--- title: "Qūxī lǜchá" url: https://thetea.app/mg/article/quxi-lucha lang: mg updated: 2026-10-04 source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app) --- # Qūxī lǜchá (曲溪绿茶) **Quxi Lücha** (*Qūxī lǜchá*, 曲溪绿茶) dia dite maitso avy ao amin'ny faritany mizaka tenan'ny foko Tujia ao Changyang (长阳土家族自治县), distrika an-tanàn-dehibe Yichang, faritanin'i Hubei. Ny anarana dia avy amin'ny renirano Quxi akaikin'ny tanànan'i Ziqiu (资丘镇), ary ny faritra arovana dia tsy nofaritana araka ny fizaràn'ny distrika fa araka ny lohasahan'ny renirano: manomboka eo amin'ny sahan-dranon'i Quxi ka manaraka ny moron-dranon'ny renirano Qingjiang (清江) amin'ny lafiny roa. Nanomboka tamin'ny taona 2020 ny anarana dia lasa marika ara-jeografika ara-pambolena, ary tamin'ny taona 2025 dia niditra tao amin'ny lisitry ny vokatra manana marika ara-jeografika CNIPA. Araka ny famoahana tamin'ny taona 2025, ny tanim-boaloboky ny dite tao amin'ny lohasahan'i Quxi dia nitombo taorian'ny nahatongavany ho ivon'ny valan-javaboary ara-paritany. **1. Fanasokajiana sy Fiaviana:** * **Karazana:** Dite maitso (绿茶, *lǜchá*). Ny kilasy dia voatonona ao amin'ny anarana mihitsy, ary ny famariparitana ny marika dia miresaka momba ny teknolojia tsy misy oksidasiona: fametahana, fikapohana, fanamainana. * **Sokajy:** Dite maitso avy amin'ny lohasahan'ny renirano any andrefan'i Hubei; marika ara-jeografika ara-pambolena (2020) ary vokatra manana marika ara-jeografika ao amin'ny lisitra CNIPA (2025). * **Fiaviana:** Sina, faritanin'i Hubei (湖北, *Húběi*), distrika an-tanàn-dehibe Yichang (宜昌, *Yíchāng*), faritany mizaka tenan'ny foko Tujia ao Changyang (长阳, *Chángyáng*); ny ivon'ny faritra dia ny tanànan'i Ziqiu. * **Faritra arovana:** Ny ivony dia ny sahan-dranon'ny renirano Quxi akaikin'ny tanànan'i Ziqiu; avy eo ny faritra dia manaraka ny lohasahan'i Qingjiang amin'ny morontsiraka roa, any andrefan'ny renirano Fenshuixi (分水溪) ao amin'ny kaominina Yazikou (鸭子口乡). Ahitana vohitra ara-pitantanana 18 ao aminy: Jing'an, Bashan, Malianping, Xiwan, Chenjiaping, Zhuyuanping, Xiyangpo, Wufangling, Quanshuiwan, Liangshuisi, Linxiangxi, Zhongxi, Duixi, Tianchikou, Qinglong, Bandeng'ao, Liangshanba ary Zhizhiping. * **Koordinatera ara-jeografika:** 110°23′37″–110°54′38″ E, 30°17′03″–30°28′08″ N. **2. Tantara sy Heviny ara-kolontsaina:** * **Tantara:** * **Tantara lava — tsy misy daty.** Ny famariparitana ny marika dia milaza fa efa ela no nambolena dite teto, saingy tsy misy daty na iray aza omena. Tsy misy tantara ara-dokiolahy momba ny dite ao amin'ny lohasaha hita ao amin'ny loharano. * **2010.** Araka ny famoahana nataon'ny sampan-draharahan'ny fambolena ao amin'ny faritany (Aprily 2025), tamin'ny Jona 2010 ny governemantan'i Hubei dia nanangana ny valan-javaboary ara-paritany Benjianzi (崩尖子), ary ny sahan-drano Quxi dia lasa ivony. Sarotra ny nampandroso ny asa tao amin'ny ivon'ny valan-javaboary: nila asa tsy manimba ny natiora nefa mitondra fidiram-bola, ary taorian'ny eritreritra lava dia nanapa-kevitra ny hanandrana dite. Ny distrika sy ny tanàna dia nanome fanampiana ara-bola ho an'ny toeram-pambolena ary nandefa teknisianina tany amin'ny vohitra. Araka io famoahana io ihany, tao anatin'ny roa taona ny tanim-boaloboky ny dite tao amin'ny lohasaha dia nihoatra ny 1200 *mu*. * **2020.** Ny anarana dia nahazo marika ara-jeografika ara-pambolena; ny vohitra sy kaominina mpifanolo-bodirindrina dia nanangana fehikibo dite iraisana eo ambany marika io. * **2025.** Ny anarana dia niditra tao amin'ny lisitry ny vokatra manana marika ara-jeografika, nohamafisin'ny fanambarana CNIPA laharana 640. * **Loka.** Nahazo mari-boninahitra ho dite tsara indrindra tamin'ny fifaninanana nasionaly faha-8 "Zhongcha bei" (中茶杯) ary volamena tamin'ny fifaninanana ara-paritany faha-5 "Echa bei" (鄂茶杯). Ny taonan'ny loka dia tsy voatonona ao amin'ny loharano hita. * **Anarana:** "Quxi" (曲溪) dia midika hoe "renirano miolikolika", anaran'ny renirano; "lücha" (绿茶) dia midika hoe "dite maitso". * **Heviny ara-kolontsaina:** Changyang dia faritany mizaka tenan'ny foko Tujia; ny faritra dia eo amin'ny sampanan'ny tendrombohitra Wulingshan. Ny famoahana tamin'ny taona 2025 dia mamaritra an'i Quxi ho renirano lava mihoatra ny 20 km izay mamakivaky vohitra roa ary mamelona mponina maherin'ny 3500; ny dite, araka io famoahana io ihany, dia niova teto avy amin'ny asa fanampiny ho lasa asa lehibe. **3. Famaritana Botanika sy Akora Fototra:** * **Karazana / Cultivar:** Tsy voatonona ao amin'ny loharano hita ny karazana manokana. Ny famariparitana ny marika dia manamarika fa ny faritra dia manankarena amin'ny loharanon'ny dite gasy eo an-toerana (群体), ary ny faritra dia antsoina hoe "banky fototarazo ho an'ny zavamaniry ao afovoan'i Sina" (华中植物基因库). * **Akora fototra:** Araka ny famariparitana ny marika — tsimoka tanora. * **Filaharana ny fiotazana:** Araka ny famoahana tamin'ny taona 2025, amin'ny lohataona dia alaina aloha ny tsiry (芽茶), avy eo ny akora ho an'ny maojian, ary avy eo ny ravina ho an'ny dite maitso mahazatra. * **Fotoana fiotazana sy fenitra:** Tsy misy daty sy fenitra fiotazana marina ao amin'ny loharano hita. **4. Terroir sy Ny Hatsaran'ny Fambolena:** * **Toerana ara-jeografika:** Any atsimo-andrefan'i Hubei, eo amin'ny faritra afovoany sy ambany amin'ny Qingjiang, eo amin'ny sampanan'ny tendrombohitra Wulingshan. Araka ny famariparitana ny marika, ny faritra dia miakatra avy any atsimo, andrefana ary avaratra, ary midina miantsinanana; ny Qingjiang dia mamakivaky ny faritra avy any andrefana mankany atsinanana, ny tendrombohitra dia mandeha amin'ny laharana, ny hantsana dia voazaran'ny lohasaha. * **Ala:** Ny fandrakofana ala dia 87 %. * **Toetrandro:** Araka ny famariparitana ny marika, ao amin'ny "faritra avo antonony" (二高山) ny ririnina dia lava, ary ny lohataona, fahavaratra ary fararano dia mitovy halava; mandavantaona ny zavona ary be ny hazavana miparitaka. Ny famariparitana dia mampifandray izany amin'ny fanangonam-pototra aromatika sy nitrozenina. * **Tany sy zezika:** Betsaka ny zezika voajanahary sy ny ravina latsaka. Ny famariparitana ny marika dia miresaka manokana momba ny zezika avy amin'ny biby fiompy kely, voapotika miaraka amin'ny mololo, ary ny zezika maitso izay ambolena ao anaty tany ho zezika fototra. * **Haavo ambolena:** Tsy misy angona ao amin'ny loharano hita. * **Velarana sy vokatra:** Araka ny famariparitana ny marika — 1200 ha sy 900 taonina. Araka ny famoahana tamin'ny taona 2025, ao amin'ny sahan-drano Quxi dia misy 6000 *mu* tanimboly, ka manodidina ny 4000 *mu* efa mamokatra; ny sandan'ny vokatra dite isan-taona ao amin'ny lohasaha dia tombanana ho mihoatra ny 30 tapitrisa yuan. * **Fanaraha-maso ny tanimboly:** Araka io famoahana io ihany, napetraka tao amin'ny tanimboly ny sensor bibikely sy ny toby toetr'andro izay manangona angona momba ny toetr'andro, tany ary aretina. **5. Teknolojia Famokarana:** Ny famariparitana ny marika dia manonona teknolojia mahazatra amin'ny dite maitso — tsy misy oksidasiona: fametahana, fikapohana, fanamainana. Tsy misy masontsivana ao amin'ny loharano hita. Araka ny famoahana tamin'ny taona 2025, dimy ny orinasa (市场主体) natsangana sy notomboina tao amin'ny lohasaha; taorian'ny fanavaozana ara-teknolojia, araka io famoahana io ihany, ny ravina maina dia nanjary mahitsy kokoa, ary ny dite natsofoka dia nanjary maitso kokoa. Ity ambany ity dia tetika ankapobeny ho an'ny dite maitso, fa tsy famaritana manokana ity dite ity: 1. **Fametrahana ravina vaovao (摊放, *tānfàng*):** Ny ravina dia mamoaka ampahany amin'ny hamandoana. 2. **Fametahana (杀青, *shāqīng*):** Ny hafanana dia mampiato ny oksidasiona ary mitahiry ny loko. 3. **Fikapohana (揉捻, *róuniǎn*):** Ny ravina dia mahazo endrika. 4. **Fanamainana (干燥, *gānzào*).** **6. Toetra Ara-tsindrimandry:** Araka ny famariparitana ny marika: * **Endriky ny ravina maina:** Tsipika manify matevina, somary miolikolika, maitso emeraoda, misy volo fotsy miharihary (紧秀略弯，色泽翠绿，白毫显露). * **Hanitry ny ravina maina:** Tsy misy famaritana ao amin'ny loharano hita. * **Hanitry ny dite natsofoka:** Madio, avo ary maharitra (清高持久). * **Tsirony:** Malemy sy feno (醇厚). * **Lokon'ny dite natsofoka:** Maitso malefaka, mazava (嫩绿明亮). * **Ravina anaty rano (ravina efa natsofoka):** Maitso malefaka, mitovy (嫩绿匀齐). **7. Famoronana Simika:** Ny tondro voalazan'ny famariparitana ny marika: | Tondro | Fenitra | | :--- | :--- | | Hamandoana | tsy mihoatra ny 7,0 % | | Zavatra mety levona anaty rano | tsy latsaky ny 38,0 % | | Polifenola amin'ny dite | tsy latsaky ny 18,0 % | | Asidra amine maimaimpoana | tsy latsaky ny 3,0 % | Ireo dia fetra ambany sy ambony, fa tsy fandrefesana dite manokana. Tsy misy angona hafa ao amin'ny loharano hita. **8. Toetra Mahasoa:** Tsy misy angona voamarina momba ny fiantraikan'ity dite ity manokana. **9. Fomba Fandrafetana:** Fomba fanao mahazatra ho an'ny dite maitso. * **Hafanan'ny rano:** 80–85 °C. * **Habetsahan'ny dite:** 3 g isaky ny 150 ml. * **Fitaovana:** Kaopy fitaratra na gaiwan fotsy. * **Fomba:** 1. Hampafana ny fitaovana. 2. Hametraka ny dite ary handatsaka rano amin'ny sisiny. 3. Ny dite natsofoka voalohany — aorian'ny 40–60 segondra. 4. Hosotroina, ka hamela ampahany amin'ny dite natsofoka. 5. Hameno rano indray. 6. Averina indroa na intelo ny famenoana. **10. Fitehirizana:** Fomba fanao mahazatra. Ao anaty fonosana mihidy, ao anaty vata fampangatsiahana amin'ny 0–5 °C, tsy misy hazavana, hamandoana ary fofona. Ny dite maitso dia tsara indrindra sotroina ao anatin'ny herintaona. **11. Vidiny sy Hosoka:** Tsy misy vidin'ny dite vita ao amin'ny loharano hita. Araka ny famoahana tamin'ny taona 2025, ny tsiry tamin'ny lohataona dia nandeha tamin'ny 50 aloha, avy eo niakatra ho 100 yuan isaky ny jin; ny famoahana dia miantso izany ho avo roa heny ny vidiny teo aloha. * **Fomba hisorohana ny hosoka:** * Mitadiava ny mariky ny marika ara-jeografika ara-pambolena. * Hamarino fa ny akora fototra dia avy ao amin'ny lohasahan'i Qingjiang ao Changyang — avy amin'ny vohitra 18 ao amin'ny faritra, fa tsy avy amin'ny distrika fotsiny. * Ny ravina maina — tsipika manify miolikolika maitso emeraoda misy volo, ny dite natsofoka — maitso malefaka. **12. Zava-misy Mahaliana:** * Ny faritra Quxi Lücha dia voafaritra amin'ny lohasaha: ny sahan-dranon'ny renirano sy ny moron'i Qingjiang, fa tsy ny kaominina sy tanàna manontolo. * Ny dite teto dia nofidina noho ny valan-javaboary: ny lohasaha dia lasa ivon'ny faritra arovana tamin'ny taona 2010, ary nila asa tsy manimba ny natiora. * Ny famariparitana ny marika dia miresaka manokana momba ny zezika — zezika avy amin'ny biby, mololo ary zezika maitso. * Araka ny tatitra tamin'ny taona 2025, ny tsiry lohataona tao amin'ny lohasaha dia nandeha tamin'ny 50–100 yuan isaky ny jin — avo roa heny ny vidiny teo aloha. **13. Fampitahana amin'ny dite hafa:** * **Wufeng Maojian ([五峰毛尖](https://thetea.app/mg/article/wufeng-mao-jian)):** Dite maitso avy amin'ny distrika mpifanolo-bodirindrina Wufeng ao amin'ny distrika Yichang ihany, manana tantara voarakitra lava; ny Quxi Lücha dia tsy manana daty ara-tantara ao amin'ny loharano hita, ary ny tanimboly ao amin'ny lohasaha dia nitombo taorian'ny taona 2010. * **Dengcun Lücha ([邓村绿茶](https://thetea.app/mg/article/dengcun-lucha)):** Dite maitso avy any an-tendrombohitra avo ao amin'ny distrika Yichang akaikin'ny valan-tendrombohitra Telo. * **Xingshan Baicha ([兴山白茶](https://thetea.app/mg/article/xingshan-baicha)):** Dite maitso avy amin'ny karazana ravina mazava ao amin'ny distrika Yichang, tafiditra tao amin'ny lisitra CNIPA 2025 ihany. * **Yihong Gongfu ([宜红工夫](https://thetea.app/mg/article/yihong-gong-fu)):** Dite mena avy any Yichang; ny distrika Changyang dia tafiditra ao amin'ny faritra ara-tantarany. **Fehiny:** Quxi Lücha dia dite maitso izay ny anarany dia mifamatotra amin'ny renirano: ny faritra dia voafaritra amin'ny lohasahan'i Qingjiang sy ny sahan-dranon'i Quxi, ary ny indostria mihitsy dia nitombo taorian'ny nahatongavan'ny lohasaha ho ivon'ny valan-javaboary. Ny antontan-taratasy dia manome momba azy kely fotsiny, saingy mivaingana — vohitra 18, koordinatera, endrika ary fenitra momba ny polifenola sy asidra amine. Tsy misy tantara, karazana ary haavo ao aminy, ary tsy tokony hoforonina izany.