---
title: "Xiāndū sǔnfēng chá"
url: https://thetea.app/be/article/xiandu-sunfeng-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Xiāndū sǔnfēng chá (仙都笋峰茶)

**Сяньду Суньфэн Ча** (*Xiāndū sǔnfēng chá*, 仙都笋峰茶) — «чай бамбукавага піка Сяньду», плоскі зялёны чай павета Цзінюнь (缙云县) гарадской акругі Лішуй у правінцыі Чжэцзян. Імя ўзятае ў жывапіснага раёна Сяньду (仙都) і яго скальнага слупа «каменны парастак бамбуку» (仙都石笋), на які, паводле апісанняў, падобны ліст. Сучасная марка, паводле даведніка чайных тэрмінаў, створаная ў 1984 годзе. У 2010 годзе чай стаў афіцыйным чаем павільёна Бельгіі і Еўрасаюза на Сусветнай выставе ў Шанхаі. Імя ахоўваецца як геаграфічны сертыфікацыйны знак.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Даведнік чайных тэрмінаў адносіць яго да зялёных чаёў змешанай сушкі — паўабсмажаных-паўпрасвушаных (半烘炒, *bàn hōng chǎo*).
* **Катэгорыя:** Плоскі зялёны чай Чжэцзяна; геаграфічны сертыфікацыйны знак.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, *Zhèjiāng*), гарадская акруга Лішуй (丽水, *Lìshuǐ*), павет Цзінюнь (缙云, *Jìnyún*), горы вакол жывапіснага раёна Сяньду.
* **Ахова:** Геаграфічны сертыфікацыйны знак. У рэестравым пераліку, на які абапіраецца рэдакцыя, знак значыцца пад № 9178091; сам рэестравы дакумент адкрыць не ўдалося, таму дата рэгістрацыі, трымальнік знака і межы зоны вытворчасці тут не прыводзяцца.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павет Цзінюнь — каля 28,7° пн. ш. і 120,1° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Чай павета да маркі.** Партал мясцовых прадуктаў прыводзіць сунскія вершаваныя радкі пра чай, пасаджаны сярод бамбуку, і запіс мінскага зборніка «括苍汇记» часоў Ваньлі (万历): «缙云物产多茶» — «сярод твораў Цзінюня шмат чаю» — і «缙云贡茶三斤», тры цзіні падноснага чаю ад павета. З гэтых запісаў партал выводзіць больш за тысячу гадоў гісторыі сяньдускага чаю. Гэта запісы пра чай павета, а не пра марку з цяперашнім імем.
    * **1984.** Паводле даведніка чайных тэрмінаў, марка створаная ў 1984 годзе.
    * **2008.** Паводле паведамлення ляснога ведамства Чжэцзяна (чэрвень 2010 года), павет Цзінюнь пачаў супрацоўніцтва з Навукова-даследчым інстытутам чаю Кітайскай акадэміі сельскагаспадарчых навук; распрацаваныя тры стандарты — асяроддзя раёна, вырошчвання саджанцаў і агратэхнікі, тэхналогіі перапрацоўкі.
    * **Аб'яднанне марак.** Там жа сказана, што больш за дзесяць чайных марак павета звялі пад адно імя «仙都笋峰».
    * **19 красавіка 2010.** Чай увайшоў у павільён Бельгіі і Еўрасаюза на Сусветнай выставе ў Шанхаі як афіцыйны чай павільёна; на выставу адправілі 80 кг. Ведамства называе яго першай чайнай маркай Чжэцзяна, якая атрымала афіцыйнае імя ад выставы.
* **Назва:** «Сяньду» (仙都) — «мясціна несмяротных», імя жывапіснага раёна; «суньфэн» (笋峰) — «пік-парастак», паводле скальнага слупа, які мясцовая традыцыя заве «першым парасткам Паднябеснай» (天下第一笋). Паводле падання, пераказанага парталам мясцовых прадуктаў, імя «Сяньду» мясцовасці надаў танскі імператар Сюань-цзун (唐玄宗) у сёмы год эры Цяньбаа (天宝).
* **Культурнае значэнне:** Той жа партал пераказвае паданне, паводле якога на вяршыні каменнага слупа Жоўты імператар (黄帝) гатаваў эліксір і, прыгатаваўшы яго, узнёсся на чырвоным цмоку. Гэтым паданнем і пералікам пабываўшых тут паэтаў апісанні папярэднічаюць аповеду пра чай.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сарты / Культывары:** Канкрэтны сорт куста ў знойдзеных крыніцах не названы. Папулярнае выданне «中国茶轻图典» называе «добрыя сарты чайнага куста» адной з трох умоваў якасці — разам з экалогіяй і майстэрствам абсмажвання, — але не ўдакладняе якія.
* **Сыравіна:** Патрабаванняў да сыравіны (пупышка з адным ці двума лістамі) у знойдзеных крыніцах няма.
* **Час збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горы вакол Сяньду — жывапіснага раёна на поўдні цэнтральнай часткі Чжэцзяна; турыстычны партал называе яго раёнам узроўню 4A, папулярнае выданне — дзяржаўным жывапісным раёнам. Апісанні гавораць пра кальцо гор, туманы, густы лес і мяккі клімат.
* **Вышыня вырошчвання:** Папулярнае выданне піша, што ўсе сады ляжаць вышэй за 500 м і круглы год ахутаныя аблокамі. Зацемка ляснога ведамства 2010 года называе і «горы вышэй за 500 м», і «глыбокія горы вышэй за 600 м».
* **Плошча:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Асаблівасць вырошчвання:** Паводле паведамлення ведамства (2010), на чайных базах дзейнічае забарона на ўезд аўтамабіляў, каб у сады не траплялі выхлапныя газы.
* **Глебы:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Даведнік чайных тэрмінаў дае кароткую схему гэтага чаю:

1.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*).**
2.  **Выраўноўванне і фармоўка (理条整形, *lǐtiáo zhěngxíng*):** Ліст выцягваюць простымі палоскамі і надаюць яму плоскую форму.
3.  **Дасушаны абсмажваннем (炒干, *chǎogān*).**

Тэмператур, працягласці аперацый і патрабаванняў да сыравіны ў знойдзеных крыніцах няма; тэкст мясцовага тэхналагічнага рэгламенту знайсці не ўдалося.

У 2010 годзе, паводле паведамлення ведамства, у павеце запусцілі аўтаматычную лінію: з 26 красавіка ішла пробная работа, лінія давала 250 цзіняў сухога чаю за восем гадзін супраць 6–8 цзіняў пры ручным абсмажванні.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Плоскі, просты і гладкі (外形扁平、挺直光滑), далікатна-зялёны з бляскам (色泽嫩绿光润). Даведнік чайных тэрмінаў апісвае ліст крыху інакш: просты, злёгку сплюшчаны, з простымі вастрыямі пупышак. Якое апісанне бліжэйшае да стандарту, крыніцы не тлумачаць.
* **Арамат сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Густы і стойкі (香气浓郁持久). Папулярнае выданне дадае тонкую архідэйную ноту (兰花的幽香); даведнік чайных тэрмінаў піша пра стойкі арамат маладога ліста (嫩香持久).
* **Смак:** Свежы і мяккі (鲜醇); папулярнае выданне — «свежы, мяккі і насычаны, са стойкай свежасцю».
* **Колер настою:** Празрысты і яркі (清澈明亮); паводле папулярнага выдання — далікатна-зялёны.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

Апісанні зводзяць вартасці чаю да чатырох словаў: 色绿、形美、香高、味鲜 — зялёны колер, прыгожая форма, высокі арамат, свежы смак. Папулярнае выданне называе яго яшчэ і стойкім да паўторных заліваў (耐泡).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма. Паводле паведамлення ведамства (2010), для выставы чай правяралі паводле пераліку Еўрасаюза з 227 пестыцыдаў; вынік ведамства апісала як «амаль нулявыя рэшткі».

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80 °C — так раіць і папулярнае выданне «中国茶轻图典».
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуда:** Шкляны стакан — у ім відаць плоская простая форма ліста.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць стакан.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы прыкладна на сем дзесятых вышыні.
    3. Першы настой — прыкладна праз хвіліну, як раіць папулярнае выданне.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Паводле паведамлення ведамства, з 80 кг, адпраўленых на выставу 2010 года, 50 кг ішлі ў падарунак гасцям павільёна, а 30 кг — у продаж па 220 юаняў за 50 г. Больш свежых даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Асноўныя рынкі збыту, паводле даведніка чайных тэрмінаў, — Сучжоу, Шанхай і Ханчжоу.

* **Сарты:** Даведнік чайных тэрмінаў вылучае тры сарты: вышэйшы (特级), першы (一级) і другі (二级).
* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання і непасрэднае ўказанне на павет Цзінюнь.
    * Ліст — плоскі, просты, гладкі, далікатна-зялёны з бляскам; настой — празрысты і яркі.
    * Памятаць, што рынкавыя апісанні бываюць недакладныя: адзін партал мясцовых прадуктаў адносіць чай да Хучжоу, хоць усе іншыя крыніцы звязваюць яго з Цзінюнем у акрузе Лішуй.
    * Апублікаваных методык праверкі сапраўднасці ў знойдзеных крыніцах няма.

**12. Цікавыя Факты:**

* Папулярнае выданне піша, што чай «не раз прызнаваўся падносным» (屡被钦定为贡茶); з датай стварэння маркі ў 1984 годзе гэта не сыходзіцца, і дакументаў пра такі статус у знойдзеных крыніцах няма. Мінскі запіс пра падносны чай адносіцца да павета, а не да маркі.
* Паводле паведамлення ведамства, аўтаматычная лінія 2010 года абсмажвала за змену ў дзясяткі разоў больш чаю, чым майстар уручную.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі акругі Лішуй:**

* **Цзінюнь Хуанча ([缙云黄茶](https://thetea.app/be/article/jinyun-huangcha)):** Чай таго ж павета, але з жоўталіставага сорту 中黄2号; у Сяньду Суньфэн Ча сорт у крыніцах не названы, а ўпор зроблены на плоскую форму.
* **Сунян Інь Хоу ([松阳银猴](https://thetea.app/be/article/songyang-yin-hou)):** Зялёны чай павета Сун'ян той жа акругі, іншай формы — «сярэбраная малпачка».
* **Хуймінча ([惠明茶](https://thetea.app/be/article/huimingcha)):** Гістарычны зялёны чай павета Цзіннін той жа акругі.
* **Сі Ху Лун Цзін ([西湖龙井](https://thetea.app/be/article/xihu-longjing)):** Самы вядомы плоскі зялёны чай Чжэцзяна — для параўнання формы ліста.

**На заканчэнне:**

Сяньду Суньфэн Ча — маладая марка старога чайнага павета: створаная ў 1984 годзе, у 2010-м аб'яднала больш за дзесяць мясцовых імёнаў і трапіла ў павільён Еўрасаюза на Шанхайскай выставе. Плоскі, просты, далікатна-зялёны ліст з бляскам, густы стойкі арамат і свежы мяккі смак апісаныя паслядоўна. Сорт куста, параметры тэхналогіі і тэкст мясцовага стандарту ў адкрытых крыніцах знайсці не ўдалося.