---
title: "Zhènbā máojiān"
url: https://thetea.app/pl/article/zhenba-maojian
lang: pl
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Zhènbā máojiān (镇巴毛尖)

**Zhenba Maojian** (*Zhènbā máojiān*, 镇巴[毛尖](https://thetea.app/pl/article/mao-jian)) — zielona herbata z powiatu Zhenba (镇巴县) w prefekturze miejskiej Hanzhong, na samym południu prowincji Shaanxi, w górach Dabashan przy granicy z Syczuanem. Słowo „maojian” — „omszone końcówki” — określa formę, a nie technologię; klasę wyznacza łańcuch obróbki wynikający z wymogów ochrony: utrwalanie, dwukrotne zwijanie, suszenie i prażenie, bez utleniania i bez przetrzymywania. Nazwa jest chroniona jako rolnicze oznaczenie geograficzne (AGI03433) oraz jako produkt z oznaczeniem geograficznym w wykazie CNIPA z 2025 roku.

**1. Klasyfikacja i pochodzenie:**

* **Typ:** Zielona herbata (绿茶, *lǜchá*). Wymogi ochrony nie nazywają klasy wprost, ale ustalają zieloną technologię — utrwalanie (杀青, *shāqīng*), zwijanie, suszenie — bez utleniania i bez przetrzymywania (闷黄, *mènhuáng*); napar jest delikatnie zielony.
* **Kategoria:** Zielona herbata z południa Shaanxi w regionie Hanzhong, objęta dwoma reżimami ochrony.
* **Pochodzenie:** Chiny, prowincja Shaanxi (陕西, *Shǎnxī*), prefektura miejska Hanzhong (汉中, *Hànzhōng*), powiat Zhenba (镇巴, *Zhènbā*).
* **Wnioskodawca:** Stacja technicznego doradztwa herbacianego powiatu Zhenba (镇巴县茶叶技术指导站).
* **Strefa ochrony:** 20 gmin i urzędów ulicznych powiatu, w nich 137 wsi administracyjnych. Wymieniono osiemnaście: Nianzi, Bamiao, Guanyin, Xinglong, Ping’an, Yongle, Dachi, Jianchi, Sanyuan, Liba, Changling, Yanchang, Chinan, Bashan, Yudu, Xiaoyang, Jingyang i Yangjiahe — „i inne”. Według wykazu pomocniczego w powiecie jest dokładnie 20 takich jednostek, a niewymienione są tylko Qingshui (青水) i Rencun (仁村); wsi i komitetów osiedlowych w powiecie, według wykazu, jest 256.
* **Współrzędne geograficzne:** 107°25′–108°16′ dł. geogr. wsch., 32°08′–32°50′ szer. geogr. płn.

**2. Historia i znaczenie kulturowe:**

* **Historia:**
    * **Przed ochroną.** W znalezionych źródłach brak historii herbaty: ani dat, ani nagród, ani kronik.
    * **Oznaczenie rolnicze.** Ministerstwo Rolnictwa i Spraw Wsi zarejestrowało nazwę pod numerem AGI03433; w znalezionych źródłach brak roku rejestracji.
    * **2025.** Obwieszczenie CNIPA nr 646 wpisało „镇巴毛尖” na listę produktów z oznaczeniem geograficznym (wiersz 759 załącznika) i zatwierdziło wymogi ochrony: strefę, odmiany, stanowisko, agrotechnikę, technologię, wygląd i wskaźniki fizykochemiczne.
* **Nazwa:** „Zhenba” (镇巴) to nazwa powiatu; „maojian” (毛尖) — „omszone końcówki”, od wyglądu suchego liścia.
* **Znaczenie kulturowe:** Hanzhong to herbaciane południe Shaanxi, oddzielone od suchej północy pasmem Qinling. Według artykułu z naszego korpusu powiat wchodzi także w strefę okręgowej nazwy parasolowej Hanzhong Xian Hao ([汉中仙毫](https://thetea.app/pl/article/hanzhong-xian-hao)); Zhenba Maojian jest odrębną nazwą z własnymi wymogami.

**3. Opis botaniczny i surowiec:**

* **Odmiany:** Wymogi ochrony wymieniają populację 紫阳槠叶[群体种](https://thetea.app/pl/article/qunti-zhong) (*Zǐyáng zhūyè qúntǐzhǒng*) — z nazwą powiatu Ziyang z tej samej prowincji — oraz odmianę 名山131 (*Míngshān 131*), „i inne”. Dokument nie podaje opisu krzewów.
* **Zbiór:** Wyłącznie ręczny (全部手工采摘); pąki z liśćmi pełne i równe, bez rosy i uszkodzeń (芽叶饱满匀整，不带露水无损伤).
* **Standard zbioru:** Dokument nie mówi, ile liści zbierać z pąkiem; w znalezionych źródłach brak danych.
* **Sezony:** Zasady przycinania wspominają zbiór wiosenny i jesienny; w znalezionych źródłach brak dokładnych terminów.

**4. Terroir i cechy uprawy:**

* **Region:** Według danych pomocniczych powiat leży w zachodniej części gór Dabashan i we wschodniej części pasma Micangshan, w południowo-wschodnim rogu prefektury Hanzhong, a na południu graniczy z syczuańskimi Wanyuan i Tongjiang. Przecinają go rzeki dwóch dorzeczy — Jialing Jiang i Han Jiang.
* **Wysokość uprawy:** Według wymogów ochrony — **800–1200 m**. Ukształtowanie powiatu, według wykazu, rozciąga się od 425 m przy gminie Bamiao do 2534 m na górze Jiangangshan.
* **Klimat:** Brak danych dla ogrodów. Według wykazu o powiecie: wilgotna północna strefa podzwrotnikowa monsunu południowo-wschodniego, wyraźnie kontynentalna; średnia roczna temperatura 13,8 °C, opady 1250 mm, okres bezprzymrozkowy 236 dni.
* **Gleby:** Według wymogów ochrony — żółtobrunatne (黄棕壤), żółtobrązowe (黄褐土), szutrowe (石渣土) i piaszczyste z okruchami płytowymi (片砂土); warstwa nie mniejsza niż 1 m, pH 5,5–6,0, substancji organicznej nie mniej niż 2,0 %.
* **Agrotechnika:** Gęste sadzenie wzdłuż poziomic stoku w jednym lub dwóch rzędach, „丁”-kształtnie, 25 000–32 000 sadzonek na hektar. Nawożenie według schematu „jedno podstawowe, dwa uzupełniające” (一基两追): podstawowe, głównie organiczne, jesienią lub zimą przy głębokiej orce, nie płytszej niż 20 cm; uzupełniające wiosną i latem-jesienią, głównie azot szybkodziałający. Cięcie wiosenne — po zbiorze wiosennym, głębokie (10–15 cm) lub silne (połowa korony); jesienne — po zbiorze jesiennym, 3–5 cm powyżej poprzedniego cięcia.
* **Skala:** Artykuł pomocniczy o powiecie podaje 35 tys. mu ogrodów herbacianych i 420 ton herbaty rocznie, bez wskazania roku.

**5. Technologia produkcji:**

Wymogi ochrony ustalają łańcuch obróbki, ale nie podają parametrów — ani temperatur, ani czasu, ani wilgotności. Kolejność etapów według dokumentu: rozkładanie świeżego liścia (摊放, *tānfàng*) → utrwalanie (杀青, *shāqīng*) → zwijanie (揉捻, *róuniǎn*) → rozbijanie bryłek (解块, *jiěkuài*) → pierwsze suszenie (初烘, *chūhōng*) → stygnięcie (摊晾, *tānliàng*) → powtórne zwijanie (复揉, *fùróu*) → prażenie z przetaczaniem liścia (滚炒, *gǔnchǎo*) → dosuszanie (足干, *zúgān*) → selekcja (精选, *jīngxuǎn*) → pakowanie.

Według ogólnego schematu zielonej herbaty, a nie opisu akurat tej, utrwalanie przez ogrzewanie zatrzymuje utlenianie, a prażenie i dosuszanie utrwalają aromat. Osobliwość łańcucha jest widoczna i bez parametrów: zwijania są dwa, między nimi podsuszenie i stygnięcie, a na końcu prażenie.

**6. Cechy organoleptyczne:**

Opis poniżej podają wymogi ochrony; jest krótki i brak w nim trzech podpunktów.

* **Wygląd suchego liścia:** Mocny i ciasno zwinięty, zielony z wilgotnym połyskiem, z wyraźnym meszkiem (外形壮实紧结、色泽绿润显毫).
* **Aromat suchego liścia:** W znalezionych źródłach brak opisu.
* **Aromat naparu:** Nie opisany osobno — aromat wspomniano tylko przy opisie smaku; w znalezionych źródłach brak danych.
* **Smak:** Łagodny i aromatyczny, ze słodkim powrotem (滋味醇香回甘).
* **Kolor naparu:** Delikatnie zielony, przejrzysty i jasny (茶汤嫩绿透亮).
* **Dno herbaciane (zaparzony liść):** W znalezionych źródłach brak opisu.

Dokument dodaje, że herbata jest bogata w substancje ekstraktywne i wytrzymuje wiele parzeń (内含物丰富耐冲泡).

**7. Skład chemiczny:**

Wskaźniki fizykochemiczne według wymogów ochrony:

| Wskaźnik | Wymóg |
| :--- | :--- |
| Substancje ekstraktywne | nie mniej niż 40,0 % |
| Aminokwasy | nie mniej niż 3 % |
| Polifenole | nie mniej niż 16 % |
| Katechiny | 15 % |

Przy katechinach w dokumencie brak znaku porównania — po prostu „15 %”; zweryfikowano to na podstawie obrazu strony. Czy to próg, czy średnia, nie wiadomo. Dokument nazywa herbatę bogatą w aminokwasy i cynk, ale nie podaje wartości dla cynku. To wymogi ochrony, a nie pomiary partii.

**8. Właściwości zdrowotne:**

Brak sprawdzonych danych o działaniu akurat tej herbaty.

**9. Parzenie:**

Praktyka klasowa dla zielonej herbaty.

* **Temperatura wody:** 80–85 °C.
* **Ilość herbaty:** 3 g na 150 ml.
* **Naczynie:** Szklana szklanka lub biały gaiwan.
* **Proces:** Ogrzać naczynie, nalać wodę po ściance, pierwszy napar — po 40–60 sekundach; pić, zostawiając jedną trzecią, i dolewać. Zwykle dwa–trzy powtórne zalania, lecz wymogi ochrony zaznaczają, że herbata wytrzymuje wiele parzeń.

**10. Przechowywanie:**

Praktyka klasowa. W szczelnym opakowaniu, w lodówce w temperaturze 0–5 °C, bez światła, wilgoci i zapachów; najlepiej wypić w ciągu roku.

**11. Cena i podróbki:**

W znalezionych źródłach brak danych o cenach.

* **Jak unikać podróbek:**
    * Szukać specjalnego znaku oznaczenia geograficznego: wniosek producenta ze strefy przyjmuje urząd własności intelektualnej powiatu, sprawdza urząd prowincjonalny, a prawo do znaku ogłasza CNIPA.
    * Sprawdzać, czy producent pochodzi z powiatu Zhenba i czy na opakowaniu widnieje dokładnie „镇巴毛尖”: słowo „maojian” nie gwarantuje miejsca.
    * Suchy liść — mocny, ciasno zwinięty, zielony z meszkiem; napar — delikatnie zielony i przejrzysty.

**12. Ciekawostki:**

* Ręczny zbiór jest obowiązkowy dla całej nazwy: dokument nie dzieli herbaty na odmiany.
* Strefę ochrony nazwano „20 gmin i urzędów ulicznych”, a wymieniono osiemnaście.
* Jedna z dwóch podstaw odmianowych nosi nazwę innego herbacianego powiatu Shaanxi — Ziyang.

**13. Porównanie z innymi herbatami południa Shaanxi i maojian:**

* **Hanzhong Xian Hao (汉中仙毫):** Okręgowa nazwa parasolowa, w której strefę wchodzi także Zhenba; tutaj — nazwa powiatu z własnymi wymogami.
* **Wuzi Xianhao ([午子仙毫](https://thetea.app/pl/article/wuzi-xianhao)):** Herbata z powiatu Xixiang tej samej prefektury o płasko-wygiętym liściu; u Zhenba Maojian liść jest mocny i ciasno zwinięty.
* **Ziyang Mao Jian ([紫阳毛尖](https://thetea.app/pl/article/ziyang-mao-jian)):** Maojian z prefektury Ankang; nazwę Ziyang nosi także populacja z wymogów dla Zhenba Maojian.
* **Xinyang Mao Jian ([信阳毛尖](https://thetea.app/pl/article/xinyang-mao-jian)):** Herbata z Henan z tym samym słowem w nazwie — „maojian” określa formę, a nie miejsce.

**Podsumowanie:**

Zhenba Maojian to zielona herbata z południowego skraju Shaanxi, gdzie góry Dabashan stykają się z Syczuanem. Źródła milczą o jej historii, za to wymogi ochrony z 2025 roku opisują ją szczegółowo: ogrody na wysokości 800–1200 m, ręczny zbiór, dwukrotne zwijanie z prażeniem na końcu, mocny zielony liść z meszkiem, delikatnie zielony przejrzysty napar i łagodny smak ze słodkim powrotem. Terminy zbioru, aromat, dno herbaciane i ceny pozostają na razie białą plamą.