze kube sezingeni elifunekayo. Ngesitayela se-"maofeng", ukucophelela kokusonga nokomisa kubalulekile: inhloso akukhona ukwakha "intambo" eqinile noma ibhola eligoqiwe, kodwa ukugcina ihlumela elineqabunga liphelele futhi linoboya obubonakalayo.

**6. Izici Ze-Organoleptic:**

* **Iqabunga elomile:** elinsundu ngokumnyama, eligoqiwe, elinamahlumela asagolide.
* **Ukumnandi:** kusuka kokuwolintshi-bomvu kuya ku-amber, obala futhi okhanyayo.
* **Iphunga:** uju-izimbali (花蜜香, huāmìxiāng), elinamanothi kabhatata obhakiwe (薯香, shǔxiāng), izithelo ezomisiwe, kwesinye isikhathi i-caramel elula.
* **Ukunambitheka:** okuthambile, okunoshukela, okuyindilinga, nobumuncu obusesilinganisweni, obungaphazamisi.
* **Iqabunga elibilisiwe:** elinwebekayo, elinombala ofanayo obomvu wethusi.

Iphrofayili yesampula enhle — inokulinganisela futhi "ifudumele": ngaphandle kobukhali, nokunambitheka okuhlala isikhathi eside okunoshukela. Izinhlobo ezinamaqabunga amakhulu zinikeza umzimba ogcwele, kuyilapho amatiye anokudla okukhulu kwamahlumela ezwa njengacolekile futhi anephunga elimnandi.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

* **Ama-Theaflavin (茶黄素, cháhuángsù):** imikhiqizo ye-oxidation yama-catechin, abhekele ukukhanya nobusha bokumnandi.
* **Ama-Thearubigin (茶红素, cháhóngsù):** akha umbala obomvu-nsundu kanye nomzimba wesiphuzo.
* **Ama-Theabrownin (茶褐素, cháhèsù):** ama-pigment amnyama, aqongelela nge-oxidation ejulile.
* **I-Caffeine (咖啡碱, kāfēijiǎn):** cishe 2–4 % wesisindo esomile.
* **Ama-Amino acid, kuhlanganise ne-theanine (茶氨酸, cháānsuān):** anikeza ubumnandi kanye nethoni ye-umami.
* **Ama-Catechin asele:** ingxenye yawo ingaphansi kunasetiyeni eliluhlaza, ngenxa ye-oxidation.

Isilinganiso sama-theaflavin nama-thearubigin ikakhulukazi sinquma "isimilo" setiye elibomvu: ukweqisa kwangaphambili kunikeza ukukhanya nokuphila, ukudla okukhulu kwesibili — ukugcwala nokuthamba. Ematiyeni abomvu ase-Guiyi, ngenxa yezinto zokusetshenziswa ezisezintabeni eziphakeme, ngokuvamile kuzwakala ubumnandi obuphakeme.

**8. Izakhiwo Eziwusizo:**

* **Ubumnene esiswini:** itiye eli-oxidized ngokuphelele ngokuvamile libekezelelwa kamnandi kakhulu kuneliluhlaza.
* **Umphumela wokufudumeza:** ngokwesiko itiye elibomvu lithathwa njengesiphuzo "esifudumele", esifanele isimo sezulu esipholile.
* **Ama-Antioxidant:** ama-theaflavin nama-thearubigin angamakhemikhali anomsebenzi we-antioxidant.
* **Ukuqabuleka okumnene:** inhlanganisela ye-caffeine elinganiselayo ne-theanine inikeza ukugxilisa okuzolile ngaphandle kokujabula okunamandla.

Amaphuzu anikeziwe abonisa imibono ejwayelekile ngetiye elibomvu futhi akuzona izincomo zezokwelapha. Ukusabela komuntu ngamunye kuncike ebuningini, emandleni okumnandi nasezicini zomzimba; abantu abazwelayo ku-caffeine kufanele balandele ukulinganisela.

**9. Ukuphiswa:**

* **Isitsha:** i-gaiwan (盖碗, gàiwǎn) engu-100–150 ml noma i-Yixing teapot; inkomishi evamile nayo yamukelekile ngendlela elula.
* **Isisindo (i-gongfu):** 4–5 g ku-120 ml.
* **Amanzi:** athambile, izinga lokushisa 90–95 °C.
* **Ukuthululela:** uma ufisa, ukuhlanza okufushane; ukuthululela kokuqala 5–10 imizuzwana, bese isikhathi sandiswa kancane kancane; ngokwesilinganiso kumelana nokuthululela okungu-6–10.
* **Indlela elula:** 3–4 g ku-300–400 ml, amanzi acishe abe ngu-90 °C, ukugcizelela 2–4 imizuzu.

Amanzi abilayo asemngceleni ka-100 °C ezintweni zokusetshenziswa ezinamahlumela amaningi kungcono ukuthi angasetshenziswa: agqamisa ubumuncu futhi "angashisa" iphunga elicolekile. Ngesitayela se-maofeng, ukuthululela okufushane ngokwembulwa kancane kancane kwamanothi anoshukela noju kuhle kakhulu. Uma ukumnandi kuzwakala kubukhali, yehlisa izinga lokushisa futhi unciphise isikhathi sokugcina.

**10. Ukugcinwa:**

* **Isitsha:** esivalekayo, esingabonisi (ithini likathayela, isikhwama se-foil esine-zip-lock).
* **Izimo:** ukuphola, ubumnyama, ukoma, ukungabibikho kwephunga langaphandle.
* **Isikhathi esivumelekile:** kuhle ukuphuzwa ezinyangeni eziyi-12–24 emva kokukhiqizwa.

Itiye elibomvu ligcinwa kangcono kuneliluhlaza, kodwa nalo alenzelwe ukuguga isikhathi eside, ngokungafani ne-puer noma amanye ama-oolong. Ngokuhamba kwesikhathi, iphrofayili entsha ye-uju-izimbali iyafipala, ngakho amatiye anjalo aziswa ikakhulukazi ngonyaka wesibili. Gcina itiye likude nezinongo, ikhofi kanye namakha — iqabunga limunca kalula iphunga langaphandle.

**11. Intengo kanye Nemikhigizo-mbumbulu:**

* **Isigaba sentengo:** esifinyelelekayo nesimaphakathi; amatiye abomvu ase-Guiyi, njengomthetho, ashibhile kunamanye adumile — amatiye abomvu ase-Wuyishan noma i-dianhong yekhwalithi ephezulu.
* **Izizathu zokufinyeleleka:** izinga elikhulu lokukhiqiza, ubuncane bomkhiqizo kanye nokungabikho kwegama "elikhangayo" elivikelwe esitayeleni se-"hong mao feng" uqobo.
* **Izinkinga ezijwayelekile:** ukuhlukaniswa kabusha okungalungile (ukuthengiswa kwezinto zokusetshenziswa ezishibhile ngaphansi kohlobo olukhethiwe), ukuhlanganiswa kweqabunga elimahhadla lasehlobo-ekwindla, ukufakwa kwephunga elimnene kanye nokufakwa kombala.

Njengoba "贵州红毛峰" kuyigama elichazayo, hhayi elivikelwe, "umkhigizo-mbumbulu" oqondile ngaphansi komkhiqizo othile uvela kaningi kunokukhuliswa kohlobo nekhwalithi. Lapho uhlola, qondisa ezicini ezimbalwa: amahlumela asagolide kufanele abukeke engokwemvelo, hhayi njengemicu yoboya enombala wokufakelwa; iphunga — lihlanzekile, uju-izimbali, ngaphandle "kwamakha" nephunga elimnandi ngokweqile; ukumnandi — kucacile futhi kukhanyayo, hhayi okudungekile; iqabunga elibilisiwe — liphelele futhi linombala ofanayo obomvu wethusi, ngaphandle kwenqwaba yezingcezu eziphukile kanye nemikhondo yombala (kufanele kukuxwaye uma iminwe noma inkomishi kunombala). Ukuqapha okunengqondo kumalebula "e-premium" ngentengo ephansi ngokusolisayo ngokuvamile kufanelekile.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* **Umholi ngendawo:** ngendawo yamasimu etiye, i-Guiyi eminyakeni yamuva ithathe indawo yokuqala e-China (cishe izigidi ezimbalwa zama-mu).
* **Ukushintsha kombala ku-"maofeng":** i-maofeng yasekuqaleni — itiye eliluhlaza, elidume kakhulu okuyi-Huangshan maofeng ([黄山毛峰](https://thetea.app/zu/article/huangshan-mao-feng), Huángshān máofēng); "i-red maofeng" — lokhu ukuzivumelanisa kwesimo esaziwayo nobuchwepheshe betiye elibomvu.
* **Isisekelo sesayensi:** e-Meitan kukhona isikhungo esidala kunazo zonke esifundazweni sokucwaninga ngetiye, lapho kwakhuliswa khona izinhlobo zochungechunge lwe-Qianmei.
* **I-Zinc ne-selenium:** isifunda sase-Fenggang saziwa ngokukhuthaza amatiye "e-zinc-selenium" njengesici sendawo.
* **Ifulegi lesifundazwe:** itiye elibomvu elaziwa kakhulu lase-Guiyi kuthathwa njenge-Zunyi hong (遵义红, Zūnyì hóng), ehlobene ngesitayela ne-"hong mao feng".

**Ekuphetheni:**

I-Guiyi Hong Mao Feng — isibonelo esibonakalayo setiye elibomvu "elisha" laseShayina: alincikile odumeni lwegama lamakhulu eminyaka, kodwa likhule ekuphakameni kwesimanje kwezolimo zetiye e-Guiyi futhi lahlanganisa ngempumelelo isimo esaziwayo se-"maofeng" nobuchwepheshe obu-oxidized ngokuphelele. Izinto zokusetshenziswa eziyinkungu zasezintabeni eziphakeme zinikeza isiphuzo ubumnene nobumnandi, futhi inala yamahlumela anoboya yenza libukeke lihle nangaphandle. Leli itiye elinesimilo esizolile, "esifudumele", elivuleka kahle kokubili ekuthululelweni kwe-gongfu, nasekuphisweni okulula.

Kulabo abafuna ukujwayelana nesiko letiye lase-Guiyi ngaphandle kwezindleko ezinkulu, i-"hong mao feng" — ukukhetha okunengqondo: ikhombisa ngokwethembeka i-terroir yesifunda futhi ngesikhathi esifanayo ihlala ifinyeleleka. Okubalulekile — thenga kumthengisi othembekile, qondisa ekubukekeni kwemvelo kwamahlumela nasephungeni elihlanzekile le-uju-izimbali bese uphuza itiye liselisha, ngenkathi iphrofayili yalo izwakala igqame kakhulu.
