---
title: "Wùyuán lǜchá"
url: https://thetea.app/be/article/wuyuan-lucha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Wùyuán lǜchá (婺源绿茶)

**Уюань Люйча** (*Wùyuán lǜchá*, 婺源绿茶) — зялёны чай павета Уюань (婺源县) гарадской акругі Шанжао на паўночным усходзе правінцыі Цзянсі. Гэта не адзін чай, а ахоўнае імя над цэлай сям’ёй: правінцыйны стандарт адносіць да яго і штучныя «знакамітыя» чаі — Уюань Мінмэй і Уюань Тэгун, — і экспартны рафінаваны Чжэньмэй. Імя ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем з 2008 года; патрабаванні аховы CNIPA 2025 года ў некалькіх пунктах разыходзяцца з правінцыйным стандартам.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*): клас названы ў імені, тэхналогія па стандарце — фіксацыя, скручванне, сушка.
* **Катэгорыя:** Ахоўнае імя павета: па стандарце — «знакамітыя чаі Улюй» (婺绿名茶) і «рафінаваныя чаі Улюй» (婺绿精制茶).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Цзянсі (江西, *Jiāngxī*), гарадская акруга Шанжао (上饶, *Shàngráo*), павет Уюань (婺源, *Wùyuán*).
* **Зона аховы:** Цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя павета Уюань. Так яе апісваюць аб’ява Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) № 640 і правінцыйны стандарт; пераліку валасцей і каардынат няма ні там, ні там, стандарт прыкладае толькі карту.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Дакладнай рамкі ў знойдзеных крыніцах няма.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Старажытныя згадкі.** Прадстаўніцтва Кітая пры Еўрасаюзе ў прэзентацыі прадукта прыводзіць радок «Чайнага канона» (茶经) Лу Юя: «歙州茶生于婺源山谷» — «чай Шэчжоу расце ў горных далінах Уюаня». Тая ж публікацыя піша, што «Гісторыя Сун» лічыць уюаньскі чай Сеюань (谢源茶) сярод шасці «непараўнальных» (绝品) чаёў краіны, а пры Мін і Цын уюаньскі зялёны ішоў данінай да двара.
    * **Экспарт.** Па той жа публікацыі, уюаньскі зялёны выйшаў на знешні рынак ужо ў XVIII стагоддзі: пры Цяньлуне яго вывозілі ў Англію, а пры Сяньфэне чатыры уюаньскія чайныя фірмы, сярод іх «Юй Дэчан» (俞德昌), адправілі ў Ганконг некалькі тысяч скрынь зялёнага чаю.
    * **2008.** Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціне (AQSIQ) аб’явай № 122 узяло Уюань Люйча пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем.
    * **Рэестр сельгаспрадукцыі.** Імя ўнесена і ў рэестр геаграфічных указанняў сельгаспрадукцыі Мінсельгаса пад нумарам AGI00242 — з першых соцень рэестра.
    * **2013 і 2024.** Першы правінцыйны стандарт — DB36/T 752-2013; яго замяніў DB36/T 752-2024, апублікаваны 26 сакавіка 2024 года і дзейны з 1 верасня 2024 года. Новая рэдакцыя дадала патрабаванні да якасці і ўдакладніла фізіка-хімічныя паказчыкі.
    * **Пагадненне з Еўрасаюзам.** Уюань Люйча ўваходзіць у першую сотню кітайскіх назваў, узятых пад ахову па пагадненні Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях. Паводле прэзентацыі, чай прадаецца больш чым у 60 краін і рэгіёнаў.
    * **2025.** Аб’ява CNIPA № 640 (радок 627) прызнала Уюань Люйча прадуктам з геаграфічным указаннем; заяўнік — народны ўрад павета Уюань. Зацверджаныя патрабаванні аховы замянілі раздзел і дадатак аб якасці з аб’явы 2008 года.
* **Назва:** «Уюань» (婺源) — імя павета, «люйча» (绿茶) — зялёны чай. Гістарычнае гандлёвае імя — «Улюй» (婺绿, *wùlǜ*), па першым іерогліфе павета.
* **Культурнае значэнне:** Уюань гістарычна ўваходзіў у вобласць Хуэйчжоу, і «Улюй» стаіць у экспартнай наменклатуры побач з аньхуэйскім Туньлюй ([屯绿](https://thetea.app/be/article/tunlu)).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сарты / Культывары:** Два дакументы называюць рознае. Па стандарце асноўныя сарты — мясцовая папуляцыя Уюаня (婺源[群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong), *Wùyuán qúntǐzhǒng*) і выведзеныя з яе клоны Шанмэйчжоу (上梅州, *Shàngméizhōu*), Ганьча № 2 (赣茶2号, *Gànchá 2*) і Улюй № 1 (婺绿1号, *Wùlǜ 1*), а таксама іншыя прыдатныя сарты. Патрабаванні аховы CNIPA 2025 года пералічваюць Шанмэйчжоу (тут — 上梅洲), Чжанкэ № 1 (鄣科1号, *Zhāngkē 1*), Уча № 1, 2, 34 і 43 (婺茶, *Wùchá*) і Шансіцзао (上溪早, *Shàngxīzǎo*), «і іншыя»; мясцовай папуляцыі ў гэтым спісе няма.
* **Стандарт збору:** Па стандарце для штучных чаёў доля патрэбных парасткаў у свежым лісце такая:

| Від | Сорт | Патрабаванне да свежага ліста |
| :--- | :--- | :--- |
| Уюань Мінмэй | Гунпінь (贡品) | Адзінкавыя пупышкі — больш за 80 % |
| Уюань Мінмэй | Чжэньпінь (珍品) | Пупышка і пупышка з адным лістом — больш за 80 % |
| Уюань Тэгун | Вышэйшы (特级) | Пупышка з адным-двума лістамі — больш за 60 % |
| Уюань Тэгун | Першы (一级) | Пупышка з двума-трыма лістамі — больш за 60 % |

* **Сыравіна для Чжэньмэй:** Далікатныя парасткі вясны, лета і восені.
* **Па патрабаваннях CNIPA:** Пупышка, пупышка з адным, двума ці трыма лістамі — па тым, які чай робяць.
* **Час збору:** Дакладных тэрмінаў ні стандарт, ні патрабаванні CNIPA не называюць.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Паўночны ўсход Цзянсі. Прадстаўніцтва Кітая пры Еўрасаюзе апісвае павет як акружаны гарамі Хуайюйшань (怀玉山) і Хуаншань (黄山), з мяккім кліматам, багатымі дажджамі і туманамі.
* **Лясістасць:** Па той жа публікацыі, лесам пакрыта 82,64 % тэрыторыі.
* **Глебы:** Стандарт патрабуе глебаў з кіслотнасцю pH 4,5–6,5, глыбокім глебавым слоем і арганікай не менш за 1,0 %. Патрабаванні CNIPA — тыя ж pH і арганіка, слой не танчэйшы за 0,3 м, ухіл не стромешы за 35°.
* **Вышыня вырошчвання:** Патрабаванні аховы CNIPA гавораць толькі «вышэй за 100 м»; дакладней дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Пасадка:** Па патрабаваннях CNIPA — чаранковыя саджанцы, не больш за 2500 кустоў на му ў адзін рад і 5000 у два.
* **Звычайныя і арганічныя сады:** Для кожнай прадукцыі стандарт адсылае да сваіх правінцыйных рэгламентаў.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Ланцужок задае стандарт — гэта апісанне менавіта Уюань Люйча, а не агульная схема класа. Мінмэй і Тэгун:

1.  **Раскладка свежага ліста (摊青, *tānqīng*).**
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*)** і астыванне.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
4.  **Другая абсмажка (炒二青, *chǎo èrqīng*):** Абсмажка нарыхтоўкі і выпраўка ніткі (炒坯、理条), затым астыванне.
5.  **Трэцяя абсмажка (炒三青, *chǎo sānqīng*):** Наданне формы, затым астыванне.
6.  **Дасушка (足干, *zúgān*)** у печы ці ў катле.

Той жа ланцужок, з адборам і ўпакоўкай у канцы, запісаны ў патрабаваннях аховы CNIPA 2025 года.

Чжэньмэй робяць у два этапы: тая ж першасная перапрацоўка дае абсмажаны сырэц (炒青毛茶), а затым ідзе рафінаванне — сартаванне на сітах па грэйдах, выдаленне чаранкоў, адвейванне, сартаванне па колеры, падсушка з даводкай колеру і змешванне партый (匀堆, *yúnduī*).

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Стандарт задае аблічча для кожнага віду і сорта. Ніжэй — вышэйшы сорт Уюань Мінмэй.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Злёгку выгнуты, «як брыво», тонкі і шчыльны, з добра бачным белым ворсам, пяшчотна-зялёны з бляскам, роўны і чысты (微弯似眉，细紧，白毫显露，嫩绿润，匀净).
* **Водар сухога ліста:** Стандарт яго не апісвае; дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Далікатны ці кветкавы, доўгі (嫩香或花香持久).
* **Смак:** Свежы і бадзёры (鲜爽).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны, чысты і светлы (嫩绿清亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатнае, роўнае, жывое, з прыкметнымі пупышкамі (嫩匀鲜活，显芽).

Уюань Тэгун першага сорта пахне чыста ці каштанам (清香或栗香), настой у яго жоўта-зялёны. Чжэньмэй вышэйшага сорта — тонкі і шчыльны ліст з вострымі кончыкамі, зялёны з шызым налётам (细紧显锋苗，绿润起霜), з далікатным доўгім водарам і свежым насычаным смакам.

Патрабаванні CNIPA 2025 года дзеляць чай інакш — Мінмэй, вышэйшы сорт, першы сорт і Чжэньмэй — і апісваюць Мінмэй сваімі словамі: тонкая шчыльная скрутка з поўнымі пупышкамі, далікатна-зялёны колер з масляністым бляскам, высокі доўгі водар, свежы смак з салодкім паслясмакам, празрысты далікатна-зялёны настой.

**7. Хімічны Склад:**

Стандарт 2024 года задае такія межы. Гэта нормы, а не замеры канкрэтнай партыі.

| Паказчык | Мінмэй і Тэгун | Чжэньмэй |
| :--- | :--- | :--- |
| Вільготнасць | не больш за 7,0 % | не больш за 7,0 % |
| Дробязь і пыл | не больш за 1,0 % | не больш за 1,0 % |
| Агульная зала | не больш за 6,5 % | не больш за 7,0 % |
| Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы | не менш за 38 % | не менш за 36 % |
| Чайныя поліфенолы | не менш за 13 % | не менш за 13 % |

Патрабаванні CNIPA 2025 года мякчэйшыя: для Мінмэй, вышэйшага і першага сорта — зала да 7,0 %, экстрактыўныя рэчывы ад 36,0 %, для Чжэньмэй — ад 34,0 %, дробязь да 1,5 %; вільготнасць — 6,5 % на выхадзе з фабрыкі і 7,0–7,5 % у продажы. Поліфенолаў там няма. Які дакумент галоўнейшы на рынку, адкрытыя крыніцы не гавораць.

Замераў амінакіслот і кафеіну ў знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Уласцівасці:**

Правераных дадзеных аб дзеянні менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Уюань Мінмэй і Тэгун:** 80–85 °C, 3 г на 150 мл, шкляны стакан ці белы гайвань; першы настой праз 40–60 секунд, два-тры паўторныя залівы з пакіданнем часткі настою.
* **Чжэньмэй:** 85 °C, першы настой каля хвіліны.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа: у герметычнай упакоўцы, без святла, вільгаці і пахаў, лепш выпіць на працягу года. Стандарт патрабуе чыстага, сухога, прахалоднага склада без пахаў і прадпісвае нізкатэмпературнае захоўванне па галіновым рэгламенце NY/T 3913.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных аб цэнах у знойдзеных крыніцах няма. Імя адно, але сыравіна рознае: ад адзінкавых пупышак у Мінмэй гунпінь да летняга і восеньскага ліста ў Чжэньмэй.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання: права на яго вытворца з павета атрымлівае пасля праверкі ў павеце і правінцыі і зацвярджэння CNIPA.
    * Правяраць, што вытворца з павета Уюань.
    * Звяраць від і сорт на ўпакоўцы з абліччам ліста.

**12. Цікавыя Факты:**

* Адно ахоўнае імя закрывае і чай з адзінкавых пупышак, і рафінаваны Чжэньмэй, які стандарт па-англійску называе «Chunmee tea».
* Вышэйшы сорт Мінмэй па стандарце называецца «гунпінь» (贡品) — тым самым словам, што і даніна, якую падносяць двару.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Уюань Сянь Чжы ([婺源仙枝](https://thetea.app/be/article/wuyuan-xian-zhi)):** Чай таго ж павета, апісаны ў корпусе; стандарт 2024 года яго не называе, але пералік відаў у яго адкрыты (等, «і іншыя»).
* **Туньлюй (屯绿):** Аньхуэйскі экспартны зялёны чай былой вобласці Хуэйчжоу.
* **Яолі Нэньжуй ([瑶里嫩蕊](https://thetea.app/be/article/yaoli-nenrui)):** Зялёны чай суседняй гарадской акругі Цзіндэчжэнь на паўночным усходзе той жа правінцыі.

**На заканчэнне:**

Уюань Люйча — ахоўнае імя цэлай паветнай сям’і зялёных чаёў: злёгку выгнуты, як брыво, Уюань Мінмэй з пупышак, шчыльны Уюань Тэгун і рафінаваны экспартны Чжэньмэй. Стандарт 2024 года апісвае кожны від па сортах, патрабаванні CNIPA 2025 года — па-свойму, і іх сарты і межы не супадаюць; імя «Улюй» нагадвае пра даўні экспарт уюаньскага чаю.