---
title: "Běichuān táizǐ chá"
url: https://thetea.app/mg/article/beichuan-taizi-cha
lang: mg
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Běichuān táizǐ chá (北川苔子茶)

**Běichuān Táizǐ Chá** (*Běichuān táizǐ chá*, 北川苔子茶) dia dite maitso avy ao amin'ny faritany mizaka tenan'ny foko Qiang ao Běichuān (北川羌族自治县), ao an-tanànan'i Miányáng, any avaratra-andrefan'ny lembalemban'i Sìchuān. Ny anarany dia avy amin'ny foto-biby dite eo an-toerana, izay fantatra teto hatramin'ny andron'ny tarana-mpanjaka Táng sy Sòng, araka ny filazan'ny boky faritany. Ny vokatra dia arovana amin'ny maha-marika ara-jeografika azy hatramin'ny taona 2009; ny fenitry ny tanànan'i Miányáng tamin'ny 2022 dia mamaritra azy ho dite maitso misy endrika roa, fisaka sy miolikolika.

**1. Fanasokajiana sy Fiaviana:**

* **Karazana:** Dite maitso (绿茶, *lǜchá*): izany no famaritan'ny fenitra DB5107/T 99-2022 ny vokatra.
* **Sokajy:** Dite maitso an-tendrombohitra avy any avaratra-andrefan'i Sìchuān; vokatra manana mari-pamantarana ara-jeografika (2009).
* **Endrika:** Dite fisaka (扁形茶, *biǎnxíng chá*) sy dite miolikolika (卷曲形茶, *juǎnqūxíng chá*).
* **Fiaviana:** Shina, faritanin'i Sìchuān (四川, *Sìchuān*), tanànan'i Miányáng (绵阳, *Miányáng*), faritany mizaka tenan'ny foko Qiang ao Běichuān (北川, *Běichuān*).
* **Faritra arovana:** Nankatoavina tamin'ny alalan'ny fanambarana laharana faha-107 an'ny AQSIQ tamin'ny 2009. Ny fenitra 2022 dia mamaritra ilay faritra mitovy amin'ny alalan'ny vondrona sivy ao amin'ny faritany amin'izao fotoana izao: ny tanànan'i Qūshān, Léigǔ, Tōngquán, Chénjiābà, Guìxī, Yǔlǐ ary ny kaominina Xuānpíng, Dūguàn, Báiní. Ny fanambarana tamin'ny 2009 dia nanonona vondrona iraika ambin'ny folo; tsy nohadihadiko ny mahasamihafa ny isa.
* **Koordinate ara-jeografika:** Tsy misy angona ao amin'ny loharano hita.

**2. Tantara sy Heviny ara-kolontsaina:**

* **Tantara:**
    * **Angano momba ny fahagola.** Ny famoahan'ny fitsarana ao amin'ny faritany tamin'ny 2025 dia milaza fa tamin'ny andron'ny Táng dia "fanomezam-boninahitra" ny dite teto, ary mampifandray amin'ny manodidina an'i Běichuān amin'izao ny "Chángmíng maitso" (绿昌明) avy ao amin'ny tononkalan'i Bái Jūyì "春尽日": "渴尝一碗绿昌明" (nisotro kaopy Chángmíng maitso noho ny hetaheta). Tsy notanisainy ny loharano tany am-boalohany.
    * **1975.** Araka ny "Sìchuān Online", nanomboka nanamboatra sehatra an-tampon-tanety ho an'ny dite ny olona tamin'ny tehezana.
    * **2008–2009.** Ny horohoron-tany tamin'ny 12 Mey 2008 dia saika nampiato ny famokarana dite; tamin'ny 2009, nandritra ny fanarenana, nanomboka nanangana kaoperativa ny olona. Tamin'izany fotoana izany, ny AQSIQ dia nandray an'i Běichuān Táizǐ Chá ho vokatra manana mari-pamantarana ara-jeografika tamin'ny alalan'ny fanambarana faha-107.
    * **2020.** Nanomboka tamin'ny Oktobra ny fitsipika ao amin'ny faritany momba ny fiarovana ny foto-biby tranainy 北川苔子茶.
    * **2022.** Namoaka ny fenitra DB5107/T 99-2022 "地理标志产品 北川苔子茶" ny Sampan-draharahan'ny fanaraha-maso ny tsena tao Miányáng tamin'ny 24 Martsa; nanan-kery tamin'ny 1 Jona izy io.
    * **2023.** Ny minisiteran'ny fambolena sy ny raharaham-banona dia nampiditra ny rafi-pambolena mifangaro an'i Běichuān Táizǐ Chá (复合栽培系统) tao amin'ny andiany fahafito amin'ny lova ara-pambolena manan-danja ao Shina; tamin'ny Janoary 2025, araka ny "Sìchuān Online", dia niditra ao amin'ny lisitra mialoha ho an'ny fandaharan'ny FAO momba ny lova ara-pambolena ao Shina.
    * **2026.** Nanome ny zon'ny marika manokana ho an'ny orinasa ny CNIPA.
* **Anarana:** "Běichuān" (北川) dia anaran'ny faritany; "táizǐ chá" (苔子茶) dia anaran'ny foto-biby eo an-toerana. Araka ny Radio Foibe nasionaly (2026), ny anarana dia avy amin'ny endriky ny solofo: ny lavaka lava eo anelanelan'ny fatorana sy ny rantsana be ranony dia mitovy amin'ny tahon-javamaniry 菜苔 (*càitái*).
* **Heviny ara-kolontsaina:** Ny rafi-pambolena lova dia fambolena mifangaro: araka ny "Sìchuān Online", eo anelanelan'ny andalana malalaka misy foto-biby tranainy dia ambolena ovy, katsaka, soja ary legioma. Ny ohabolana "大禹门前树，千年苔子茶" (hazo eo anoloan'ny vavahadin'i Yu Lehibe, táizǐ chá arivo taona) dia notononin'ny Radio Foibe nasionaly.

**3. Famaritana Botanika sy Akora:**

* **Karazana / Cultivar:** Ny mponina eo an-toerana 苔子茶. Ny fitsarana ao amin'ny faritany dia mamaritra azy ho sampana efa nivoatra ela avy amin'ny dite dia: mahazaka hatsiaka, manana tsimoka matanjaka ary ravina matevina. Betsaka ny foto-biby tranainy ao amin'ny faritany, hoy io famoahana io ihany; ny tranainy indrindra dia mihoatra ny 700 taona; ny Radio Foibe nasionaly (2026) dia milaza mihoatra ny 1100 taona.
* **Karazana azo ekena araka ny fenitra:** Ny mponina eo an-toerana, ny mponina 鸠坑 (*Jiūkēng*), ary ny karazana klone kely sy antonony ravina toy ny 名山213 (*Míngshān 213*) sy 福选9号 (*Fúxuǎn 9*). Ny anarana 苔子茶 araka ny fenitra dia tsy mitaky akora avy amin'ny foto-biby eo an-toerana ihany.
* **Fotoam-piotazana:** Manomboka amin'ny faran'ny Febroary ka hatramin'ny faran'ny Jona; ny tsimoka tokana dia aloa alohan'ny Qīngmíng, ny solofo misy ravina dia aloa alohan'ny Gǔyǔ.
* **Fenitry ny fiotazana:** Ho an'ny dite fisaka, tsimoka tokana; ho an'ny dite miolikolika, manomboka amin'ny tsimoka miaraka amin'ny ravina iray ka hatramin'ny tsimoka miaraka amin'ny ravina roa miroatra. "Fampiakarana tanana" (提手采) no fomba fiotazana, tsy misy fanintsanana na fanompana.

**4. Terroir sy Toetran'ny Fambolena:**

* **Haavon'ny fambolena:** Araka ny fenitra, 650–1500 m. Ny fitsarana ao amin'ny faritany dia milaza ala any amin'ny 1000–1800 m; tsy voafahako ilay tsy fitoviana.
* **Toetrandro:** Araka ny fenitra, toetrandro subtropikaly mandavan-taona mando ao amin'ny lembalemba: mari-pana antonony isan-taona 15,6 °C, vanim-potoana tsy misy fanala 286 andro, rotsak'orana 1287,5 mm, tara-masoandro 902,2 ora isan-taona.
* **Tany:** Ny be vato no be mpahita indrindra, avy eo ny tanimanga misy silt sy tanimanga, tena be taolana; pH 4,5–6,5. Ny fenitra dia mitaky sosona tany mavo farafahakeliny 50 sm miaraka amin'ny organika tsy latsaky ny 1,5 %.
* **Fambolena:** Manodidina ny zaridaina no andidian'ny fenitra hambolena andalana ala fiarovana, ary ao anatin'ny zaridaina dia hisy hazo manaloka.
* **Haben'ny famokarana:** Araka ny "Sìchuān Online", tamin'ny Novambra 2022, mihoatra ny 90 arivo mu ny velaran'ny zaridaina.

**5. Teknolojian'ny Famokarana:**

Ny fenitra dia mamaritra rafi-teknolojia roa, mifanaraka amin'ny endriky ny dite.

* **Dite fisaka:** fanalefahana (摊放, *tānfàng*) → fanapotehana (杀青, *shāqīng*) → fanitsiana ny ravina (理条, *lǐtiáo*) → fanafanana ho an'ny hanitra (提香, *tíxiāng*) → fanasokajiana (筛选, *shāixuǎn*) → famonosana.
* **Dite miolikolika:** fanalefahana → fanapotehana → fihodinana (捻揉, *niǎnróu*) → fanamainana (烘干, *hōnggān*) → fanamainana indray anaty vilany miaraka amin'ny fanafanana hanitra (炒干提香, *chǎogān tíxiāng*) → fanasokajiana → famonosana.

Ny fanamainana ny dite miolikolika araka ny fenitra:

1.  **Fanamainana voalohany:** 110–130 °C, eo amin'ny 4–7 minitra.
2.  **Fanamainana miadana:** Ahena ho 80 °C eo ho eo ny maripanan'ny vilany, ka hamainana mandra-pahatongan'ny hamandoana eo amin'ny 10 %.
3.  **Fanamainana farany miaraka amin'ny fanafanana:** 120–130 °C, mandra-pahavaky ny ravina ho vovoka rehefa potehina amin'ny rantsan-tanana.

Ho an'ny dite fisaka, tsy misy paramètre omen'ny fenitra.

**6. Toetran'ny Fofona sy Tsirony:**

Fepetra takian'ny fenitra DB5107/T 99-2022 ho an'ny endrika roa.

* **Endriky ny ravina maina:** Dite fisaka: mahitsy, milamina, mavo-maitso mamirapiratra (扁直，黄绿、有光泽). Dite miolikolika: mifono mafy miolikolika, misy tendro miharihary, maitso mando mamirapiratra (紧结卷曲、显锋苗，绿润).
* **Fofon'ny ravina maina:** Tsy voafaritra ao amin'ny fenitra; tsy misy angona ao amin'ny loharano hita.
* **Fofon'ny dite atsofoka:** Dite fisaka: avo sy maharitra (香高持久). Dite miolikolika: madio sy maharitra (清香持久).
* **Tsirony:** Dite fisaka: vaovao sy malemy (鲜醇). Dite miolikolika: malemy, feno, misy fiverenana mamy (醇厚回甘).
* **Lokon'ny dite atsofoka:** Dite fisaka: mavo malefaka sy mazava (嫩黄明亮). Dite miolikolika: maitso malefaka sy mazava (嫩绿明亮).
* **Fototry ny dite (ravina efa natsofoka):** Dite fisaka: tsimoka tokana feno, mavo-maitso sy mazava (全芽、黄绿明亮). Dite miolikolika: tsimoka misy ravina miroatra ho voninkazo, maitso sy mamirapiratra (芽叶成朵、绿亮).

**7. Firafitry ny Simika:**

Fepetra fizika-simika takian'ny fenitra ho an'ny dite vita (isan-jaton'ny lanja):

| Famantarana | Fepetra |
| :--- | :--- |
| Hamandoana | tsy mihoatra ny 6,5 % |
| Akora azo esorina | tsy latsaky ny 40,0 % |
| Polyphénols | tsy latsaky ny 13,0 % |
| Catechine | tsy latsaky ny 8,0 % |
| Asidra amine afaka | tsy latsaky ny 3,0 % |
| Kafeinina | tsy latsaky ny 4,0 % |
| Lavenona manontolo | tsy mihoatra ny 7,5 % |
| Potipotika | tsy mihoatra ny 1,0 % |

Ireo dia fetran'ny fenitra, fa tsy fandrefesana dite manokana; ny isa dia nohamarinina tamin'ny sarin'ny pejy.

**8. Tombontsoa ara-pahasalamana:**

Tsy misy angona voamarina momba ny fiantraikan'ity dite ity manokana.

**9. Fandrariana:**

Fomba fanao mahazatra ho an'ny dite maitso.

* **Maripanan'ny rano:** 80–85 °C; ho an'ny dite fisaka avy amin'ny tsimoka tokana, manakaiky ny 80 °C.
* **Habetsahan'ny dite:** 3 g isaky ny 150 ml.
* **Fitaovana:** Kaopy fitaratra na gàiwǎn fotsy.
* **Fomba:** Afanaina aloha ny fitaovana, araraka ny rano manaraka ny rindrina, ny fanatsofoka voalohany afaka 40–60 segondra, sotroina sady avela ny ampahatelon'ny dite, ary araraka indray; azo averina intelo hatramin'ny intelo ny fanatsofoka indray.

**10. Fitehirizana:**

Ny fenitra dia mitaky trano fanatobiana mangatsiaka, maina ary madio tsy misy fofona hafahafa; ny faharetan'ny fampiasana dia tsy mihoatra ny 18 volana. Ao an-trano, fomba fanao mahazatra: fonosana tsy azo afindran'ny rivotra, vata fampangatsiahana 0–5 °C, tsy misy hazavana sy hamandoana; aleo sotroina ao anatin'ny herintaona.

**11. Vidiny sy Hosoka:**

Tsy misy angona momba ny vidiny ao amin'ny loharano hita.

* **Ahoana no hisorohana ny hosoka:**
    * Mitadiava ny marika manokana ara-jeografika.
    * Hamarino fa avy ao amin'ny faritanin'i Běichuān ny mpamokatra.
    * Tsarovy fa ny anarana dia tsy miantoka akora avy amin'ny foto-biby tranainy.
    * Araka ny famoahan'ny fitsarana ao amin'ny faritany (2025), misy dite novidiana any an-kafa ary nofonosina ho "北川苔子茶".

**12. Zava-misy Mahaliana:**

* Anaram-bokatra iray misy endrika roa samy hafa: dite fisaka avy amin'ny tsimoka tokana misy dite mavo sy dite miolikolika misy maitso.
* Ny kafeinina dia feran'ny fenitra ho ambony, tsy latsaky ny 4,0 %.

**13. Fampitahana amin'ny dite hafa avy any Sìchuān:**

* **Éméi Zhúyèqīng ([峨眉竹叶青](https://thetea.app/mg/article/emei-zhuyeqing)):** Dite fisaka avy any amin'ny tendrombohitra Éméi; ao amin'ny Běichuān Táizǐ Chá, ny endrika fisaka dia iray amin'ny roa fotsiny.
* **Méngdǐng Gānlù ([蒙顶甘露](https://thetea.app/mg/article/mengding-gan-lu)):** Dite miolikolika avy any amin'ny tendrombohitra Méngdǐngshān, izay akaiky indrindra ny endriky ny dite miolikolika.
* **Guóshèng Chá ([国胜茶](https://thetea.app/mg/article/guosheng-cha)):** Dite maitso an-tendrombohitra avy any atsimon'ny faritany manana mari-pamantarana ara-jeografika.
* **Dàzhú Báichá ([大竹白茶](https://thetea.app/mg/article/dazhu-baicha)):** Dite avy any atsinanan'i Sìchuān avy amin'ny karazana ravina maivana nafarana 白叶一号, tranga mifanohitra tanteraka: any, indostria tanora nafarana; eto, mponina eo an-toerana tranainy.

**Ho famaranana:**

Běichuān Táizǐ Chá dia dite maitso avy amin'ny faritanin'ny foko Qiang any avaratra-andrefan'i Sìchuān, nomena anarana avy amin'ny foto-biby eo an-toerana misy santionany efa an-jato taona maro. Ny fenitra 2022 dia mamaritra endrika roa: fisaka avy amin'ny tsimoka tokana misy dite mavo malefaka ary miolikolika misy fofona madio maharitra sy fiverenana mamy. Ny fiarovana hatramin'ny 2009, ny fitsipika momba ny foto-biby tranainy ary ny sata maha-lova ara-pambolena dia miaro ny foto-biby mihitsy sy ny fambolena manodidina azy.