---
title: "འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོ"
url: https://thetea.app/bo/article/longji-lucha
lang: bo
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོ (龙脊绿茶, Lóngjí lǜchá)

འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོ (龙脊绿茶, Lóngjí lǜchá) ནི་རྒྱལ་ཡོངས་རིག་གནས་ས་ཁུལ་གྱི་གཙང་བོའི་རི་མོ་མཐོ་སྒང་ནས་ཐོན་པའི་ཇ་སྔོན་མོ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཀོང་ཤིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་(广西壮族自治区, Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū)ཀུང་ལིན་གྲོང་ཁྱེར་(桂林市, Guìlín Shì)ལུང་ཧྲེང་མི་རིགས་མང་པོའི་རང་སྐྱོང་རྫོང་(龙胜各族自治县, Lóngshèng Gèzú Zìzhìxiàn)ནས་ཡིན། ཇ་འདི་ས་བབ་རྨིད་༨༠༠ཡན་གྱི་སྤྲིན་པའི་སྣེ་ཁུར་དུ་འཕེལ། དེའི་གྲགས་ཅན་གྱི་འབྲས་ས་བང་རིམ་ལུང་ཅི་(龙脊梯田, Lóngjí Tītián)ནི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་རིག་གཞུང་གི་ཞིང་ཞིང་ཞིང་ཡིན་ལ། ༢༠༡༨ལོར་FAOགིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ཞིང་ལས་སྲོལ་རྒྱུན་(GIAHS)དུ་ངོས་འཛིན། ༢༠༢༢ལོར་ས་བང་རིམ་ཁུལ་གྱི་ཏ་ཀྲའེ་གྲོང་སྡེ་དེ་UNWTOཡི་«ལེགས་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་གྲོང་སྡེ»རུ་ཚུད། ཀྲན་ལུང་(乾隆, ༡༧༣༥–༡༧༩༦)དུས་རབས་སུ་ལུང་ཅིའི་ཇ་དེ་«གུང་ཆ།»(贡茶, gòngchá)སྟེ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་ཇ་རུ་གྱུར། འོན་ཀྱང་ས་གནས་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་ཉོ་ཆའི་རིན་གོང་བཙན་འཛིན་གྱིས་དམའ་རུ་བཏང་། ཞིང་པ་ཕན་ཐེན་ཧྭང་(潘天红, Pān Tiānhóng)གིས་གུང་ལིན་ཡིག་ཚང་དུ་ཞུ་འཕྲིན་ཕུལ་བའི་མཇུག་འབྲས་སུ་«ཧྥེང་ཞན་ཡོང་ཅིན་ལའོ་པེ།»(奉宪永禁勒碑, Fèng Xiàn Yǒngjìn Lèbēi)ཞེས་པའི་རྡོ་རིང་བཙུགས་ཏེ་བཙན་འཛིན་གྱི་ཉོ་ཆ་བཀག་འགོག་བྱས། རྡོ་རིང་འདི་ཞན་ཧྥེང་(咸丰)དུས་རབས་སུ་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་ཤིང་དེང་སང་གནས་ཡོད། འདི་ནི་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་སུ་ཇ་ཚོང་པའི་ཐོབ་ཐང་ཁྲིམས་འགོག་བྱེད་པའི་དཔེ་མཚོན་དཀོན་པོ་ཞིག་ཡིན། འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོའི་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་ནི་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་བརྒྱ་ཆ་༥.༠–༥.༨(མཐོ་སྒང་མིན་པའི་ཇ་ལས་བརྒྱ་ཆ་༡༥མཐོ་བ)དང་། ཡང་ཞིང་མོ་བའི་«ཡན་ཡུན།»(岩韵, yányùn, རྡོའི་དབྱངས།)ཞེས་པའི་ལྕགས་མཚོན་རོ་མྱང་ཡོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལྕགས་དང་མེང་ཀ་ནི་སི་ཕྱུག་པོའི་དམར་ས་ལས་བྱུང་བའོ།།

**༡. ཁོངས་གཏོགས་དང་འབྱུང་ཁུངས།**

* **རིགས།** ཇ་སྔོན་མོ (绿茶, lǜchá) སྟེ་ཉོ་ཕྲན་མེད་པ། ཧུང་ཧྲོ་རིགས་(烘青绿茶, hōngqīng lǜchá, དྲོད་ཀྱིས་གཏམས་པའི་ཇ་སྔོན་མོ)ཁོངས་སུ་གཏོགས། གཞན་ཡང་གཟུགས་རྣམ་གཉིས་སུ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲོང་གཟུགས་(条形, tiáoxíng)ནི་གཙོ་བོ་དང་། དུམ་བུའི་གཟུགས་(螺形, luóxíng)ནི་ཤིང་ཏོག་གི་ཁྱབ་ཚད་མཐོ་བའི་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡིན།

* **ཁོངས།** ལུང་ཧྲེང་རྫོང་གི་ཇ་སྔོན་མོ། རྫོང་གི་ས་ཁོངས་རྟགས་ཅན་«龙脊茶»(*Lóngjǐ chá*, ༢༠༡༥; ༢༠༢༥ལོ་ནས་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་རྩལ་རྒྱུན་ལས་དབང་འཛིན་གྱི་ཐོ་ཡིག་ནང་ཚུད། གསལ་བསྒྲགས་ཨང་༦༤༠)གི་སྲུང་སྐྱོབ་རེ་འདུན་ལྟར་ན་ཇ་དམར་པོ་སྟེ་སྐམ་པོར་བཞག་པ། བསྒྲིལ་བ། ཉོ་འགྱུར་བཅོས་སྒྲིག སྐམ་པོར་བཟོ་བ་བཅས་བརྗོད་ཅིང་། འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོར་མི་ཁྱབ། གསལ་བཤད། [龙脊红茶](https://thetea.app/bo/article/longji-hongcha)ལ་གཟིགས། ལུང་ཅིའི་དཀོན་ཆ་བཞི(龙脊四宝, Lóngjí Sìbǎo)ཁོངས་སུ་གཏོགས། 《ཀྲུང་གོའི་ཇ་རིག་ཚིག་མཛོད》(《中国茶学辞典》, Zhōngguó Cháxué Cídiǎn)དུ་ཀྲུང་གོའི་གྲགས་ཅན་ཇ་༢༨ཡི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཏུ་བཀོད། ཀྲན་ལུང་དུས་ཀྱི་འབུལ་ཇ། ཚད་གཞི། 《ལུང་ཅི་ཇ་ཐོན་སྐྱེད་དང་བཅོས་སྒྲིག་ལག་རྩལ་སྲོལ་ཡིག》(《龙脊茶生产加工技术规程》)ལྟར། «ལྗང་ཁུ་བདེ་ཐང་ཟས་རིགས—ཇ»(NY/T 288-2012)གི་ཚད་གཞི་ཡོངས་སུ་ཚང་། ༢༠༡༤ལོར་ཇ་ར་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཧེཀ་ཏར་༢༠༠༠དང་། ལོ་རེའི་ཐོན་ཚད་ཊན་༣༠༠༠ལྷག་ཡོད།

* **འབྱུང་ཁུངས།** ཀྲུང་གོ། ཀོང་ཤིས་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། ཀུང་ལིན་གྲོང་ཁྱེར། ལུང་ཧྲེང་མི་རིགས་མང་པོའི་རང་སྐྱོང་རྫོང་། ཐོན་སྐྱེད་ས་ཁོངས་སུ་ཞང་ཁུལ་༡༠དང་སྲིད་འཛིན་གྲོང་སྡེ་༡༡༩ཚུད་ཡོད་པ་དེའི་བསྡོམས་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་༢༣༧༠.༨ཡིན།

* **ས་ཁམས་ཟུར་མདོ།** ཤར་འཛིན་༢༥°༢༩′–༢༦°༡༢′དང་། ལྷོ་འཛིན་༡༠༩°༤༣′–༡༡༠°༢༡′(དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལུང་ཅི་ས་བང་རིམ་ཁུལ། ཆ་སྙོམས་ཤར་འཛིན་༢༥°༤༦′དང་ལྷོ་འཛིན་༡༡༠°༠༨′)།

**༢. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་།**

* **མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས།** «ལུང་ཅི»(龙脊)ཞེས་པ་དངོས་སུ་«འབྲུག་གི་རྒྱབ་ཚིགས»ཞེས་པའི་དོན་དང་། རི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲས་ས་བང་རིམ་བང་གྲོམ་ལྟར་གཤོང་འཕྱུང་བྱས་ཡོད་པ་དེ་འབྲུག་གི་རྒྱབ་ཚིགས་ལྟ་བུར་སྣང་། «ལུའུ་ཆ»(绿茶)ནི་«ཇ་སྔོན་མོ»སྟེ་མཐའ་དོན་དུ་«འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཇ་སྔོན་མོ»ཡིན།

* **གནའ་དེང་གི་རྩ་བ།** ལུང་ཧྲེང་རྫོང་གི་ཇའི་རིག་གཞུང་དེ་ལྷོ་སོང་(南宋, ༡༡༢༧–༡༢༧༩)དུས་སུ་ཐོག་མར་དར། ཀྲོང་རིགས་(壮族, Zhuàngzú)དང་ཡའོ་རིགས་(瑶族, Yáozú)མི་རིགས་ཀྱིས་རི་སྐྱེས་ལོ་མ་ཆེ་བའི་ཇ་ཤིང་རིགས་བང་རིམ་ཆུ་འགྲམ་གྱི་ཁུལ་དུ་བསྐྱར་སྡིངས་བྱས། ལུང་ཅི་གུ་ཀྲའེ་(龙脊古寨, Lóngjí Gǔzhài)གྲོང་ཚོར་ལོ་ངོ་༢༠༠ལྷག་གི་ཇ་ཤིང་དེང་སང་ཡང་གནས་ཡོད་པ་དེ་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཆེས་མཐོའི་རིགས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།

* **དར་རྒྱས་དང་«ཇའི་གླུ»།** ལུང་ཅིའི་ཇ་ཞིང་དར་རྒྱས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་དུས་སྐབས་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་སྔོན་མ་ཡིན། ཇ་ཤིང་གིས་ཉེ་འདབས་ཀྱི་རི་འདབས་ཡོངས་སུ་ཁེངས་ཡོད་ལ། ཁྱིམ་ཚང་སོས་འདེབས་འཛུགས་སྐྱོང་བྱེད། ཏའོ་ཀོང་(道光, ༡༨༢༠–༡༨༥༠)དུས་སུ་སྙན་ངག་པ་ལི་ཡིང་ཏོའུ་(黎映斗, Lí Yìngdǒu)གིས་«ལུང་ཅི་ཆ་ཀེ»(龙脊茶歌, ལུང་ཅིའི་ཇའི་གླུ)ཞེས་པ་བརྩམས་ཏེ། རྨིགས་ཆུའི་ས་གསུམ་དང་མུང་ཧྲན་རི་བོའི་ཇ་དང་བསྡུར་བའི་དཔྱིད་དཔྱིད་ཀྱི་བཅད་དཔྱད་བརྗོད་པ་སོགས་ཡོད། སྙན་ངག་འདི་«ཡི་ཉིང་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ»(《义宁县志》)དུ་ཐོ་བཀོད་བྱས།

* **འབུལ་ཇ་དང་ཐོབ་ཐང་གི་རྡོ་རིང་།** ཀྲན་ལུང་དུས་སུ་ལུང་ཅིའི་ཇ་དེ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་ལ་འབུལ་རྒྱུའི་«གུང་ཆ»རུ་ངོས་འཛིན། འོན་ཀྱང་ས་གནས་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་གཅིག་འཛིན་གྱི་ཉོ་ཚོང་བཙན་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་རིན་གོང་མར་བཏང་། ལུང་ཅི་གུ་ཀྲའེ་གྲོང་ཚོའི་ཞིང་པ་ཕན་ཐེན་ཧྭང་(潘天红, Pān Tiānhóng)གྱིས་གཏན་ཚིགས་བཙལ་ནས་ཀུང་ལིན་ཡིག་ཚང་དུ་ཞུ་འཕྲིན་ཕུལ། གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཏུ། ཕན་ཐེན་ཧྭང་གིས་ཞུ་འཕྲིན་གྱིས་ཐག་གཅོད་ཐོབ་རྗེས། ཐག་གཅོད་དེ་རྡོ་རིང་ལ་བརྐོས་པ་དང་། རི་རྒྱུད་བརྒྱུད་དེ་རང་གི་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ནས་གྲོང་དུ་ལོག 《奉宪永禁勒碑》སྟེ་«གོང་མའི་བཀའ་ཡིས་གཏན་ནས་བཀག»ཅེས་པའི་རྡོ་རིང་” འདིས་བཙན་འཛིན་གྱི་ཉོ་ཆ་བཀག་པ་མ་ཟད། བྱུང་ངན་གཞན་པའང་གཅོད་ཐུབ། རྡོ་རིང་གཞི་མ་ཉམས་ནའང་ཞན་ཧྥེང་(咸丰, ༡༨༥༠–༡༨༦༡)དུས་སུ་བསྐྱར་བཞེངས་བྱས་ཏེ་དེང་སང་གནས་ཡོད་པ་འདི་ནི་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་སུ་ཞིང་པའི་ཚོང་དོན་ཐོབ་ཐང་ཁྲིམས་འགོག་བྱེད་པའི་གནའ་རྫས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན།

* **དེང་རབས།** ༢༠༡༥ལོར་ས་ཁོངས་རྟགས་ཅན་གྱི་ཐོབ་ཐང་དེ་མིང་«龙脊茶»ལ་ཐོབ། སྲུང་སྐྱོབ་རེ་འདུན་ལྟར་ན་འདི་ནི་རྫོང་གི་ཇ་དམར་པོ་ཡིན་ལ། ཇ་སྔོན་མོ་དེ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཁོངས་སུ་མི་ཚུད། ལུང་ཅིའི་འབྲས་ས་བང་རིམ་དེ་༢༠༡༨ལོར་FAOཡི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ཞིང་ལས་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་ངོས་འཛིན། ༢༠༡༤ལོར་རྫོང་གི་ཇ་ར་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཧེཀ་ཏར་༢༠༠༠ཟིན་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཐོན་ཚད་ཊན་༣༠༠༠རེ། རྫོང་དུ་ཇ་བཟོ་ཁང་༡༣དང་མཉམ་ལས་ཁང་༢ཡོད།

* **རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་།** ལུང་ཅིའི་འབྲས་ས་བང་རིམ་ནི་ཨེ་ཤི་ཡའི་བརྙན་ལེན་མང་ཤོས་ཀྱི་ས་གནས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་༢༠ལྷག་ནས་ཡུལ་སྐོར་པ་འཁོར་ཡོང་། རི་བོ་འདིའི་ཇ་དེ་ས་བང་རིམ་གྱི་«ལྗང་ཁུའི་གྲིབ་མ»ཡིན་ཞིང་། རྫོང་ཁོངས་སུ་གནས་པའི་ཀྲོང་རིགས། ཡའོ་རིགས། མའོ་རིགས་(苗族, Miáozú)དང་ཏོང་རིགས་(侗族, Dòngzú)བཅས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད། ཇ་དེ་ལུང་ཅིའི་དཀོན་ཆ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ས་བང་རིམ་གྱི་འབྲས། རི་བོའི་དྭངས་ཆུ། ཚ་སྣ་བཅས་དང་ཆབས་ཅིག་ཡིན།

**༣. རྩི་ཤིང་རིག་པའི་ངོ་སྤྲོད་དང་རྒྱུ་ཆ།**

* **རིགས།** གཙོ་བོའི་ཇ་རིགས་ནི་**ལུང་ཧྲེང་ཏ་ཡེ་ཀྲོང་**(龙胜大叶种, Lóngshèng Dàyè Zhǒng, ལུང་ཧྲེང་ལོ་མ་ཆེ་བ)ཡིན་ལ། རིགས་*Camellia sinensis* var. *sinensis*ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཕྱེད་སྡོང་རིགས་(小乔木型, xiǎo qiáomù xíng)ཡིན་ཞིང་མཐོ་ཚད་རྨིད་༥འི་བར་འཕེལ། ལྡེ་གུ་ཆེ་ལ་ཤ་རྒྱས། ལོ་མ་མཐུག་ལ་རྩི་ཆུ་མང་བ། འཚོ་རྫས་རིག་པའི་ཚད་བཀོད། པོ་ལི་ཕཱེ་ནཱོལ་བརྒྱ་ཆ་༡༣–༡༩། ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་བརྒྱ་ཆ་༥.༠–༥.༨(མཐོ་སྒང་མིན་པའི་ཇ་ཁག་ལས་བརྒྱ་ཆ་༡༥མཐོ་བ)། ལུང་ཅི་གུ་ཀྲའེ་གྲོང་ཚོའི་ལོ་ངོ་༢༠༠ལྷག་གི་ཇ་ཤིང་རྙིང་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ཆེས་མཐོའི་རིགས་བཟོ་སྐྲུན་ལ་བེད་སྤྱོད།

* **བཅད་དཔྱད།** དཔྱིད་ཀའི་བཅད་དཔྱད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། (ཟླ་བ་༤–༥)། དབྱར་ཁའི་བཅད་དཔྱད་ནི་ཕལ་བ། ཆེས་མཐོའི་དང་དང་པོའི་རིགས་ལ་ལག་པས་བཅད་པ་ཡིན། ཕལ་པའི་རིགས་ལ་འཕྲུལ་ཆས་བེད་སྤྱོད།

* **བཅད་དཔྱད་ཀྱི་ཚད་གཞི་དང་རིགས་དབྱེ།**
	* **ཆེས་མཐོའི་རིགས། (特级, tèjí)** ལྡེ་གུ་རྐྱང་པ(单芽)དང་ལྡེ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཅིག(一芽一叶)། སྤུ་ཤུགས་བརྒྱ་ཆ་≥༩༠། འཇམ་ཞིང་གཙང་མའི་དྲི་བྲོ(清香)། རིན་གོང་སྤྱི་ལོ་༥༠༠རྒྱ་མ་ཡན་ནས་ཡོང་འབབ་༦༠༠ཡན།
	* **དང་པོའི་རིགས། (一级, yījí)** ལྡེ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཅིག་གཉིས། ཧྲིང་ཀའི་དྲི་བྲོ(栗香)། སྤྱི་ལོ་༥༠༠ལ་ཡོང་འབབ་༢༠༠–༤༠༠།
	* **རིགས་༢–༦** ལྡེ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས་གསུམ། ཕལ་པའི་ཐོན་རྫས། སྤྱི་ལོ་༥༠༠ལ་ཡོང་འབབ་༡༥༠མན།

* **རྒྱུ་ཆའི་དགོས་མཁོ།** ཇ་ར་བའི་དོ་དམ་དུ་སྲིན་ནད་ཁེམས་གཏན་ནས་བཀག སོ་ནམ་རྒྱུ་ཆར་ཤིང་གི་ཐལ་བ་དང་ཚགས་ལྷག་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད། ཚད་གཞི་དེ་«ལྗང་ཁུའི་ཟས་ཐོན»(NY/T 288)གི་ཚད་ལ་གནས།

**༤. ས་ཁམས་དང་གསོ་སྐྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས།**

* **གནམ་གཤིས།** མཚོ་འགྲམ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་རླུང་ཆར་ཅན། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཚ་ཚད་༡༨.༡°ཌིགྲི(མཐོ་ཤོས་༣༩.༥°ཌིགྲི། དམའ་ཤོས་−༤.༨°ཌིགྲི)། སད་མེད་དུས་ཚོད་ཉིན་༣༡༤། ཆར་ཚད་ལོ་རེར་རྨིད་༡༥༠༠–༢༤༠༠། ལོ་རེར་སྤྲིན་ཤུགས་ཉིན་༡༨༠ལྷག ཟེར་གཏོར་འོད་ནི་བསྡོམས་འོད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་༧༠ཙམ། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཉིན་འོད་ཡུན་ཚད་ཆུ་ཚོད་༡༢༢༣.༣། ཉིན་མཚན་ཚ་ཁྱད་༡༠°ཌིགྲི་ཡན། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་རླུང་རླན་བརྒྱ་ཆ་༨༢། མཚོན་ཐབས་ཀྱི་གཞུང་ལ། དབྱར་ཁར་ཚ་གདུང་མེད་པ། དགུན་ཁར་འཁྱག་གྲང་མེད་པ། ལོ་གང་པོར་སྤྲིན་པ་དང་ན་བུན་རླུང་ཇམ་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་གསོག་འཇོག་བྱེད་པའི་གནས་སྟངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཞིག་ཡིན།

* **མཐོ་ཚད།** གཙོ་བོའི་ཇ་ར་བ་རྣམས་ས་ངོས་རྨིད་༨༠༠ཡན་དུ་ཡོད། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ས་ཆེ་ཤོས་ནི་ལུང་ཅི་ཞང་(龙脊镇, Lóngjí Zhèn)དང་ཅང་ཏི་ཞང་(江底乡, Jiāngdǐ Xiāng)ཡིན་ལ། བསྡོམས་ཐོན་ཚད་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་༦༠ཙམ་ཡིན།

* **ས།** སྐྱུར་ཉུང་དམར་ས(赤红壤, chìhóngrǎng; pH ༥.༨–༦.༩)། ས་རྨིག་ཟབ་ལ་རྗེན་མེད། ཆུ་འགྲོ་བཟང་། གཟུགས་འགྱུར་རྒྱུ་ཆའི་ནང་དོན་བརྒྱ་ཆ་≥༢.༥། ས་ལ་ལྕགས། (Fe) མེང་ཀ་ནི་སི། (Mn) ཙིང་། (Zn) བཅས་ཕྱུག འདི་དག་གིས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་«ཡན་ཡུན»(岩韵)སྟེ་ལྕགས་མཚོན་རོ་མྱང་གྲུབ་པར་བྱེད། དེ་སྤྱིར་ཝུ་ཡི་ཧྲན་གྱི་ཨོ་ལོང་ཇ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་ཇ་སྔོན་མོར་མངོན་གསལ་དུ་འཆར།

* **ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ།** ནགས་ཁེབས་བརྒྱ་ཆ་༧༨.༨། རྫོང་ཁོངས་སུ་བཟོ་ལས་ཁང་པ་མེད་པས་«འཁོར་འཁྱོལ་གསུམ»(三废, sānfèi)ཟེར་བ་གཏན་ནས་མེད། ཆུའི་རྒྱུ་ཁུངས་ནི་ཤིན་ཅང་ཙང་པོར་(浔江)འབབ་པའི་ཆུ་བོ་དང་གྲོག་ཆུང་༤༨༠ལྷག་ཡོད། ཆུའི་སྤུས་ཚད་དེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཐུང་ཆུའི་ཚད་གཞི་དང་མཚུངས། ས་ཁོངས་འདི་ཀྲུང་གོའི་ཆུ་རྒྱུ་ཁུངས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གཙོ་གནད་ཡུལ་དུ་གཏོགས།

**༥. བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ།**

འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོའི་ལག་རྩལ་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྩ་དོན་དང་ཤ་ཚྭན་དང་བསྲུལ་རིམ་དུ་འཕྲུལ་ཆས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡིན། གལ་ཆེའི་རྩ་དོན་ནི་«高温短时» (gāowēn duǎnshí)སྟེ་«ཚ་ཚད་མཐོ་ཞིང་དུས་ཚོད་ཐུང་པོ»ཡིན་ལ། འདིས་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་ཉམས་པ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་དང་སོས་ཉམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད།

* **སྤྲེད་སྟོན། (摊青, tān qīng)** བཅད་གསར་བའི་ལོ་མ་དེ་སྨྱུག་གི་ཚགས་སྒྲོམ་ལ་སྲབ་མོར་གཏོར་ཞིང་རླུང་ངོས་ལེགས་པའི་ཁང་པར་བཞག དུས་ཚོད་ཆུ་ཚོད་༤–༦། དམིགས་ཡུལ་ནི་རླན་ཚད་ལྷག་པ་ཞིག་འཇམ་པོར་རླངས་པར་གཏོང་བ་དང་། དྲི་བྲོའི་སྔོན་འགྲོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ཡིན།

* **«སྔོན་མོ་གསོད་པ» (杀青, shāqīng)** གཏན་འཁེལ་གྱི་གནད་འགག་རིམ་པ། ཧྲིན་ཚན་གུང་སེའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚ་ཚད་༣༠༠°ཌིགྲི་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་«ཚ་ཚད་མཐོ་ཞིང་དུས་ཚོད་ཐུང་པོ»ཡི་ཐབས་ལམ་ཡིན། མགྱོགས་པོའི་དྲོད་འགུལ་གྱིས་པོ་ལི་ཕཱེ་ནཱོལ་ཨོག་སི་ཌེས་གེའི་བྱེད་ནུས་ཆད་པར་བཟོས་ཏེ་ཉོ་ཕྲན་འགོག ཚ་ཚད་མཐོ་བས་དུས་ཐུང་ངུ་དུ་«རྩྭའི»རོ་ཉམས་བརྒྱ་ཆ་༣༠ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཧྲིང་ཀའི་དྲི་བྲོ་གྲུབ།

* **བསྲུལ་བ། (揉捻, róuniǎn)** «ཡང་བ → བརྟན་པོ → ཡང་བ»ཀྱི་རིམ་པ(轻-重-轻)ལྟར། ཕྲ་ཕུང་གི་གྲུབ་ཆ་བཤིགས་ཏེ་རྩི་ཆུ་འདོན་པ་དང་སྒྲོང་གཟུགས་གྲུབ་པར་བྱེད། **དུམ་བུའི་གཟུགས** (螺形)ལ་དུམ་བུའི་རྣམ་པར་བསྲུལ་བའི་ཁ་སྣོན་རིམ་པ་གཅིག་བཞག་སྟེ། ཤིང་ཏོག་གི་རོ་མྱང་སྤྲོད།

* **དྲོད་ཐབས་དང་པོ། (毛火, máohuǒ)** ཚ་ཚད་ ༡༢༠°ཌིགྲི། གཙོ་བོའི་རླན་ཚད་མགྱོགས་པོར་སེལ་བ།

* **དྲོད་ཐབས་མཐའ་མ། (足火, zúhuǒ)** ཚ་ཚད་ ༩༠°ཌིགྲི། རླན་ཚད་ལྷག་མ་བརྒྱ་ཆ་≤༦འི་བར་སྐམ་པ་བྱེད། དྲི་བྲོ་དང་རོ་བརྟན་པོར་གཏོང་བ།

**༦. དབང་པོའི་ཁྱད་ཆོས།**

* **སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་ཕྱི་ཚུལ།** **སྒྲོང་གཟུགས (条形)** དམ་ཞིང་དྲང་ལ བསྲུལ་བ་བཟང་བའི་སྒྲོང་མདོག་ནི་གཡུ་ལྗང་དང་དཀར་སྤུ་མང་པོས་བརྒྱན། **དུམ་བུའི་གཟུགས (螺形)** དམ་ཞིང་ལོག་སྟར་གྱི་དུམ་བུ། ངོས་སུ་དངུལ་མདོག་གི་སྤུ་ཡོད།

* **སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་བྲོ།** ཆེས་མཐོའི་རིགས་ལ་གཙང་ལ་སོས་པའི(清香, qīngxiāng)དྲི། དཔྱིད་ཁའི་བཅད་དཔྱད་ལ་«འཇམ་པའི»(嫩香, nèn xiāng)དྲི། དང་པོའི་རིགས་ལ་ཧྲིང་ཀའི(栗香, lìxiāng)དྲི། དུམ་བུའི་གཟུགས་ལ་ཤིང་ཏོག་གི(果香, guǒxiāng)དྲི་བྲོ་ཡོད་པ་འདི་ནི་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན།

* **ཁོལ་ཆུའི་དྲི་བྲོ།** གཙང་ཞིང་བརྟན་པ། མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིག་དང་བསྲེས་པའི་ཧྲིང་ཀའི་དྲི། སྐྱུར་ཁལ་གྱི་ཌཧ་ཕོར་དུ་དྲི་བྲོ་སྐར་མ་༡༥ལྷག་གནས་པ་ནི་དྲི་བྲོའི་གྲུབ་ཆ་མཐོ་བའི་རྟགས་མ་ཡིན།

* **རོ།** སོས་པ་(鲜爽, xiānshuǎng)ནི་གཙོ་བོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ལ་འདི་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་མང་བས་བྱུང་། འཇམ་པོ་(醇和, chúnhé)ནི་པོ་ལི་ཕཱེ་ནཱོལ་(༡༣–༡༩%)ཚད་བསྟུན་དུ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ། མངར་རོའི་ཕྱིར་ལོག(回甘, huígān)དེ་བརྟན་ཞིང་སྙན་ངག་གི་ཐ་སྙད་«高山冷韵»(gāoshān lěngyùn, མཐོ་སྒང་གི་གྲང་མོའི་དབྱངས)ཞེས་པས་བཤད། ཡང་ཞིང་མོ་བའི་«ཡན་ཡུན»(岩韵)ནི་ལྕགས་མཚོན་གྱི་རོ་མྱང་སྟེ། དམར་ས་ནས་བྱུང་བའི་ལྕགས་དང་མེང་ཀ་ནི་སི་ཡིས་སྤྲད། འདི་ནི་ཇ་སྔོན་མོར་སྤྱིར་བཏང་མི་འཕྲོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན་ལ། དངོས་སུ་«ཡན་ཡུན»ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཝུ་ཡི་ཧྲན་གྱི་ཨོ་ལོང་ཇར་སྤྱོད་ཀྱང་། འདིར་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལྕགས་མཚོན་ཁྱད་ཆོས་མཚོན།

* **ཁོལ་ཆུའི་མདོག** ཆེས་མཐོའི་རིགས་ནི་གཡུ་ལྗང་གསལ་ཟིང་(碧绿清澈, bìlǜ qīngchè)ཡིན། ཕལ་པའི་རིགས་ནི་སེར་ལྗང་གསལ་ཟིང་།

* **ཇའི་དཀྱིལ། (བཅོས་པའི་ལོ་མ)** འཇམ་ལྗང་མདོག གསལ་ཟིང་། ཤ་རྒྱས། ལོ་མ་ལས་ཤུགས་ལྡན། ལྡེ་གུ་ཚང་བ།

**༧. རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཆ།**

* **ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི།** འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོའི་རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཆའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་མི་འདུག བརྒྱ་ཆ་༥.༠–༥.༨ཞེས་པའི་གྲངས་དེ་རྟགས་ཅན་«龙脊茶»གི་ཇ་དམར་པོའི་རེ་འདུན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཇ་སྔོན་མོར་མི་ཁྱབ། གཙོ་བོའི་གྲུབ་ཆ་ནི་L-ཏི་ཡ་ནིན་ཡིན་ལ། འདིས་རོ་སོས་པོ་དང་ཞི་བའི་ནུས་པ་སྤྲོད།

* **པོ་ལི་ཕཱེ་ནཱོལ།** འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོའི་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་ནང་མི་འདུག བརྒྱ་ཆ་༡༣–༡༩ཞེས་པའི་གྲངས་དེ་རྟགས་ཅན་«龙脊茶»གི་ཇ་དམར་པོའི་རེ་འདུན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན། གཙོ་བོའི་གྲུབ་ཆ་ནི་ཀེ་ཏི་ཧྲེན་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ཨེ་ཕི་གེལ་ལོ་ཀེ་ཏི་ཧྲེན་གེལ་ལེཏི(EGCG)ཚུད།

* **ཁོ་ཕེ་ཡིན།** བརྒྱ་ཆ་༢–༤(ཇ་སྔོན་མོར་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚད)། འདིས་དྲག་སྤྲུན་ནུས་པ་སྤྲོད།  L-ཏི་ཡ་ནིན་མཐོ་བ་དང་མཉམ་དུ་སྤྲོངས་པས་ཁ་ཚ་མེད་པར་འཇམ་ཞིང་རྒྱུན་བརྟན་གྱི་འགུལ་སྐྱེད་ཐོན།

* **ཧྥུའོར།** ཇ་སྔོན་མོའི་ཆ་སྙོམས་ལས་བརྒྱ་ཆ་༣༠མཐོ་བ། ཧྥུའོར་ཨེ་ཕེ་ཏའི་ཏི་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་སོའི་སྨིག་གཡང་སྲ་བར་གཏོང་།

* **ལྕགས་མཚོན།** ལྕགས།(Fe) མེང་ཀ་ནི་སི།(Mn) ཙིང་།(Zn)བཅས་དམར་ས་ནས་བྱུང་། Mnམཐོ་བ་དེ་གདོང་ཟང་ནུས་པའི་ལས་འགུལ་དང་འབྲེལ། Znདེ་ནད་འགོག་སྐོར་སྣེ་ལ་ཞུགས།

* **ཝི་ཏ་མིན།** ཝི་ཏ་མིན་C—སྐམ་ཇ་སྤྱི་རྒྱ་༡༠༠རི་ཧྥུ་༣༠༠ལྷག(འཇམ་པོའི་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཇ་སྔོན་མོའི་ཁྱད་ཆོས)། ཝི་ཏ་མིན་B (B₁, B₂, B₃), ཝི་ཏ་མིན་E (~སྤྱི་རྒྱ་༣༥/སྤྱི་རྒྱ་༡༠༠), ཀེ་རོ་ཏི་ནོ་ཡིཌ།

* **སྒྭང་སྣུམ།** ཏེར་ཕེན་གྱི་གྲུབ་ཆ་དག་གིས་ཧྲིང་ཀ་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་བྲོ་གྲུབ། དེའི་ནང་དོན་ཨོ་ལོང་ཇ་ལས་ཅུང་ཞན་པ་ནི་བཅོས་སྒྲིག་ཉུང་བའི་ཇ་སྔོན་མོར་སྤྱིར་བཏང་ཡོད་པ་ཡིན།

**༨. ཕན་ཡོན།**

* **གདོང་ཟང་ནུས་པ།** ཀེ་ཏི་ཧྲེན་(EGCGདང་དེ་འདྲ)གིས་རང་དབང་གི་རྡུལ་མེད་ཟངས་སུ་གཏོང་བ་དང་གདོང་ཟང་གི་ཞིག་ལྡོག་བུལ་དུ་གཏོང་། དམར་ས་ནས་བྱུང་བའི་མེང་ཀ་ནི་སི་དེས་གདོང་ཟང་ནུས་པ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་།

* **དྲག་སྤྲུན་ནུས་པ།** ཁོ་ཕེ་ཡིན་དང་ L-ཏི་ཡ་ནིན་མཉམ་དུ་སྤྲོངས་པས་ལྟེ་བའི་སྐྱེད་རིམ་ལ་འཇམ་པོ་དང་རྒྱུན་བརྟན་གྱི་འགུལ་སྐྱེད་ཐོན་པ་སྟེ། སེམས་ཁྲལ་མེད་པར་«ཞི་བའི་རིག་རྩལ»སྟེར།

* **སོའི་སྨིག་གཡང་སྲུང་སྐྱོབ།** ཧྥུའོར་གྱི་ནང་དོན་མཐོ་བས(ཇ་སྔོན་མོ་དཀྱིལ་མ་ལས་བརྒྱ་ཆ་༣༠མཐོ)ཧྥུའོར་ཨེ་ཕེ་ཏའི་ཏི་བསྐྲུན་ཏེ་སོའི་རུས་པ་སྲ་བར་བྱེད་པ་དང་སོ་ངན་གྱི་ཉེན་ཁ་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་།

* **སྙིང་དང་ཁྲག་རྩའི་རིམ་ལུགས་རྒྱབ་སྐྱོར།** པོ་ལི་ཕཱེ་ནཱོལ་གྱིས་«ངན་པའི»ཁོ་ལེས་ཊོ་རོལ་(LDL)གི་ཚད་མར་གཏོང་བ་དང་ཁྲག་གནོན་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད།

* **ཞལ་འཇུ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ།** ཀེ་ཏི་ཧྲེན་གྱིས་ཕོ་རྒྱུའི་ནང་དུ་འབུ་སོས་ནུས་པ་སྟོན་ཞིང་ཕོ་རྒྱུའི་རྩི་ཆུ་འཕྲོ་དུས་དང་ཟས་འཇུ་ལ་ཕན།

* **ཤེས་ཡོན་རྒྱབ་སྐྱོར།**  L-ཏི་ཡ་ནིན་གྱིས་ཀླད་པའི་α-རླབས་ཐོན་སྐྱེད་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ་བློ་གཏད་ནུས་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་གི་ནུས་པར་ཕན།

* **ཁོར་ཡུག་གཙང་མ།** སྲིན་ནད་ཁེམས་བཀག་པ་དང་གཟུགས་འགྱུར་རྒྱུ་ཆ(ཐལ་བ། ཚགས་ལྷག)ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་བྱས་པས་ཐོན་རྫས་ཁོད་ཀྱི་གནོད་འཚེའི་ལྷག་ལུས་ཉུང་དུ་ཕྱིན།

**༩. འཕྱིད་ཐབས།**

* **ཆུའི་ཚ་ཚད།** སྤྱིར་བཏང་གི་རིགས་ལ་༨༠–༨༥°ཌིགྲི། ཆེས་མཐོའི་རིགས་ལ་༧༥°ཌིགྲི(ཚ་ཚད་མར་བཏང་ན་དྲི་བྲོ་འཇམ་པོ་སྲུང་བ་དང་ལྡེ་གུ་«བཙོས»པ་འགོག)

* **ཇའི་ཚད།** ཆུ་རྨིད་སྤྱི་རྒྱ་༡༥༠རེར་སྤྱི་རྒྱ་༣(བསྡུར་ཚད ༡:༥༠)

* **སྣོད།** ཤེལ་གྱི་ཌཧ་ཕོར(玻璃杯, bōlíbēi)—ལོ་མ་རྒྱས་པ་དང་ཁོལ་ཆུའི་མདོག་ལྟ་བར་བེད། སྤྱི་རྒྱ་༡༠༠–༡༥༠གི་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཀའེ་ཝན(盖碗, gàiwǎn)—ཚད་ལྡན་གྱི་འཕྱིད་ཐབས་ལ།

* **འཕྱིད་ཐབས།**
	༡. སྣོད་དེ་ཆུ་ཚོད་པས་དྲོད་བསྐྱེད་ནས་ཆུ་བཤོས།
	༢. ཇ་སྤྱི་རྒྱ་༣བླུགས།
	༣. མགོ་ནས་ཆུ་བླུགས་པའི་ཐབས(先注水后投茶, xiān zhù shuǐ hòu tóu chá): སྔོན་ལ་ཚ་ཚད་འཚམས་པའི་ཆུ་སྣོད་ཚད་ཀྱི་གསུམ་ཆ་གཅིག་ཙམ་བླུགས། དེ་ནས་ཇ་སྣོན་ཏེ་སྣོད་གང་བར་ཆུ་བླུགས།
	༤. ཐེངས་དང་པོའི་འཕྱིད་དུས་སྐར་མ་༣༠།
	༥. ཐེངས་རེ་རེར་སྐར་མ་༡༠རེ་སྣོན།
	༦. ཐེངས་༣–༤འཕྱིད། ཆེས་མཐོའི་རིགས་ནི་ཐེངས་༤བར་འཕྱིད་ནའང་རོ་ཚོད་གནས།

**༡༠. ཉར་ཚགས།**

* **གནས་སྟངས།** རླུང་མེད་ཀྱི་སོག་ལེབ(རླངས་ཤུགས་མེད་པའི་ཁ་ཐུམ་དང་ཁ་དམ་སྲ་བའི་ཤེལ་དམ)། ཚ་ཚད་༠–༥°ཌིགྲིའི་བར་གྱི་འཁྱགས་སྒམ་དུ་བཞག་ན་ལེགས་ཤོས་ཡིན། དེས་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌིའི་སོས་ཉམས་སྲུང་།
* **ཇའི་དགྲ་བོ།** རླན་ཚད། ཉིན་འོད་ཐད་ཀར། ཕྱིའི་དྲི་ངན། ཚ་ཚད་མཐོ་བ།
* **སྤྱོད་ཡུན།** ཁ་མ་ཕྱེ་བའི་ཐུམ་སྒྲོམ་ཚད་ལྡན་གྱིས་ཉར་ན་ཟླ་བ་༡༨བར་གནས། ཁ་ཕྱེ་རྗེས་ཟླ་བ་༣ཡི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས། ཇ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་རྙིང་དུ་མི་འགྲོ། དུས་ཡུན་རིང་དུ་སོང་ན་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་ཉམས་འགྲིབ་ཡོང་།

**༡༡. རིན་གོང་དང་རྫུན་བཟོ།**

* **རིན་གོང་གི་ཁྱབ་ཚད།** ཆེས་མཐོའི་རིགས(特级)—སྤྱི་རྒྱ་༥༠༠ལ་ཡོང་འབབ་༦༠༠ཡན། དང་པོའི་རིགས—༢༠༠–༤༠༠། རིགས་༢–༦—༡༥༠མན། རྙིང་ཤིང་(ལོ་ངོ་༢༠༠ལྷག)གི་ལོ་མ་ནི་རིན་གོང་ཆེས་མཐོ་བར་མ་ཟད། ས་ཁུལ་ནང་ཁོ་ནར་རྒྱུན་དུ་ཚོང་གི་ཡོད།

* **རྫུན་བཟོ་འགོག་ཐབས།**
	* ལུང་ཧྲེང་རྫོང་གི་ཐོན་སྐྱེད་པ་ཚོའི་ཐོན་རྫས་ཉོ་བ། ས་ཁོངས་རྟགས་ཅན་གྱི་མིང་«龙脊绿茶»ཞེས་པ་མེད་དེ། རྟགས་ཅན་«龙脊茶»ནི་ཇ་དམར་པོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཅིང་ཇ་སྔོན་མོར་ཁྱབ་མི་འགྲོ།
	* ཕྱི་ཚུལ་ལ་བལྟ་བ། དངོས་གནས་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་རིགས་ལ་དཀར་སྤུ་མང་པོ་དང་གཡུ་ལྗང་མདོག་ཡོད། རྫུན་བཟོ་སྤྱིར་བཏང་མདོག་འགྱུར་བ་དང་ཁྱབ་ཚུལ་མི་སྙོམས།
	* དྲི་བྲོ་ཞིབ་བཤེར། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་«མཐོ་སྒང་གི»གཙང་མ་དང་བཟོ་སྒྲིག་མི་འདང་བའི་མཐོ་སྒང་མིན་པའི་ཇའི་«རྩྭའི»རོ་མེད་པ།
	* ཁོལ་ཆུ་བལྟ་བ། གཡུ་ལྗང་གསལ་ཟིང་ཡིན་ལ་རྙོག་འགྲུན་མེད་པ། མཐོ་སྒང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཆས་བཟོས་པའི་རྫུན་བཟོས་སེར་ལྗང་མདོག་མི་གསལ་བའི་ཁོལ་ཆུ་སྤྲོད།
	* དོགས་གཞི་སྐྱེས་ཀྱི་རིན་གོང་དམའ་པོ། ཆེས་མཐོའི་རིགས་ཀྱི་ཇ་སྤྱི་རྒྱ་༥༠༠ལ་ཡོང་འབབ་༤༠༠མན་དུ་མི་འགྲོ། དེ་ལས་དམའ་བ་རྣམས་ཕལ་པའི་རིགས་སམ་རྫུན་བཟོ་ཡིན།

**༡༢. དོ་སྣང་འོས་པའི་དོན་དག།**

* **ཇ་ཚོང་པའི་ཐོབ་ཐང་གི་རྡོ་རིང་།** «奉宪永禁勒碑»དེ་ནི་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ཞིང་པ་ཞིག་གིས་དཔོན་རིགས་ལ་ཁྲིམས་ཐོབ་ཅིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཇ་ཚོང་གི་རང་དབང་སྲུང་ཐུབ་པའི་དཔེ་མཚོན་དཀོན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཕན་ཐེན་ཧྭང་གིས་ཐག་གཅོད་ཐོབ་པ་མ་ཟད། དེ་རྡོ་རིང་ལ་བརྐོས་ནས་རང་གི་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ཏེ་རི་རྒྱུད་བརྒྱུད་དེ་གྲོང་དུ་ལོག སྙན་དཔྱད་ལྟར་ན། ཕན་ཐེན་ཧྭང་དང་རྡོ་རིང་ཁུར་བའི་གྲུ་དེ་མཚོ་ཆེན་ཆིང་ཧྲི་(青狮潭)བརྒྱུད་སྐབས་རླུང་འཚུབ་ཆེན་པོ་ལངས་ཏེ་ཉེ་འདབས་ཀྱི་གྲུ་ཚང་མ་ལྷག་པར་འགོས་ཀྱང་། ལྕི་བའི་རྡོ་རིང་ཁུར་བའི་གྲུ་དེ་འགུལ་བྱོལ་མེད་པར་གནས་པ་རེད།

* **«ཇའི་གླུ»** སྙན་ངག་པ་ལི་ཡིང་ཏོའུ་གིས་ཏའོ་ཀོང་དུས་སུ་བརྩམས་པའི་«龙脊茶歌»དེ་ཆིག་གཞི་༢༠ཡོད་པའི་སྙན་ངག་ཡིན་ལ། སྤྲིན་གྱི་རྩེ་མོ་ནས་ལྗང་ཁུའི་ལུང་པ་བར་གྱི་ཇ་ར་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། འདིར་ལུང་ཅིའི་ཇ་དེ་མུང་ཧྲན་རི་བོ་(蒙山)དང་ཏིང་ཆུ་མཚོ(顶渚)ཡི་ཇ་ལེགས་ཤོས་དང་བསྡུར་བ་དེ་དུས་རབས་ཀྱི་ཇ་ལ་བཀུར་བའི་ཆེས་མཐོའི་བསྔགས་བརྗོད་ཡིན།

* **མིང་«龙脊茶»ནི་ཇ་དམར་པོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད།** རྫོང་གི་ས་ཁོངས་རྟགས་ཅན་གྱི་རེ་འདུན་ནི་ཉོ་འགྱུར་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཇ་བརྗོད་ཅིང་། དེའི་ནང་གི་རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲངས་རྣམས་ཇ་དམར་པོའི་ཆེད་དུ་ཡིན།

* **ཇ་སྔོན་མོའི་ནང་གི་«རྡོའི་དབྱངས»** ཐ་སྙད་«ཡན་ཡུན»(岩韵)དེ་སྤྱིར་བཏང་ཝུ་ཡི་ཧྲན་གྱི་ཨོ་ལོང་ཇར་བེད་སྤྱོད་ཀྱང་། ལུང་ཅིའི་ཆ་ནོར་དེ་ལྕགས་དང་མེང་ཀ་ནི་སི་ཕྱུག་པོའི་དམར་ས་ལས་བྱུང་བའི་ལྕགས་མཚོན་རོ་མྱང་ཡིན། འདི་ནི་ཇ་སྔོན་མོར་«ཡན་ཡུན»གྱི་ཐོ་བཀོད་ཐུབ་པའི་དཔེ་མཚོན་དཀོན་པོ་ཞིག་ཡིན།

* **འཛམ་གླིང་ཞིང་ལས་སྲོལ་རྒྱུན།** ལུང་ཅིའི་འབྲས་ས་བང་རིམ་ནི་FAOཡི་GIAHS(༢༠༡༨)ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆུ་སྐམས་ཉུང་བའི་ཞིང་ཐང་། UNWTOཡི་«ལེགས་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་གྲོང་སྡེ»(༢༠༢༢, ཏ་ཀྲའེ་གྲོང་སྡེ)བཅས་ཡིན། ཇ་ར་བ་རྣམས་ས་བང་རིམ་གྱི་སྟེང་ངོས་སྤྲིན་གྱི་སྣེ་ཁུར་དུ་ཡོད་པ་དེའི་མཛེས་སྡུག་དང་ལོ་རེར་ཡུལ་སྐོར་པ་ས་ཡ་༡.༥ལྷག་འགུག་པའི་ཞིང་ཞིང་ཞིང་དང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཡིན།

**༡༣. ཇ་སྔོན་མོ་གཞན་དང་བསྡུར་བ།**

* **ཞི་ཧུ་ལོང་ཅིང་ ([西湖龙井](https://thetea.app/bo/article/xihu-longjing), Xīhú Lóngjǐng)** གཟུགས་ལྡེབ་ལྟ་བུ། ཝུའོག་ནང་སྲེག་པ། སྲན་མའི་དྲི་བྲོ་དང་བསྲེས་པའི་ཧྲིང་ཀའི་དྲི། ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་–བརྒྱ་ཆ་༣–༤། འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོས་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་(༥.༠–༥.༨%)མཐོ་ཞིང་ལུང་ཅིང་ལ་མེད་པའི་ལྕགས་མཚོན་གྱི«ཡན་ཡུན»ལྡན།

* **པི་ལོ་ཁྲུན་ ([碧螺春](https://thetea.app/bo/article/biluochun), Bìluóchūn)** དུམ་བུའི་གཟུགས། ཤིང་ཏོག་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི། ལུས་ཡང་བ། ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་–བརྒྱ་ཆ་༣–༤། འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོའི་དུམ་བུའི་གཟུགས་དེ་དང་འདྲ་ཡང་། ལུས་དམ་ཞིང་ལྕགས་མཚོན་གྱི་རོ་མྱང་གསལ་པོ་ཡོད།

* **ཧོང་ཧྲན་མའོ་ཧྥེང་([黄山毛峰](https://thetea.app/bo/article/huangshan-mao-feng), Huángshān Máofēng)** སྤུ་མང་བ། འཇམ་པོ། ཨོར་ཁིད་དྲི། མཐོ་ཚད་རྨིད་༧༠༠–༡༨༠༠། ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་–བརྒྱ་ཆ་༤–༥། མཐོ་སྒང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཉེ་ཤོས་ཡིན་ཀྱང་། «ཡན་ཡུན»མེད་ལ་མེ་ཏོག་གི་དྲི་གསལ་བ།

* **ཞིན་ཡང་མའོ་ཅན་([信阳毛尖](https://thetea.app/bo/article/xinyang-mao-jian), Xìnyáng Máojiān)** སྤུ་མང་བ། སོས་པ། ཁ་ཚ་ཉུང་ཙམ། པོ་ལི་ཕཱེ་ནཱོལ་–མཐོ་བ(༡༨–༢༥%)། དེ་དང་བསྡུར་ན་འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོས་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་དང་པོ་ལི་ཕཱེ་ནཱོལ་གྱི་བསྡུར་ཚད་མཐོ་བས་ཆེས་འཇམ་ལ་མངར་བ།

* **ཨན་ཅི་པཻ་ཆ ([安吉白茶](https://thetea.app/bo/article/anji-baicha), Ānjí Báichá)** ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་ཚད་ཚུལ་མཐོ་ཤོས–བརྒྱ་ཆ་༥–༧། ལུས་ཡང་བ། ཨུ་མ་མིའི་དྲི་དང་རོ་འཇམ་པོ། ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌིའི་ཚད་ཚུལ་ཐོག་ཏུ་འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོ་དེ་དང་འདྲ་ཡང་། ལུས་དམ་ཞིང་ཨན་ཅིར་མེད་པའི་ལྕགས་མཚོན་རོ་མྱང་ལྡན།

**མཇུག་བསྡོམས།**

འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོ་དེ་ནི་ས་བང་རིམ་གྱི་ཇ་ཡིན་ལ། དེར་འབྲུག་གིས་རྒྱབ་ཚིགས་གུག་པ་ལྟར་འཁྱིལ། རྨིད་༨༠༠ཡོད་པའི་སྤྲིན་པ། དམར་ས་ནས་བྱུང་བའི་«རྡོའི་དབྱངས»། དེ་བཞིན་དུས་ལོ་༡༨ནས་ཞིང་པ་ཕན་ཐེན་ཧྭང་གིས་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ནས་རི་རྒྱུད་བརྒྱུད་དེ་ཇ་ཚོང་གི་རང་དབང་སྲུང་བར་བྱས་པའི་རྡོ་རིང་བཅས་ཡོད། འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཇ་སྔོན་མོའི་ནང་ཨེ་མི་ནོ་ཨེསིཌི་ཆེས་མཐོ་བའི་ཚད་ལྡན་པའི་ཇ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་རིགས་ལ་སྤྱིར་བཏང་དཀོན་པའི་ལྕགས་མཚོན་གྱི་རོ་མྱང་ལྡན། འབྲུག་རི་རྒྱུད་ཇ་སྔོན་མོའི་ཌཧ་ཕོར་གཅིག་གི་རྒྱབ་ལོགས་སུ། ལོ་ངོ་༢༣༠༠གི་ས་བང་རིམ་གྱི་ཞིང་ལས། ཏའོ་ཀོང་དུས་ཀྱི་སྙན་ངག་པས་བརྩམས་པའི་«ཇའི་གླུ»། ལུང་ཅི་གུ་ཀྲའེ་གྲོང་ཚོའི་ཇ་ཤིང་རྙིང་པ། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཞིང་ལས་སྲོལ་རྒྱུན་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཞིང་ཞིང་ཞིང་བཅས་ཡོད། འདི་ནི་རོ་ཙམ་མ་ཟད་ཞིང་ཞིང་གི་མཛེས་སྡུག་ལའང་གཟིགས་པ་པོ་དག་གི་ཇ་ཡིན། ཀྲུང་གོའི་ནང་གི་བརྙན་ལེན་ཡོང་རུང་ཆེས་ཆེ་བའི་ཇ་ཞིག་ཡིན།