---
title: "Wǔfēng hóngchá"
url: https://thetea.app/be/article/wufeng-hongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Wǔfēng hóngchá (五峰红茶)

**Уфэн Хунча** (*Wǔfēng hóngchá*, 五峰红茶) — чырвоны чай Уфэн-Туцзяскага аўтаномнага павета (五峰土家族自治县) гарадской акругі Ічан на захадзе правінцыі Хубэй. Павет — адзін з апорных чайных раёнаў правінцыі, а яго пасёлак Юйянгуань (渔洋关) з XIX стагоддзя быў вузлом гандлю іхунам — чырвоным чаем Ічана, які ў рэспубліканскі час ставілі ў адзін шэраг з цымэньскім і юньнаньскім. З 2017 года імя «五峰红茶» ахоўваецца двума геаграфічнымі сертыфікацыйнымі знакамі павятовай чайнай асацыяцыі. Чырвоны чай павета ахоўваецца і пад другім імем — 五峰宜红茶: паводле аб’явы CNIPA № 640 (2025) яго заяўнік — тая ж асацыяцыя, а зона ахоплівае ўсе восем валасцей і пасёлкаў павета. Воблік і нормы ніжэй узятыя з патрабаванняў CNIPA да 五峰宜红茶; правіл выкарыстання самога знака «五峰红茶» я не бачыў.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*), цалкам акіслены. Клас указаны ў самым найменні і ўзгадняецца з профілем павета.
* **Катэгорыя:** Павятовы чырвоны чай; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2017). Пад імем 五峰宜红茶 той жа чай — сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне і прадукт з геаграфічным указаннем CNIPA (2025).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), гарадская акруга Ічан (宜昌, *Yíchāng*), Уфэн-Туцзяскі аўтаномны павет (五峰, *Wǔfēng*).
* **Зона:** Для знака «五峰红茶» пералік Упраўлення інтэлектуальнай уласнасці Хубэя (2020) паказвае павет Уфэн толькі як месцазнаходжанне трымальніка (графа 注册人行政区划); межы ахоўнай зоны гэтага знака я не бачыў. Для імя 五峰宜红茶 патрабаванні CNIPA 2025 года называюць восем валасцей і пасёлкаў павета ў іх цяперашніх межах — Цайхуа, Уфэн, Юйянгуань, Чанлэпін, Жэньхэпін, Ваньтань, Фуцзяянь і Нючжуан.
* **Суадносіны з 五峰宜红茶:** Мяркуючы па першакрыніцах, гэта другое ахоўнае імя таго ж павятовага чырвонага чаю. Трымальнік знакаў «五峰红茶» паводле пераліку Хубэя 2020 года — Уфэнская асацыяцыя чайнай галіны (五峰茶业协会); яна ж заяўнік 五峰宜红茶 у аб’яве CNIPA № 640. Пад імем 五峰宜红茶 у пераліках карыстальнікаў спецыяльнага знака геаграфічнага ўказання, якія публікуе Упраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя (2023 і 2025), значацца і свае сертыфікацыйныя знакі — № 26667468 і № 26667469, з тэрмінам выкарыстання да сакавіка 2031 года; сярод карыстальнікаў — павятовыя чайныя кампаніі. Зводны каталог геаграфічных указанняў вядзе ўсе гэтыя рэгістрацыі адной пазіцыяй. Юрыдычна рэгістрацыі розныя, і без правіл выкарыстання знака «五峰红茶» супадзенне патрабаванняў пад двума імёнамі дакументам не пацверджана.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Паводле патрабаванняў CNIPA 2025 года да 五峰宜红茶 — 110°15′–111°25′ у. д., 29°56′–30°25′ пн. ш.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **1824 — пачатак чырвонага чаю ў Юйянгуані.** Паводле матэрыялу Камісіі па справах нацыянальнасцей і рэлігіі Хубэя, у гэтым годзе кантонскі чаягандляр «钧大福» прывёз у Юйянгуань майстроў з Цзянсі і навучыў мясцовых збору і вырабу чырвонага чаю. «Цзінцзі жыбаа» (2024) піша, што іхун сыходзіў з Юйянгуаня на сусветны рынак «яшчэ ў XVIII стагоддзі»; разыходжанне я не развязаў.
    * **Канец XIX — пачатак XX стагоддзя — замежныя дамы.** Там жа сказана, што ў гады Гуансюй і ў пачатку рэспублікі ў Юйянгуані працавалі чайныя дамы 源泰 і 新泰, адкрытыя ханькоўскімі гандлёвымі дамамі з Расіі, дом брытанскіх купцоў 宝顺合 — усяго каля трыццаці чайных дамоў. Матэрыял згадвае і аб’яву хубэйскага ўпраўлення лікіна (厘金局) аб зборы падаткаў, апублікаваную ў «Ваньго гунбаа» (万国公报) 1 ліпеня 1876 года.
    * **1924.** Паводле даручэння кітайскага прадстаўніцтва Цэнтрасаюза СССР ханькоўская фірма 忠信昌 адкрыла ў Юйянгуані свой чайны склад.
    * **1937–1938.** Хубэйскі інстытут паляпшэння чаю пераехаў з Янлоўдуна ў Юйянгуань і стаў Юйянгуаньскай станцыяй паляпшэння чаю; у 1938 годзе Кітайская чайная кампанія адкрыла тут Уфэнскую фабрыку даводкі чаю (五峰精制茶厂).
    * **Рэспубліканскі час.** Іхун, даведзены да кандыцыі ў Юйянгуані, ставілі ў адзін шэраг з цымэньскім і юньнаньскім чырвонымі чаямі — «тры вялікія чырвоныя чаі Кітая».
    * **2017.** 28 чэрвеня зарэгістраваныя два геаграфічныя сертыфікацыйныя знакі «五峰红茶» — № 17790712 і № 17790713 (клас 30, тавар — чай); трымальнік — Уфэнская асацыяцыя чайнай галіны (五峰茶业协会), тэрмін дзеяння — да 27 чэрвеня 2027 года. У той жа дзень тая ж асацыяцыя атрымала два знакі «[五峰毛尖](https://thetea.app/be/article/wufeng-mao-jian)».
    * **2018.** Юйянгуань атрымаў ад Міжнароднага чайнага камітэта званне «сусветнага чайна-турыстычнага старажытнага пасёлка».
    * **2025.** Аб’явай CNIPA № 640 ад 16 ліпеня імя 五峰宜红茶 прызнана прадуктам з геаграфічным указаннем (радок 755 пакета з 1409 прадуктаў); заяўнік — тая ж Уфэнская асацыяцыя чайнай галіны.
* **Назва:** «Уфэн» (五峰) — «пяць вяршынь», імя павета; «хунча» (红茶) — чырвоны чай.
* **Культурнае значэнне:** Урад Хубэя адносіць Уфэн да пяці найбуйнейшых чаявытворчых паветаў правінцыі — разам з Хэфэнам, Чжусі, Дау і Іншанем. Юйянгуань называюць адным з вузлоў Вялікага чайнага шляху (万里茶道).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Патрабаванні CNIPA 2025 года да 五峰宜红茶 называюць сарты 鄂茶7号, 五峰212, 五峰310 і мясцовую папуляцыю (五峰[群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong)).
* **Сыравіна і збор:** Паводле тых жа патрабаванняў сад адчыняюць, калі норме збору адказваюць 5 % новых парасткаў; збіраюць своечасова і ў некалькі заходаў, ліст з рэшткамі пестыцыдаў і пашкоджаны шкоднікамі не бяруць. Для самога знака «五峰红茶» патрабаванняў у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горны павет на захадзе Хубэя, у гарадской акрузе Ічан.
* **Вышыня:** Паводле матэрыялу «Цзінцзі жыбаа» (2024), у павеце ніжэй за 1000 м у асноўным саджаюць чай, а вышэй — лекавыя травы.
* **Клімат і глебы:** Апісанне сельскагаспадарчага геаграфічнага ўказання 五峰宜红茶 (2013) у перадачы даведачных зводак: субтрапічны мусонны клімат, каля 1554 сонечных гадзін у год, сярэдняя гадавая тэмпература 13,1 °C, ападкаў 1588 мм, бязмарозны перыяд каля 250 дзён; глебы — у асноўным горныя жоўта-бурыя, pH часцей 4,5–6,0. Глебы і pH паўтараюць і патрабаванні CNIPA 2025 года: у асноўным горныя жоўта-бурыя, з глыбокім рыхлым слоем. Асобнага апісання для знака «五峰红茶» няма.
* **Маштаб:** Паводле таго ж матэрыялу 2024 года, чайныя сады павета займаюць 220 тыс. му, з іх 73 тыс. му ў воласці Цайхуа; воласць збірае 60 тыс. т свежага ліста і выпускае 15 тыс. т сухога чаю ў год — палову павятовага аб’ёму. Колькі з гэтага — чырвоны чай, не сказана.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Падрабязнай тэхналогіі ні пад адным з двух імёнаў у знойдзеных крыніцах няма. Агульная схема чырвонага чаю такая:

1.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*):** Ліст губляе частку вільгаці і робіцца мяккім.
2.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Клеткі ліста разбураюцца, сок выходзіць на паверхню.
3.  **Акісленне (发酵, *fājiào*):** Ліст чырванее, складваюцца водар і смак.
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*):** Награванне спыняе акісленне.

Гэта агульная схема класа. Апісанне сельскагаспадарчага геаграфічнага ўказання 五峰宜红茶 у даведачных зводках называе тыя ж этапы і дадае сартаванне (精选, *jīngxuǎn*). Патрабаванні CNIPA 2025 года аб перапрацоўцы гавораць толькі аб дастаўцы ліста: хутка, спецыяльным транспартам, без сціскання, награвання, сонца і дажджу.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Ніжэй — апісанне з патрабаванняў CNIPA 2025 года да 五峰宜红茶, другога ахоўнага імя таго ж чаю; тыя ж словы даведачныя зводкі прыводзяць з дакумента сельскагаспадарчага ўказання 2013 года. Асобнага апісання для знака «五峰红茶» у знойдзеных крыніцах няма.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** У 五峰宜红茶 — шчыльна і тонка скручаны, з залацістымі тыпсамі, колер чорны, масляністы (条索紧细有金毫，色泽乌润).
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** У 五峰宜红茶 — салодкі, чысты, высокі і доўгі (香气甜纯高长).
* **Смак:** У 五峰宜红茶 — насычаны, мяккі і свежы (滋味醇厚鲜爽).
* **Колер настою:** У 五峰宜红茶 — чырвоны, яркі (汤色红亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** У 五峰宜红茶 — чырвонае, яркае, мяккае (叶底红亮柔软).

Паводле таго ж апісання, настой, які астывае, дае «халоднае памутненне» (冷后浑, *lěng hòu hún*) — малочную муць. Мясцовая прэса апісвае лепшыя партыі 五峰宜红茶 іншымі словамі: густа-чырвоны празрысты настой, насычаны свежы смак, высокі бадзёры водар (汤色红浓透明，滋味浓厚鲜爽，香气高爽持久).

**7. Хімічны Склад:**

Аналізаў пад імем «五峰红茶» у знойдзеных крыніцах няма. Паводле паведамлення сельскагаспадарчага ўпраўлення Ічана (2021), пры ўключэнні 五峰宜红茶 у агульнанацыянальны пералік вядомых, асаблівых і новых сельгаспрадуктаў (全国名特优新农产品) экспертыза знайшла, што экстрактыўныя рэчывы, чайныя поліфенолы, цынк і гама-амінамасляная кіслата ў яго вышэйшыя за рэферэнсныя значэнні; саміх лічбаў паведамленне не прыводзіць.

Патрабаванні CNIPA 2025 года да 五峰宜红茶 задаюць вільготнасць не вышэй за 6,5 %, попел не вышэй за 6,5 % і экстрактыўныя рэчывы не ніжэй за 32 % на 100 г сухога чаю. Гэта норма прадукту пад гэтым імем; нормаў самога знака «五峰红茶» я не бачыў.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных аб дзеянні менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для чырвонага чаю.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–5 г на 150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або фарфоравы чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і заліць вадой.
    3. Першы праліў — праз 30–60 секунд.
    4. Наступныя — з паступовым падаўжэннем.
    5. Пяць-шэсць праліваў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У шчыльнай упакоўцы, у сухім цёмным месцы, удалечыні ад пахаў.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных аб цэнах у знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «五峰红茶» (№ 17790712 або № 17790713).
    * Правяраць, што вытворца з павета Уфэн і дапушчаны павятовай асацыяцыяй.
    * Памятаць, што той жа чай можа выходзіць і пад імем 五峰宜红茶 — са сваім сертыфікацыйным знакам або са спецыяльным знакам геаграфічнага ўказання. Права на спецыяльны знак, паводле патрабаванняў CNIPA 2025 года, вытворца з зоны атрымлівае праз павятовы орган па інтэлектуальнай уласнасці, пасля праверкі Упраўленнем інтэлектуальнай уласнасці Хубэя і зацвярджэння ў CNIPA (гл. раздзел 1).
    * Не блытаць з акруговым іхунам Ічана (宜昌宜红): гэта асобная рэгістрацыя з шырэйшай зонай.

**12. Цікавыя Факты:**

* У правінцыйным пераліку 2020 года за адной павятовай асацыяцыяй лічацца пяць чайных знакаў: «五峰绿茶» (2012), два «五峰红茶» і два «五峰[毛尖](https://thetea.app/be/article/mao-jian)» (абодва — 2017).
* Уфэн нельга блытаць з гарой Уфэншань (五峰山) у прыгарадзе гарадскога павета Эньшы — гэта частка зоны зялёнага Эньшы Юй Лу, зусім іншы чай і іншая акруга.

**13. Параўнанне з іншымі хубэйскімі чаямі:**

* **Іхун Гун Фу ([宜红工夫](https://thetea.app/be/article/yihong-gong-fu)):** Рэгіянальны чырвоны гунфу Ічана і Эньшы; Уфэн — адзін з яго гістарычных паветаў, Юйянгуань — вузел яго гандлю.
* **Уфэн Маа Цзянь (五峰毛尖):** Зялёны чай таго ж павета; знакі атрыманы той жа асацыяцыяй у той жа дзень.
* **Цайхуа Маа Цзянь ([采花毛尖](https://thetea.app/be/article/caihua-mao-jian)):** Зялёны чай воласці Цайхуа павета Уфэн.
* **Лічуань Хун ([利川红](https://thetea.app/be/article/lichuan-hong)):** Чырвоны чай суседняй Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі.

**На заканчэнне:**

Уфэн Хунча — павятовае імя чырвонага чаю з глыбокай гісторыяй месца: паводле правінцыйнага матэрыялу, з 1824 года Юйянгуань вучыўся рабіць чырвоны чай, гандляваў ім з расійскімі і брытанскімі дамамі і ў 1930-я гады прымаў правінцыйны чайны інстытут. Сам знак малады — 2017 год, — а воблік чаю апісаны пад другім яго ахоўным імем, 五峰宜红茶: шчыльна і тонка скручаны ліст з залацістымі тыпсамі і ярка-чырвоны настой, які мутнее пры астыванні.