---
title: "Xīyán wūlóngchá"
url: https://thetea.app/be/article/xiyan-wulongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Xīyán wūlóngchá (西岩乌龙茶)

**Сіянь Улунча** (*Xīyán wūlóngchá*, 西岩乌龙茶) — улун гор Сіяньшань пасёлка Фэнлан павета Дабу (大埔县) гарадской акругі Мэйчжоу на паўночным усходзе правінцыі Гуандун. Паводле апісання павета, сады ляжаць вышэй за 1250 м, а характар чаю перадаюць пяць слоў: **清、香、甘、滑、醇** — чысты, духмяны, салодкі, гладкі, мяккі. У 2013 годзе чай атрымаў ахову як прадукт з геаграфічным указаннем, і дакумент да яе падрабязны: глебы, тэрміны і стандарт збору, тэхналогія з тэмпературамі сушкі, выгляд і фізіка-хімічныя нормы.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Улун (乌龙茶, *wūlóngchá*), паўферментаваны. Клас указаны ў найменні; тэхналогія паводле дакумента — завяльванне на сонцы, устрэсванне з адлежкай, фіксацыя, скручванне, сушка — улунная.
* **Катэгорыя:** Высакагорны улун паўночнага ўсходу Гуандуна; прадукт з геаграфічным указаннем (2013).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Гуандун (广东, *Guǎngdōng*), гарадская акруга Мэйчжоу (梅州, *Méizhōu*), павет Дабу (大埔县, *Dàbù xiàn*), пасёлак Фэнлан (枫朗镇, *Fēnglǎng zhèn*), горы Сіяньшань (西岩山, *Xīyán shān*).
* **Зона аховы:** **Цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя пасёлка Фэнлан** павета Дабу.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павет Дабу — каля 24,4° пн. ш. і 116,7° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **1995.** Паводле звестак павета, Сіянь Улунча атрымаў сярэбраную ўзнагароду на другой Кітайскай сельскагаспадарчай выставе.
    * **2013.** Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціну (AQSIQ) абвяшчэннем № 81 (падпісана 26 чэрвеня, апублікавана 3 ліпеня 2013 года) узяло чай пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем. Гэтае абвяшчэнне ахавала пяць найменняў — качыныя яйкі двух відаў з Юйяо, каштаны Фэнкая, месяцавыя пернікі Учуаня і гэты чай; чай сярод іх адзін.
    * **2017.** Правінцыя Гуандун зацвердзіла мясцовы стандарт DB44/T 1961-2017 «Прадукт з геаграфічным указаннем. Сіянь Улунча» (地理标志产品 西岩乌龙茶); ён дзейнічае з 10 чэрвеня 2017 года. Складальнікі — мясцовая чайная група і павятовыя службы якасці і сельскай гаспадаркі.
* **Назва:**
    * «Сіянь» (西岩) — «заходняя скала», імя гары.
    * «Улунча» (乌龙茶, *wūlóngchá*) — «улун».
* **Культурнае значэнне:** Павятовы сайт ставіць Сіянь Улунча ў спіс хакскіх асаблівых прадуктаў Дабу. На тых жа схілах робяць і іншыя улуны: сайт называе побач з ім «Сіянь даньцун» (西岩单丛), у тым ліку ў выглядзе шарыкаў, і сорт «Хуанчжысян» (黄枝香), які саджаюць на вышыні 1250 м з 1993 года.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Паводле дакумента — сярэдне- і дробналістыя улунныя сарты і мясцовая папуляцыя (中小叶乌龙茶品种及当地[群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong)); канкрэтныя сарты не названы. Саджанцы — вегетатыўныя, клонавыя (无性系).
* **Збор:** Толькі веснавы, адзін раз на год — з пачатку сакавіка да сярэдзіны мая.
* **Стандарт збору:** Парастак з прыпыненай пупышкай і двума-трыма лістамі (驻芽两叶, 驻芽三叶). Лепш за ўсё — «сярэдні раскрыты ліст» (中开面), калі на парастку ўтварылася пара лістоў без росту пупышкі (对夹叶).
* **Патрабаванні да сыравіны:** Ліст не мучаць і не перапальваюць на сонцы; на ім не павінна быць расы ці дажджавой вады.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горы Сіяньшань у пасёлку Фэнлан павета Дабу.
* **Вышыня вырошчвання:** Паводле звестак павета — **вышэй за 1250 м** над узроўнем мора. Дакумент дадае, што жоўтыя і чырвоныя глебы раёна ляжаць на вышыні ад 500 да 1000 м і вышэй.
* **Глебы:** Паводле дакумента — чатыры тыпы: жоўтая глеба, чырвоная глеба, латэрытная чырвоная глеба і рысавыя глебы. На Сіяньшані пераважаюць жоўта-чырвоныя глебы — рыхлыя, вільготныя, урадлівыя. pH **3,9–4,7**, арганічнага рэчыва — **2,3–4,0** (адзінкі ў перадруку не пазначаны).
* **Клімат:** Звестак у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Паводле дакумента ланцужок такі: збор → завяльванне на сонцы → устрэсванне з адлежкай → фіксацыя → скручванне → сушка; затым дапрацоўка.

* **Завяльванне на сонцы ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing) — *shàiqīng*):** Тонкім слоем, на лёгкім сонцы — лепш з 9 да 11 раніцы ці з 16 да 17 гадзін. Ліст губляе каля 15 % вільгаці, цямнее, верхняе лісце абвісае.
* **Устрэсванне (做青 — *zuòqīng*):** Устрэсванне (碰青, 摇青) чаргуюць з адлежкай некалькі разоў. Дакумент называе гэты этап ключавым для водару і смаку Сіяня. Ад круга да круга ўстрэсванняў больш і яны мацнейшыя, адлежка даўжэйшая, слой ліста таўсцейшы.
* **Фіксацыя (杀青 — *shāqīng*):** Высокая тэмпература, хутка, да роўнай і поўнай фіксацыі.
* **Скручванне (揉捻 — *róuniǎn*):** З чаргаваннем націску і паслаблення, да шчыльных скруткаў пры ўмераным разбурэнні клетак.
* **Сушка (烘焙 — *hōngbèi*):** У два прыёмы. Першая — пры **150 °C** 20–30 хвілін. Другая — пры **100 °C**, даўжэй, «на слабым агні тонкім слоем» (文火薄焙). Ліст своечасова варочаюць, каб ён праграваўся і сох раўнамерна.
* **Дапрацоўка (精制 — *jīngzhì*):** Звядзенне партый, прасейванне, адвейванне, ручная выбарка, паўторная прагрэўка і ўпакоўка.

Ступень акіслення ў лічбах дакумент не задае.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Паводле дакумента — скруткі буйныя, шчыльныя, поўныя, гладкія і роўныя (条索肥壮紧结，饱满光滑匀整); колер жоўта-карычневы, алеісты (黄褐油润).
* **Водар сухога ліста:** Асобна не апісаны; звестак у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Кветкава-мядовы, чысты і прыродны, густы і ўстойлівы (花蜜香味，清香天然，香浓持久).
* **Смак:** Шчыльны, мяккі і салодкі, насычаны і свежы, з добрым салодкім вяртаннем (醇厚甘润、浓醇鲜爽、回甘性好).
* **Колер настою:** Аранжава-жоўты, яркі, з залацістым адценнем (橙黄明亮、略显金黄).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Пяшчотна-зялёны, роўны, мяккі і бліскучы (嫩绿，匀齐柔亮).

Павятовы сайт апісвае чай інакш, у больш зялёнай манеры: скруткі шчыльныя і завітыя, смарагдава-зялёныя з алеістым бляскам (条索紧结卷曲，色泽翠绿油光), настой зеленавата-жоўты (汤色绿黄明亮), водар высокі кветкавы, смак мяккі і свежы. Разыходжанне з дакументам крыніцы не тлумачаць.

**7. Хімічны Склад:**

Дакумент задае нормы: водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы — **не менш за 36 %**, чайныя поліфенолы — **не менш за 21 %**, вільготнасць — **не больш за 6,0 %**, дробязь — **не больш за 1,0 %**, попел — **не больш за 6,0 %**. Норма па кафеіне ў знойдзеным перадруку пазначана з відавочнай памылкай, таму тут яна не прыводзіцца.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных звестак пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для улуна. Асобных рэкамендацый у дакуменце няма.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 6–8 г на 110–150 мл.
* **Посуд:** Гайвань ці невялікі гліняны чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Хутка прамыць яго гарачай вадой і зліць.
    4. Першыя настоі — 10–20 секунд.
    5. Разліваць цалкам.
    6. Паўторныя залівы з невялікім дадаткам часу; улун вытрымлівае шмат заліваў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа для улуна. У герметычнай упакоўцы, у прахалодным цёмным сухім месцы, без пабочных пахаў.

**11. Цана і Падробкі:**

Звестак пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць на ўпакоўцы знак прадукта з геаграфічным указаннем.
    * Правяраць, што вытворца знаходзіцца ў пасёлку Фэнлан павета Дабу: зона аховы — толькі ён.
    * Сухі ліст — буйныя шчыльныя жоўта-карычневыя скруткі з алеістым бляскам.
    * Настой — аранжава-жоўты і яркі, водар — кветкава-мядовы.

**12. Цікавыя Факты:**

* Сіянь Улунча збіраюць толькі ўвесну — адзін збор у год, з сакавіка да сярэдзіны мая.
* Дакумент патрабуе ад сушкі дзвюх ступеняў: 150 °C, затым 100 °C «на слабым агні».
* Характар чаю павет апісвае пяццю словамі: чысты, духмяны, салодкі, гладкі, мяккі.
* У абвяшчэнні 2013 года чай ахаваны разам з качынымі яйкамі, каштанамі і месяцавымі пернікамі.

**13. Параўнанне з іншымі улунамі:**

* **Лінтоу Даньцун ([岭头单丛](https://thetea.app/be/article/lingtou-dan-cong)):** Улун павета Жаопін суседняй акругі Чаочжоу, названы паводле сорту. Дакумент Сіяня сартоў не называе — толькі сярэдне- і дробналістыя улунныя сарты і мясцовую папуляцыю.
* **Сіннін Даньцун ([兴宁单丛](https://thetea.app/be/article/xingning-dan-cong)):** Улун той жа акругі Мэйчжоу, з іншага павета.
* **Даньцун ([单枞](https://thetea.app/be/article/dancong)):** Агульнае імя гуандунскіх улунаў, якія гістарычна робяць з асобных кустоў; Сіянь Улунча — асобны прадукт са сваім дакументам і зонай у адзін пасёлак.

**Напрыканцы:**

Сіянь Улунча — улун аднаго горнага пасёлка на паўночным усходзе Гуандуна, з садамі вышэй за 1250 м і адным веснавым зборам у год. Яго дакумент апісвае ўсё ад глебы да сушкі: парастак з двума-трыма лістамі, сонечнае завяльванне, шматразовае ўстрэсванне, двухступенчатую сушку пры 150 і 100 °C. У кубку — кветкава-мядовы водар, аранжава-жоўты настой і доўгая салодкасць; павет зводзіць яго характар да пяці слоў — чысты, духмяны, салодкі, гладкі, мяккі.