---
title: "Wànghǎi chá"
url: https://thetea.app/be/article/wanghai-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Wànghǎi chá (望海茶)

**Ванхай Ча** (*Wànghǎi chá*, 望海茶) — горны зялёны чай павета Нінхай (宁海县) гарадской акругі Нінбо, правінцыя Чжэцзян. Імя дала гара Ванхайган (望海岗) — «грабень, з якога глядзяць на мора»: паводле павятовай газеты, з яе відаць роўнядзь Сяншаньскай бухты. Чай створаны ў 1980 годзе, у 2004 годзе ўвайшоў у дзясятку знакамітых чаёў Чжэцзяна і вядомы «трыма зялёнымі» (三绿): смарагдавы сухі ліст, чыста-зялёны настой, пяшчотна-зялёнае чайнае дно. З 2016 года імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам; паводле правінцыйнай базы, карыстацца ім дазволена 30 кампаніям.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Апісанні проста адносяць яго да зялёных; перапрацоўка — фіксацыя, скручванне, выпростванне, сушка — без акіслення і тамлення.
* **Катэгорыя:** Горны імянны чай; дзясятка знакамітых чаёў Чжэцзяна (2004); геаграфічны сертыфікацыйны знак (2016).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, *Zhèjiāng*), гарадская акруга Нінбо (宁波, *Níngbō*), павет Нінхай (宁海, *Nínghǎi*). Радзіма чаю — вёска Ванхайган пасёлка Шэньчжэнь (深甽镇) на захадзе павета, каля мяжы з паветам Сіньчан; паводле павятовай газеты (2018), сыравіну для Ванхай Ча цяпер збіраюць па ўсім павеце.
* **Зона знака:** Правінцыйная база геаграфічных знакаў паказвае павет Нінхай як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Каля 29,3° пн. ш. і 121,4° у. д. (павет).

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Сунскі летапіс.** «Цзядзін Чычэн чжы» (嘉定赤城志), апісваючы манастыры павета Нінхай, паведамляе: манастыр Баоянь (宝严院) за 92 лі на поўнач ад павятовага цэнтра раней называўся «Чайная гара» (茶山) і пабудаваны ў гады Бааюань; паводле падання, пры яго заснаванні белаадзеты даос пасадзіў на гары чайныя кусты, ад чаго чаю там асабліва многа. У гады Чжыпін манах Цзунбянь (宗辩) адвёз гэты чай у сталіцу і паднёс Цай Сяну (蔡襄); той палічыў яго вышэйшым за жычжускі (其品在日铸上) і выклапатаў для манастыра цяперашняе імя. У раздзеле мясцовых прадуктаў той самы летапіс называе нінхайскую «Чайную гару» сярод месцаў самага каштоўнага чаю акругі.
    * **Сувязь з Ванхай Ча — паводле версіі павета.** Паводле павятовай газеты (2018), у 1980 годзе аграномы павета, каб адрадзіць гістарычны «чай Чайнай гары», пачалі спрабаваць рабіць імянны чай у вёсцы Ванхайган і атрымалі першыя 0,9 кг; неўзабаве чай з водарам маладога каштана назвалі «Ванхай Ча». У 2007 годзе на сімпозіуме ў Ханчжоу павет замацаваў за сабой «тысячагадовую» чайную гісторыю, а на Чайнай гары паставілі памятную стэлу пра чай (茶事碑). Гэта пераемнасць, заяўленая паветам; сам Ванхай Ча — чай 1980 года.
    * **1980-я.** Паводле той самай газеты, чай тры гады запар атрымліваў званне правінцыйнага імяннога чаю першай катэгорыі.
    * **1999.** Павет прыняў праграму аднаго брэнда: Ванхай Ча стаў агульным імем чаю ўсяго павета, кіраваць брэндам даручылі павятовай чайнай асацыяцыі. З пачатку праграмы дзейнічае нінбоскі мясцовы стандарт «望海茶» — ад саджанцаў да перапрацоўкі.
    * **2002–2004.** Асацыяцыя падала заяўку на таварны знак «望海茶» у жніўні 2002 года; рэгістрацыя — сакавік 2004-га.
    * **2004.** Дзясятка знакамітых чаёў Чжэцзяна (浙江省十大名茶).
    * **2015–2016.** Заяўка на геаграфічны сертыфікацыйны знак — 1 чэрвеня 2015 года, рэгістрацыя — 14 ліпеня 2016 года, № 17083666, клас 30. Трымальнік — чайная асацыяцыя павета Нінхай (宁海县茶业协会). Павятовая газета адносіць атрыманне знака да 2017 года; з рэестрам гэта разыходзіцца.
* **Званні:** Паводле павятовай газеты (2018), з 1999 года — больш за 100 узнагарод і званняў, сярод іх «中华文化名茶», «浙江名牌产品» і вядомая гандлёвая марка Чжэцзяна.
* **Назва:** 望 — «глядзець удалячынь», 海 — «мора». Ванхайган, паводле павятовай газеты, — адна з самых высокіх гор павета; гара дала імя вёсцы, а вёска — чаю.
* **Культурнае значэнне:** Вёска Ванхайган, паводле той самай газеты, — апошняя ў Чжэцзяне «вёска працадзён» (工分村) і ўзорная вёска праграмы «адна вёска — адзін прадукт» (一村一品).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Канкрэтныя сарты ў знойдзеных крыніцах не названыя. Паводле павятовай газеты, павет пераводзіць сады з пасеву насеннем на клонавыя раянаваныя сарты (无性系良种); іх доля — больш за 60 %.
* **Стандарт збору:** Паводле апісанняў — у асноўным адна пупышка з першым раскрыўным лістом (一芽一叶初展) і адна пупышка з лістом. Павятовая газета называе правіла «трох не збіраць» (三不采): не браць мокры ад дажджу ліст, ліст са шкоднікамі і пурпуровыя парасткі.
* **Час збору:** Паводле апісання 2017 года — з тыдня пасля Цынміна (清明) да 10 мая.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Паводле даведачных даных, павет ляжыць на ўсходнім узбярэжжы Чжэцзяна, паміж Сяншаньскай бухтай і залівам Саньмэнь, там, дзе сыходзяцца горы Цяньтайшань і Сыміншань; на захадзе мяжуе з паветамі Сіньчан і Цяньтай. Рэльеф — «сем частак гор, адна воды, дзве палёў» (七山一水二分田). Вяршыня Ванхайган, паводле картаграфічных даных, — 931 м.
* **Вышыня вырошчвання:** Сады ляжаць у асноўным вышэй за 900 м.
* **Клімат:** Паводле апісанняў, сады стаяць у аблоках і тумане. Кліматычных даных для іх у знойдзеных крыніцах няма.
* **Глебы:** Паводле апісання 2017 года — у асноўным чырвоназёмы і жоўта-чырвоназёмы; вышэй за 600 м сустракаюцца «попельныя» (香灰土) і «чорна-пясчаныя» (乌沙土) глебы з высокай натуральнай урадлівасцю.
* **Маштаб:** Паводле павятовай газеты (2018), у 1980 годзе Ванхай Ча рабілі толькі з 200 му садоў Ванхайгана, цяпер сыравіна ідзе з усяго павета; у павеце 55 тыс. му чайных садоў, а кошт прадукцыі вырас з 21,34 млн юаняў у 1999 годзе да 300 млн у 2017-м.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Апісанні даюць такі ланцужок; выпростванне дадае павятовая газета (2025). Параметраў у знойдзеных крыніцах няма, тэксту стандарту я не бачыў.

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*).**
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*).**
3.  **Астыванне (摊凉, *tānliáng*).**
4.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
5.  **Выпростванне (理条, *lǐtiáo*):** дае простую тонкую форму.
6.  **Першая сушка (初烘, *chūhōng*).**
7.  **Другое астыванне (摊凉, *tānliáng*).**
8.  **Дасушка (足烘, *zúhōng*).**
9.  **Адсейванне (筛, *shāi*).**

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Паводле апісанняў 2015–2017 гадоў; дапаўненні павятовай газеты пазначаныя.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Тонкія, шчыльныя, простыя палоскі (条索细紧、挺直), зялёныя, з прыкметным пушком (色泽绿翠显毫); паводле павятовай газеты — смарагдава-зялёныя (翠绿).
* **Водар сухога ліста:** Асобных апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Высокі і стойкі, з нотай маладога каштана (香高持久，并有嫩栗香). Апісанні не ўдакладняюць, сухога ліста ці настою; паводле звычайнай схемы ацэнкі гэта водар настою.
* **Смак:** Свежы, мяккі, асвяжальны (鲜醇爽口).
* **Колер настою:** Пяшчотна-зялёны, чысты і яркі (嫩绿清澈明亮); паводле павятовай газеты — чыста-зялёны (清绿).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Пяшчотна-зялёнае, яркае і роўнае (嫩绿明亮匀齐).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка — у ёй відаць простыя пупышкі.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць шклянку.
    2. Пакласці чай, змачыць яго невялікай колькасцю вады.
    3. Даліць ваду; першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Цэн на сам Ванхай Ча ў знойдзеных крыніцах няма. Паводле павятовай газеты (2018), сярэдняя цана імянных чаёў павета вырасла з 190 юаняў за кілаграм у 1999 годзе да 800 юаняў.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «望海茶» (№ 17083666); паводле правінцыйнай базы, дапушчана 30 кампаній.
    * Паводле павятовай газеты, чай пад гэтым імем праходзіць прыёмку ў пакавальным цэнтры асацыяцыі: там вызначаюць сорт і правяраюць рэшткі пестыцыдаў і цяжкіх металаў, а кампаніі атрымліваюць уласную марку побач з агульнай.
    * Правяраць, што вытворца з павета Нінхай.
    * Ліст — тонкі, просты, зялёны, з пушком; настой — пяшчотна-зялёны; чайнае дно — пяшчотна-зялёнае.
* **Статус знака:** У рэестры 2026 года знак значыцца зарэгістраваным на дату крыніцы; правінцыйная база вядзецца да 2019 года, і ці дзейнічае знак цяпер, не пацверджана.

**12. Цікавыя Факты:**

* Першая партыя 1980 года важыла 0,9 кг.
* Самая старая пахвала чаю гэтых месцаў у знойдзеных крыніцах — ацэнка Цай Сяна, які паставіў нінхайскі чай вышэй за жычжускі.
* Паводле павятовай газеты, Ванхай Ча стаў першым чайным брэндам Чжэцзяна з сістэмай фірмовага стылю, якую распрацавалі спецыялісты Нінбоскага ўніверсітэта.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Дафу Лун Цзін ([大佛龙井](https://thetea.app/be/article/dafu-long-jing)):** Плоскі чай суседняга павета Сіньчан, каля мяжы з якім ляжыць Ванхайган; у Ванхай Ча ліст не плоскі, а тонкі і просты.
* **Цяньтайшань Юньуча ([天台山云雾茶](https://thetea.app/be/article/tiantaishan-yunwucha)):** Горны зялёны чай суседняга павета Цяньтай, з той самай сістэмы гор Цяньтайшань.
* **Цаннань Цуйлун Ча ([苍南翠龙茶](https://thetea.app/be/article/cangnan-cuilong-cha)):** Плоскі зялёны чай поўдня Чжэцзяна з садоў вышынёй каля 400 м — нашмат ніжэй за сады Ванхай Ча.

**У заключэнне:**

Ванхай Ча — горны зялёны чай з вышыні больш за 900 м, з гары, адкуль глядзяць на мора: тонкі просты ліст з пушком, нота маладога каштана, свежы мяккі смак і «тры зялёныя». За ім стаяць сунскі запіс пра «Чайную гару», якую павет лічыць сваёй перадгісторыяй, вёска «працадзён» Ванхайган, праграма аднаго брэнда 1999 года і знак 2016-га. Гэта чай для шкляной шклянкі.