---
title: "Zhōngxiáng yúnwù chá"
url: https://thetea.app/be/article/zhongxiang-yunwu-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Zhōngxiáng yúnwù chá (钟祥云雾茶)

**Чжунсян Юньу Ча** (*Zhōngxiáng yúnwù chá*, 钟祥云雾茶) — горны зялёны чай гарадскога павета Чжунсян (钟祥市) гарадской акругі Цзінмэнь у цэнтры правінцыі Хубэй. Апісанні звязваюць яго з пасёлкам Кэдзянь (客店镇): турыстычны даведнік павета змяшчае чайную фабрыку над пячорай Хуансяньдун (黄仙洞) на вышыні 965 м, а правінцыйнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці называе сярэднюю вышыню раёна 750 м. Чай з тонкай прамой палоскай, чыстым устойлівым водарам і свежым смакам са салодкім вяртаннем атрымаў вышэйшую прэмію першага ўсекітайскага конкурсу «中茶杯» у 1994 годзе, а з 2015 года яго імя — геаграфічны сертыфікацыйны знак.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Турыстычны даведнік павета адносіць яго да палосападобнага чаю з фіксацыяй у катле (条形炒青茶); апісанне правінцыйнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці — смарагдавы ліст і далікатна-зялёнае дно — згаджаецца з гэтым. Дакумента знака з патрабаваннямі да тэхналогіі я не бачыў.
* **Катэгорыя:** Горны зялёны чай цэнтральнага Хубэя; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2015).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), гарадская акруга Цзінмэнь (荆门, *Jīngmén*), гарадскі павет Чжунсян (钟祥, *Zhōngxiáng*).
* **Зона знака:** Правінцыйны рэестр паказвае Чжунсян як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака, а не юрыдычную мяжу зоны. Даведачная база геаграфічных указанняў SINOGI называе раёнам паходжання ўсю цяперашнюю тэрыторыю гарадскога павета (钟祥市现辖行政区域). Дакумента з мяжой я не бачыў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Гарадскі павет ляжыць паміж 30°42′ і 31°36′ пн. ш. і 112°07′ і 113°00′ у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Пасля 1985 года**, па турыстычным даведніку павета, чай не раз прызнавалі якасным прадуктам правінцыі Хубэй.
    * **1987.** Пісьменнік Яа Сюэінь (姚雪垠), па тым жа даведніку, паспрабаваў чай на фабрыцы і ўласнаручна напісаў яго імя — «云雾茶». Правінцыйнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці таксама згадвае гэты надпіс, але без года.
    * **1994.** Юньу-ча «娘娘碧簪» (*Niángniang bìzān*) атрымаў вышэйшую прэмію першага ўсекітайскага конкурсу знакамітых і якасных чаёў «中茶杯» (*Zhōng chá bēi*) — так піша ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя.
    * **1995 і 1997.** Турыстычны даведнік называе яшчэ дзве залатыя ўзнагароды: другой Кітайскай сельскагаспадарчай выставы і Пекінскай міжнароднай чайнай выставы.
    * **2015.** Геаграфічны сертыфікацыйны знак «钟祥云雾茶», № 13988403, клас 30, тавар — чай (茶). Уладальнік — Чайная асацыяцыя гарадскога павета Чжунсян (钟祥市茶叶协会). Па правінцыйным рэестры (даныя на май 2020 года), выключнае права дзейнічала з 7 студзеня 2015 года па 6 студзеня 2025 года.
    * **2020.** Упраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя ў 2022 годзе называла законным карыстальнікам знака адну харчовую кампанію, з ліцэнзіяй з 1 студзеня 2020 года па 30 чэрвеня 2023 года.
    * **Статус цяпер.** Першы дзесяцігадовы тэрмін знака скончыўся ў студзені 2025 года. Ці прадоўжаны знак, у знойдзеных крыніцах не сказана; гэта трэба правяраць па рэестры.
* **Назва:** «Чжунсян» (钟祥) — імя гарадскога павета. Па даведцы пра горад, гэтае імя даў павету мінскі імператар Цзяцзін, які тут вырас, — у сэнсе «месца, дзе збіраюцца добрыя знаменні». «Юньу» (云雾) — «воблакі і туман», вобраз горных садоў у тумане, а не клас чаю.
* **Культурнае значэнне:** У павеце — мінская грабніца Сяньлін (显陵) са спісу сусветнай спадчыны і пячора Хуансяньдун. Турыстычны даведнік змяшчае юньу-ча сярод «прадуктаў даўгалецця» (长寿食品): Чжунсян з 2000 года афіцыйна лічыцца адным з краёў доўгажыхароў Кітая.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Сарты ў знойдзеных крыніцах не названыя.
* **Стандарт збору:** Дакладнага стандарту ў знойдзеных крыніцах няма; апісанне ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці гаворыць пра багаты белы пушок сухога чаю (白毫满披).
* **Час збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Цэнтр правінцыі Хубэй, поўнач раўніны Цзянхань, сярэдняе цячэнне Ханьшуя. У павеце — жывапісны раён гор Дахуншань (大洪山) дзяржаўнага значэння і пячора Хуансяньдун. Турыстычны даведнік называе месцам чаю Няннянчжай (娘娘寨) на паўднёвым схіле Дахуншаня і фабрыку ў пасёлку Кэдзянь; іншых месцаў садоў крыніцы не называюць.
* **Вышыня вырошчвання:** Сярэдняя вышыня — 750 м: упраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя адносіць яе да раёна чаю, турыстычны даведнік — да Няннянчжая. Фабрыка ў Кэдзяне, па тым жа даведніку, стаіць на вышыні 965 м.
* **Клімат:** Па апісанні ўпраўлення: мяккі, «зімой без моцных халадоў, летам без знемагальнай спякоты», дажджоў шмат, святло рассеянае, сутачны перапад тэмператур вялікі, воблакі і туман круглы год. Для павета ў цэлым даведка пра горад дае субтрапічны мусонны клімат.
* **Глебы:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Турыстычны даведнік павета называе чай палосападобным чаем з фіксацыяй у катле (条形炒青茶). Падрабязнай тэхналогіі і параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

Ніжэй — агульная схема палосападобнага зялёнага чаю з катловай фіксацыяй, а не апісанне тэхналогіі Чжунсян Юньу Ча:

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*):** Ліст раскладваюць тонкім слоем, каб ён аддаў частку вільгаці.
2.  **Фіксацыя ў катле (杀青, *shāqīng*):** Нагрэў спыняе акісленне і захоўвае зялёны колер.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Надае лісту форму палоскі.
4.  **Сушка з абсмажваннем (炒干, *chǎogān*):** Замацоўвае форму і водар.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Ёсць два апісанні. Першае дало ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя (2022):

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Палоска прамая, зграбная, натуральная (条索挺秀自然), уся пакрытая белым пушком (白毫满披), колер смарагдавы (色泽翠绿).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання няма; водар названы каштанавым і ўстойлівым (栗香持久), без удакладнення, сухога ліста ці настою.
* **Водар настою:** Каштанавы, устойлівы (栗香持久).
* **Смак:** Свежы, бадзёры, са салодкім вяртаннем (滋味鲜爽回甘).
* **Колер настою:** Празрысты і яркі (汤色清澈明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-зялёнае, роўнае (叶底嫩绿匀齐).

Турыстычны даведнік павета апісвае чай інакш: колер «вільготна-зялёны» (色泽润绿), водар чысты і ўстойлівы (清香持久), смак свежы і мяккі са салодкім вяртаннем (鲜醇回甘), настой смарагдавы і яркі (汤色翠绿明亮); пра пушок ён не гаворыць. Абодва апісанні называюць аблічча «тыповым стылем высакагорнага чаю» (典型的[高山茶](https://thetea.app/be/article/gao-shan-cha)风格). Якое апісанне бліжэй да нарматыву знака, сказаць не магу: дакумента знака я не бачыў.

**7. Хімічны Склад:**

Лікавых даных у знойдзеных крыніцах няма. Даведачная база SINOGI толькі пералічвае бялкі, амінакіслоты, вітаміны і поліфенолы, без колькасцей.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляны стакан, у якім бачна палоска і пушок, або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць сертыфікацыйны знак «钟祥云雾茶» № 13988403; яго першы тэрмін скончыўся ў студзені 2025 года, ці дзейнічае ён — удакладняць.
    * Правяраць, што вытворца з гарадскога павета Чжунсян.
    * Не блытаць з іншымі «юньу»: словы «воблакі і туман» ёсць у імёнах многіх чаёў розных правінцый.
    * Ліст — прамая палоска з белым пушком, настой празрысты, дно далікатна-зялёнае.

**12. Цікавыя Факты:**

* Імя чаю напісаў сваёй рукой пісьменнік Яа Сюэінь.
* У тым жа правінцыйным рэестры ў Чжунсяна ёсць і другі знак са словам «чай» — «[钟祥米茶](https://thetea.app/be/article/zhongxiang-micha)»; тавар у ім — рысавы чай (糙米茶, 米茶), і з юньу-ча яго блытаць не варта.
* Вышэйшую прэмію першага конкурсу «中茶杯» у 1994 годзе атрымаў юньу-ча з імем «娘娘碧簪». Турыстычны даведнік перадае паданне: у Няннянчжаі жыла гаспадыня (娘娘) і піла гэты чай — адсюль і імя «娘娘寨云雾茶».

**13. Параўнанне з іншымі чаямі «воблакаў і туману»:**

* **Іншань Юньуча ([英山云雾茶](https://thetea.app/be/article/yingshan-yunwucha)):** Зялёны чай павета Іншань на ўсходзе Хубэя; у тым жа правінцыйным рэестры ён ахоўваецца калектыўнымі знакамі.
* **Лушань Юнь У ([庐山云雾](https://thetea.app/be/article/lushan-yun-wu)):** Адзін з самых вядомых «воблачных» чаёў — зялёны чай гары Лушань у Цзянсі.
* **Наньюэ Юньуча ([南岳云雾茶](https://thetea.app/be/article/nanyue-yunwucha)):** Зялёны чай гары Хэншань у Хунані.
* **Юньу Люйча ([云雾绿茶](https://thetea.app/be/article/yun-wu-lu-cha)):** Зборнае імя горных зялёных чаёў «воблакаў і туману».

**У заключэнне:**

Чжунсян Юньу Ча — горны зялёны чай цэнтральнага Хубэя: прамая зграбная палоска ў белым пушку, устойлівы каштанавы або чысты водар, свежы смак са салодкім вяртаннем. За ім вышэйшая прэмія першага «中茶杯», імя, напісанае рукой пісьменніка, і сертыфікацыйны знак 2015 года, першы тэрмін якога скончыўся ў студзені 2025-га.