--- title: "Fēngmù gòngchá" url: https://thetea.app/vi/article/fengmu-gongcha lang: vi updated: 2026-10-04 source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app) --- # Fēngmù gòngchá (枫木贡茶) **Phong Mộc Cống Trà** (*Fēngmù gòngchá*, 枫木贡茶) — «đồ tiến cống cho hoàng gia từ Phong Mộc», trà vùng núi của thôn Phong Mộc Lâm (枫木林村), hương Cổ Đường (古塘乡) ở phía tây bắc huyện cấp thị Liên Nguyên (涟源市), địa cấp thị Lâu Để, tỉnh Hồ Nam. Trà mọc trên sườn phía nam núi Miên Ngưu Sơn (眠牛山) — «núi Trâu Ngủ» — trong một hương có độ cao trung bình trên 600 m. Tên gọi được bảo hộ bởi chỉ dẫn địa lý trong danh mục của chính quyền tỉnh Hồ Nam. «Cống trà» trong tên gọi bắt nguồn từ truyền thuyết về một vị tổng đốc thời Thanh đã mang trà nơi đây về triều đình. Tên gọi không nêu cấp hạng; theo mô tả công nghệ trong một bài đăng của chính quyền địa phương, đây là trà xanh. **1. Phân loại và Nguồn gốc:** * **Loại:** Trà xanh (绿茶, *lǜchá*). Cấp hạng được xác định theo công nghệ mô tả trong bài đăng năm 2014 trên trang web của chính quyền Liên Nguyên: trải lá, diệt men ở nhiệt độ cao, vò xoăn, sấy khô và thăng hương — không có giai đoạn héo để oxy hóa và không có giai đoạn ủ. Tôi chưa thấy văn bản về chỉ dẫn địa lý nêu rõ cấp hạng. * **Hạng mục:** Trà xanh vùng núi; chỉ dẫn địa lý — danh mục cấp tỉnh không phân biệt nhãn hiệu tập thể và nhãn hiệu chứng nhận; theo bài đăng địa phương, đơn đăng ký được nộp cho nhãn hiệu chứng nhận (mục 2). * **Nguồn gốc:** Trung Quốc, tỉnh Hồ Nam (湖南, *Húnán*), địa cấp thị Lâu Để (娄底, *Lóudǐ*), huyện cấp thị Liên Nguyên (涟源, *Liányuán*), hương Cổ Đường (古塘, *Gǔtáng*). * **Khu vực:** Theo bài đăng năm 2014, trà được làm tại thôn Phong Mộc Lâm và một phần thôn Ngưu Phụ (牛埠村) thuộc hương Cổ Đường. Cơ sở đăng ký mà bài viết tham chiếu gắn chỉ dẫn địa lý với thôn Phong Mộc Lâm, còn danh mục cấp tỉnh gắn với Liên Nguyên; đây là quan hệ hành chính của chủ sở hữu, không phải ranh giới khu vực. Tôi chưa xác minh được phạm vi sử dụng thực tế của chỉ dẫn địa lý. * **Chủ sở hữu, số hiệu và năm đăng ký:** Không có dữ liệu trong các nguồn đã tìm được. **2. Lịch sử và Ý nghĩa Văn hóa:** * **Lịch sử:** * **Vùng trà An Hóa.** Hương Cổ Đường trước đây thuộc huyện An Hóa. Bài đăng năm 2014 trích «An Hóa huyện chí» (《安化县志》) năm 1992: vào thời Nguyên và Minh, trà «Vân Vụ» và «Phù Dung» của huyện từng được tiến cống cho triều đình. Điều này nói về An Hóa nói chung, không phải về Phong Mộc. * **Truyền thuyết về nhà sư.** Bài đăng trên kể lại truyền thuyết: mỗi năm trước tiết Cốc Vũ, một vị sư từ chùa trên núi Vân Đài Sơn (云台山) thuộc dãy Đào Khê Giới (桃溪界) thường lén hái trà trên núi Miên Ngưu Sơn; dân địa phương theo dõi ông, nếm thử trà và thấy mùi thơm cùng vị ngọt kéo dài. * **Truyền thuyết về tiến cống.** Theo truyền thuyết, vào giữa thời Thanh, một vị tổng đốc Lưỡng Giang về An Hóa thăm người thân, sai người mang trà Phong Mộc Lâm đến và pha trong ấm tử sa (紫砂) trên lửa thanh củi dâu; trà có màu của mao tiêm và hương thơm của long tỉnh. Vị quan này mang mấy cân về triều — từ đó trà thành «cống trà», còn dân địa phương không còn được dùng nữa. Tên vị quan trong cùng trang viết không thống nhất: trong truyền thuyết là 陶澎, ở phần bổ sung phía dưới là Đào Chú (陶澍). Theo truyền thuyết, chỉ có những bụi trà ở «bụng trâu» mới được tiến cống — hơn chục mẫu, mỗi năm không quá hơn trăm cân. * **Chỉ dẫn địa lý.** Trong cẩm nang cấp tỉnh «Hồ Nam giản huống» (湖南简况), công bố tháng 12 năm 2020, «枫木贡茶» nằm trong số 229 nhãn hiệu tập thể và nhãn hiệu chứng nhận có chỉ dẫn địa lý; trong ấn bản năm 2024 nằm trong số 250. Trong danh mục sản phẩm có chỉ dẫn địa lý của cẩm nang này không thấy tên. Đơn đăng ký chỉ dẫn địa lý, theo phần bổ sung của trang năm 2014, được nộp vào năm 2016; năm đăng ký không thấy trong các nguồn đã tìm được. * **Năm 1989 và năm 2015.** Theo phần bổ sung của trang trên, năm 1989, công ty trà Liên Nguyên đã tái sản xuất loại trà thất truyền, và trong buổi thẩm định của các chuyên gia trà cấp tỉnh, trà đạt 90,09 điểm; năm 2015, «枫木贡茶» được công nhận là thương hiệu nổi tiếng của tỉnh Hồ Nam. * **Tên gọi:** «Phong Mộc» (枫木) — «cây phong»; thôn Phong Mộc Lâm (枫木林) — «Rừng phong». «Cống trà» (贡茶) — «trà tiến cống», trà dành cho triều đình. * **Ý nghĩa văn hóa:** Cổ Đường nằm sâu trong vùng đất cổ Mai Sơn (梅山); bài đăng năm 2014 viết rằng nơi đây được gọi là «cao nguyên Thanh Hải - Tây Tạng của Hồ Nam». **3. Mô tả Thực vật và Nguyên liệu:** * **Giống / Thứ trà:** Không có dữ liệu trong các nguồn đã tìm được. * **Thời điểm thu hái:** Theo bài đăng năm 2014, hái tốt nhất là ba ngày trước và sau tiết Thanh Minh (清明); đợt hái thứ hai được mô tả là khoảng tiết Cốc Vũ (谷雨). * **Tiêu chuẩn hái:** Trước Thanh Minh — búp một tôm một lá (一芽一叶); đến Cốc Vũ — búp một tôm hai đến bốn lá. **4. Thổ nhưỡng và Đặc điểm Canh tác:** * **Vùng:** Theo bài đăng năm 2014, hương Cổ Đường nằm dưới chân phía nam dãy Đào Khê Giới — một nhánh của dãy núi Tuyết Phong Sơn — ở độ cao trung bình trên 600 m. * **Địa hình:** Thôn Phong Mộc Lâm nằm ở rìa phía bắc hương; núi bao quanh ba mặt, lối ra hướng về phía nam, đông bắc và tây bắc. Trà mọc trên núi Miên Ngưu Sơn, trên sườn quay về hướng nam. * **Khí hậu:** Không có dữ liệu trong các nguồn đã tìm được. * **Đất đai:** Không có phân tích đất trong các nguồn đã tìm được. Phần bổ sung của trang năm 2014 gọi Cổ Đường là cơ sở nông sản nổi tiếng của Hồ Nam, giàu selen. * **Diện tích:** Không có dữ liệu trong các nguồn đã tìm được. **5. Công nghệ Sản xuất:** Bài đăng năm 2014, viết sau chuyến thăm một công ty địa phương, mô tả sự kết hợp giữa làm thủ công và dùng máy. Đây là mô tả của một nhà sản xuất, không phải yêu cầu của chỉ dẫn địa lý. 1. **Trải lá (摊放, *tānfàng*):** Lá tươi được để vài giờ cho bớt ẩm; đặc biệt quan trọng với lá hái khi trời mưa hoặc còn đọng sương. 2. **Diệt men (杀青, *shāqīng*):** Ở nhiệt độ cao; sau đó lá nguội về nhiệt độ phòng. 3. **Vò xoăn (揉捻, *róuniǎn*):** Bằng máy. 4. **Sấy khô (烘干, *hōnggān*) hai lần:** Trước đến khi khô sáu bảy phần, sau đó để nguội và sấy tiếp đến chín phần. Trong lúc sấy luôn nâng lá, tung và lắc nhẹ bằng tay; nhiên liệu dùng than củi, than đá hoặc điện. 5. **Thăng hương (提香, *tíxiāng*) và giữ dáng:** Bằng máy; nhiệt độ và thời gian do thợ có kinh nghiệm lựa chọn. Lá được để nguội trong sàng tre; để giữ chất lượng, không mang thuốc lá và trầu vào xưởng, và công nhân nữ không dùng nước hoa. **6. Đặc điểm Cảm quan:** Dưới đây là mô tả từ bài đăng năm 2014; tôi chưa thấy văn bản yêu cầu về ngoại hình. * **Ngoại hình trà khô:** Trà hái sớm có lông tơ trắng rõ, sợi xoăn nhỏ, tròn, chặt và thẳng, màu lục sẫm (白毫显露，条索细圆紧直，呈深绿色). Trà hái dịp Cốc Vũ có màu lục mực (墨绿). Phần bổ sung của trang trên, khi mô tả cùng ngoại hình, gọi màu này là lục bích (翠绿). * **Hương trà khô:** Không có dữ liệu trong các nguồn đã tìm được. * **Hương nước trà:** Trà hái sớm có hương non (嫩香), trà dịp Cốc Vũ có hương dẻ nồng đậm (栗香浓郁). * **Vị:** Trà hái sớm ngọt và thanh mát (味甘爽口), trà dịp Cốc Vũ ngọt và kéo dài (味甘绵长). * **Màu nước:** Trà hái sớm trong suốt, lục thuần khiết (通透清绿), trà dịp Cốc Vũ trong suốt, vàng và sáng (通透黄亮). Trà được phục vụ cho tác giả vào đầu hè, theo bài đăng trên, được mô tả là trong suốt ánh vàng. * **Bã trà (lá sau khi pha):** Không có dữ liệu trong các nguồn đã tìm được. **7. Thành phần Hóa học:** Phần bổ sung của bài đăng năm 2014 nêu kết quả phân tích của trung tâm kiểm soát nông sản cấp tỉnh: selen 0,818 mg/kg. Không nói rõ là lô trà nào và dùng phương pháp nào. Không có dữ liệu hóa lý khác trong các nguồn đã tìm được. **8. Lợi ích cho Sức khỏe:** Không có dữ liệu đã kiểm chứng về tác dụng riêng của loại trà này. **9. Pha trà:** Thực hành chung cho trà xanh. Bài đăng năm 2014 khuyên dùng nước khoảng 85 °C; thông số thông thường của loại trà này là 80–85 °C, 3 g cho 150 ml, ly thủy tinh hoặc gaiwan trắng, rót nước lần đầu trong 40–60 giây, hai đến ba lần rót thêm. **10. Bảo quản:** Thực hành chung. Trong bao bì kín, để trong tủ lạnh ở 0–5 °C, tránh ánh sáng, ẩm và mùi lạ. Tốt nhất nên dùng trong vòng một năm. **11. Giá cả và Hàng giả:** Không có dữ liệu về giá trong các nguồn đã tìm được. * **Cách tránh hàng giả:** * Tìm trên bao bì nhãn hiệu «枫木贡茶». * Kiểm tra nhà sản xuất thuộc hương Cổ Đường, huyện cấp thị Liên Nguyên. * Trà hái sớm có sợi nhỏ, chặt, màu lục sẫm với lông tơ rõ và nước trà xanh trong suốt. **12. Điều thú vị:** * Hương Cổ Đường trước đây thuộc huyện An Hóa, nay thuộc Liên Nguyên, địa cấp thị Lâu Để. * Trong dân gian, theo trang trên, trà được gọi là «香十里» — «hương thơm mười dặm». **13. So sánh với các loại trà Hồ Nam lân cận:** * **An Hóa Tùng Châm ([安化松针](https://thetea.app/vi/article/anhua-song-zhen)):** Trà xanh của huyện An Hóa, nơi trước đây hương Cổ Đường trực thuộc; có hình dạng «kim tùng». * **Tân Hóa Hồng Trà ([新化红茶](https://thetea.app/vi/article/xinhua-hongcha)):** Hồng trà của huyện lân cận Tân Hóa thuộc cùng địa cấp thị Lâu Để; trong danh mục chỉ dẫn địa lý cấp tỉnh đứng cạnh «枫木贡茶». * **Đào Giang Lục Trà ([桃江绿茶](https://thetea.app/vi/article/taojiang-lucha)):** Trà xanh Hồ Nam có chỉ dẫn địa lý trong cùng danh mục. **Kết luận:** Phong Mộc Cống Trà là trà của một thôn vùng núi trên sườn phía nam núi Trâu Ngủ: thu hái sớm dịp Thanh Minh, diệt men, vò xoăn và sấy hai lần, sợi trà nhỏ màu lục sẫm và nước trà xanh trong suốt. Tên gọi «cống trà» gắn với truyền thuyết về đồ tiến cống, còn sự bảo hộ dựa trên chỉ dẫn địa lý trong danh mục cấp tỉnh.