---
title: "Jiēyuán hōngqīng"
url: https://thetea.app/kk/article/jieyuan-hongqing
lang: kk
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Jiēyuán hōngqīng (街源烘青)

**Цзеюань Хунцин** (*Jiēyuán hōngqīng*, 街源烘青) — Аньхуэй провинциясы, Хуаншань қалалық округі, Шэсянь (歙县) уездінің оңтүстігіндегі Цзеюань таулы өлкесінен шығатын пеште кептірілген көк шай. Атауы жер атауы мен өңдеу тәсілінен құралған: хунцин (烘青, *hōngqīng*) — қазанда емес, от үстінде қыздырып кептіретін көк шайлар тобы. Өлкетанушылар бұл атаудың Мин дәуірінде-ақ белгілі болғанын жазады, ал осы өлкедегі Хуанвэй ауылы «Цзяннандағы алғашқы шай базары» атанған. 2025 жылғы 20 сәуірде «街源烘青» географиялық нұсқауы бар сертификаттау тауар белгісі таныстырылды.

**1. Жіктелуі және Шығу тегі:**

* **Түрі:** Хунцин тобындағы көк шай (绿茶, *lǜchá*). Хуэйчжоу хунцині (徽州烘青) туралы анықтамалық мақала оны пеште кептірілген жолақты көк шай (条形烘青绿茶) деп анықтайды және өндірілген жеріне қарай тарихи түрде Цзеюань Хунцин мен Бэйюань Хунцин (北源烘青) болып ажыратылғанын жазады.
* **Санаты:** Ескі Хуэйчжоу аймағының өңірлік көк шайы; географиялық нұсқауы бар сертификаттау тауар белгісі (2025).
* **Шығу тегі:** Қытай, Аньхуэй провинциясы (安徽, *Ānhuī*), Хуаншань қалалық округі (黄山, *Huángshān*), Шэсянь уезді (*Shèxiàn*). 2025 жылғы жарияланым бойынша, Цзеюань өлкесіне Хуантянь (璜田), Цзекоу (街口), Сяочуань (小川) және басқа болыстар мен кенттер кіреді; мұнда жүз мыңға жуық адам тұрады.
* **Белгі аймағы:** Белгі нөмірі, иеленушісі және аймақ шекаралары табылған дереккөздерде аталмаған.
* **Географиялық координаттары:** Хуантянь болысы — шамамен 29,7° с. е. және 118,6° ш. б.

**2. Тарихы және Мәдени Маңызы:**

* **Тарихы:**
    * **Мин дәуірі.** «Чжунъань цзайсянь» (中安在线, 2019) порталының өлкетану жарияланымы Хуанвэй (璜蔚) ауылын Шэсянь уездіндегі хунциннің үш ауданының бірі деп атайды және Гайюань Маофэн (陔源[毛峰](https://thetea.app/kk/article/maofengcha)) мен Цзеюань Хунциннің Мин дәуірінде-ақ белгілі болғанын жазады. Хуэйчжоу хунцині туралы анықтамада уезд шежіресіне (《歙县志》) сүйене отырып, оның өндірісі де мин дәуіріне жатқызылады.
    * **1575 жыл — аңыз.** 2025 жылғы жарияланымда Ваньли дәуірінің үшінші жылы (1575) Хуанвэйдің шай саудагері Ху Жугао (胡汝皋) мұнда хунцин технологиясын алғаш қолданғаны жазылады. Дереккөзді атамағандықтан, бұл датаны жергілікті аңыз деп санаған жөн.
    * **Юйтай сауда үйі.** Өлкетану жарияланымы келтірген «Хуанвэй туралы жазбалар» (《璜蔚志》) ауыл шежіресі бойынша, Юйтай сауда үйін (裕泰茶行) Мин дәуірінде саудагер Ху Мяохэнің (胡妙禾) ата-бабалары ашқан және бұл үй ұзақ уақыт Тяньцзиньдегі Чжэнсиндэ сауда үйіне (正兴德茶行) шай сатып алып тұрған. Маусымда 120-дан астам жұмысшы жалданып, шай 17 таразыда қабылданған; шайды бамбук жапырақтарынан жасалған себеттерге (箬篓) 90 цзиньнен салып, Цзекоу арқылы су жолымен жөнелткен.
    * **Циннің соңы — республиканың басы.** Сол жарияланым бойынша, Ху әулетінің бес ағайындысы республиканың алғашқы жылдарында Хуанвэйде шай өңдеу фабрикасын салған. Ол «Цзеюань Хунцин сериясын» — маофэн, дафан және көк шайды — қалайы банкалар мен ағаш жәшіктерде, «шетелдік қаптамада» (洋装) шығарған; жарияланым ағайындыларды Хуэйчжоудағы фабрикалық шай өңдеудің бастаушылары деп санайды. Бүкіл өлкенің хунцині Хуанвэйде жиналып, Цзекоу арқылы бүкіл елге жөнелтілген; мұнда Тяньцзинь, Шанхай және Ханчжоудан саудагерлер жиналып, ауылды «Цзяннандағы алғашқы шай базары» (江南第一茶市) және «кіші Туньси» (小屯溪) деп атаған.
    * **1960–1970 жылдар.** 2025 жылғы жарияланым бойынша, Хуантянь болысының Угунлин (蜈蚣岭) ауылында «Дачжайдан үйрену» науқаны толқынында 13 жыл ішінде мың му-ға жуық тас шай террасалары салынған.
    * **2023.** «Шэсянь уездінің террасалық шай бақтары жүйесі» (安徽歙县梯地茶园系统) Қытайдың жетінші маңызды ауылшаруашылық мұрасы тізіміне енді; 2025 жылғы жарияланым оған Угунлин террасаларын да жатқызады.
    * **2025.** 20 сәуірде, Гуюй маусымы күні «街源烘青» географиялық нұсқауы бар сертификаттау тауар белгісі таныстырылды. Уездік шай саласын дамыту орталығы өкілінің айтуынша, белгі осы тәсілдің ерекшелігін алғаш рет құқықтық түрде бекітті.
    * **2026.** 10 сәуірде Угунлин ауылында Хуаншань Байча мен Цзеюань Хунциннің бірлескен жарнамалық маусымы ашылды.
* **Атауы:** «Цзеюань» (街源) — уезд оңтүстігіндегі таулы өлкенің атауы. «Хунцин» (烘青) — көк шайлар тобының атауы: 烘 (*hōng*) — от үстінде қыздырып кептіру, 青 (*qīng*) — көк жапырақ.
* **Мәдени маңызы:** Өлкетанушылар Хуанвэйді бұрынғы сауда қызуы үшін оңтүстік Шэсяньнің «кіші Шанхайы» деп те атайды; ауыл, олардың айтуынша, хунцинмен, орманмен және бамбукпен атақты болған.

**3. Ботаникалық Сипаттамасы және Шикізаты:**

* **Сорты / Культивары:** Табылған дереккөздерде Цзеюань Хунцин сорттары аталмаған.
* **Жинау:** Өлкетану жарияланымындағы тұрғындардың естеліктері бойынша, шай нарыққа төртінші-бесінші айларда (四五月份) шыққан. Нақты жинау мерзімдері табылған дереккөздерде жоқ.
* **Жинау стандарты:** Хуэйчжоу хунцині үшін жалпы анықтама екі-үш жапырағы бар бүршікті (一芽二三叶) атайды; нақты Цзеюань Хунцинге қойылатын талаптар табылған дереккөздерде жоқ.

**4. Терруары және Өсіру Ерекшеліктері:**

* **Аймағы:** Шэсянь уездінің Чжэцзянмен шекарадағы таулы оңтүстігі. Өлкетану жарияланымы бойынша, Хуанвэй шығысында Чжэцзян провинциясының Чуньань уездімен шектеседі. Сол жарияланым келтірген ескі халық әні «街口进街源，只见青山不见田» — «Цзекоудан Цзеюаньға: тек жасыл тауларды көресің, егістік көрмейсің» деген сөздермен басталады.
* **Ауқымы:** 2025 жылғы жарияланым бойынша, өлкеде 67 мың му-ға жуық шай бағы бар — бұл уезд бақтарының төрттен бірі, жылдық өнім шамамен 3700 тонна, 18 мыңға жуық шай шаруашылығы және 70-ке жуық шай компаниясы.
* **Биіктігі, топырағы және климаты:** Табылған дереккөздерде дерек жоқ.

**5. Өндіріс Технологиясы:**

Цзеюань Хунцин технологиясы туралы бір ғана сипаттама табылды: 2025 жылғы жарияланым оны «отын біркелкі, хош иісі жұмсақ» (火功稳、香气醇) деп ерекшеленетінін жазады. Қадамдық сипаттама мен режимдер табылған дереккөздерде келтірілмейді; топтық стандарт мәтіні ашылмады.

Хуэйчжоу хунцині үшін жалпы анықтама үш кезеңді атайды — бұл нақты Цзеюань Хунцин сипаттамасы емес, жалпы схема:

1.  **Фиксация (杀青, *shāqīng*):** Қыздыру жапырақтың тотығуын тоқтатады.
2.  **Бұрау (揉捻, *róuniǎn*):** Жапырақ жолақтарға бұралады.
3.  **Пеште кептіру (烘焙, *hōngbèi*):** Шай қазанда емес, қыздыру арқылы кептіріледі; дәл осы кезең топқа хунцин атауын береді.

**6. Органолептикалық Сипаттамалары:**

* **Құрғақ жапырақтың сыртқы түрі:** Хуэйчжоу хунцині үшін анықтама тұтас жолақтарды (条索完整) атайды. Нақты Цзеюань Хунцин сипаттамасы табылған дереккөздерде жоқ.
* **Құрғақ жапырақтың хош иісі:** Табылған дереккөздерде сипаттама жоқ.
* **Тұнба хош иісі:** 2025 жылғы жарияланым хош иісті жұмсақ, толық (香气醇) деп атайды — бұл жергілікті технологияның ерекшелігі ретінде.
* **Дәмі:** 2026 жылғы жарнамалық маусымда сарапшылар Цзеюань Хунцин дәмін қанық әрі ұзақ (醇厚悠长) деп сипаттады. Хуэйчжоу хунцині үшін жалпы анықтама дәмді жұмсақ (滋味醇和) деп атайды және шайдың көп құйылымға шыдайтынын айтады.
* **Тұнба түсі:** Табылған дереккөздерде сипаттама жоқ.
* **Шай түбі (демделген жапырақ):** Табылған дереккөздерде сипаттама жоқ.

**7. Химиялық Құрамы:**

Табылған дереккөздерде физика-химиялық деректер жоқ.

**8. Пайдалы Қасиеттері:**

Дәл осы шайдың әсері туралы тексерілген деректер жоқ.

**9. Демдеу:**

Көк шайға арналған сынып тәжірибесі.

* **Су температурасы:** 80–85 °C.
* **Шай мөлшері:** 150 мл-ге 3 г.
* **Ыдыс:** Шыны стакан немесе ақ гайвань.
* **Процесс:**
    1. Ыдысты жылыту.
    2. Шайды салып, суды қабырғасымен құю.
    3. Алғашқы тұнба — 40–60 секундтан кейін.
    4. Тұнбаның бір бөлігін қалдыра отырып ішу.
    5. Су құю.
    6. Екі-үш қайта құйылым.

**10. Сақтау:**

Сынып тәжірибесі. Герметикалық қаптамада, тоңазытқышта 0–5 °C, жарықсыз, ылғалсыз және иіссіз жерде. Бір жыл ішінде ішкен дұрыс.

**11. Бағасы және Жалған Өнімдер:**

Табылған дереккөздерде баға туралы дерек жоқ.

* **Жалған өнімдерден қалай аулақ болуға болады:**
    * «街源烘青» географиялық нұсқауы бар сертификаттау белгісін іздеу; оған рұқсат етілген өндірушілер тізімі табылған дереккөздерде жарияланбаған.
    * Өндірушінің Шэсянь уездінің Цзеюань өлкесінен екенін тексеру.
    * Хунцин — үлкен топ екенін есте сақтау, қаптамадағы «烘青» сөзі шығу тегі туралы ештеңе білдірмейді.
    * Уездік шай қауымдастығының T/SCX 004—2025 «地理标志证明商标 街源烘青茶» топтық стандарты бар, бірақ оның мәтіні табылған дереккөздерде ашылмады.

**12. Қызықты Фактілер:**

* Анықтама хуэйчжоу хунцинін жоғары сапалы гүлді шайлардың негізі деп атайды: өңделмеген шай хош иісті жақсы сіңіреді.
* Угунлин террасаларына, 2025 жылғы есептеу бойынша, 1,2 млн-нан астам адам-шығыс және 700 млн-ға жуық тас кеткен.

**13. Хуаншаньның басқа шайларымен салыстыру:**

* **Хуаншань Байча ([黄山白茶](https://thetea.app/kk/article/huangshan-baicha)):** Хуантянь болысының бақтарында табылған ақ жапырақты сорттан жасалған Шэсянь уездінің көк шайы; екі шай бірге жылжытылады.
* **Хуаншань Маофэн ([黄山毛峰](https://thetea.app/kk/article/huangshan-mao-feng)):** Хуаншань округінің танымал хунцині — бұл да пеште кептірілген көк шай.
* **Туньлюй ([屯绿](https://thetea.app/kk/article/tunlu)):** Хуэйчжоудың қазанда кептірілген көк шайы; Хуанвэй оның сауда орталығы Туньсимен салыстырылған.
* **Сунло Ча ([松萝茶](https://thetea.app/kk/article/songluo-cha)):** Сол қалалық округтің Сюнин уездінен шығатын қазанда қуырылған тарихи көк шай.

**Қорытынды:**

Цзеюань Хунцин — Шэсянь уездінің таулы оңтүстігінен шығатын пеште кептірілген көк шай, оның тарихы дәм сипаттамаларынан гөрі сауда шежірелерінде жақсырақ жазылған: атаудың Мин дәуіріндегі даңқы, Юйтай сауда үйі, Хуанвэйдегі «Цзяннандағы алғашқы шай базары», ал қазір — мұра тізіміндегі Угунлин террасалары және 2025 жылғы белгі. Шайдың өз келбеті аз сипатталған: біркелкі от, жұмсақ хош иіс, қанық ұзақ дәм.