---
title: "Іньшань Юнюча"
url: https://thetea.app/be/article/yingshan-yunwucha
lang: be
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Іньшань Юнюча (英山云雾茶, Yīngshān yúnwùchá)

Іньшань Юнюча (英山云雾茶, Yīngshān yúnwùchá) — зялёны чай з павета Іньшань (英山县, Yīngshān Xiàn), гарадской акругі Хуанган (黄冈市, Huánggāng Shì), правінцыі Хубэй (湖北省), размешчанага на паўднёвых схілах хрыбта Дабешань (大别山, Dàbiéshān) — найбуйнейшага горнага водападзелу між басейнамі Янцзы і Хуайхэ. Чаёвая традыцыя Іньшаня сыходзіць да эпохі Тан (唐朝), калі мясцовыя чаі «Туаньхуан» (团黄) і «Цымэнь» (蕲门) уваходзілі ў лік «трох знакамітых чаёў Хуайнань» (淮南三茗, Huáinán Sān Míng) і пастаўляліся да двара ў сталіцу Чан’ань (长安). Сёння брэнд «Іньшань Юнюча» з’яўляецца адным з сямі галоўных рэгіянальных чаёвых брэндаў правінцыі Хубэй, яго кошт ацэньваецца ў 34,79 млрд юаняў (2024), а павет Іньшань носіць ганаровы тытул «Радзіма чаю Кітая» (中国茶叶之乡) і «Радзіма зялёнага чаю (імяннога) Кітая» (中国绿茶（名茶）之乡).

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Вырабляецца ў пяці таварных формах: **Чуньсунь** (春笋, Chūnsǔn — «Вясновае парастак», адзіночная пупышка, ручная работа), **Чуньжуй** (春蕊, Chūnruǐ — «Веснавая асяродак», спіральная форма), **Чуньмін** (春茗, Chūnmíng — «Вясновы чай», спіральная, паўмеханічная апрацоўка), **Біцзянь** (碧剑, Bìjiàn — «Нефрытавы меч», плоская форма) і **Лунтэ** (龙特, Lóngtè — «Цмок-асаблівы», палоскавая форма). Акрамя зялёнага чаю, пад парасонавым брэндам Іньшань таксама вырабляюцца: чырвоны чай «Іньшань Юньхун» (英山云红), белы чай «Іньшань Юньбай» (英山云白), зялёны цагляны «Іньшань Юньчжуань» (英山云砖) і улун «Іньшань Юньцін» (英山云青).

* **Катэгорыя:** Прадукт геаграфічнага ўказання КНР (国家地理标志产品, зацверджаны загадам Галоўнага ўпраўлення па кантролі якасці і карантыну № 128 ад 28 снежня 2009 г.). Адзін з сямі галоўных рэгіянальных чаёвых брэндаў Хубэя. Уваходзіць у «Пералік прадуктаў узаемнага прызнання геаграфічных указанняў КНР і ЕС» (中欧互认地理标志协定). Тытулы: «Хубэй шыда мінча» (湖北十大名茶, «Дзесяць знакамітых чаёў Хубэя»), «Першая нацыянальная дэманстрацыйная прадукцыя экалагічнай сельскай гаспадаркі без забруджванняў» (全国首批无公害生态农业示范产品). Афіцыйная формула якасці — «Тры зеляніны, тры араматы, тры вышыні» (三绿三香三高, Sān Lǜ Sān Xiāng Sān Gāo).

* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北省), гарадская акруга Хуанган (黄冈市), павет Іньшань (英山县). Зона ахопу геаграфічнага ўказання ўключае 11 валасцей і пасёлкаў: Наньхэ (南河镇), Фанцзяцзуй (方家咀乡), Вэньцюань (温泉镇), Хуншань (红山镇), Кунцзяфан (孔家坊乡), Цзіньцзяпу (金家铺镇), Шытоуцзуй (石头咀镇), Янлювань (杨柳湾镇), Лэйцзядзянь (雷家店镇), Цаопаньдзі (草盘地镇), Таоцзяхэ (陶家河乡). З 2023 года брэнд пашыраны да ўзроўню ўсёй гарадской акругі Хуанган, ахопліваючы 7 паветаў, 2 гарады павятовага ўзроўню і 1 раён.

* **Геаграфічныя каардынаты:** Прыблізна 30°27′–31°00′ пн.ш., 115°34′–116°07′ у.д. — так званы «Залаты пояс чаяводства на 30° паўночнай шыраты» (北纬30°黄金产茶带, Běiwěi 30° Huángjīn Chándài).

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**

  **Эпоха Тан (618–907) — «Тры знакамітых чаі Хуайнань».** Чаі Іньшаня — «Туаньхуан» (团黄) і «Цымэнь» (蕲门) — былі ўключаны ў лік «трох знакамітых чаёў раёна Хуайнань» (淮南三茗) побач з аньхуйскім «Хуан’я» (黄芽) і пастаўляліся ў якасці «гунча» (贡茶, gòngchá — «даньніцкі чай») у імператарскую сталіцу Чан’ань. Была прымаўка: «鄂土茶称圣，英茗味独珍» — «Сярод хубэйскіх чаёў ён названы святым, сярод іньшаньскіх — неперасягнутым». Гэта ставіць Іньшань у адзін шэраг з найстаражытнейшымі задакументаванымі чайнымі раёнамі Кітая.

  **1947 — «Чырвоны чай» і прарыў праз Дабешань.** Арміі маршалаў Лю Бачэна (刘伯承, Liú Bóchéng) і Дэн Сяапіна (邓小平, Dèng Xiǎopíng) ажыццявілі знакаміты стратэгічны прарыў праз Дабешань (刘邓大军挺进大别山). Мясцовыя жыхары сустракалі жаўнераў свежазавараным чаем — эпізод, які стаў часткай «чырвонай» (рэвалюцыйнай) гісторыі рэгіёну і замацаваў за іньшаньскім чаем асаблівую патрыятычную канатацыю.

  **1987 — прызнанне на ўзроўні правінцыі.** На хубэйскім конкурсе чаёў з 9 узнагарод Іньшань атрымаў 5 — абсалютны рэкорд сярод паветаў правінцыі.

  **1991–1992 — станаўленне брэнда.** У 1991 годзе распрацаваны стратэгічны план развіцця чайнай галіны павета і заснаваны штогадовы «Іньшаньскі фестываль чаю» (英山茶叶节, пазней перайменаваны ў «Кітайскі Іньшаньскі фестываль чайнай культуры і турызму»), які праводзіцца 20 красавіка — у дзень «Гуюй» (谷雨, «Хлебныя дажджы»). На першым фестывалі ў 1992 годзе вясновы чай «Чуньсунь» быў прададзены на аўкцыёне па рэкорднай для Хубэя цане — **44 000 юаняў за кілаграм** (па іншых дадзеных — 39 600 юаняў/кг). Фестываль праводзіцца штогод ужо больш за 30 гадоў запар.

  **1998 — «Радзіма зялёнага чаю».** Павет Іньшань атрымаў тытул «Радзіма зялёнага (імяннога) чаю Кітая» (中国绿茶（名茶）之乡). Чай «Чуньсунь» маркі «Чанчун» (长冲牌) атрымаў асаблівую прэмію Хубэйскага чайнага таварыства, а затым — рэкамендацыю на Міжнароднай выставе імянных чаёў.

  **2006 — «Шэсць адзінаўпарадкаванняў».** Створана Асацыяцыя індустрыі Іньшань Юнюча (英山云雾茶产业协会), якая ўкараніла сістэму «шасці адзінаўпарадкаванняў» (六统一): адзінае селекцыянаванне саджанцаў, адзіныя правілы пасадкі, адзіная тэхналогія апрацоўкі, адзіныя тэхнічныя стандарты, адзіныя патрабаванні да якасці, адзіная ўпакоўка і маркіроўка.

  **2009 — геаграфічнае ўказанне.** У снежні 2009 года Галоўнае ўпраўленне па кантролю якасці КНР зацвердзіла геаграфічнае ўказанне «Іньшань Юнюча». У тым жа годзе зарэгістраваны калектыўны таварны знак.

  **2022–2024 — маштабаванне.** Да 2022 года плошча чайных садоў Іньшаня дасягнула 271 400 му (~18 100 га), вытворчасць — больш за 30 000 тон, колькасць чайных фермераў — 156 000 чалавек. У 2023 годзе брэнд пашыраны да ўзроўню гарадской акругі Хуанган. Да 2024 года брэндавы кошт — **34,79 млрд юаняў**, сукупны кошт чайнай галіны Хуангана — **87,38 млрд юаняў**, экспарт — у В’етнам, краіны Блізкага Усходу і іншыя рэгіёны.

* **Назва:**
  * «Іньшань» (英山, Yīngshān) — «Гераічная гара» — назва павета. Іерогліф «ін» (英) азначае «гераічны, выдатны», «шань» (山) — «гара».
  * «Юньу» (云雾, Yúnwù) — «воблачны туман» — указанне на характэрную для Дабешаня воблачнасць: больш за 200 туманных дзён у годзе, якія ствараюць ідэальныя ўмовы для чаю.
  * «Ча» (茶, Chá) — чай.
  * Першапачаткова назва была звязана з гарой Цяньтан (天堂寨, Tiāntáng Zhài — «Крэпасць Нябеснага Раю»), галоўнай вяршыняй Дабешаня (1729 м), ля падножжа якой размешчаны высакагорныя чайныя сады.

* **Культурнае значэнне:** Формула «三绿三香三高» (Тры зеляніны, тры араматы, тры вышыні) — не маркетынгавы слоган, а замацаваны ў стандарце набор параметраў: **тры зеляніны** (外形翠绿, 汤色浅绿, 叶底嫩绿 — знешні выгляд ізумрудны, настой бледна-зялёны, чайная гушча пяшчотна-зялёная); **тры араматы** (清香, 花香, 栗香 — чысты, кветкавы, каштанавы); **тры вышыні** (水浸出物≥45%, 茶多酚≥30%, EGCG≥8% — водаэкстрактыўныя рэчывы, поліфенолы, эпігалакатэхінгалат). Чай адыгрывае сістэмаўтваральную ролю ў эканоміцы павета: траціна насельніцтва наўпрост занятая ў чайнай галіне, яшчэ палова — ускосна. Мясцовая прымаўка кажа: «Чайнае дрэва — з галавы да ног скарб»: пяшчотнае лісце ідзе на імянны чай, грубае — на чжуча (珠茶, жамчужны чай), абрэзаныя галіны — на цагляны, а насенне — на саджанцы і чайны алей.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Асноўны — **Іньшань Цюньцічжун** (英山[群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong), Yīngshān Qúntǐzhǒng) — мясцовы папуляцыйны сорт, стагадовы, сярэднелісны і дробналісны (*Camellia sinensis* var. *sinensis*). Характарызуецца высокай адаптацыяй да халодных зім Дабешаня, павышанай «абуджальнасцю» пупышак (萌芽力强) і падоўжаным перыядам «утрымання пяшчоты» (持嫩性) — на 7–10 дзён даўжэй, чым у стандартных культывараў. Дадатковыя культывары, укаранёныя ў рамках праграмы мадэрнізацыі: **Эча 1** (鄂茶1号, È Chá 1 Hào), **Эча 5** (鄂茶5号, È Chá 5 Hào), **Байхаацао** (白毫早, Báiháo Zǎo — «Ранні белы ворс»), **Бісянцао** (碧香早, Bìxiāng Zǎo — «Ранні нефрытавы водар»), **Фудзін Дабай Ча** (福鼎大白茶, Fúdǐng Dàbái Chá) — усе адрозніваюцца ранняй вегетацыяй, добрай ураджайнасцю і павышаным утрыманнем амінакіслот. Узрост большасці дрэваў — больш за 30 гадоў. Вага 100 парасткаў — каля 45 г.

* **Збор і грэйды:** Збор строга дыферэнцыяваны па пяці прадуктовых лінейках:
  * **Чуньсунь (春笋, «Вясновае парастак»):** Адзіночная пупышка. Поўнасцю ручная работа. Форма гатовага чаю — прамое «парастак бамбука» з багатым серабрыстым ворсам. Вышэйшы грэйд (特级).
  * **Чуньжуй (春蕊, «Веснавая асяродак»):** Адна пупышка + адзін ліст у пачатковай стадыі раскрыцця. Ручное скручванне. Спіральная форма. Першы грэйд (一级).
  * **Чуньмін (春茗, «Вясновы чай»):** Адна пупышка + адзін-два лісты. Паўмеханічная апрацоўка. Спіральная форма. Другі грэйд (二级).
  * **Біцзянь (碧剑, «Нефрытавы меч»):** Адзіночная пупышка, плоская форма, механічная прасоўка па тыпу Лунцзін.
  * **Лунтэ (龙特, «Цмок-асаблівы»):** Адна пупышка + адзін-два лісты, палоскавая форма, цалкам механічная апрацоўка.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Клімат:** Іньшань размешчаны ў «Залатым поясе 30° паўночнай шыраты» (北纬30°黄金产茶带), у зоне субтрапічнага мусоннага клімату, характэрнага для горных раёнаў Дабешаня. Сярэднегадавая тэмпература — 16,4°C. Ападкі — каля 1400 мм у год. Колькасць дзён з туманам — больш за 200 у год. Сутачны перапад тэмператур у перыяд вегетацыі — больш за 10°C, што спрыяе назапашванню амінакіслот і цукраў у чайным лісце. Перавага рассеянага (дыфузнага) святла з-за пастаяннай воблачнасці спрыяе сінтэзу хларафілу і L-тэаніну. Колькасць дзён з спрыяльнай якасцю паветра — больш за 300 у год.

* **Вышыня:** Чайныя сады размешчаны на вышыні ад 300 да 1400 м над узроўнем мора. Ядро высокаякаснай вытворчасці — пасёлкі Лэйцзядзянь (雷家店镇, Léijiādiàn Zhèn — «Першы чайны пасёлак Дабешаня»), Наньхэ (南河镇), Хуншань (红山镇) і Вэньцюань (温泉镇) — на вышыні 600–1400 м. Вышэйшая кропка павета — гара Цяньтанчжай (天堂寨, 1729 м).

* **Глебы:** Жоўта-бурыя глебы (黄棕壤, huáng zōng rǎng), якія складаюць 86,97% тэрыторыі павета. Кіслыя (pH 4,5–6,5), на аснове гранітагнейсавых мацярынскіх парод. Абагачаны цынкам (Zn) і селенам (Se). Чатыры буйныя вадасховішчы забяспечваюць чыстую ваду першага класа.

* **Экалогія:** Лясное покрыва — 72–87,6% у залежнасці ад раёна. Утрыманне адмоўных юнаў у паветры — у 50–100 разоў вышэй за гарадскія паказчыкі. Павет сертыфікаваны як «Кітайскі прыродны кіслародны бар» (中国天然氧吧). Для асобных садоў атрымана еўрапейская арганічная сертыфікацыя. У чайных садах выкарыстоўваюцца жоўтыя клеявыя пасткі і ўльтрафіялетавыя лямпы для фізічнай барацьбы з шкоднікамі замест пестыцыдаў. Пры шматразовых праверках Міністэрства сельскай гаспадаркі КНР якасць і бяспека чаю паказалі 100%-ную адпаведнасць стандартам.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогія дыферэнцыявана па пяці прадуктовых лінейках. Ніжэй апісаны агульны працэс з указаннем варыяцый для кожнай формы.

* **Раскладка (摊放, tānfàng):** Свежасабраны ліст раскладваецца тонкім слоем на бамбукавых сітах у добра праветраным памяшканні на 4–6 гадзін. Адбываецца частковае выпарэнне вільгаці і пачатковае развіццё водару.

* **«Забойства зеляніны» (杀青, shāqīng):** Для лінееек «Чуньсунь» і «Чуньжуй» (вышэйшых грэйдаў) — ручная абжарка ў спецыяльным воку: кожная порцыя — 150–200 г, пачатковая тэмпература — 100–110°C, затым паступовае зніжэнне да 60–70°C. Метад — «спачатку падтрасаць, потым таміць, чаргуючы» (先抖炒，后闷炒，抖闷结合). Час — каля 7 хвілін. Для масавых лінееек — ротарны барабан пры 180–200°C.

* **Скручванне (揉捻, róuniǎn):** Трохступеньчаты метад «лёгкі → моцны → лёгкі» (轻—重—轻三段). Для «Чуньжуй» і «Чуньмін» — спіральнае скручванне з фармаваннем характэрных завіткоў. Для «Біцзянь» — плоскае прасаванне.

* **Паўторная абжарка (炒二青 / 炒三青, chǎo èr qīng / chǎo sān qīng):** Для «Чуньсунь»: пасля першага «забойства зеляніны» праводзяцца два дадатковыя этапы абжаркі — «другі зялёны» (炒二青, пры 90°C, ~8 хв, з расціраннем-скручваннем «搓条») і «трэці зялёны» (炒三青, пры 70°C → 50°C, ~8 хв, з «уздыманнем ворсу» 提毫 да праяўлення белага пуху). Гэта ключавы этап, які фармуе характэрную «бамбукавую» форму і серабрысты ворс «Вясновага парастка».

* **Фармаванне (做形, zuòxíng):** Залежыць ад лінейкі. Для спіральных форм — «ўшчыльненне паласы» (紧条, jǐntiáo). Для «Чуньсунь» — «расціранне-скручванне і ўздыманне ворсу» (手工搓揉提毫, shǒugōng cuōróu tíháo), цалкам ручная аперацыя.

* **Сушка (烘干, hōnggān):** Тэмпература — каля 80°C. Канцавое ўтрыманне вільгаці — не больш за 6,5%.

* **Адбор і сартаванне (精选, jīngxuǎn):** Фінальны этап — выдаленне нестандартнага лісця, сцяблін і пылу.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Адрозніваецца па лінейках. **Спіральны (春蕊/春茗):** тонкія, зграбныя спіралі, ізумрудна-зялёнага колеру з алейным бляскам і серабрыстым ворсам (细秀蜷曲、翠绿油润显银毫). **Плоскі (碧剑):** прамы, стройны, які нагадвае Лунцзін, з гладкай паверхняй. **Парастак (春笋):** прамы, як бамбукавы расток, з багатым белым пухам, кампактны і элегантны. **Палоскавы (龙特):** шчыльныя, роўныя палоскі.

* **Водар сухога ліста:** Выражаны каштанавы водар (栗香, lìxiāng) — асноўная і найбольш пазнавальная нота Іньшань Юнюча. У вышэйшых грэйдаў вясновага збору дадаткова прысутнічаюць тоны чыстай свежасці (清香, qīngxiāng) і лёгкі кветкавы падтон (花香, huāxiāng).

* **Водар настою:** Каштанавы водар раскрываецца паўней, становіцца цёплым і ахутваючым. Кветкавая нота ўзмацняецца пры другім і трэцім пралівах. Водар устойлівы — захоўваецца ў астылай кубку.

* **Смак:** Свежы (鲜爽, xiānshuǎng) — дзякуючы высокаму ўтрыманню амінакіслот (≥3,32%). Шчыльны і насычаны (醇厚, chúnhòu), з выражанай «глейкасцю» (粘稠感) — эфект высокага ўзроўню водаэкстрактыўных рэчываў (≥45%). Вяртанне салодкасці (回甘, huígān) — устойлівае і працяглае. Паслясмак — чысты, з каштанавай цеплынёй.

* **Колер настою:** Пяшчотна-зялёны, яркі і празрысты (嫩绿明亮, nèn lǜ míng liàng). У вышэйшых грэйдаў — з лёгкім жаўтаватым адценнем.

* **Чайная гушча (заварны ліст):** Пяшчотна-зялёная, аднастайная, «жывая» — лісце мяккае, эластычнае, з выразна адрознымі пупышкамі (嫩绿匀齐鲜活).

**7. Хімічны Склад:**

* **Водаэкстрактыўныя рэчывы (水浸出物):** ≥45% — выключна высокі паказчык, які значна перавышае сярэдняе значэнне для кітайскіх зялёных чаёў (~36–40%). Менавіта водаэкстрактыўныя рэчывы вызначаюць «цела» і насычанасць настою.

* **Поліфенолы (茶多酚):** ≥30%. Уключаюць катэхіны (асноўныя: EGCG, EGC, ECG, EC), якія забяспечваюць антыаксідантную актыўнасць і лёгкую даўкасць, што хутка пераходзіць у салодкасць.

* **EGCG (эпігалакатэхінгалат, 表没食子儿茶素没食子酸酯):** ≥8% — асобна выдзелены паказчык у рэгіянальным стандарце. EGCG — найбольш біялагічна актыўны катэхін, адказны за асноўныя антыаксідантныя ўласцівасці зялёнага чаю.

* **Амінакіслоты (氨基酸):** ≥3,32%, у тым ліку L-тэанін (L-茶氨酸) — амінакіслата, унікальная для чаю, якая забяспечвае характэрную «свежасць» (鲜爽) і мяккі танізавальны эфект. Высокае ўтрыманне амінакіслот — вынік вялікай колькасці туманных дзён (рассеянае святло запавольвае ператварэнне амінакіслот у поліфенолы) і значнага сутачнага перападу тэмператур.

* **Кафеін (咖啡碱):** Умеранае ўтрыманне, тыповае для зялёных чаёў — арыенціровачна 2,5–3,5%.

* **Вітаміны:** Вітамін C (аскарбінавая кіслата) — высокае ўтрыманне, характэрнае для неферментаваных чаёў; вітаміны групы B (B1, B2); вітамін E.

* **Мінералы:** Цынк (Zn) і селен (Se) — абагачэнне з глебаў Дабешаня; калій (K), магній (Mg), фосфар (P).

* **Эфірныя алеі (芳香油):** Фармуюць каштанавы водар і кветкавыя ноты. Утрыманне павышана дзякуючы высакагорнаму паходжанню.

**8. Карысныя Уласцівасці:**

* **Магутнае антыаксідантнае дзеянне:** Поліфенолы ≥30% і EGCG ≥8% забяспечваюць адзін з самых высокіх антыаксідантных патэнцыялаў сярод зялёных чаёў. Катэхіны нейтралізуюць свабодныя радыкалы, зніжаючы рызыку аксідатыўнага стрэсу.

* **Танізавальны і кагнітыўны эфект:** Спалучэнне кафеіну і L-тэаніну (≥3,32% амінакіслот) забяспечвае мяккую стымуляцыю без рэзкіх пікаў: павышаецца канцэнтрацыя ўвагі, паляпшаецца настрой, зніжаецца трывожнасць.

* **Падтрымка сардэчна-сасудзістай сістэмы:** Катэхіны і поліфенолы спрыяюць зніжэнню ўзроўню халестэрыну ЛПНП і падтрыманню эластычнасці сасудаў.

* **Падтрымка стрававання:** Поліфенольныя злучэнні стымулююць стрававальныя ферменты, спрыяюць расшчапленню тлушчаў і здымаюць адчуванне цяжару пасля ежы.

* **Мікраэлементная падтрымка:** Цынк удзельнічае ў імуннай абароне і абнаўленні клетак; селен — эсэнцыяльны кафактар глутатыёнпераксідазы, ключавога антыаксідантнага ферменту.

* **Антыбактэрыяльнае дзеянне:** Поліфенолы і кафеін прыгнятаюць рост патагенных бактэрый поласці рота, зніжаючы рызыку карыесу і запалення дзёсен.

* **Падтрымка метабалізму:** Катэхіны актывуюць ліполіз і тэрмагенез, спрыяючы падтрыманню здаровай масы цела.

* **Антырадыяцыйная абарона:** Поліфенольныя злучэнні і вітамін C спрыяюць абароне клетак ад уздзеяння электрамагнітнага выпраменьвання.

**9. Заварыванне:**

* **Тэмпература вады:** 80–90°C. Для вышэйшых грэйдаў (Чуньсунь, Чуньжуй) — 80–85°C; для Чуньмін і Лунтэ — 85–90°C.

* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл вады (суадносіны 1:50).

* **Посуд:** Шкляны стакан (для назірання за раскрыццём ліста і колерам настою — рэкамендуецца для Чуньсунь і Чуньжуй), белая фарфоравая гайвань (盖碗, gàiwǎn) з метадам «верхняга праліва» (上投法, shàng tóu fǎ — спачатку вада, потым чай) або фарфоравы чайнік.

* **Працэс:**
  1. Прагрэйце посуд кіпнем, зліце ваду.
  2. Засыпце 3 г чаю.
  3. Прамыўка не патрабуецца (зялёны чай вышэйшых грэйдаў).
  4. Залейце вадой 80–85°C павольна, па сценцы сасуда, каб не «збіць» серабрысты ворс і не выклікаць памутненне настою.
  5. Першая заварка — 30 секунд.
  6. Разліце настой. Кожны наступны праліў — +10–20 секунд.
  7. Вытрымлівае 3–5 паўнавартасных праліваў.

* **Халоднае заварыванне (冷泡, lěng pào):** 1 г чаю на 50 мл халоднай вады, настойванне ў халадзільніку 30 хвілін. Пры халодным заварыванні салодкасць узрастае прыблізна на 20% за кошт перавагі амінакіслот над поліфеноламі пры нізкай тэмпературы экстракцыі.

**10. Захоўванне:**

* **Умовы:** Герметычная непразрыстая ўпакоўка (алюмініевая фальга, вакуумныя пакеты), халадзільнік пры тэмпературы 0–5°C. Галоўныя ворагі чаю — святло, вільгаць, пабочныя пахі і кісларод.
* **Тэрмін:** Новаму чаю рэкамендуецца «адпачыць» 5–7 дзён пасля вытворчасці для стабілізацыі водару. Пасля раскрыцця ўпакоўкі — ужыць на працягу 7–10 дзён для захавання максімальнай свежасці. У нераспячатаным выглядзе пры правільным захоўванні ў халадзільніку — да 12–18 месяцаў.
* **Важна:** Не захоўваць побач з прадуктамі з моцным пахам. Перад раскрыццём пакета з халадзільніка дайце яму нагрэцца да пакаёвай тэмпературы, каб пазбегнуць кандэнсацыі вільгаці на лісці.

**11. Цана і Падробкі:**

* **Цэнавыя катэгорыі (арыенціровачна, за 500 г):**
  * **Чуньсунь (特级, «Вясновае парастак»):** ад 800 юаняў (~110 USD) — цалкам ручная работа, адзіночная пупышка.
  * **Чуньжуй (一级, «Веснавая асяродак»):** 200–500 юаняў (~28–69 USD).
  * **Чуньмін (二级, «Вясновы чай»):** 100–300 юаняў (~14–41 USD).
  * **Біцзянь і Лунтэ:** ад 50–150 юаняў — масавыя лінейкі.
* **Фактары цаны:** Грэйд (адзіночная пупышка значна даражэй), час збору (ранневеснавы — даражэй), спосаб апрацоўкі (ручны — даражэй механічнага), паходжанне (высакагорныя сады Лэйцзядзянь і Хуншань — прэміяльныя).

* **Як пазбегнуць падробак:**
  * Купляйце чай з маркіроўкай «英山云雾茶» геаграфічнага ўказання і знакам «四标合一» (чатыры стандарты ў адным): назва ГУ, спецыяльны знак ГУ, калектыўны таварны знак, знак прадукту ГУ.
  * Ацаніце водар: сапраўдны Іньшань Юнюча мае пазнавальны каштанавы водар (栗香), які не ўзнаўляецца ў таннейшых аналагаў.
  * Праверце настой: колер павінен быць пяшчотна-зялёным і празрыстым, без памутнення і жаўцізны.
  * Агледзьце чайную гушчу: лісце павінна быць аднастайным, пяшчотна-зялёным, без грубых сцяблін і цёмных плям.
  * Сцеражыцеся падазрона нізкай цаны: «Чуньсунь» танней за 600 юаняў за 500 г з высокай верагоднасцю з’яўляецца падробкай або падменай грэйда.

**12. Цікавыя Факты:**

* **Танскія «Тры знакамітых чаі Хуайнань».** Чаі Іньшаня — «Туаньхуан» і «Цымэнь» — уваходзілі ў лік «淮南三茗» і пастаўляліся да двара ў Чан’ань яшчэ ў VII–IX стагоддзях. Гэта ставіць Іньшань у адзін шэраг з найстаражытнейшымі задакументаванымі чайнымі рэгіёнамі Кітая, якія існавалі да «Чацзін» (茶经) Лу Юя.

* **44 000 юаняў за кілаграм (1992).** На першым «Іньшаньскім фестывалі чаю» вясновы чай «Чуньсунь» быў прададзены на аўкцыёне па рэкорднай для Хубэя цане — 44 000 юаняў/кг. Для параўнання: сярэднемесячны заробак у Кітаі ў 1992 годзе складаў каля 200–300 юаняў.

* **Лю Бачэн, Дэн Сяапін і чай.** У 1947 годзе арміі двух будучых маршалаў ажыццявілі стратэгічны прарыў праз Дабешань, і мясцовыя жыхары сустракалі жаўнераў свежазавараным чаем — эпізод, які замацаваў за Іньшанем асаблівую «чырвоную» (рэвалюцыйную) аўру.

* **5 форм з аднаго тэруару.** Іньшань — адзін з нямногіх чайных раёнаў Кітая, якія вырабляюць пяць розных форм зялёнага чаю пад адным брэндам: парастак (笋), спіраль (蕊/茗), пласціна (剑) і палоска (特). Кожная форма — з уласнай тэхналогіяй, грэйдамі і цэнавым пазіцыянаваннем.

* **30 гадоў фестываляў.** Іньшаньскі фестываль чаю, заснаваны ў 1992 годзе, праводзіцца штогод без перапынкаў ужо больш за 30 гадоў — адзін з найстарэйшых і найбольш устойлівых рэгіянальных чайных фестываляў Кітая.

* **Траціна насельніцтва — у чаі.** З ~400 000 жыхароў павета 156 000 наўпрост занятыя ў чайнай галіне, яшчэ каля паловы — ускосна. Чай — не проста прадукт, а аснова эканомікі і ідэнтычнасці Іньшаня.

**13. Параўнанне з іншымі «воблачнымі» і хубэйскімі зялёнымі чаямі:**

* **Лушань Юнюча ([庐山云雾](https://thetea.app/be/article/lushan-yun-wu)茶, Lúshān Yúnwùchá):** Класічны «воблачны чай» з гары Лушань (Цзянсі). Сунскі «гунча». Форма — грубаватыя буйныя палоскі; смак — больш мяккі і салодкі, з выражаным «ланьхуасян» (兰花香, водар архідэі). Іньшань Юнюча шчыльней, з выражаным каштанавым водарам і больш высокімі біяхімічнымі паказчыкамі (водаэкстрактыўныя ≥45% супраць ~38–42% у Лушань).

* **Сіньян Мацзянь ([信阳毛尖](https://thetea.app/be/article/xinyang-mao-jian), Xìnyáng Máojiān):** Знакаміты зялёны чай з суседняй правінцыі Хэнань, таксама з зоны Дабешаня, але з паўночнага боку хрыбта. Форма — тонкія прамыя іголкі з багатым ворсам. Водар — больш «халодны» і травяністы. Смак — свежы, але менш шчыльны, чым у Іньшаня. Сіньян Мацзянь уваходзіць у «Дзесяць знакамітых чаёў Кітая»; Іньшань — у «Дзесяць знакамітых чаёў Хубэя».

* **Эньшы Юйлу ([恩施玉露](https://thetea.app/be/article/enshi-yulu), Ēnshī Yùlù):** Адзіны захаваны ў Кітаі зялёны чай, апрацаваны парай (蒸青, zhēngqīng), з заходняга Хубэя. Форма — цёмна-зялёныя іголкі. Смак — выражаны умамі, марскі адценне, бліжэй да японскіх чаёў. Іньшань Юнюча — тыпова «абсмажаны» (炒青) чай з каштанавай цеплынёй замест марской свежасці.

* **Уданшань Даоча (武当山道茶):** Чай з свяшчэнных гор Удан (Хубэй). Дзікарослы ці паўдзікі. Водар — травяны, з «горнай» чысцінёй. Вытворчасць мінімальная, галоўным чынам для даоскіх кляштароў. Па маштабе несупастаўны з індустрыяльным Іньшань Юнюча.

* **Цайхуа Мацзянь ([采花毛尖](https://thetea.app/be/article/caihua-mao-jian), Cǎihuā Máojiān):** Зялёны чай з павета Уфэн (五峰, заходні Хубэй). Спіральная форма, водар — чысты і кветкавы. Яшчэ адзін з «Дзесяці знакамітых чаёў Хубэя», які канкуруе з Іньшанем па аб’ёмах, але саступае па брэндаваму кошце.

**У заключэнне:**

Іньшань Юнюча — чай з «Гераічнай гары» ў самым сэрцы Дабешаня, дзе больш за 200 дзён туману ў годзе, танскія «гунча» і «чырвоная» гісторыя XX стагоддзя пераплятаюцца ў адзіную традыцыю. Формула «三绿三香三高» — не слоган, а дакладная сэнсарная і біяхімічная карта: тры адценні зялёнага (ліст, настой, гушча), тры слаі водару (чысты → кветкавы → каштанавы), тры выдатныя паказчыкі (водаэкстрактыўныя ≥45%, поліфенолы ≥30%, EGCG ≥8%). Пяць таварных форм з аднаго тэруару даюць выбар ад ручнога «Вясновага парастка» за 800 юаняў да масавага «Цмока-асаблівага» за пяцьдзясят — але каштанавая цеплыня і воблачная свежасць Дабешаня жывуць у кожным кубку. Гэты чай падыдзе тым, хто шануе ў зялёным чаі шчыльнасць і цела, а не толькі бязважкую празрыстасць, і хто гатовы выявіць за сціплым рэгіянальным імем паўтары тысячы гадоў чайнай гісторыі.