---
title: "Fènghuà qūháo"
url: https://thetea.app/pl/article/fenghua-quhao
lang: pl
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Fènghuà qūháo (奉化曲毫)

**Fenghua Quhao** (*Fènghuà qūháo*, 奉化曲毫) — zielona herbata z dzielnicy Fenghua (奉化区) miasta Ningbo na wybrzeżu wschodniego Zhejiangu. Rozpoznaje się ją po grubym liściu zwiniętym w lok i pokrytym wyraźnym białym meszkiem: 曲 (*qū*) — „zakrzywiony", 毫 (*háo*) — „meszek". Nazwę wywodzi się z wersu mnicha z czasów dynastii Song, natomiast obecna herbata powstała w 1996 roku i jest wytwarzana wyłącznie z wiosennego liścia. Chronią ją znak certyfikacyjny (opublikowany w 2018 roku), rolnicze oznaczenie geograficzne (2021) oraz, według katalogu oznaczeń, uznanie za produkt z oznaczeniem geograficznym (2025).

**1. Klasyfikacja i Pochodzenie:**

* **Typ:** Zielona herbata (绿茶, *lǜchá*): utrwalanie, zwijanie, suszenie. Prowincjonalny urząd nadzoru rynku wprost nazywa ją zieloną herbatą (系绿茶), w opracowaniu określa się ją jako „herbatę pierwszego gatunku prowincji Zhejiang" (浙江省一类名茶).
* **Kategoria:** Zwijana zielona herbata z meszkiem, objęta kilkoma systemami ochrony.
* **Pochodzenie:** Chiny, prowincja Zhejiang (浙江, *Zhèjiāng*), miasto Ningbo (宁波, *Níngbō*), dzielnica Fenghua (奉化, *Fènghuà*).
* **Strefa ochrony:** Katalog oznaczeń określa ją jako całe obecne terytorium dzielnicy Fenghua. Opis pomocniczy oznaczenia rolniczego wymienia 10 gmin i komitetów ulicznych z 325 wsiami, wśród nich Shangtian, Dayan, Xikou i Xiwu.
* **Współrzędne geograficzne:** 121°03′–121°46′ długości geograficznej wschodniej, 29°25′–29°47′ szerokości geograficznej północnej — według tego samego opisu.
* **Systemy ochrony:**
    * **Znak certyfikacyjny** „奉化曲毫" nr 28458230. Według prowincjonalnego urzędu nadzoru rynku został zatwierdzony i opublikowany 28 grudnia 2018 roku, a po trzymiesięcznej publikacji wszedł w życie 28 marca — według wyliczenia terminów w 2019 roku. Sama notka regulatora zamieszczona jest w sierpniu 2020 roku i określa tę datę jako „28 marca bieżącego roku"; artykuł pomocniczy datuje znak na rok 2020. Właścicielem jest Stowarzyszenie Promocji Kultury Herbaty Fenghua (奉化茶文化促进会).
    * **Rolnicze oznaczenie geograficzne.** Obwieszczenie Ministerstwa Rolnictwa i Spraw Wsi nr 431; świadectwo wydano 4 czerwca 2021 roku.
    * **Produkt z oznaczeniem geograficznym.** Katalog oznaczeń przypisuje nazwę do obwieszczenia Państwowego Urzędu Własności Intelektualnej (CNIPA) nr 640 (2025) i podaje, że zastępuje ono odpowiednią część obwieszczenia Głównego Urzędu Nadzoru Jakości, Inspekcji i Kwarantanny (AQSIQ) z 2003 roku nr 45 dotyczącego „奉化曲毫茶（雪窦山牌）". Jakiego systemu ochrony dotyczyło obwieszczenie z 2003 roku, nie udało się ustalić; tekstów obu obwieszczeń nie udało się otworzyć.

**2. Historia i Znaczenie Kulturowe:**

* **Historia:**
    * **Wers z czasów Song.** W opracowaniu podaje się, że herbatę w Fenghua uprawiano już za dynastii Tang. Źródła wiążą nazwę z frazą przeora klasztoru Xuedou (雪窦寺), mistrza chan Guangwena (广闻), z dzieła „御书应梦名山记": „荼荠不同亩，曲毫幽而独芳" — „gorzka trawa i tasznik nie rosną na tym samym polu, a quhao, ukryte, pachnie samotnie". Większość źródeł datuje ją po prostu na czasy Song, katalog oznaczeń i prasa dzielnicowa — na lata „景右" Północnej dynastii Song. Tekst pomocniczy o górze Xuedou przedstawia przy tym podanie, według którego inskrypcję „应梦名山" na polecenie poprzednika wykonał dopiero cesarz Lizong z Południowej dynastii Song; jeśli tak, północnosongowska data dla „Zapisu" o niej jest wątpliwa. Oryginału cytatu ani daty nie udało się zweryfikować.
    * **1996.** Obecna herbata została stworzona przez specjalistów herbacianych z liścia odmian o obfitym meszku; opracowania nazywają ją jednocześnie herbatą historyczną i nową herbatą uznaną. Prasa dzielnicowa pisze o ulepszonej technologii zawijania (改良蟠曲加工工艺), artykuł pomocniczy — że za podstawę posłużyła herbata *pan-long* (蟠龙茶).
    * **1997.** Według zgłoszenia na japoński konkurs z 2012 roku technologię utrwalono w 1996 roku po wieloletnich próbach, a w następnym roku herbata otrzymała ocenę herbaty uznanej na poziomie prowincji.
    * **1999.** Pojawiła się marka „Xuedoushan" (雪窦山). W 2015 roku jej wartość oszacowano na 176 mln juanów.
    * **2012.** Rozpoczęto przygotowanie wniosku o znak. W tym samym roku herbata znalazła się wśród laureatów Światowego Konkursu Zielonej Herbaty w mieście Shimada (prefektura Shizuoka, Japonia), w sekcji złotych nagród. Wystawił ją urząd rolnictwa i leśnictwa Fenghua, producentem była spółdzielnia herbaciana Xuedoushan. Ocenianie odbyło się 21–22 sierpnia; zgłoszono łącznie 56 próbek — 32 japońskie, 15 koreańskich, 8 chińskich i jedną tajwańską.
    * **2017.** Status produktu chronionego ze względu na pochodzenie ekologiczne (国家生态原产地保护产品).
    * **Nagrody.** Ponad 40 według regulatora, ponad 50 według prasy dzielnicowej, w tym najwyższy złoty medal pierwszego Światowego Kongresu Zielonej Herbaty, nagroda specjalna konkursu „Zhongcha bei" (中茶杯) oraz, według prasy dzielnicowej, złoty medal Międzynarodowej Wystawy Herbaty w Chinach.
* **Nazwa:** 奉化 — nazwa dzielnicy; 曲毫 — „zakrzywiony meszek".
* **Znaczenie kulturowe:** Strona dzielnicowa nazywa herbatę „złotą wizytówką" (金名片) Fenghua. Katalog oznaczeń sprowadza wygląd do formuły „色绿、香高、味醇、形美" — zielony kolor, wysoki aromat, łagodny smak, piękna forma.

**3. Opis Botaniczny i Surowiec:**

* **Odmiana / Kultywar:** Opisy mówią o wegetatywnie rozmnażanych ulepszonych odmianach o obfitym meszku (无性系多毫良种) bez podawania nazw. Komunikat dzielnicowy z 2023 roku wymienia dla jednego ogrodu o powierzchni 500 mu odmiany fuding dabai (福鼎大白) i yingshuang (迎霜); obowiązkowej listy w znalezionych źródłach nie ma. Zgłoszenie na japoński konkurs z 2012 roku wymienia odmianę „福鼎白毫" — o obfitym białym meszku.
* **Czas zbioru:** Wyłącznie wiosna. Zbiór rozpoczyna się przed świętem Qingming i trwa od Chunfen do Guyu.
* **Standard zbioru:** Źródła są rozbieżne. Prasa dzielnicowa pisze o pąku z dwoma liśćmi (一芽二叶), komunikat dzielnicowy z 2023 roku — o pąku z jednym liściem (一芽一叶), katalog oznaczeń — o pąku z jednym lub dwoma liśćmi.

**4. Terroir i Specyfika Uprawy:**

* **Region:** Wybrzeże wschodniego Zhejiangu; rzeźbę dzielnicy, według opracowania, tworzą pasma górskie Tiantai Shan (天台山) i Siming Shan (四明山). Strona dzielnicowa opisuje główny okręg herbaciany Shangtian formułą „sześć części gór, jedna część wody, trzy części pól" (六山一水三分田).
* **Główne rejony:** Shangtian (尚田) i Dayan (大堰); historyczne ogrody — w pobliżu góry Xuedoushan koło Xikou.
* **Wysokość uprawy:** Według strony dzielnicowej ogród Anyan w Shangtian, na styku pasm Siming Shan i Tiantai Shan, leży średnio na 400–600 m, ogród Nanshan — powyżej 600 m. Brak ogólnych danych dla całej strefy.
* **Klimat:** Podzwrotnikowy monsunowy, średnia roczna temperatura — 16,4 °C (według artykułu pomocniczego). Strona dzielnicowa pisze o całorocznych mgłach, łagodnym klimacie i obfitych deszczach przy ogrodzie Anyan.
* **Gleby:** Według artykułu pomocniczego — piaszczyste żółte i „popielate" (香灰土), powstałe na granitach i skałach wulkanicznych, pH 4,5–6,5.
* **Powierzchnia i produkcja:** Liczby są rozbieżne. Opis oznaczenia — 1633 ha i 157 t suchej herbaty rocznie; artykuł pomocniczy — ponad 13 tys. mu; prasa dzielnicowa (2024) — ponad tysiąc gospodarstw, 16 tys. mu i ponad 150 t; strona dzielnicowa (2023) — ponad 22,5 tys. mu i przychód 120 mln juanów za 2022 rok.

**5. Technologia Produkcji:**

Prasa dzielnicowa wymienia osiem operacji, które zajmują ponad dziesięć godzin:

1.  **Rozkładanie świeżego liścia (摊青, *tānqīng*).**
2.  **Utrwalanie (杀青, *shāqīng*).**
3.  **Zwijanie (揉捻, *róuniǎn*).**
4.  **Pierwsze suszenie (初烘, *chūhōng*).**
5.  **Prażenie z formowaniem (炒干做形).**
6.  **Wydobywanie meszku (提毫, *tíháo*).**
7.  **Studzenie i wyrównywanie wilgotności (摊凉回潮).**
8.  **Końcowe suszenie (足火烘干).**

W fabryce herbaty Anyan (安岩), według portalu prowincjonalnego (2018), kolejność jest zbliżona — z chłodzeniem po utrwalaniu, bez oddzielnego wyrównywania wilgotności — a stopień mechanizacji jest wysoki. Zgłoszenie na japoński konkurs z 2012 roku podaje, że cały proces został zmechanizowany, a wygląd herbaty nie ucierpiał. Prasa dzielnicowa widzi główną różnicę w połączeniu zwijania z suszeniem i prażeniem: zwijanie nadaje lok i ułatwia przechodzenie substancji do naparu. Temperatur i czasów w wiarygodnych źródłach brak.

**6. Charakterystyka Organoleptyczna:**

Według opisu oznaczenia w przytoczeniu pomocniczym:

* **Wygląd suchego liścia:** Zwinięty w lok, gruby, zielony z połyskiem, z wyraźnym meszkiem (外形蟠曲肥壮、绿润显毫).
* **Aromat suchego liścia:** W znalezionych źródłach brak osobnego opisu.
* **Aromat naparu:** Czysty i trwały (清香持久).
* **Smak:** Świeży, łagodny, ze słodkim powrotem (滋味鲜醇回甘).
* **Kolor naparu:** Zielony i jasny (汤色绿明).
* **Dno herbaciane (rozwinięty liść):** Rozwija się „kwiatami", delikatnie zielone i jasne (叶底成朵、嫩绿明亮).

Katalog oznaczeń dodaje złocisty odcień koloru oraz „nefrytowobiały" rozwinięty liść z delikatnie zielonymi żyłkami (叶底现玉白色，嫩绿通脉). Regulator natomiast nazywa suchy liść cienkim i smukłym (细嫩挺秀), co słabo współgra z grubym lokiem. Zgłoszenie japońskie z 2012 roku opisuje smak jako pełny, słodki i chłodzący, aromat — jako świeży, i zaznacza, że herbata wytrzymuje kilka zalań.

**7. Skład Chemiczny:**

Pomocnicze przytoczenie opisu oznaczenia podaje następujące dolne granice:

| Wskaźnik | Wartość |
| :--- | :--- |
| Substancje ekstrakcyjne rozpuszczalne w wodzie | nie mniej niż 39 % |
| Polifenole herbaciane | nie mniej niż 14 % |
| Kofeina | nie mniej niż 4 % |
| Wolne aminokwasy | nie mniej niż 3,5 % |

Podaje się tam również, że stosunek polifenoli do aminokwasów jest niski (酚氨比较小). Regulator pisze o zawartości aminokwasów „do 4,2 %" (高达4.2%). Dokumentu z normami nie udało się otworzyć, dlatego liczby podano za przytoczeniem.

**8. Właściwości Zdrowotne:**

Brak zweryfikowanych danych o działaniu właśnie tej herbaty.

**9. Parzenie:**

Praktyka typowa dla zielonej herbaty.

* **Temperatura wody:** 80–85 °C.
* **Ilość herbaty:** 3 g na 150 ml.
* **Naczynia:** Szklana szklanka lub biały gaiwan.
* **Proces:**
    1. Ogrzać naczynie.
    2. Wsypać herbatę i nalać wodę po ściance.
    3. Pierwszy napar — po 40–60 sekundach.
    4. Pić, zostawiając część naparu, i dolewać wody.
    5. Dwa–trzy kolejne zalania.

**10. Przechowywanie:**

Praktyka typowa dla tej klasy herbat. W szczelnym opakowaniu, w lodówce w temperaturze 0–5 °C, bez światła, wilgoci i zapachów. Najlepiej wypić w ciągu roku.

**11. Cena i Podróbki:**

Według portalu prowincjonalnego w 2018 roku najlepszy Fenghua Quhao na rynku w Ningbo kosztował do 1800 juanów za jin (500 g). Według słów kierownika jednego z ogrodów, które przytacza strona dzielnicowa, w 2023 roku cena rynkowa utrzymywała się na poziomie około 4000 juanów za kilogram.

* **Jak unikać podróbek:**
    * Szukać znaku certyfikacyjnego „奉化曲毫" i znaku oznaczenia; prawo do znaku dają umowy ze Stowarzyszeniem Promocji Kultury Herbaty Fenghua.
    * Sprawdzać, czy producent pochodzi z dzielnicy Fenghua.
    * To herbata wyłącznie z jednego wiosennego zbioru: letni lub jesienny „quhao" przeczy opisowi.
    * Liść jest zakrzywiony i z białym meszkiem, a nie płaski i prosty, jak u longjinga.

**12. Ciekawostki:**

* Sprzedawca na targu herbacianym w Ningbo, według portalu prowincjonalnego, mówił, że najlepszy quhao „nie ustępuje longjingowi" (与龙井相媲美).
* Do korzystania ze znaku, według komunikatu regulatora, umówiło się około 30 spółdzielni, z których każda ma ponad 100 mu ogrodów.
* Status z 2017 roku dotyczący pochodzenia ekologicznego herbata uzyskała wcześniej niż znak certyfikacyjny i rolnicze oznaczenie geograficzne.

**13. Porównanie z Innymi Herbatami:**

* **Xi Hu Long Jing ([西湖龙井](https://thetea.app/pl/article/xihu-longjing)):** Płaski, prosty liść — główny kontrast pod względem formy.
* **Yuyao Pubu Xianming ([余姚瀑布仙茗](https://thetea.app/pl/article/yuyao-pubu-xianming)):** Zielona herbata z tego samego miasta Ningbo, z gór Siming Shan.
* **Wanghai Cha ([望海茶](https://thetea.app/pl/article/wanghai-cha)):** Górska zielona herbata z powiatu Ninghai, również w prefekturze Ningbo.
* **Yanyan Gou Qing ([羊岩勾青](https://thetea.app/pl/article/yangyan-gou-qing)):** Zwijana zielona herbata z Linhai we wschodnim Zhejiangu.

**Podsumowując:**

Fenghua Quhao to wiosenna zielona herbata z Fenghua o grubym, zwiniętym liściu, białym meszku, czystym i trwałym aromacie oraz zielonym naparze. Nazwę wywodzi się z wersu z czasów Song, sama herbata powstała w 1996 roku, a ochronę uzyskała na kilka różnych sposobów. Odmiana i dokładne parametry obróbki nie są ustalone w otwartych źródłach.