---
title: "Xījiàn chūnxuě"
url: https://thetea.app/pl/article/xijian-chunxue
lang: pl
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Xījiàn chūnxuě (西涧春雪)

**Xījiàn chūnxuě** (*Xījiàn chūnxuě*, 西涧春雪) — płaska zielona herbata z miasteczka Shījí (施集镇) w dzielnicy Nánqiáo miasta Chúzhōu na wschodzie prowincji Ānhuī. Nazwa tłumaczy się jako „wiosenny śnieg Zachodniego Potoku”: „Zachodni Potok” nawiązuje do wiersza tangowskiego poety Wéi Yìngwù (韦应物), a „śnieg” do gęstego białego meszku. Liść jest prosty i płaski, z meszkiem; aromat czysty i wysoki, z nutą kwiatową. Herbata nowej generacji (słownik podaje rok 1989), od 2020 roku chroniona jako rolnicze oznaczenie geograficzne, a od 2025 roku jako produkt z oznaczeniem geograficznym CNIPA.

**1. Klasyfikacja i pochodzenie:**

* **Typ:** Herbata zielona (绿茶, *lǜchá*). Słownik herbaty zalicza ją do płaskich herbat zielonych o mieszanej obróbce prażenia i suszenia (扁形烘炒绿茶).
* **Kategoria:** Płaska herbata zielona z oznaczeniem geograficznym.
* **Pochodzenie:** Chiny, prowincja Ānhuī (安徽, *Ānhuī*), miasto Chúzhōu (滁州, *Chúzhōu*), dzielnica Nánqiáo (南谯区, *Nánqiáo*), miasteczko Shījí.
* **Strefa ochrony:** Według wymagań CNIPA z 2025 roku — dziesięć wsi i wspólnot miasteczka Shījí: 花山, 丰山, 杨饭店, 明张, 井楠, 孙岗, 李集, 大林, wspólnota Shījí i wspólnota Lǐjí. Wnioskodawcą jest stowarzyszenie branży herbacianej Chúzhōu. Katalog oznaczeń geograficznych jako strefę podaje całą dzielnicę Nánqiáo; nie udało się ustalić, z jakim dokumentem jest to związane.
* **Współrzędne geograficzne:** 118°14′6″–118°16′30″ E, 32°18′55″–32°19′37″ N (według wymagań CNIPA).

**2. Historia i znaczenie kulturowe:**

* **Historia:**
    * **Podanie.** Według kolumny miejskiego wydawnictwa turystycznego, w epoce Yuán przeor klasztoru Mítuó (弥陀寺) na górze Huángfǔ, mnich Shènzhēn (慎真), przywiózł nasiona herbaty z Syczuanu i Guizhou (川贵); później herbata miała być trybutem za panowania cesarza Hóngwǔ pod nazwą „南谯贡茶”. Przedstawiciel dzielnicy w wywiadzie z 2025 roku wywodzi historię herbaty z czasów Sòng, a status trybutu z Míng. Opracowania encyklopedyczne opowiadają legendę inaczej: nasiona w epoce Sòng przywiózł przeor tego samego klasztoru Wùzhēn (悟真), a Zhū Yuánzhāng po spróbowaniu herbaty miał wyznaczyć trybut w wysokości 200 jīn rocznie. Ile starych krzewów przetrwało przy klasztorze, też podaje się różnie: kolumna — około tysiąca sześćsetletnich, opracowania — ponad tysiąc. Dokumentów potwierdzających którąkolwiek wersję w znalezionych źródłach brak.
    * **Powstanie.** Słownik herbaty jako rok opracowania podaje 1989. Opracowania encyklopedyczne piszą o roku 1991: herbata według nich powstała dzięki specjalistom grupy Chúzhōu ds. opracowania znanych herbat, produkowana jest na leśnej farmie góry Huángfǔ (皇甫山林场), a jej poprzednikiem jest „南谯贡茶”.
    * **Nagrody.** Według przedstawiciela dzielnicy, w 1992 roku herbata otrzymała tytuł znanej herbaty prowincji Ānhuī, a następnie brązową nagrodę Chińskiej Wystawy Rolniczej. Kolumna wydawnictwa turystycznego dodaje drugą nagrodę pierwszego konkursu „Zhōngchá bēi” (中茶杯). Opracowania encyklopedyczne datują tytuł prowincjonalnej znanej herbaty i brąz wystawy na rok 1993, a nagrodę „Zhōngchá bēi” na rok 1994.
    * **2020.** W grudniu, po trzech latach przygotowań, herbata została zarejestrowana jako rolnicze oznaczenie geograficzne; katalog oznaczeń podaje numer certyfikatu AGI03151.
    * **2025.** Obwieszczeniem CNIPA nr 632 (podpisane 9 czerwca, opublikowane 27 czerwca) Xījiàn chūnxuě uznano za produkt z oznaczeniem geograficznym; obwieszczeniem nr 633 (opublikowane 7 lipca) jej producentom przyznano prawo do znaku specjalnego.
* **Nazwa:** Nazwa pochodzi z wiersza Wéi Yìngwù „Zachodni Potok w Chúzhōu” (《滁州西涧》). Wers „春潮带雨晚来急” — „wiosenny przypływ z deszczem ku wieczorowi gwałtownieje” — dał nazwę pejzażowi „西涧春潮”, jednemu z „dwunastu widoków Chúzhōu”. „Wiosna” w nazwie to czas zbioru, a „śnieg” to biały meszek; przedstawiciel dzielnicy w wywiadzie z 2025 roku dodaje, że wczesny zbiór bywa zbieżny z wiosennym śniegiem.
* **Znaczenie kulturowe:** W Chúzhōu odbywa się konkurs ręcznego wytwarzania herbaty „Puchar Xījiàn chūnxuě”.

**3. Opis botaniczny i surowiec:**

* **Odmiana / kultywar:** Według wymagań CNIPA — Fúdǐng Dàbáichá (福鼎大白茶, *Fúdǐng dàbáichá*), populacja huángshān (黄山[群体种](https://thetea.app/pl/article/qunti-zhong)) oraz inne odpowiednie odmiany ulepszone. Legenda o nasionach z Syczuanu i Guizhou nie wymienia odmiany.
* **Surowiec i standard zbioru:** Według wymagań CNIPA:
    * gatunek najwyższy (特级) — pąk z jednym ledwo rozwiniętym liściem, długość pędu około 2,5 cm;
    * pierwszy — głównie pąk z liściem na wpół rozwiniętym;
    * drugi — głównie pąk z liściem rozwiniętym;
    * trzeci — głównie pąk z dwoma ledwo rozwiniętymi liśćmi.
* **Czas zbioru:** Od przeddzień Qīngmíng do Gǔyǔ.
* **Nowe odmiany:** Według przedstawiciela dzielnicy (2025), dzielnica wspólnie z Instytutem Herbaty Chińskiej Akademii Nauk Rolniczych założyła bazę zachowania i prezentacji puli genowej i wprowadziła 29 nowych wysoko plennych odmian; dotyczy to herbaty z dzielnicy ogółem.

**4. Terroir i specyfika uprawy:**

* **Region:** Pagórkowaty pas wododziału Jangcy i Huái Hé (江淮分水岭) u zachodniego podnóża góry Lángyá (琅琊山), między 32° a 33° N. Kolumna wydawnictwa turystycznego Chúzhōu jako rdzeń marki wskazuje miasteczko Shījí i górę Huángfǔ (皇甫山).
* **Klimat:** Według przedstawiciela dzielnicy — łagodny, z obfitymi opadami i dużą dobową amplitudą temperatur. Dokładnych danych klimatycznych z pierwotnego źródła w znalezionych materiałach brak.
* **Gleby:** Według wymagań CNIPA — glina piaszczysta na kwarcytowym keratofirze i fyllitach, dobrze zdrenowana, pH średnio 5,5, warstwa nie mniejsza niż 60 cm, zawartość materii organicznej dość wysoka. Wydawnictwo turystyczne Chúzhōu podaje zawartość materii organicznej 1,2–2,5 %.
* **Plantacje:** Wymagania CNIPA zalecają uprawę herbaty w połączeniu z lasem (茶林间作). Kolumna wydawnictwa turystycznego pisze, że plantacje sąsiadują z gajami kasztanowymi.
* **Wysokość:** Brak danych w znalezionych źródłach.

**5. Technologia produkcji:**

Wymagania CNIPA określają schemat bez parametrów: utrwalanie → wyrównywanie i formowanie (理条整形) → podnoszenie meszku i utrwalanie kształtu (提毫定形) → pierwsze suszenie → ponowne suszenie. Temperatur i czasu w znalezionych źródłach brak.

1.  **Sortowanie surowca.** Według reportażu wydawnictwa turystycznego, ze świeżego liścia najpierw usuwa się zanieczyszczenia.
2.  **Utrwalanie (杀青, *shāqīng*).** Brak parametrów w znalezionych źródłach.
3.  **Wyrównywanie i formowanie (理条, *lǐtiáo*).** Na tym etapie liść uzyskuje prostą, płaską formę.
4.  **Podnoszenie meszku i utrwalanie kształtu (提毫定形, *tíháo dìngxíng*).** Tak etap ten nazwano w wymaganiach; szczegółów w znalezionych źródłach brak.
5.  **Pierwsze suszenie (初烘, *chūhōng*).** Według reportażu — najpierw w wysokiej, potem w niskiej temperaturze.
6.  **Ponowne suszenie (复烘, *fùhōng*).** Powolne, na słabym ogniu.

Władze dzielnicy opisują zasadę dla herbaty z dzielnicy ogółem formułą „zbiór przed Qīngmíng, przerób tego samego dnia”.

Opracowania encyklopedyczne dodają, że gatunek najwyższy wytwarza się ręcznie, a pierwszy–trzeci maszynowo. Produkcję opisują krócej — dwoma etapami: utrwalaniem, na końcu którego liściowi nadaje się formę, oraz suszeniem w dwóch turach (毛烘, 复焙).

**6. Charakterystyka organoleptyczna:**

Opis według wymagań CNIPA:

* **Wygląd suchego liścia:** Prosty, płaski i przylegający, wyrównany i zwarty, zielony z połyskiem i z meszkiem (扁直平伏，匀齐壮实，绿润带毫).
* **Aromat suchego liścia:** Brak odrębnego opisu w znalezionych źródłach.
* **Aromat naparu:** Czysty, wysoki i długi, z nutą kwiatową (清香高长带花香). Reportaże podkreślają wysoki aromat „kasztanowy” (板栗香).
* **Smak:** Pełny i miękki, ze słodkim powrotem (滋味醇厚回甘). Słownik herbaty nazywa smak świeżym i orzeźwiającym.
* **Kolor naparu:** Delikatnie zielony i jasny (汤色嫩绿明亮).
* **Liść po zaparzeniu (dno):** Wyrównany, rozwija się „kwiatem”, zielony i jasny (叶底匀成朵绿亮).

Opracowania encyklopedyczne tak opisują gatunek najwyższy: pąki pełne, liść obejmuje pąk, prosty i lekko spłaszczony, meszek „jak śnieg”; aromat wysoki, z nutą kwiatową, napar jasny i przejrzysty, liść po zaparzeniu to całe, delikatnie zielone pąki.

Cechy szczególne wymagania sprowadzają do formuły „形秀色翠带白毫，味醇香清露花香”: wytworny kształt, szmaragdowa barwa z białym meszkiem, miękki smak, czysty aromat z nutą kwiatową. Kolumna wydawnictwa turystycznego jako główne cechy podaje wysoki aromat, miękką słodycz i odporność na wielokrotne parzenie, a wygląd nazywa skromnym.

**7. Skład chemiczny:**

Normy wymagań CNIPA: wilgotność nie więcej niż 6,5 %, ekstrakt wodny nie mniej niż 38 %, aminokwasy nie mniej niż 2,5 %, polifenole herbaciane nie mniej niż 16 %. Są to normy dla produktu, a nie analiza konkretnych partii.

**8. Właściwości prozdrowotne:**

Brak zweryfikowanych danych o działaniu właśnie tej herbaty.

**9. Parzenie:**

Praktyka klasy dla herbaty zielonej: w dokumentach oznaczenia nie ma parametrów.

* **Temperatura wody:** 80–85 °C.
* **Ilość herbaty:** 3 g na 150 ml.
* **Naczynie:** Szklana szklanka — widać w niej, jak liść rozwija się „kwiatem”.
* **Proces:** Ogrzać naczynie, wsypać herbatę, nalać wodę po ściance; pierwszy napar po 40–60 sekundach; pić, pozostawiając część naparu, i dolewać — dwa–trzy kolejne zalania.

**10. Przechowywanie:**

Praktyka klasy. W szczelnym opakowaniu, w lodówce w temperaturze 0–5 °C, bez światła, wilgoci i zapachów; najlepiej wypić w ciągu roku.

**11. Cena i podróbki:**

Brak danych o cenach w znalezionych źródłach. Według przedstawiciela dzielnicy (2025), w Nánqiáo jest 38 tys. mǔ plantacji herbaty i około 1220 t suchej herbaty rocznie — to cała herbata z dzielnicy, w tym Shījí Máofēng (施集[毛峰](https://thetea.app/pl/article/maofengcha)) i Shījí Hōngqīng (施集烘青), a nie sam Xījiàn chūnxuě. Wspólną markę, jak mówi, promuje sześć dużych firm z jednolitym znakiem i opakowaniem, a herbata przynosi dochód ponad 3000 gospodarstwom plantatorów. Słownik herbaty jako główne rynki zbytu podaje Chúzhōu, Nánjīng i Bèngbù.

* **Jak unikać podróbek:**
    * Szukać znaku specjalnego oznaczenia geograficznego; listę dopuszczonych producentów podaje obwieszczenie CNIPA nr 633.
    * Sprawdzać, czy herbata pochodzi z miasteczka Shījí w dzielnicy Nánqiáo.
    * Liść prosty, płaski, przylegający, zielony z białym meszkiem; liść po zaparzeniu rozwija się „kwiatem”.
    * W słowniku herbaty obok znajduje się hasło „西涧雪芽” — podobna nazwa, ale inna herbata.

**12. Ciekawostki:**

* Herbata nosi nazwę od wiersza Wéi Yìngwù; wydawnictwo turystyczne Chúzhōu przypomina, że poeta pisał też o samej herbacie — w wierszu „喜园中茶生”.
* Kolumna wydawnictwa turystycznego podaje, że stoki, na których rośnie ta herbata, są także ojczyzną chryzantemy chúzhōu (滁州贡菊), którą nazywa pierwszą z czterech słynnych chryzantem kraju.
* Materiał z 2025 roku o herbacie z dzielnicy kończy się reklamową formułą „pierwsza herbata na północ od Jangcy” (江北第一茶) — to cel, o którym mówi dzielnica, a nie przyznany tytuł.

**13. Porównanie z innymi płaskimi zielonymi herbatami Ānhuī:**

* **Dūdū Cuìmíng ([都督翠茗](https://thetea.app/pl/article/dudu-cuiming)):** Płaska herbata z góry Dūdū nad jeziorem Cháohú; uznana za produkt z oznaczeniem geograficznym tym samym obwieszczeniem CNIPA nr 632.
* **Huánghuā Yúnjiān ([黄花云尖](https://thetea.app/pl/article/huanghua-yunjian)):** Prosta płaska herbata z meszkiem z Níngguó, z tego samego obwieszczenia.
* **Lóngchí Xiāngjiān ([龙池香尖](https://thetea.app/pl/article/longchi-xiangjian)):** Płaska herbata z powiatu Huáiníng, „jak grot włóczni”.
* **Tiānzhù Jiàn Háo ([天柱剑毫](https://thetea.app/pl/article/tianzhu-jian-hao)):** Płaska „mieczowata” herbata z góry Tiānzhù z gęstym meszkiem.

**Podsumowując:**

Xījiàn chūnxuě to płaska zielona herbata ze wzgórz Chúzhōu, nazwana wersem tangowskiego wiersza: prosty liść z białym meszkiem, czysty wysoki aromat z nutą kwiatową, miękki smak ze słodkim powrotem i liść rozwijający się „kwiatem”. Legendy o niej są rozbieżne, ale normy z 2025 roku są jednoznaczne: strefa w dziesięciu wsiach, odmiany Fúdǐng Dàbáichá i populacja huángshān, ekstrakt wodny nie mniej niż 38 %.