---
title: "Guānyīnhú lǜchá"
url: https://thetea.app/zu/article/guanyinhu-lucha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Guānyīnhú lǜchá (观音湖绿茶)

**I-Guanyinhu Lücha** (*Guānyīnhú lǜchá*, 观音湖绿茶) itiye eliluhlaza eliyisicaba lasesifundeni sase-Xiaochang (孝昌县) ngaphansi kukamasipala we-Xiaogan enyakatho-mpumalanga yesifundazwe sase-Hubei. Igama linikezwe ngenxa yechibi i-Guanyinhu, okuzungezwe indawo yokungcebeleka; kanye nayo, indawo evikelwe ihlanganisa amalokishi amane kanye namadolobhana amancane esifunda. Kusukela ngomhla ka-29 Disemba 2015, leli tiye livikelwe njengomkhiqizo onesikhombi sendawo, kwathi ngo-2021 kwaba nezinga likamasipala wedolobha. Izincazelo zifinyelela ekubukekeni kwalo 'ekuhlanzekeni okune': iqabunga elomile eliluhlaza okwesibhakabhaka elihlanzekile, uketshezi oluhlanzekile olukhanyayo, iphunga elimsulwa kanye naphansi kwenkomishi okuluhlaza.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*). Isigaba siqanjwe egameni elivikelwe.
* **Isigaba:** Itiye eliluhlaza eliyisicaba lase-Xiaogan; umkhiqizo onesikhombi sendawo (2015).
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Hubei (湖北, *Húběi*), umasipala we-Xiaogan (孝感, *Xiàogǎn*), isifunda sase-Xiaochang (孝昌, *Xiàochāng*).
* **Indawo evikelwe:** Amayunithi amahlanu esifunda sase-Xiaochang ngaphakathi kwemingcele yawo yamanje yokuphatha: indawo yokungcebeleka yezokuvakasha kwemvelo namasiko ye-Guanyinhu (观音湖生态文化旅游度假区), ilokishi lase-Xiaowu (小悟乡) kanye namadolobhana amancane ase-Xiaohe (小河镇), e-Weidian (卫店镇) nase-Wangdian (王店镇). Uhlu luthathwe kusizindalwazi semikhiqizo enesikhombi sendawo; angizange ngiluqhathanise nombhalo walesi simemezelo.
* **Izixhumanisi zendawo:** Isikhungo sesifunda sase-Xiaochang cishe singu-31.3° N no-114.0° E; azikho izixhumanisi eziqondile zendawo evikelwe emithonjeni etholakele.

**2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Inganekwane.** I-Xiaogan Market Supervision Administration (2023) ibhala ukuthi umlando wetiye ubuyela ezinganekwaneni, ulandelwa kusukela ezikhathini ze-Sui ne-Tang futhi wachuma ngesikhathi se-Ming ne-Qing, bese ngaso leso sikhathi ibiza isikhathi esingaphezu kweminyaka eyizinkulungwane ezimbili, ngaphandle kokuchaza ukungqubuzana. Incazelo yereferensi ilandisa izinganekwane ezimbili. Ngokwengxenye yokuqala, ngeminyaka ye-Sui ne-Tang 'inkosi yase-Nanyang' u-Wu Yunzhao (伍云昭), ebalekela amabutho ase-Tang, waziphonsa eweni lentaba i-Shaohuashan (少华山), wasindiswa, waba yindela futhi watshala izihlahla zetiye eziyikhulu edwaleni osebeni lwechibi i-Guanyinhu. Ngokwesibili, ngesikhathi se-Ming, u-jinshi u-Li Daoyuan (李道元), owagunda waba yindela entabeni i-Shaohuashan, waletha imbewu yetiye kwezinye izindawo wayihlwanyela eduze kwechibi, kanjalo, ngokwencazelo, kubhalwe etsheni. Angizange ngiwubone umbhalo wetshe; abukho ubufakazi obubhalwe phansi balezi zindaba.
    * **2015.** I-General Administration of Quality Supervision, Inspection and Quarantine (AQSIQ) ngesimemezelo sika-2015 No. 162 yathatha 'i-观音湖绿茶' yayivikela njengomkhiqizo onesikhombi sendawo; isizindalwazi sereferensi sibeka isinqumo ngomhla ka-29 Disemba 2015. Ukushicilelwa kwe-Xiaogan Market Supervision Administration (2023) kubiza unyaka wokuqashelwa njengo-2016; angizange ngikuxazulule ukungqubuzana. Umkhiqizo ukuhlu lwezikhombi zendawo zase-Hubei, olwashicilelwa yi-Provincial Intellectual Property Administration ngoJanuwari 2022.
    * **2021.** Kwavela izinga likamasipala we-Xiaogan i-DB4209/T 21—2021 '地理标志产品 观音湖绿茶'; inombolo yalo negama laziwa ngezinhlu zamazinga. Angizange ngihlole ukuthi lisasebenza yini njengamanje; angizange ngiwubone umbhalo walo futhi angizethuli izidingo zalo.
* **Igama:** 'I-Guanyinhu' (观音湖) yigama lechibi; 'lücha' (绿茶) yitiye eliluhlaza.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Incazelo yereferensi icaphuna isisho sendawo esithi '正月眠枣二月花，三月雨前观音茶' — 'enyangeni yokuqala umhlwathi ulele, kweyesibili uyaqhakaza, kweyesithathu, ngaphambi kwezimvula, kuba itiye lase-Guanyin'. Incazelo ikubiza ngokuthi ingoma yakudala yabantu; ayinikezi umbhali nesikhathi sokuqoshwa kwayo.

**3. Incazelo Yezitshalo Kanye Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Izinhlobo / Ama-Cultivar:** Ngokwencazelo yereferensi, kakhulu kutsalwa izinhlobo ezithuthukisiwe i-Echa No. 1 (鄂茶1号, *Èchá 1*) kanye ne-Fuding Dabai (福鼎大白, *Fúdǐng dàbái*); kwenye indawo yencazelo efanayo kubalwa ne-Zhongcha 108 (中茶108, *Zhōngchá 108*).
* **Izinga lokukha:** Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
* **Isikhathi sokukha:** Azikho izikhathi eziqondile emithonjeni etholakele. Isisho 'inyanga yesithathu ngaphambi kwezimvula' sikhomba itiye lasentwasahlobo, kodwa lokhu kuyinganekwane, hhayi isidingo.

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** Amagquma nezintaba zesifunda sase-Xiaochang ngasechibini i-Guanyinhu, enyakatho-mpumalanga yesifundazwe sase-Hubei.
* **Ukuphakama kokutshala:** **450–800 m** — ngokwencazelo yereferensi, okuthi, ngokwesimo sayo, icaphune izidingo zezimo zendawo.
* **Inhlabathi:** Ngokwencazelo efanayo, inhlabathi ephuzi-nsundu (黄棕壤), i-pH 5.5–6.5, ecebile ngezinto eziphilayo, enongqimba oluvundile olungaphansi kuka-0.5 m.
* **Isimo sezulu:** Ayikho imininingwane eqondile yendawo evikelwe emithonjeni etholakele.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Angizange ngiwubone umbhalo wobuchwepheshe be-Guanyinhu Lücha. Ngetiye eliluhlaza eliyisicaba, ukulandelana okuvamile kunjena:

1.  **Ukwendlalwa kweqabunga elisha (摊放, *tānfàng*):** Iqabunga lendalwa ngongqimba oluncane ukuze likhiphe ingxenye yomswakama.
2.  **Ukuqinisa (杀青, *shāqīng*):** Ukushisa kumisa i-oxidation futhi kulondoloze umbala oluhlaza.
3.  **Ukubumba (做形, *zuòxíng*):** Iqabunga liyaqondiswa futhi licindezelwe lize libe yisicaba.
4.  **Ukomisa (干燥, *gānzào*):** Ukomisa ekugcineni kuze kube umswakama ozinzile kanye nokukhipha iphunga.

Lena indlela ejwayelekile yesigaba, hhayi incazelo yobuchwepheshe be-Guanyinhu Lücha.

Ukushicilelwa kwe-Xiaogan Market Supervision Administration (2023) kubiza amasu endawo ngamagama kuphela: ukuqoqa nokucubungula ngenkathi yezimvula ze-meiyu, 'ukuqinisa okuphindwe kabili' (二次杀青), 'ukubuyiselwa komswakama okubambezelekile' (延时回潮) kanye 'nokususwa koboya ngemishini emibili' (双机脱毫). Akunikezi imingcele yalezi zindlela.

**6. Izici Zokuzwa Ngezitho:**

Incazelo engezansi inikezwe ngezinga eliphezulu (特级) — ngokwencazelo yereferensi nangokwesizindalwazi semikhiqizo enesikhombi sendawo.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Liyisicaba, libushelelezi futhi liqondile, lizacile, liluhlaza okotshani obukhanyayo (扁平光直，挺秀翠绿); lilingana futhi lihlanzekile, linoboya obubonakalayo (匀齐光洁，显毫).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho incazelo ehlukile emithonjeni etholakele.
* **Iphunga loketshezi:** Limsulwa futhi liqinile, linothi lwezimbali olubonakalayo (清香持久，显花香).
* **Ukunambitheka:** Kumnandi futhi kuthambile, kunamanzi futhi kuyavuselela (鲜醇，润爽).
* **Umbala woketshezi:** Uluhlaza okotshani obuthambile futhi ukhanya (嫩绿明亮).
* **Iqabunga elisetshenzisiwe:** Lithambile, lithenda futhi lilingana (柔嫩匀齐).

'Ukuhlanzeka okune' (四清) kwencazelo kuchazwa kanje: itiye elomile lihlanzekile futhi liluhlaza okwesibhakabhaka (干茶清翠), uketshezi lucwebile (茶汤清亮), ukunambitheka kunephunga elimsulwa (茶味清香), iqabunga elisetshenzisiwe liluhlaza (叶底青绿).

Incazelo ye-Xiaogan Market Supervision Administration (2023) ichaza iphunga ngendlela ehlukile — 'i-chestnut ebonakalayo, enothi lwezimbali oluncane' (明显栗香，略显花香). Lokhu kuyaphikisana nencazelo yekhwalithi; angazi ukuthi iyiphi eseduze netiye lamanje.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Incazelo yereferensi inikeza lezi zinkomba; akushiwongo ukuthi ziphathelene naliphi izinga:

| Inkomba | Inani |
| :--- | :--- |
| Umswakama | ungabi ngaphezu kuka-6.5 % |
| Impushana nezimvithimbithi | kungabi ngaphezu kuka-5.5 % |
| Umlotha ophelele | ungabi ngaphezu kuka-7 % |
| Izinto ezikhiphekayo ezincibilika emanzini | azikho ngaphansi kuka-42 % |
| I-cellulose eluhlaza | ingabi ngaphezu kuka-10 % |

Lena incazelo yezidingo, hhayi imininingwane yokuhlolwa; angizange ngiwubone umthombo wokuqala onethebula. Umkhawulo wezinto ezikhiphekayo lapha uphakeme kunasezingeni lomakhelwane i-Xiaochang Fenghuangshan Cha (awukho ngaphansi kuka-38 %).

**8. Izakhiwo Eziwusizo:**

Abukho ubufakazi obuqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngokwalo.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 80–85 °C.
* **Inani letiye:** 3 g nge-150 ml.
* **Izitsha:** Ingilazi noma i-gaiwan emhlophe — engilazini kubonakala ukuthi iqabunga eliyisicaba lisukuma kanjani emanzini.
* **Inqubo:**
    1. Fudumeza izitsha.
    2. Faka itiye bese uthela amanzi eduze kodonga.
    3. Uketshezi lokuqala — ngemva kwemizuzwana engu-40–60.
    4. Phuza, ushiye ingxenye yoketshezi.
    5. Thela amanzi futhi.
    6. Ukuphinda kabili noma kathathu.

**10. Ukugcina:**

Umkhuba wesigaba. Emaphaketheni avaliwe, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga. Inothi lezimbali nombala oluhlaza kuhamba kuqala, ngakho itiye kungcono uliphuze phakathi nonyaka.

**11. Intengo Kanye Nemikhiqizo Mbumbulu:**

Ayikho imininingwane yezintengo emithonjeni etholakele.

* **Indlela yokugwema imikhiqizo mbumbulu:**
    * Funana uphawu lomkhiqizo onesikhombi sendawo negama elithi '观音湖绿茶'.
    * Hlola ukuthi umkhiqizi ungowendawo evikelwe: indawo yokungcebeleka ye-Guanyinhu, ilokishi lase-Xiaowu, amadolobhana amancane ase-Xiaohe, e-Weidian noma e-Wangdian esifunda sase-Xiaochang.
    * Iqabunga liyisicaba, liqondile futhi liluhlaza okwesibhakabhaka, linoboya; uketshezi luluhlaza okotshani obuthambile futhi lucwebile.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* Esifundeni esisodwa sase-Xiaochang kunamagama amathathu etiye avikelwe, futhi womathathu achazwa njengetiye eliluhlaza; amanye amabili ahlobene nedolobhana lase-Zhouxiang, elingekho endaweni ye-Guanyinhu Lücha.
* Igama letiye liyigama lendawo: 'i-Guanyin' lapha ibhekisela echibini, futhi itiye alihlangene nanoma yini nama-oolong ase-Fujian i-Tie Guanyin ([铁观音](https://thetea.app/zu/article/tie-guanyin)) noma i-Huang Guanyin ([黄观音](https://thetea.app/zu/article/huang-guanyin)), ngaphandle kwegama.
* Isisho sendawo sibeka 'itiye lase-Guanyin' ezingeni elifanayo nokuqhakaza komhlwathi — njengophawu lwenyanga yesithathu.

**13. Ukuqhathanisa Namanye Amatiye Angomakhelwane:**

* **I-Xiaochang Fenghuangshan Cha ([孝昌凤凰山茶](https://thetea.app/zu/article/xiaochang-fenghuangshan-cha)):** Itiye eliluhlaza eliyisicaba ledolobhana lase-Zhouxiang esifundeni esifanayo, uphawu lwesitifiketi sika-2015; linokuzinga okuphelele kobuchwepheshe.
* **I-Zhouxiang Fenghuang Cha ([周巷凤凰茶](https://thetea.app/zu/article/zhouxiang-fenghuang-cha)):** Umkhiqizo onesikhombi sendawo wedolobhana elifanayo lase-Zhouxiang, ovikelwe kusukela ngo-2014.
* **I-Dawu Lücha ([大悟绿茶](https://thetea.app/zu/article/dawu-lucha)):** Itiye eliluhlaza lesifunda esingumakhelwane sase-Dawu kumasipala ofanayo wase-Xiaogan, umkhiqizo onesikhombi sendawo sika-2012, ngezindlela ezintathu zamaqabunga.

**Ekuphetheni:**

I-Guanyinhu Lücha itiye eliluhlaza eliyisicaba lesifunda sase-Xiaochang, kusuka ezingadini eziphakeme ngo-450–800 m ngasechibini, elinikeze igama lalo. Incazelo idweba iqabunga eliqondile elimsulwa eliluhlaza okwesibhakabhaka elinoboya, iphunga eliqinile elinothi lwezimbali kanye noketshezi oluluhlaza okotshani obuthambile. Imibhalo iqinisekisa ukuvikelwa kusukela ngo-2015 kanye nezinga lika-2021; umlando wasendulo, olethwa yizincwadi zereferensi, uhlala uyinganekwane.
