---
title: "Méizǐ gòngchá"
url: https://thetea.app/ka/article/meizi-gongcha
lang: ka
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Méizǐ gòngchá (梅子贡茶)

**მეიძი გუნჩა** (*Méizǐ gòngchá*, 梅子贡茶) — ჟუსის მაზრის (竹溪县) მწვანე ჩაი, შიუანის საქალაქო ოლქიდან, ხუბეის პროვინციის ჩრდილო-დასავლეთში. სახელი მას მეიძიის უღელტეხილმა (梅子垭) უწოდა ჰუივანში, ხოლო სიტყვა „გუნჩა“ — „ხარკის ჩაი“: ადგილობრივი გადმოცემები ამტკიცებენ, რომ ტანის ეპოქაში იმპერატორმა უ ძეტიანმა აქაური ჩაი სამეფო კარის ჩაიდ აქცია. ჟუსი მდებარეობს ცინბას მთებში, ხუბეის, ჩუნცინისა და შენსის შესაყართან. 2014 წლიდან ჩაი დაცულია გეოგრაფიული აღნიშვნის მქონე პროდუქტად და დოკუმენტი მისთვის ბევრ რამეს ადგენს — ჯიშიდან და ბაღების სიმაღლიდან დაწყებული, გადამუშავების ტემპერატურებამდე და პოლიფენოლების წილამდე.

**1. კლასიფიკაცია და წარმოშობა:**

* **ტიპი:** მწვანე ჩაი (绿茶, *lǜchá*), არაფერმენტირებული. კლასს ადასტურებს გეოგრაფიული აღნიშვნის დოკუმენტის ტექნოლოგია — ფიქსაცია, გრეხა, შრობა დაჟანგვის გარეშე — და გარეგნობა: ზურმუხტისფერი ფოთოლი, ნაზად მწვანე ნაყენი.
* **კატეგორია:** ხუბეის მთის მწვანე ჩაი, პროდუქტი გეოგრაფიული აღნიშვნით (2014).
* **წარმოშობა:** ჩინეთი, ხუბეის პროვინცია (湖北, *Húběi*), შიუანის საქალაქო ოლქი (十堰, *Shíyàn*), ჟუსის მაზრა (竹溪县, *Zhúxī Xiàn*). დაცვის ზონა — მაზრის რვა ერთეული: დაბები ძიანძიაიანი (蒋家堰镇), ჯუნფენი (中峰镇), ციუანსი (泉溪镇), თემები ეპინი (鄂坪乡) და ჰუივანი (汇湾乡), მეიძიის ჩაის მეურნეობა (梅子垭茶场), იანძიაბას კომპლექსური მეურნეობა (杨家扒综合农场) და შუანჯუს სატყეო მეურნეობა (双竹林场).
* **გეოგრაფიული კოორდინატები:** ჟუსის მაზრა — დაახლოებით ჩრდ. განედი 32,3° და აღმ. გრძედი 109,7°.

**2. ისტორია და კულტურული მნიშვნელობა:**

* **ისტორია:**
    * **სიძველე.** საცნობარო აღწერილობები ჟუსიში ჩაის მოყვანას დასავლეთ ჯოუს ეპოქიდან ითვლიან, ხოლო თავად მაზრას „ხარკის ჩაის მხარეს“ (贡茶之乡) უწოდებენ.
    * **ხარკი — გადმოცემით.** ადგილობრივი აღწერილობებით, მეიძიის უღელტეხილის ჩაი სამეფო კარის შესაწირავი ჯერ კიდევ ჩუნციუს ეპოქის ბოლოს გახდა, ხოლო ტანის დროს იმპერატორმა უ ძეტიანმა იგი სამეფო კარის ჩაიდ დაამტკიცა — აქედან მოდის სახელი „მეიძი გუნ“. ამ თარიღების დამადასტურებელი დოკუმენტები ნაპოვნ წყაროებში არ არის; ეს გადმოცემაა.
    * **2014.** 8 აპრილს ხარისხის ზედამხედველობის, ინსპექციისა და კარანტინის მთავარმა სამმართველომ (AQSIQ) №39 განცხადებით ჩაი გეოგრაფიული აღნიშვნის მქონე პროდუქტად დაიცვა — ამ განცხადების ჩვიდმეტი დასახელებიდან ერთ-ერთი.
    * **2016.** საცნობარო მონაცემებით, მეიძიის ტურისტულმა ჩაის ბაღმა „ჩინეთის ერთ-ერთი ულამაზესი ჩაის ბაღის“ წოდება მიიღო.
* **სახელი:**
    * „მეიძი“ (梅子) — „ქლიავი“; მეიძია (梅子垭) — „ქლიავის უღელტეხილი“.
    * „გუნჩა“ (贡茶, *gòngchá*) — „ხარკის ჩაი“, გადმოცემის ხსოვნა.
* **კულტურული მნიშვნელობა:** საცნობაროები მეიძი გუნჩას „ჟუსის სამი ხარკიდან“ (竹溪三贡) ერთ-ერთს უწოდებენ და მოჰყავთ ადგილობრივი გამონათქვამი „长江三峡水，楚地梅子茶“ — „იანძის სამი ხეობის წყალი, ჩუს მიწის მეიძის ჩაი“. მაზრას, იმავე მონაცემებით, აქვს წოდებები „ჩინეთის ორგანული მწვანე ჩაის მხარე“ და „ჩინეთის ჩაის მხარე“.

**3. ბოტანიკური აღწერა და ნედლეული:**

* **ჯიში / კულტივარი:** დოკუმენტის მიხედვით — **ფუდინ დაბაიჩა** (*Fúdǐng dàbáichá*) და ზონის სხვა ჯიშები, რომლებიც ამ ჩაისთვის გამოდგება.
* **დარგვა:** დოკუმენტის მიხედვით — კალმიანი ნერგები გაზაფხულზე (მარტის დასაწყისი–შუა რიცხვები) და შემოდგომაზე (ოქტომბრის შუა–ბოლო რიცხვები) ან თესლის დათესვა ნოემბრიდან თებერვლამდე; ორრიგიანი დარგვისას 7500–8000 ბუჩქი მუზე.
* **კრეფა:** დოკუმენტის მიხედვით — აპრილის დასაწყისიდან მაისის დასაწყისამდე, მხოლოდ ხელით.
* **კრეფის სტანდარტი:** ცალკეული კვირტი ან კვირტი ერთი ფოთლით.

**4. ტერუარი და მოყვანის თავისებურებები:**

* **რეგიონი:** ჟუსი — მთის მაზრა ცინბას რაიონში, ხუბეის, ჩუნცინისა და შენსის შესაყართან; საცნობაროები მას ჩრდილოეთ და სამხრეთ კლიმატის საზღვარს უწოდებენ.
* **მოყვანის სიმაღლე:** დოკუმენტის მიხედვით — **ზღვის დონიდან 400-დან 1200 მ-მდე**.
* **ნიადაგები:** დოკუმენტის მიხედვით — ყვითელ-ყავისფერი (黄棕壤), pH **4,5–6,5**, ორგანული ნივთიერება **არანაკლებ 1,5 %**, ფენის სისქე **არანაკლებ 0,6 მ**.
* **კლიმატი:** ბაღების ზუსტი მეტეოროლოგიური მონაცემები ნაპოვნ წყაროებში არ არის.

**5. წარმოების ტექნოლოგია:**

გეოგრაფიული აღნიშვნის დოკუმენტი ექვს ოპერაციას და მათ პარამეტრებს ადგენს.

* **ახალი ფოთლის გაშლა (摊青 — *tānqīng*):** 6–8 საათი, ფენა არაუმეტეს 3 სმ.
* **ფიქსაცია (杀青 — *shāqīng*):** 180–220 °C-ზე.
* **გრეხა (揉捻 — *róuniǎn*):** სანამ ფოთლის არანაკლებ 90 % არ დაიგრიხება.
* **პირველადი შრობა (初干 — *chūgān*):** საშრობ მანქანაში 100–120 °C-ზე.
* **გრეხის შემჭიდროვება (紧条 — *jǐntiáo*):** ხელით.
* **საბოლოო შრობა (足干 — *zúgān*):** 80–90 °C-ზე.

**6. ორგანოლეპტიკური მახასიათებლები:**

ჩინეთის გეოგრაფიული აღნიშვნების ასოციაციის მიერ გადმობეჭდილი განცხადების ტექსტის მიხედვით:

* **მშრალი ფოთლის გარეგნობა:** წვრილი და მოხდენილი, გამოკვეთილი ბუსუსით, სწორი, ზურმუხტისფერი (细秀显毫，匀整，色泽翠绿).
* **მშრალი ფოთლის არომატი:** ცალკე აღწერა არ არის.
* **ნაყენის არომატი:** სუფთა და მაღალი (香气清高).
* **გემო:** ახალი და რბილი (滋味鲜醇).
* **ნაყენის ფერი:** ნაზად მწვანე, კაშკაშა (汤色嫩绿明亮).
* **ჩაის ფსკერი (მოხარშული ფოთოლი):** ნაზი, სწორი, მწვანე და ბზინვარე (叶底嫩匀绿亮).

დოკუმენტის სხვა გადმოცემა, რომელიც საცნობარო აღწერილობებს ემთხვევა, გარეგნობას სხვაგვარად აყალიბებს: მკვრივი გრეხილები ბუსუსით, ზურმუხტისფერი და ბზინვარე (条索紧结、显毫、秀美，色泽翠绿光润); არომატი სუფთა და მდგრადი (清香持久); გემო ახალი, რბილი და მკვრივი (滋味鲜爽醇厚); ჩაის ფსკერი მწვანე, კაშკაშა და სწორი (叶底绿亮匀齐). რომელი ვარიანტი უფრო ზუსტად გადმოსცემს პირველწყაროს, ვერ დავადგინე.

**7. ქიმიური შემადგენლობა:**

განცხადების ტექსტის მიხედვით:

* **ტენიანობა:** არაუმეტეს **6,5 %**.
* **წყალში ხსნადი ნივთიერებები:** არანაკლებ **36,0 %**.
* **ჩაის პოლიფენოლები:** არანაკლებ **28,5 %**.
* **თავისუფალი ამინომჟავები:** ტექსტში — „არაუმეტეს **3,0 %**“; ხარისხის მოთხოვნისთვის ნიშანი უჩვეულოა და ეს შეიძლება გადმობეჭდვის ტიპოგრაფიული შეცდომა იყოს.

დოკუმენტის მეორე გადმოცემა პოლიფენოლებისა და ამინომჟავების ნაცვლად იძლევა საერთო ნაცარს არაუმეტეს 6,0 % და ნამსხვრევს არაუმეტეს 5,0 %; ტენიანობა და წყალში ხსნადი ნივთიერებები ორივეში ემთხვევა. საცნობარო, ხუაჯუნის სასოფლო-სამეურნეო უნივერსიტეტის სპეციალისტებზე დაყრდნობით, მოჰყავს გაზომვა: ამინომჟავები 2,95 %, ჩაის პოლიფენოლები 35,94 %. კოფეინის მონაცემები ნაპოვნ წყაროებში არ არის.

**8. სასარგებლო თვისებები:**

დადასტურებული მონაცემები კონკრეტულად ამ ჩაის მოქმედებაზე არ არსებობს. დოკუმენტი ხარისხის მაჩვენებლებს ადგენს და არა ჯანმრთელობის თვისებებს.

**9. მოხარშვა:**

მწვანე ჩაის კლასის პრაქტიკა. ცალკე რეკომენდაციები დოკუმენტში არ არის; ქვემოთ — ჩვეულებრივი პარამეტრები ნაზი მწვანე ჩაისთვის კვირტებისა და კვირტების ფოთლით.

* **წყლის ტემპერატურა:** 80–85 °C.
* **ჩაის რაოდენობა:** 3 გ 150 მლ-ზე.
* **ჭურჭელი:** მინის ჭიქა ან თეთრი გაივანი.
* **პროცესი:**
    1. გაათბეთ ჭურჭელი.
    2. ჩაყარეთ ჩაი.
    3. დაასხით ცოტა წყალი და მიეცით ფოთოლს გაშლის საშუალება 20–30 წამით.
    4. შეავსეთ წყლით; პირველი ნაყენი — დაახლოებით ერთი წუთი.
    5. დალიეთ და ნაყენის ნაწილი ფსკერზე დატოვეთ.
    6. ორი-სამი განმეორებითი დასხმა დროის მცირედი გაზრდით.

**10. შენახვა:**

კლასის პრაქტიკა. ჰერმეტულ შეფუთვაში, მაცივარში 0–5 °C-ზე, სინათლის, ტენისა და სუნის გარეშე. მწვანე ჩაის სვამენ სეზონზე; დავარგება მას არ სჭირდება. დოკუმენტის ნორმა — ტენიანობა არაუმეტეს 6,5 % — შეგახსენებთ, რომ დატენიანებული ჩაი ხარისხს კარგავს.

**11. ფასი და ყალბი პროდუქცია:**

მონაცემები ფასებზე ნაპოვნ წყაროებში არ არის.

* **როგორ ავიცილოთ თავიდან ყალბი პროდუქცია:**
    * ეძებეთ შეფუთვაზე გეოგრაფიული აღნიშვნის ნიშანი.
    * შეამოწმეთ, რომ მწარმოებელი დაცული ზონის რვა ერთეულიდან ერთ-ერთში მდებარეობს.
    * ფოთოლი — წვრილი, მოხდენილი, შესამჩნევი ბუსუსით, ზურმუხტისფერი; მკრთალი ან მოყავისფრო ფოთოლი ძველი ან გადამწვარი ჩაის ნიშანია.
    * ნაყენი — ნაზად მწვანე და კაშკაშა, არომატი სუფთა.

**12. საინტერესო ფაქტები:**

* ერთ-ერთ ოპერაციას დოკუმენტი ხელით შესრულებას ავალებს — გრეხის შემჭიდროვებას (紧条).
* დაცვის ზონა მოიცავს არა მხოლოდ დაბებსა და თემებს, არამედ სამ მეურნეობას — ჩაის, კომპლექსურსა და სატყეოს.
* დოკუმენტში დასახელებული ჯიში — ფუდინ დაბაიჩა, წარმოშობით ფუძიანურია.

**13. შედარება სხვა მწვანე ჩაისთან:**

* **ჟუსი მაოძიანი ([竹溪毛尖](https://thetea.app/ka/article/zhuxi-maojian)):** იმავე მაზრის მწვანე ჩაი სამაზრო სახელით. მეიძი გუნჩა — მაზრის რვა ერთეულის ზონის დაცული სახელი ხარისხის საკუთარი მოთხოვნებით.
* **უფენ მაოძიანი ([五峰毛尖](https://thetea.app/ka/article/wufeng-mao-jian)):** დასავლეთ ხუბეის მთის მწვანე ჩაი; სხვა მაზრა და საკუთარი ისტორია.
* **ბაოკან ლიუჩა ([保康绿茶](https://thetea.app/ka/article/baokang-lucha)):** ბაოკანის მაზრის მწვანე ჩაი ხუბეის ჩრდილო-დასავლეთში; აღწერილობის მიხედვით — წვრილი ზურმუხტისფერი ფოთოლი და სუფთა მაღალი არომატი.
* **ენში იულუ ([恩施玉露](https://thetea.app/ka/article/enshi-yulu)):** ხუბეის მწვანე ჩაი სწორი ნემსებით, ორთქლით ფიქსირებული; მეიძი გუნჩაში ფიქსაცია მშრალი სიცხით ხდება 180–220 °C-ზე.

**დასკვნა:**

მეიძი გუნჩა — ჟუსის მთის მწვანე ჩაი სამეფო კარის გადმოცემით სახელში და დეტალური დოკუმენტით. გადმოცემა ტანის ეპოქის ხარკის შესახებ გადმოცემად რჩება, დოკუმენტი კი ზუსტად ამბობს: ჯიში ფუდინ დაბაიჩა, ბაღები ზღვის დონიდან 400–1200 მ-ზე, ხელით გაზაფხულის კრეფა კვირტებისა და კვირტების ფოთლით, გრეხის ხელით შემჭიდროვება. ფინჯანში ეს არის წვრილი ზურმუხტისფერი ფოთოლი ბუსუსით, ნაზად მწვანე კაშკაშა ნაყენი და სუფთა მაღალი არომატი.