---
title: "IBòhétáng"
url: https://thetea.app/zu/article/bohetang
lang: zu
updated: 2026-07-19
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# IBòhétáng (薄荷塘, Bòhétáng)

*IBòhétáng* (薄荷塘) iyindawo encane yezinto ezingavuthiwe ze-*gǔshù* ehlathini likahulumeni lase-[易武](https://thetea.app/zu/article/yi-wu) (*Yìwǔ*) eningizimu-mpumalanga ye-Xishuangbanna, ekleliswe esigabeni esikhethekile se-S+ emkhakheni we-sheng pu'er: iyindlala ngokwedlulele, icolekile ngendlela eyisibonelo futhi ingenye yamatiye abiza kakhulu kuyo yonke i-易武. Igama lendawo livela ku-薄荷 (*bòhe* — ngokoqobo okusho ukuthi 'ummintsane'), futhi yilokhu kuphola kommintsane osekuphenduke uphawu lwayo oluhlonzayo. Lesi yisimo esingavamile lapho amandla evezwa khona ngobuciko: ukuhlanzeka kwehlathi, iphunga elimnandi lezimbali noju kanye nomkhondo opholile, ocishe ube ngowommintsane.

**1. Ukuhlukaniswa nokuDabuka:**

* **Uhlobo:** i-sheng pu'er (生普) — ipu'er yohlobo olungavuthiwe (olungavutshelwanga 'emva kokuvutshelwa').
* **Isigaba:** *gǔshù* ([古树](https://thetea.app/zu/article/gushu-dashu-taidi-yesheng)) — izihlahla zetiye ezindala; ingxenye yemakethe esezingeni eliphezulu evela endaweni eyodwa.
* **Umdabu:** isifunda i-勐腊 (*Měnglà*) e-Xishuangbanna-Dai Autonomous Prefecture esifundazweni i-Yunnan; ingxenye enkulu ye-易武 (*Yìwǔ*) — inhliziyo yomlando 'wezintaba eziyisithupha ezidumile zetiye' (古六山).
* **Isimo sendawo:** kurejista ye-*míngzhài* (名寨) imakwa ngokuhlukile njenge-易武([国有林](https://thetea.app/zu/article/guo-you-lin)) — 'ihlathi likahulumeni' (*guóyǒulín*).
* **I-cultivar:** uhlobo lwase-Yunnan olunamaqabunga amakhulu (大叶种) eqembu le-Assamica.
* **Izindawo ezingomakhelwane endaweni efanayo yemvelo ngokwehlathi likahulumeni lase-易武:** [刮风寨](https://thetea.app/zu/article/guafengzhai) (*Guāfēngzhài*), 铜箐河 (*Tóngqìnghé*) kanye nendawo ephambili ehlobene ne-刮风寨, i-茶王树 (*Cháwángshù*). Ngokwesizinda salo 'sasendle', i-*Bòhétáng* igqama hhayi ngamandla, kodwa ngobuhle — lolu wuphawu lwayo oluhlonzayo.

**2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:**

* I-*Bòhétáng* iyinsakavukela yenkathi yakamuva yamatiye 'entaba eyodwa' (*dānshān*) kanye 'nendawo eyodwa', lapho imakethe ye-sheng pu'er yasuka ekuhlanganiseni kwezifunda yaya ekukhonzeni amadolobhana athile, ihlathi ngisho nesihlahla esisodwa.
* I-易武 yadlala indima yomlando njengomgqugquzeli: indawo yasendulo yokuhweba ngepu'er kanye 'nezintaba eziyisithupha ezidumile', okuphawuleka kuzo amagama adumile afana ne-弯弓 (*Wāngōng*, umnyombo womlando we-曼撒) kanye ne-麻黑 (*Máhēi*).
* Kulesi sizinda, izindawo zehlathi likahulumeni — 刮风寨, 茶王树, 铜箐河 kanye ne-*Bòhétáng* — zabonwa njengesiqongo 'sokuhlanzeka kwasendle' kwe-易武.
* I-*Bòhétáng* kulesi sigaba sathatha indawo ephambili ngentengo nekhwalithi: ukungatholakali okwedlulele kwezinto ezingavuthiwe ezivela ekujuleni kwehlathi elivikelwe, uphawu oluqashelwayo lommintsane kanye nodumo 'lokucoleka kakhulu' phakathi kwabanamandla kwayenza igama okukalwa ngalo umkhawulo ongaphezulu wemakethe yase-易武.

**3. Incazelo Yebhotani kanye Nezinto Ezingavuthiwe:**

* I-*Bòhétáng* iyi-*gǔshù* (古树), izihlahla zetiye ezindala.
* Izinto ezingavuthiwe lapha azithelwa ingadi evalekile elinganayo, kodwa inani elincane lezihlahla ezinde ezisakazeke ehlathini, okuyikho okuchaza umthamo omncane kakhulu kanye nenani elingafinyeleleki.
* Njengayo yonke i-易武, i-*Bòhétáng* incike ohlotsheni lwase-Yunnan olunamaqabunga amakhulu (大叶种) eqembu le-Assamica — yilona oluwunikeza ukwakheka okuthambile 'okumanzi-okumnandi' kwengxube yesifunda kanye nokunambitheka okuhlala isikhathi eside.
* Okukhethekile ngale ndawo ukuthi izihlahla *gǔshù* zasehlathini zikhiqiza izinto ezingavuthiwe ezicoleke ngendlela engavamile futhi 'ezikhanyayo': naphezu kokuceba kwazo akunzima, akuhlazisi, kodwa kuyimibukiso — yilokho okubhalwe phansi egameni elithi 细腻 (*xìnì*, 'okucolekile-okunokucwengwa').

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:**

* Umbhalo othi 国有林 ('ihlathi likahulumeni') — uyisihluthulelo saso sonke isimilo setiye. Ngokungafani nezingadi zasemadolobhaneni, ezakhiwe eduze kwezindlu nasemithambekeni ezungeze amagceke, izindawo ze-国有林 zisekujuleni kwehlathi elivikelwe, lapho kufinyelelwa khona ngokuya ngezinyawo amahora amaningi.
* Izihlahla ezindala zetiye lapha azikhuli ngemigqa yemihlambi, kodwa zihlakazeke phakathi kwekhanopi ephilayo yehlathi lasezindaweni ezishisayo, zizungezwe izihlahla eziphakeme, imivini kanye nezihlahlana.
* Yilesi simo — ukukhanya okusakazekile, umswakama ophezulu, amahola abandayo, udoti ocebile wehlathi kanye nokungabikho cishe okuphelele kokugxambukela komuntu — okwakha lokho okuyilapho kwencazelo yokunambitha kubizwa ngokuthi 'i-resonance yasehlathini' (山野气) futhi, esimweni se-*Bòhétáng*, ukuphola okuzwakalayo.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

* I-*Bòhétáng* iyi-sheng pu'er (生普), ipu'er yohlobo olungavuthiwe. Inqubo yobuchwepheshe eyisisekelo yezinto ezingavuthiwe ezinjalo ifana kuyo yonke i-易武:
  * ukuvunwa kwama-flush e-*gǔshù*;
  * ukubuna (*wěidiāo*);
  * ukulungiswa kokuhlaza — 'ukubulala okuluhlaza' (*shāqīng* 杀青) epanini, okwenziwe ngobumnene, ukuze kulondolozwe iphunga elimnandi elicolekile futhi kungabulawanga ukuqabuleka okuyisici;
  * ukusontwa (*róuniǎn* 揉捻);
  * ukomiswa elangeni (*shàiqīng* [晒青](https://thetea.app/zu/article/shai-qing)) — ukomiswa elangeni okuyikona okukhiqiza i-晒青毛茶, isisekelo sepu'er, ngokungafani nokomiswa kuhhavini kwamatiye aluhlaza.
* I-晒青毛茶 ekhiqiziwe ingabe isicindezelwa ibe amakhekhe (*bǐng*) futhi ibekelwe ukuvuthwa okuhamba kancane ngokwemvelo.
* Endaweni esezingeni le-*Bòhétáng*, ubuncane besinyathelo ngasinye bubalulekile: i-*shāqīng* enokhahlo noma ukugaywa ngokweqile kwakuzosula lokho kucoleka kwezimbali noju kanye nokuphola okuyikona okwenza leli tiye laziswe.
* Empeleni, izinto ezingavuthiwe ze-*Bòhétáng* zivame ukunikezwa njengezinto ezihlanzekile zendawo eyodwa (单株 — *dānzhū*, 'esihlahleni esisodwa', noma imikhiqizo emincanyana kakhulu) ngaphandle kokuhlanganisa — ukuxutshaniswa nezinto ezingavuthiwe ezingavamile kangako lapha akunangqondo.

**6. Izimpawu Zokuzwa Ngezinzwa:**

* Iphrofayili ye-*Bòhétáng* kurejista ichazwa ngefomula ethi 清雅花蜜 + 薄荷凉, 细腻 — 'iphunga elihlanzekile-elicolekile lezimbali noju kuhlanganise nokuphola kommintsane, ukwakheka okucolekile'.
* **Iphunga** — eliphezulu, elikhanyayo, izimbali noju (花蜜香), ngaphandle kwesisindo 'kanye nobukhohlakala basendle'; elihlanzekile neliqondile.
* **Ukwakheka** — akukhona 'okunamandla okwentaba', njengamatiye ase-布朗 afana ne-[老班章](https://thetea.app/zu/article/laobanzhang), kodwa okucolekile, okushelelayo, okukhanyayo; amandla afihlwe ebucikweni.
* **Isiginesha** — ukuphola okuyisici, okuhlotshaniswa nommintsane (薄荷, *bòhe* — ngokoqobo 'ummintsane', okuvela khona igama lendawo). Lo muzwa wokuqabuleka 'nokubanda' emqaleni nasemkhathini — yikho okuhlukanisa i-*Bòhétáng* kunoma iyiphi i-易武 yasemadolobhaneni.
* **Isakhiwo** — isisekelo esithambile, esinamanzi-okumnandi se-易武 esinokunambitheka okuhlala isikhathi eside, okuhlanzekile.
* Uma kuqhathaniswa nezinga eliyisona elingcono le-易武 yakudala — idolobhana i-麻黑 (*Máhēi*) nelayo i-汤柔水甜 kanye 'nemvumelwano' (韵) ende — i-*Bòhétáng* iya ohlangothini olufanayo lokuthamba nokunwebeka, kodwa yengeza ubuhlungu bekhwalithi ephezulu bokubona kwehlathi kanye nalokho kuphola kommintsane, okwenza iphrofayili ibe 'eyehlathi' kakhulu futhi icwebezele.

**9. Ukwenza Itiye:**

Izincomo zokwenza itiye (i-gongfu, okomkhuba we-*gǔshù* sheng elicolekile):

* **Isitsha** — i-gaiwan ye-porcelain, ukuze kungamenywa iphunga elimnandi eliphezulu.
* **Amanzi** — athambile, asondele ku-95–100 °C; ikhwalithi yamanzi ibalulekile kumatiye 'akhanyayo'.
* **Ukuthulula amanzi** — okokuqala okusheshayo okukhipha uthuli, okulandelwa uchungechunge lwezingxube ezimfishane kakhulu ezinwetshwa kancane kancane.
* **Umqondo** — hhayi 'ukucindezela' iqabunga; i-*Bòhétáng* iyazembula ngesineke, imelana nokuthululwa kwamanzi okuningi futhi ikhipha ubumnandi nokuphola esiphethweni isikhathi eside.

**11. Intengo kanye Nomgunyathi:**

* I-*Bòhétáng* — ngelinye lamatiye abiza kakhulu kuyo yonke i-易武; isiqongo sentengo nekhwalithi sehlathi likahulumeni. Kunomgunyathi omningi kanye 'nokwelulelwa' ngaphansi kwegama le-*Bòhétáng* emakethe ngenxa yokushoda kanye nentengo.
* **Ukuphola, hhayi amandla.** Uma inkomishi ibuswa ubukrakra obunzima 'kanye nokushaya' (njengephrofayili yase-布朗), akukhona ukuhamba kwe-*Bòhétáng*. Lapha kulindelwe ubuciko, iphunga eliphakeme lezimbali noju kanye 'nokubanda' okucacile 'kommintsane'.
* **Ukucoleka kokwakheka.** Ingxube iyakhanya futhi ishelele (细腻), ngaphandle kobuhlaza 'kanye nokuminyana 'kwasedolobhaneni'; amandla avezwa ukunambitheka okuhlala emva kokuphuza kanye nokuqabuleka komphimbo, hhayi ukunameka.
* **Umongo wehlathi likahulumeni.** I-*Bòhétáng* yangempela — iyimpahla ye-国有林, ngokwencazelo yomkhiqizo omncane. Umthamo omkhulu 'olinganayo' ngentengo efinyelelekayo awuhambisani nalesi simo.
* **Ukuqhathanisa nomakhelwane.** Eduze kwephrofayili nangokomdabu kukhona i-刮风寨/茶王树 (iphunga lezimbali noju licacile, ukwakheka kujiyile futhi 'umoya' unamandla kakhulu) kanye ne-麻黑 (ethambile, ngaphandle kokuphola okuphawulekayo kommintsane). Uma isiginesha 'sommintsane' singekho, futhi ukwakheka kunzima ngaleso sikhathi — kungenzeka ukuthi ubhekene nenye i-易武, eyenziwe yaba i-*Bòhétáng*.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* **Mayelana namazinga.** I-Pu'er njengesigaba ichazwa izinga elizimele likazwelonke le-PRC letiye elithi *Pǔ'ěr* ([普洱茶](https://thetea.app/zu/article/pu-ercha)), elihlanganisa phakathi kwayo uhlobo olungavuthiwe (生) olususelwe ku-晒青毛茶 evela ezintweni ezingavuthiwe ezinamaqabunga amakhulu zase-Yunnan ezinendabuko yendawo evikelwe. I-*Bòhétáng*, iyimpahla ye-*gǔshù* evela e-易武, ngokusemthethweni ingena kulesi sigaba njenge-sheng yezinga eliphezulu yendawo eyodwa.
* **Imikhawulo yokumiswa kwamazinga.** Izinga likazwelonke limisa isigaba, uhlobo lwezinto ezingavuthiwe kanye nezidingo eziyisisekelo, kodwa alinikezi isimo 'sedolobhana' (村寨). Ukuhlelwa ngezigaba 区级 → 名山级 → 村寨级 kanye nethiya ngokwayo ye-S+ — kuyizikhundla zemboni yemakethe yezindawo ezinezibongo, hhayi isitifiketi sezinga. Ngakho-ke, 'igama' le-*Bòhétáng* liphila ngokuyinhloko ngedumela, indawo yehlathi likahulumeni kanye nokungavamile kwangempela, hhayi ngenombolo ye-GOST.
