---
title: "Yúnxiàn Báiyīngshān chá"
url: https://thetea.app/be/article/yunxian-baiyingshan-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Yúnxiàn Báiyīngshān chá (云县白莺山茶)

**Юньсянь Байіншань Ча** (*Yúnxiàn Báiyīngshān chá*, 云县白莺山茶) — геаграфічны сертыфікацыйны знак на чай гары Байіншань (白莺山) павета Юньсянь (云县) гарадской акругі Ліньцан, правінцыя Юньнань. Гара ляжыць на заходнім беразе Ланьцана, насупраць хрыбта Уляншань; яе старыя сады вядомыя больш чым дзесяткам мясцовых чайных формаў з уласнымі імёнамі. Знак зарэгістраваны ў 2022 годзе, і ў правінцыйным спісе яго таварам названы зялёны чай (绿茶), хоць з ліста гары робяць і пуэр, і чырвоны чай.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*) — так названы тавар знака ў спісе Упраўлення рыначнага нагляду Юньнані на субсідыю 2023 года; поўнага спісу тавараў рэгістрацыі я не бачыў. Стандарт GB/T 14456.2-2018 адносіць да буйналіставага зялёнага чаю і чаю сонечнай сушкі ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing)绿茶, *shàiqīng lǜchá*) — сыравіны пуэрнага тыпу; які менавіта зялёны чай робяць пад знакам, па знойдзеных крыніцах не ўстанавіць.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), гарадская акруга Ліньцан ([临沧](https://thetea.app/be/article/lincang), *Líncāng*), павет Юньсянь (云县, *Yúnxiàn*), пасёлак Маньвань (漫湾镇, *Mànwān zhèn*), вёска Байіншань (白莺山村).
* **Зона аховы:** Уладальнік знака — установа павета Юньсянь; гэта адміністрацыйная прыналежнасць уладальніка, юрыдычнай мяжы зоны я не бачыў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Дакладных каардынатаў у знойдзеных крыніцах няма.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Манастыры.** Па матэрыяле партала «Юньнань ван» 2019 года, ужо ў эпоху дзяржавы Наньчжао тут стаялі буйныя манастыры, напрыклад Дахэсы (大河寺); гару называюць «святой зямлёй будыйскага чаю» (佛茶圣地).
    * **Узрост дрэў.** Той самы матэрыял 2019 года піша, што дрэў старэйшых за сто гадоў тут больш за дзесяць тысяч, што самае старое старэйшае за 2400 гадоў і што гэта другое па ўзросце захаванае культурнае чайнае дрэва Кітая. Іншыя крыніцы называюць іншыя лічбы: матэрыял «Куньмін жыбао» са слоў кіраўніцтва пасёлка — больш за 1,8 мільёна дзікіх, паўдзікіх і культурных старых дрэў, чайныя парталы — 2700 гадоў для самага старога дрэва. Даследавання, на якое абапіраюцца гэтыя ацэнкі, я не бачыў; лічбы разыходзяцца.
    * **Навука.** Па матэрыяле «Куньмін жыбао», з 2005 года гару аглядалі кітайскія і замежныя спецыялісты; павятовае ўпраўленне біяіндустрыі называе яе месцам, дзе відаць, як чайнае дрэва прайшло шлях ад дзікага да культурнага, і прыроднай лабараторыяй для вывучэння паходжання чаю.
    * **2022.** Знак «云县白莺山茶» зарэгістраваны: пасведчанне № 48194545, клас 30, тавар — зялёны чай, дата публікацыі аб рэгістрацыі — 7 сакавіка 2022 года. Уладальнік — Станцыя распаўсюджвання чайных тэхналогій павета Юньсянь (云县茶叶技术推广站).
    * **2023.** Знак увайшоў у правінцыйны спіс субсідый за рэгістрацыю геаграфічных знакаў; па паведамленні ўпраўлення рыначнага нагляду Ліньцана, уладальнікі чатырох знакаў акругі, у тым ліку гэтага, атрымалі ад правінцыі ў суме 40 тысяч юаняў.
* **Назва:** «Юньсянь» (云县) — імя павета. Па тлумачэнні «Юньнань ван», гару назвалі за белыя аблокі, якія круглы год ахутваюць яе, і за зграі белых птушак (白莺). Чайны партал прыводзіць і паданне: па легендзе, гара спачатку звалася 白鹰山 — «гара белых ястрабаў», але ястрабы цягалі ў жыхароў птушку, і знак «鹰» замянілі на сугучны «莺».
* **Культурнае значэнне:** Па апісанні на чайным партале, на гары жывуць у асноўным булан, лаху, хань і народ і (彝族). Па матэрыяле «Куньмін жыбао», сады належаць сялянскім дварам, а на гары працавала крыху больш за 30 цэхаў першаснай апрацоўкі.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатункі / Культывары:** Галоўная асаблівасць гары — мноства мясцовых формаў. Матэрыял 2019 года называе больш за дзесятак: Бэньшань ([本山](https://thetea.app/be/article/ben-shan)茶, *běnshān chá*), Эргацзы (二嘎子茶, *èrgāzi chá*), Хэйцяоцзы (黑条子茶, *hēitiáozi chá*), Байяцзы (白芽子茶, *báiyázi chá*), Хэчжуан (贺庄茶, *hèzhuāng chá*), Тэнцзы (藤子茶, *téngzi chá*), Люе (柳叶茶, *liǔyè chá*) і Доўме (豆蔑茶, *dòumiè chá*), а акрамя іх — завезены буйналісты гатунак Мэнку (勐库大[叶种](https://thetea.app/be/article/qiaomuguanmu), *Měngkù dàyèzhǒng*). Напісанні імёнаў у апісаннях адрозніваюцца.
* **Дзве формы падрабязней.** Па чайным партале, у Эргацзы скрутка цёмная, без бляску, з мноствам сцёблаў і малой колькасцю пупышак, гарчынка лёгкая; у Хэйцяоцзы скрутка цёмная і тонкая, гарката ніжэйшая. Партал дапускае, што абедзве формы — прыродныя гібрыды дзікага або аднамашненага тыпу з культурным; батанічнай працы пра гэта я не бачыў.
* **Сыравіна, збор і стандарт збору:** Патрабаванняў знака да сыравіны, тэрмінаў і стандарту збору ў знойдзеных крыніцах няма. Па чайным партале, старыя дрэвы гары адзначаны ахоўнымі таблічкамі, і з іх збіраюць толькі вясновы ліст, адзін раз на год.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Пасёлак Маньвань, сярэдняя частка масіва Дабіншань (大丙山); за Ланьцанам — хрыбет Уляншань.
* **Вышыня вырошчвання:** **1800–2300 м** — па матэрыяле «Куньмін жыбао» і апісаннях чайных парталаў. Матэрыял 2019 года называе вышыню гары 2880 м; чайны партал піша пра галоўную вяршыню масіва Дабіншань (大丙山) у 2834 м. Гэта вышыні вяршыні, а не садоў.
* **Плошча:** Стары сад, па матэрыяле 2019 года, займае каля 20 км²; дрэвы растуць рэдка і раскіданы па вялікай плошчы.
* **Клімат і глебы:** У апісаннях — багатыя дажджы, шмат сонца, дробназярністыя глебы. Лічбаў па тэмпературы, ападках і тыпе глебаў у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогіі чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах няма. Стандарт GB/T 14456.2-2018 апісвае буйналісты зялёны чай як прадукт з пупышак і лісця буйналіставага чаю, якія прайшлі завяльванне, фіксацыю, скручванне, сушку і даводку формы:

1.  **Завяльванне (摊青, *tānqīng*).**
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Нагрэў спыняе акісленне.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*):** У катле, гарачым паветрам або на сонцы.
5.  **Даводка формы (整形, *zhěngxíng*).**

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Юньсянь Байіншань Ча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанняў зялёнага чаю пад знакам я не знайшоў. Ніжэй — апісанне пуэра з гары на чайным партале; да прадукта знака яго ніхто афіцыйна не прывязваў.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Скрутка моцная і цэлая, цёмна-зялёная, масляніста бліскучая, з прыкметным ворсам.
* **Водар сухога ліста:** Свежы, прыемны.
* **Водар настою:** Кветкавы і мядовы, па іншым запісе — насычаны кветкава-фруктовы.
* **Смак:** Шматслойны, мяккі і свежы, амаль без даўкасці і з вельмі лёгкай гаркатой; слінааддзяленне і салодкае вяртанне прыходзяць хутка.
* **Колер настою:** Празрысты, аранжава-жоўты.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** З ясным малюнкам жылак; пасля заварвання ліст, па апісанні, мяккі, як шоўк, і пругкі на расцяжэнне.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C; для буйналіставага чаю сонечнай сушкі — гарачэй, 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або шкляная шклянка.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Разліць або піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы з падаўжэннем.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; выпіць на працягу года. Сыравіну сонечнай сушкі для пуэра захоўваюць інакш — у сухім праветраным месцы, і яе нярэдка вытрымліваюць.

**11. Кошт і Падробкі:**

Дадзеных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак «云县白莺山茶» (пасведчанне № 48194545) і правяраць, што вытворца з павета Юньсянь.
    * Памятаць, што таварам знака ў знойдзеным спісе названы толькі зялёны чай; чырвонага чаю і пуэра ў гэтым радку спіса няма.
    * Не прымаць на веру «чай з дрэва ўзростам 2400 гадоў» або «2700 гадоў»: ацэнкі ўзросту разыходзяцца і не пацверджаны.

**12. Цікавыя Факты:**

* Знак на гару Байіншань і знак на масіў Дачаошань таго самага павета трымае адна ўстанова, і абодва зарэгістраваны для зялёнага чаю ў пачатку 2022 года.
* Па паданні, імя гары змянілася з «ястрабінага» на «птушынае»: знак «鹰» замянілі на сугучны «莺».
* Па паведамленні чайнага партала, у 2020 годзе права вясновага збору з самага вядомага дрэва формы Эргацзы — «цара чаю» (茶王) — купіў карэйскі чайны гандляр за 500 тысяч юаняў.
* На адной гары расце больш за дзесятак чайных формаў са сваімі імёнамі — ад «вярбовага ліста» да «чорнай палоскі».

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі:**

* **Байіншань Хунча ([白莺山红茶](https://thetea.app/be/article/bai-ying-shan-hong-cha)):** Чырвоны чай з той самай гары, артыкул нашай энцыклапедыі; у радку спіса аб знаку таварам названы толькі зялёны чай.
* **Юньсянь Дачаошань Ча ([云县大朝山茶](https://thetea.app/be/article/yunxian-dachaoshan-cha)):** Знак на чай масіва Дачаошань на паўднёвым усходзе таго самага павета, той самы ўладальнік і той самы тавар — зялёны чай.
* **Чжэнькан Мааньшань Ча ([镇康马鞍山茶](https://thetea.app/be/article/zhenkang-ma-anshan-cha)):** Знак на чай культурных старых садоў павета Чжэнькан той самай акругі Ліньцан.
* **Ліньцан (临沧):** Аглядны артыкул энцыклапедыі пра чайную акругу.

**У заключэнне:**

Юньсянь Байіншань Ча — знак гары, якая славіцца дзесяткам мясцовых чайных формаў, старымі дрэвамі на вышыні 1800–2300 м і манастырскім мінулым. Дакументы гавораць няшмат, але канкрэтна: знак 2022 года, уладальнік — павятовая чайная станцыя, тавар — зялёны чай. Узрост дрэў, смак і легенды імені застаюцца на сумленні апісанняў і месцамі разыходзяцца.