---
title: "Méizǐ gòngchá"
url: https://thetea.app/th/article/meizi-gongcha
lang: th
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Méizǐ gòngchá (梅子贡茶)

**เมยจื่อก้งฉา** (*Méizǐ gòngchá*, 梅子贡茶) คือชาเขียวจากอำเภอจูซี (竹溪县) ภายใต้เขตปกครองระดับเมืองฉือเยี่ยน ทางตะวันตกเฉียงเหนือของมณฑลหูเป่ย์ ชื่อของชาถูกตั้งตามช่องเขาเมยจื่อหยา (梅子垭) ในหุยวาน ส่วนคำว่า “ก้งฉา” แปลว่า “ชาบรรณาการ” จากการบอกเล่าในท้องถิ่นระบุว่าในยุคราชวงศ์ถัง พระนางอู่เจ๋อเทียนทรงยกให้ชาจากท้องถิ่นนี้เป็นชาหลวง จูซีตั้งอยู่ในเทือกเขาฉินปา บริเวณรอยต่อระหว่างหูเป่ย์ ฉงชิ่ง และฉ่านซี ตั้งแต่ปี 2014 ชานี้ได้รับการคุ้มครองในฐานะสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ และเอกสารที่เกี่ยวข้องได้กำหนดรายละเอียดหลายประการ ตั้งแต่พันธุ์ชา ความสูงของแปลงปลูก อุณหภูมิในกระบวนการผลิต ไปจนถึงสัดส่วนของสารโพลีฟีนอล

**1. การจัดประเภทและแหล่งกำเนิด:**

* **ประเภท:** ชาเขียว (绿茶, *lǜchá*) ที่ไม่ผ่านการหมัก ระดับชั้นนี้ยืนยันได้จากกรรมวิธีการผลิตตามเอกสารสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ การคั่วหยุดเอนไซม์ การนวด และการอบแห้งโดยไม่เกิดออกซิเดชัน รวมถึงรูปลักษณ์ภายนอก ได้แก่ ใบชาสีมรกต และน้ำชาสีเขียวอ่อน
* **หมวดหมู่:** ชาเขียวภูเขาจากหูเป่ย์ สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (2014)
* **แหล่งกำเนิด:** ประเทศจีน มณฑลหูเป่ย์ (湖北, *Húběi*) เขตปกครองระดับเมืองฉือเยี่ยน (十堰, *Shíyàn*) อำเภอจูซี (竹溪县, *Zhúxī Xiàn*) พื้นที่คุ้มครองครอบคลุมแปดหน่วยปกครองของอำเภอ ได้แก่ ตำบลเจี่ยงเจียหยาน (蒋家堰镇) ตำบลจงเฟิง (中峰镇) ตำบลเฉวียนซี (泉溪镇) ตำบลเอ้อผิง (鄂坪乡) และตำบลหุยวาน (汇湾乡) ไร่ชาเมยจื่อหยา (梅子垭茶场) ฟาร์มรวมหยางเจียป้า (杨家扒综合农场) และฟาร์มป่าไม้ช่วงจู (双竹林场)
* **พิกัดทางภูมิศาสตร์:** อำเภอจูซีอยู่ที่ละติจูดประมาณ 32.3° เหนือ และลองจิจูด 109.7° ตะวันออก

**2. ประวัติศาสตร์และความสำคัญทางวัฒนธรรม:**

* **ประวัติศาสตร์:**
    * **ยุคโบราณ** เอกสารอ้างอิงระบุว่าการปลูกชาในจูซีมีมาตั้งแต่ยุคราชวงศ์โจวตะวันตก และตัวอำเภอเองได้รับการขนานนามว่า “ดินแดนแห่งชาบรรณาการ” (贡茶之乡)
    * **ชาบรรณาการตามตำนาน** จากการบอกเล่าในท้องถิ่น ชาจากช่องเขาเมยจื่อหยากลายเป็นเครื่องบรรณาการราชสำนักตั้งแต่ปลายยุคชุนชิว และในยุคราชวงศ์ถัง พระนางอู่เจ๋อเทียนทรงกำหนดให้ชานี้เป็นชาสำหรับราชสำนัก จึงเป็นที่มาของชื่อ “เมยจื่อก้ง” ไม่พบเอกสารที่ยืนยันช่วงเวลาดังกล่าวในแหล่งข้อมูลที่ค้นพบได้ นี่จึงเป็นเรื่องเล่าสืบทอด
    * **2014** เมื่อวันที่ 8 เมษายน สำนักงานใหญ่กำกับดูแลคุณภาพ การตรวจสอบ และการกักกันโรค (AQSIQ) ประกาศฉบับที่ 39 ให้ความคุ้มครองชานี้ในฐานะสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ซึ่งเป็นหนึ่งในสิบเจ็ดรายการตามประกาศฉบับดังกล่าว
    * **2016** ตามข้อมูลอ้างอิง ไร่ชาท่องเที่ยวเมยจื่อหยาได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งใน “ไร่ชาที่สวยที่สุดของจีน”
* **ชื่อ:**
    * “เมยจื่อ” (梅子) แปลว่า “บ๊วย” เมยจื่อหยา (梅子垭) แปลว่า “ช่องเขาต้นบ๊วย”
    * “ก้งฉา” (贡茶, *gòngchá*) แปลว่า “ชาบรรณาการ” เพื่อระลึกถึงตำนาน
* **ความสำคัญทางวัฒนธรรม:** เอกสารอ้างอิงระบุว่าเมยจื่อก้งฉาเป็นหนึ่งใน “สามสิ่งบรรณาการแห่งจูซี” (竹溪三贡) และมีการอ้างถึงคำกล่าวท้องถิ่นว่า “长江三峡水，楚地梅子茶” แปลว่า “น้ำจากสามผาช่องแคบแยงซี ชาเมยจื่อจากดินแดนฉู่” ตามข้อมูลเดียวกัน อำเภอนี้ได้รับการขนานนามว่า “ดินแดนชาเขียวอินทรีย์ของจีน” และ “ดินแดนชาของจีน”

**3. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และวัตถุดิบ:**

* **พันธุ์ชา / สายพันธุ์:** ตามเอกสารระบุคือ **ฝูติ่งต้าไป๋ฉา** (*Fúdǐng dàbáichá*) และพันธุ์อื่น ๆ ในพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการผลิตชานี้
* **การปลูก:** ตามเอกสารกำหนดให้ใช้ต้นกล้าปักชำในฤดูใบไม้ผลิ (ต้นถึงกลางเดือนมีนาคม) และฤดูใบไม้ร่วง (กลางถึงปลายเดือนตุลาคม) หรือการหว่านเมล็ดตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ เมื่อปลูกแบบสองแถวจะใช้ 7500–8000 ต้นต่อหมู่
* **การเก็บเกี่ยว:** ตามเอกสารระบุตั้งแต่ต้นเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคม ด้วยมือเท่านั้น
* **มาตรฐานการเก็บ:** ยอดเดี่ยวหรือยอดพร้อมใบอ่อนหนึ่งใบ

**4. แหล่งปลูกและลักษณะเฉพาะของการเพาะปลูก:**

* **ภูมิภาค:** จูซีเป็นอำเภอบนภูเขาในเขตฉินปา บริเวณรอยต่อระหว่างหูเป่ย์ ฉงชิ่ง และฉ่านซี เอกสารอ้างอิงระบุว่าที่นี่เป็นเส้นแบ่งเขตภูมิอากาศระหว่างเหนือและใต้
* **ระดับความสูงของแปลงปลูก:** ตามเอกสารระบุ **ตั้งแต่ 400 ถึง 1200 เมตร** เหนือระดับน้ำทะเล
* **ดิน:** ตามเอกสารเป็นดินเหลืองปนน้ำตาล (黄棕壤) ค่า pH **4.5–6.5** ปริมาณอินทรียวัตถุ **ไม่น้อยกว่า 1.5 %** ความหนาของชั้นดิน **ไม่น้อยกว่า 0.6 เมตร**
* **ภูมิอากาศ:** ไม่พบข้อมูลอุตุนิยมวิทยาที่แน่นอนของแปลงชาในแหล่งข้อมูลที่ค้นพบ

**5. กรรมวิธีการผลิต:**

เอกสารสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์กำหนดหกขั้นตอนพร้อมค่าพารามิเตอร์

* **การผึ่งใบสด (摊青 — *tānqīng*):** 6–8 ชั่วโมง ความหนาไม่เกิน 3 เซนติเมตร
* **การคั่วหยุดเอนไซม์ (杀青 — *shāqīng*):** ที่อุณหภูมิ 180–220 °C
* **การนวด (揉捻 — *róuniǎn*):** จนใบชานวดตัวไม่น้อยกว่า 90 %
* **การอบแห้งขั้นแรก (初干 — *chūgān*):** ใช้เครื่องอบที่อุณหภูมิ 100–120 °C
* **การอัดแน่นเส้นชา (紧条 — *jǐntiáo*):** ด้วยมือ
* **การอบแห้งขั้นสุดท้าย (足干 — *zúgān*):** ที่อุณหภูมิ 80–90 °C

**6. ลักษณะทางประสาทสัมผัส:**

ตามข้อความในประกาศที่เผยแพร่ซ้ำโดยสมาคมสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์แห่งประเทศจีน:

* **ลักษณะใบชาแห้ง:** เส้นชาเรียวเล็กสวยงาม มีขนอ่อนเด่นชัด สม่ำเสมอ สีเขียวมรกต (细秀显毫，匀整，色泽翠绿)
* **กลิ่นใบชาแห้ง:** ไม่มีคำอธิบายแยกต่างหาก
* **กลิ่นน้ำชา:** บริสุทธิ์และสูง (香气清高)
* **รสชาติ:** สดชื่นและนุ่มนวล (滋味鲜醇)
* **สีน้ำชา:** เขียวอ่อนสดใส (汤色嫩绿明亮)
* **กากชา (ใบชาหลังการชง):** อ่อนนุ่ม สม่ำเสมอ เขียวและเป็นมัน (叶底嫩匀绿亮)

การถอดความเอกสารอีกฉบับซึ่งสอดคล้องกับเอกสารอ้างอิง ระบุรูปลักษณ์แตกต่างออกไปว่า เส้นชาม้วนแน่น มีขนอ่อน งดงาม สีเขียวมรกตเป็นมัน (条索紧结、显毫、秀美，色泽翠绿光润) กลิ่นหอมบริสุทธิ์และคงทน (清香持久) รสชาติสดชื่น นุ่มนวล และเข้มข้น (滋味鲜爽醇厚) กากชาเขียว สว่าง และสม่ำเสมอ (叶底绿亮匀齐) ผู้แปลไม่สามารถยืนยันได้ว่าฉบับใดถอดความจากต้นฉบับได้แม่นยำกว่า

**7. องค์ประกอบทางเคมี:**

ตามข้อความในประกาศ:

* **ความชื้น:** ไม่เกิน **6.5 %**
* **สารที่ละลายน้ำได้:** ไม่น้อยกว่า **36.0 %**
* **สารโพลีฟีนอลในชา:** ไม่น้อยกว่า **28.5 %**
* **กรดอะมิโนอิสระ:** ข้อความระบุ “ไม่เกิน **3.0 %**” เครื่องหมายดังกล่าวไม่ปกติสำหรับข้อกำหนดด้านคุณภาพ และอาจเป็นการพิมพ์ผิดจากการเผยแพร่ซ้ำ

การถอดความเอกสารฉบับที่สองระบุปริมาณเถ้ารวมไม่เกิน 6.0 % และเศษใบชาไม่เกิน 5.0 % แทนสารโพลีฟีนอลและกรดอะมิโน ส่วนความชื้นและสารที่ละลายน้ำได้ตรงกันทั้งสองฉบับ เอกสารอ้างอิงฉบับหนึ่งอ้างอิงผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยเกษตรหัวจง ระบุค่าที่วัดได้ว่า กรดอะมิโน 2.95 % สารโพลีฟีนอลในชา 35.94 % ไม่พบข้อมูลคาเฟอีนในแหล่งข้อมูลที่ค้นพบ

**8. คุณประโยชน์:**

ไม่มีข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบเกี่ยวกับผลของชาชนิดนี้โดยเฉพาะ เอกสารระบุตัวชี้วัดด้านคุณภาพเท่านั้น ไม่ใช่คุณสมบัติด้านสุขภาพ

**9. การชง:**

แนวปฏิบัติทั่วไปสำหรับชาเขียว ไม่มีคำแนะนำแยกต่างหากในเอกสาร ต่อไปนี้เป็นค่าปกติสำหรับชาเขียวอ่อนที่ทำจากยอดและยอดพร้อมใบ

* **อุณหภูมิน้ำ:** 80–85 °C
* **ปริมาณชา:** 3 กรัมต่อน้ำ 150 มิลลิลิตร
* **อุปกรณ์:** แก้วใสหรือไกวานสีขาว
* **ขั้นตอน:**
    1. อุ่นอุปกรณ์
    2. ใส่ใบชา
    3. เทน้ำเล็กน้อยแล้วปล่อยให้ใบชาคลายตัว 20–30 วินาที
    4. เติมน้ำจนเต็ม การชงครั้งแรกใช้เวลาประมาณหนึ่งนาที
    5. ดื่มโดยเหลือน้ำชาส่วนหนึ่งไว้ที่ก้นภาชนะ
    6. ชงซ้ำได้สองถึงสามครั้งโดยเพิ่มเวลาเล็กน้อยในแต่ละครั้ง

**10. การเก็บรักษา:**

แนวปฏิบัติทั่วไปสำหรับชาเขียว เก็บในบรรจุภัณฑ์ปิดสนิท ในตู้เย็นที่อุณหภูมิ 0–5 °C หลีกเลี่ยงแสง ความชื้น และกลิ่น ชาเขียวควรดื่มภายในฤดูกาล ไม่จำเป็นต้องบ่ม ข้อกำหนดของเอกสารเรื่องความชื้นไม่เกิน 6.5 % เป็นเครื่องเตือนว่าชาที่ดูดความชื้นจะสูญเสียคุณภาพ

**11. ราคาและการระวังของปลอม:**

ไม่มีข้อมูลราคาในแหล่งข้อมูลที่ค้นพบ

* **วิธีหลีกเลี่ยงของปลอม:**
    * มองหาสัญลักษณ์สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์บนบรรจุภัณฑ์
    * ตรวจสอบว่าผู้ผลิตตั้งอยู่ในหนึ่งในแปดหน่วยปกครองของพื้นที่คุ้มครอง
    * ใบชาควรเรียวเล็ก งดงาม มีขนอ่อนชัดเจน สีเขียวมรกต ใบที่หมองหรือออกน้ำตาลเป็นสัญญาณของชาเก่าหรือผ่านความร้อนสูงเกินไป
    * น้ำชาควรเป็นสีเขียวอ่อนสดใส กลิ่นหอมบริสุทธิ์

**12. ข้อเท็จจริงที่น่าสนใจ:**

* หนึ่งในขั้นตอนการผลิตที่เอกสารกำหนดให้ทำด้วยมือคือการอัดแน่นเส้นชา (紧条)
* พื้นที่คุ้มครองไม่ได้ครอบคลุมเฉพาะตำบลและแขวงเท่านั้น แต่รวมถึงฟาร์มสามแห่ง ได้แก่ ฟาร์มชา ฟาร์มรวม และฟาร์มป่าไม้
* พันธุ์ชาที่ระบุในเอกสารคือ ฝูติ่งต้าไป๋ฉา ซึ่งมีถิ่นกำเนิดจากมณฑลฝูเจี้ยน

**13. การเปรียบเทียบกับชาเขียวอื่น ๆ:**

* **จูซีเหมาเจียน ([竹溪毛尖](https://thetea.app/th/article/zhuxi-maojian)):** ชาเขียวจากอำเภอเดียวกันภายใต้ชื่อท้องถิ่น เมยจื่อก้งฉาเป็นชื่อที่ได้รับการคุ้มครองของพื้นที่แปดหน่วยปกครองในอำเภอ พร้อมข้อกำหนดคุณภาพเฉพาะของตนเอง
* **อู่เฟิงเหมาเจียน ([五峰毛尖](https://thetea.app/th/article/wufeng-mao-jian)):** ชาเขียวภูเขาจากตะวันตกของหูเป่ย์ อยู่คนละอำเภอและมีประวัติของตนเอง
* **เป่าคังลวี่ฉา ([保康绿茶](https://thetea.app/th/article/baokang-lucha)):** ชาเขียวจากอำเภอเป่าคังทางตะวันตกเฉียงเหนือของหูเป่ย์ ตามคำอธิบายของตราสินค้ามีใบเรียวเล็กสีมรกตและกลิ่นหอมบริสุทธิ์สูง
* **เอินซือยวี่ลู่ ([恩施玉露](https://thetea.app/th/article/enshi-yulu)):** ชาเขียวหูเป่ย์ที่มีเส้นชาตรงคล้ายเข็ม ผ่านการหยุดเอนไซม์ด้วยไอน้ำ ขณะที่เมยจื่อก้งฉาใช้การหยุดเอนไซม์ด้วยความร้อนแห้งที่ 180–220 °C

**โดยสรุป:**

เมยจื่อก้งฉาคือชาเขียวภูเขาจากจูซีที่มีตำนานชาบรรณาการราชสำนักอยู่ในชื่อ และมีเอกสารกำกับรายละเอียดชัดเจน ตำนานชาบรรณาการยุคราชวงศ์ถังยังคงเป็นตำนาน แต่เอกสารระบุอย่างแม่นยำว่า พันธุ์ชาคือฝูติ่งต้าไป๋ฉา แปลงปลูกอยู่ที่ระดับความสูง 400–1200 เมตร เก็บเกี่ยวด้วยมือในฤดูใบไม้ผลิเฉพาะยอดและยอดพร้อมใบ และการอัดแน่นเส้นชาด้วยมือ ในถ้วยจะได้ใบชาเรียวเล็กสีมรกตพร้อมขนอ่อน น้ำชาสีเขียวอ่อนสดใส และกลิ่นหอมบริสุทธิ์สูง