---
title: "Xièshān diécuì"
url: https://thetea.app/be/article/xieshan-diecui
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Xièshān diécuì (薤山叠翠)

**Сешань Дэцуй** (*Xièshān diécuì*, 薤山叠翠) — зялёны чай гор Сешань павета Гучэн (谷城县) гарадской акругі Сян’ян на паўночным захадзе правінцыі Хубэй. Яго імя — не назва сорту, а пейзаж: «слаістая зеляніна Сешаня». Унізе палі, вышэй дубовыя лясы, каля вяршыняў хвоі і кіпарысы, і здалёк гара бачная ў трох адценнях зялёнага. Сешань — лясная гара і стары летні курорт, а чай яе з 2011 года ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*), неферментаваны. Клас пацвярджае аблічча паводле дакумента геаграфічнага ўказання: ізумрудны ліст, далікатна-зялёны настой.
* **Катэгорыя:** Горны зялёны чай Хубэя, прадукт з геаграфічным указаннем (2011).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), гарадская акруга Сян’ян (襄阳, *Xiāngyáng*), павет Гучэн (谷城县, *Gǔchéng Xiàn*).
* **Зона аховы:** Лясгас Сешань (薤山林场), пасёлкі Цзыцзінь (紫金镇), Наньхэ (南河镇), Шыхуа (石花镇) і воласць Чжаавань (赵湾乡) павета Гучэн — пяць адзінак.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павет Гучэн — каля 32,3° пн. ш. і 111,6° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Летні курорт.** Паводле дадзеных правінцыйнай прэсы, у 1903–1907 гадах на вяршыні Сешаня пабудавалі больш за семдзесят летніх дач; захавалася васемнаццаць. Мясцовыя матэрыялы называюць гару «паўднёвай летняй рэзідэнцыяй Кітая» (中国南避暑山庄).
    * **Лясгас і парк.** Пасля 1949 года гара стала дзяржаўным лясгасам, у 1994 годзе — нацыянальным лясным паркам. Лясгас Сешань і сёння ўваходзіць у зону аховы чаю.
    * **2011.** Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціну (AQSIQ) абвяшчэннем № 38 узяло Сешань Дэцуй пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем. Найменне значыцца ў пераліку прадуктаў з геаграфічным указаннем правінцыі Хубэй.
    * Больш ранняй гісторыі менавіта гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Назва:**
    * «Сешань» (薤山) — імя гары. 薤 — цыбульная расліна, кітайская цыбуля (*Allium chinense*). Павятовы летапіс у пераказе правінцыйнай прэсы перадае паданне: мінскі знаўца лекавых траў Лі Шычжэнь (李时珍), збіраючы травы, убачыў гару, суцэльна зарослую гэтай цыбуляй, і назваў яе Сешань. Мясцовыя жыхары, паводле той жа публікацыі, вымаўляюць імя гары як «Хайшань».
    * «Дэцуй» (叠翠) — «слаістая зеляніна»: палі ўнізе, дубы ў сярэднім поясе, хвоі і кіпарысы наверсе даюць гары тры тоны зялёнага.
* **Культурнае значэнне:** Для павета імя чаю — працяг рэпутацыі гары: лясістай, прахалоднай, даўно вядомай як месца летняга адпачынку.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** У знойдзеных крыніцах не названы.
* **Збор:** Тэрміны збору ў знойдзеных крыніцах не пазначаны.
* **Стандарт збору:** У адкрытым апісанні дакумента не прыведзены. Аблічча — тонкія шчыльныя скруткі з вострымі кончыкамі — гаворыць пра далікатную сыравіну, але дакладнае патрабаванне невядомае.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Паходжанне з пяці адзінак ахоўнай зоны.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Сешань стаіць у цэнтры павета Гучэн і адносіцца да горнай сістэмы Удан (武当山脉). Гара ўздымаецца над ракой Ханьцзян адзіночнай вяршыняй; з поўдня яе абгінае рака Наньхэ, з поўначы — Бэйхэ. Галоўная вяршыня — 1099 м.
* **Вышыня вырошчвання:** Дадзеных пра вышыню чайных садоў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Глебы:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Клімат:** Лес пакрывае каля 93 % плошчы гары. Ападкаў каля 1413 мм у год, туманных дзён каля 120. Паводле дадзеных правінцыйнай прэсы, сярэдняя гадавая тэмпература на гары каля 12 °C, летняя — каля 22 °C, на 5–7 °C ніжэйшая, чым у павеце; вільготнасць паветра каля 79 %.
* **Асаблівасці:** Ярусная расліннасць — палі ўнізе, дубы ў сярэднім поясе, хвоі і кіпарысы наверсе — і дала чаю імя. На гары больш за восемсот дрэў старэйшых за сто гадоў.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогія ў знойдзеных крыніцах не апісаная. Агульная схема зялёнага чаю такая:

1. **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*):** Ліст губляе частку вільгаці.
2. **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Нагрэў спыняе акісленне.
3. **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Ліст атрымлівае форму скруткі.
4. **Сушка (干燥, *gānzào*).**

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Сешань Дэцуй. Параметраў для гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Паводле дакумента геаграфічнага ўказання:

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Тонкія шчыльныя скруткі з вострымі кончыкамі; колер ізумрудны, алеіста-бліскучы (条索紧细显锋苗、色泽翠绿油润).
* **Арамат сухога ліста:** Асобнага апісання няма.
* **Арамат настою:** Каштанавы, стойкі (栗香持久).
* **Смак:** Свежы, мяккі, асвяжальны (鲜醇爽口).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны, яркі (嫩绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-зялёны, яркі, роўны (嫩绿明亮匀整).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Наліць крыху вады, даць лісту раскрыцца 20–30 секунд.
    4. Даліць ваду; першы настой — 1–2 хвіліны.
    5. Піць, пакідаючы частку настою.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Зялёны чай п’юць свежым, вытрымка яму не патрэбная.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання.
    * Правяраць вытворцу: ён павінен быць з лясгаса Сешань, Цзыцзіня, Наньхэ, Шыхуа або Чжааваня.
    * Звяраць аблічча з дакументам: тонкія скруткі з вострымі кончыкамі, ізумрудныя і бліскучыя; арамат каштанавы.

**12. Цікавыя Факты:**

* Імя чаю — апісанне пейзажу: тры паясы расліннасці даюць гары тры адценні зялёнага.
* Расліна 薤, што дала гары імя, — кітайская цыбуля.
* На гары каля 120 туманных дзён у годзе.
* Лясгас Сешань — не пасёлак, а лясная гаспадарка, і пры гэтым адна з пяці адзінак зоны аховы чаю.

**13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі Хубэя:**

* **Мэйцзы Гунча ([梅子贡茶](https://thetea.app/be/article/meizi-gongcha)):** Горны зялёны чай паўночнага захаду Хубэя; яго дакумент задае і фізіка-хімічныя паказчыкі, а Сешань Дэцуй апісаны толькі паводле аблічча.
* **Удан Даоча ([武当道茶](https://thetea.app/be/article/wudang-dao-cha)):** Зялёны чай гор Удан, звязаны з даоскай традыцыяй; Сешань адносіцца да той жа горнай сістэмы.
* **Гуйшань Яньлюй (龟山岩绿):** Зялёны чай усходу Хубэя, з акругі Хуанган; у яго ёсць правінцыйны стандарт, а даведачныя апісанні захоўваюць і традыцыйную ручную фармоўку ў катле.

**На заканчэнне:**

Сешань Дэцуй — чай, названы паводле пейзажу. Лясістая гара ў тры тоны зялёнага, прахалодная і туманная, дала яму імя, а дакумент пра геаграфічнае ўказанне — аблічча: тонкія ізумрудныя скруткі з вострымі кончыкамі, каштанавы арамат, свежы мяккі смак. Пра сарты, тэхналогію і лічбы адкрытыя крыніцы маўчаць, але аблічча паводле дакумента пазнаецца адразу.