---
title: "Туньлюй"
url: https://thetea.app/be/article/tunlu
lang: be
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Туньлюй (屯绿, Túnlǜ)

Туньлюй (屯绿, túnlǜ) — скарочаная назва Туньсі Люйча (屯溪绿茶, Túnxī Lǜchá), аднаго з найбуйнейшых і гістарычна найважнейшых кітайскіх экспартных зялёных чаёў. Гэта не асобны сорт у вузкім сэнсе, а рэгіянальны брэнд, які аб’ядноўвае прадукцыю некалькіх паветаў паўднёвага Аньхоя, што на працягу паўтара стагоддзя збіралася, апрацоўвалася і адгружалася праз гандлёвы цэнтр Туньсі. На міжнародным чайным рынку Туньлюй вядомы пад англамоўнай назвай Twaikay Tea і заслужыў мянушку «зялёнае золата» (绿色金子, lǜsè jīnzi).

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, lǜchá) — неферментаваны. Паводле тэхналогіі першаснай апрацоўкі належыць да катэгорыі чаацын (炒青, chǎoqīng) — чаёў са смажанай фіксацыяй, падкатэгорыя чан-чаацын (长炒青, cháng chǎoqīng), гэта значыць «доўгі смажаны зялёны чай», які фармуе характэрную выцягнутую скручаную форму ліста. Гатовы прадукт, які прайшоў стадыю рафінацыі, класіфікуецца як мэйча ([眉茶](https://thetea.app/be/article/meicha), méichá) — «чай-брыво», названы так за тонкія выгнутыя лісты, што нагадваюць жаночыя бровы.
* **Катэгорыя:** Традыцыйныя экспартныя зялёныя чаі Кітая; рэгіянальны брэнд з гісторыяй звыш 150 гадоў. Прадукт з ахоўным геаграфічным указаннем (地理标志产品, dìlǐ biāozhì chǎnpǐn).
* **Паходжанне:** Кітай (中国, Zhōngguó), правінцыя Аньхой (安徽省, Ānhuī shěng), паўднёвая горная частка — раён гарадской акругі Хуаншань (黄山市, Huángshān shì), былая акруга Хуйчжоу (徽州, Huīzhōu). Асноўныя вытворчыя паветы: Сюнін (休宁县, Xiūníng xiàn), Шэсянь (歙县, Shèxiàn), Цымэнь (祁门县, Qímén xiàn), Ісянь (黟县, Yīxiàn), Цзісі (绩溪县, Jìxī xiàn). Сумежныя зоны вытворчасці: паветы правінцый Чжэцзян (浙江) і Цзянсі (江西) — Чуньань (淳安), Цзяньдэ (建德), Кайхуа (开化), Уюань (婺源).
* **Геаграфічныя каардынаты:** ≈ 29°43′ пн.ш., 118°19′ у.д. (раён Туньсі, гандлёвы цэнтр рэгіёна).

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:** Вытокі Туньлюй узыходзяць да знакамітага Сунло Ча ([松萝茶](https://thetea.app/be/article/songluo-cha), Sōngluó chá) — зялёнага чаю з павета Сюнін, тэхналогія апрацоўкі якога склалася яшчэ ў эпоху Мін. Уласна «Туньлюй» як камерцыйны брэнд сфармаваўся ў перыяд праўлення Цзяцын — Даагуан дынастыі Цын (清嘉庆—道光年间, прыблізна 1796–1850 гг.), калі тэхналогія рафінацыі Сунло Ча была даведзена да дасканаласці і ператворана ў сістэму стандартызаваных гатункаў для экспарту. Ужо ў эпоху Мін, у перыяд Ваньлі (万历, 1573–1620), мясцовы чай упершыню з’явіўся на міжнародным рынку. Да канца XIX стагоддзя Туньсі ператварыўся ў найбуйнейшы чайны гандлёвы вузел рэгіёна. «Цын шы гаа» (《清史稿》, «Чарнавая гісторыя Цын») называе Туньсі «сталіцай чайнага гандлю» (茶务都会, chá wù dūhuì). У перыяд росквіту (гады праўлення Тунчжы, 同治, 1862–1874) штогадовы экспарт Туньлюй складаў звыш 10 000 іняў (引, yǐn; 1 інь ≈ 50 кг), гэта значыць больш за 500 тон. Лянцзянскі генерал-губернатар (两江总督) заснаваў у Туньсі Чайную падатковую палату паўднёвага Аньхоя (皖南茶厘局), штогадовыя зборы якой дасягалі 400 000 юаняў. Народная прымаўка тых гадоў абвяшчала: «Не бачачы аблічча Туньсі, за дзесяць лі адчуеш гарбату; увойдзеш у чайную кантору — і забудзеш родную вёску» (未见屯溪面，十里闻茶香；踏进茶号门，神怡忘故乡). У 1896 годзе гаспадар чайнай канторы Фухэчан (福和昌) Юй Батаа ўдасканаліў тэхналогію рафінацыі і вылучыў з масы мэйча элітны сорт «Чоу Чжэнь» (抽珍, chōuzhēn — «здабытая каштоўнасць»), які імгненна заваяваў еўрапейскі рынак. У 1913 годзе Туньлюй ужо экспартаваўся ў Еўропу і Амерыку. На Панама-Ціхаакіянскай выставе 1915 года чай атрымаў залаты медаль. Да 1920 года ў Туньсі налічвалася больш за сто чайных кантор. Пасля 1949 года вытворчасць была рэарганізавана; Туньлюй стаў прадавацца ў больш чым 80 краінах на пяці кантынентах. У 1981 і 1985 гадах прадукцыя Туньсійскага чайнага завода (特珍一级, 珍眉一级) была адзначана дзяржаўным сярэбраным медалём за якасць. У 1988 годзе на 27-й Міжнароднай выставе якасных прадуктаў харчавання ў Афінах Туньлюй катэгорыі «Тэ Чжэнь Тэцзі» (特珍特级) зноў атрымаў сярэбраную ўзнагароду.
* **Назва:** Туньлюй (屯绿) — скарачэнне ад Туньсі Люйча (屯溪绿茶). Іерогліф 屯 (tún) — назва горада Туньсі; 绿 (lǜ) — «зялёны», указанне на тып чаю. Такім чынам, гэта тапанімічная назва: «зялёны чай з Туньсі». Альтэрнатыўная назва — мэйча (眉茶, méichá, «чай-брыво»), па форме гатовага ліста.
* **Культурнае значэнне:** Туньлюй — адзін з сімвалаў хуйчжоускай (徽州) культуры гандлю. Хуйчжоускія купцы (徽商, huīshāng), якія ўваходзілі ў лік «пяці вялікіх купецкіх гільдый» Кітая, зрабілі чайны гандаль адной з галоўных крыніц свайго багацця. Літаратурным помнікам эпохі росквіту служаць «Бамбукавыя песні чайнага рынку Туньсі» (《屯溪茶市竹枝词》), якія маляўніча апісваюць гандлёвую мітусню познецынскага Туньсі. Туньлюй адыграў ключавую ролю ў фармаванні сусветнай культуры спажывання зялёнага чаю: менавіта мэйча з Туньсі былі аднымі з першых кітайскіх зялёных чаёў, якія масава паступілі на рынкі Паўночнай Афрыкі, Блізкага Ўсходу і Заходняй Еўропы.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Від:** *Camellia sinensis* var. *sinensis*.
* **Сорт / Культывар:** Традыцыйная сыравінная база — мясцовыя папуляцыйныя гатункі ([群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong), qúntǐzhǒng), якія склаліся за стагоддзі натуральнага адбору ва ўмовах паўднёвага Аньхоя. Гэта генетычна разнастайныя дробналістыя кусты, адаптаваныя да горнага клімату. У сучаснай вытворчасці таксама выкарыстоўваюцца раянаваныя культывары, уключаючы мясцовыя селекцыі.
* **Збор:** Асноўны сезон — вясна (сакавік — красавік); для вышэйшых гатункаў (特珍, тэ чжэнь) выкарыстоўваецца ранняя веснавая сыравіна. Летні і восеньскі збор ідзе на вытворчасць масавых гатункаў.
* **Стандарт збору:** Адна пупышка і адзін-два лісты (一芽一叶至一芽二叶, yī yá yī yè zhì yī yá èr yè) для вышэйшых катэгорый; адна пупышка і два-тры лісты для масавых. Патрабуецца адбор парасткаў з добра развітымі, мясістымі пупышкамі і белым апушэннем.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэльеф і вышыня:** Чайныя плантацыі размешчаны пераважна на схілах гор паўднёвага Аньхоя, ля падножжа хрыбта Хуаншань і ўздоўж берагоў ракі Сіньаньцзян (新安江, Xīn'ānjiāng). Вышыня вырошчвання — ад 200 да 800 м над узроўнем мора; лепшыя партыі паходзяць з вышынь 400–700 м.
* **Клімат:** Субтрапічны мусонны, з багатымі ападкамі (1400–1800 мм у год) і частымі туманамі, асабліва вясной. Сярэднегадавая тэмпература 15–16°C. Розніца дзённых і начных тэмператур у гарах спрыяе назапашванню амінакіслот і араматычных рэчываў.
* **Глебы:** Пераважаюць кіслыя і слабакіслыя горныя жоўтыя і чырвона-жоўтыя глебы (pH 4,5–5,5) з высокім утрыманнем арганікі і добрым дрэнажам — аптымальныя ўмовы для чайных кустоў.
* **Экалогія:** Значная частка плантацый размешчана ў змешаных лясных зонах. Лясны покрыў рэгіёна перавышае 82%, што забяспечвае чысціню паветра і вады. Многія гаспадаркі прытрымліваюцца прынцыпаў экалагічнага земляробства.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Туньлюй праходзіць два паслядоўныя этапы апрацоўкі: першасную (初制, chūzhì) — вытворчасць маа-ча (毛茶, máochá, чай-сырэц) — і другасную, рафінажную (精制, jīngzhì) — перапрацоўку маа-ча ў гатовую прадукцыю. Менавіта складаная стадыя рафінацыі адрознівае Туньлюй ад большасці зялёных чаёў і вызначае яго камерцыйную каштоўнасць.

**Першасная апрацоўка (初制):**

1. **Раскладка і падвяльванне (摊晾, tānliàng):** Свежасабраныя лісты раскладваюць тонкім слоем на 1–2 гадзіны для выпарэння паверхневай вільгаці і лёгкага размякчэння.
2. **Фіксацыя (杀青, shāqīng):** Ключавы этап — спыненне акісляльных ферментаў у распаленым воку пры тэмпературы 180–220°C. Фармуе аснову водару і замацоўвае зялёны колер.
3. **Скручванне (揉捻, róuniǎn):** Механічнае разбурэнне клеткавай структуры, вылучэнне соку і фармаванне характэрнай выцягнутай, злёгку выгнутай формы «доўгага чаацын».
4. **Сушка (干燥, gānzào):** Давядзенне да стабільнай вільготнасці (каля 5–6%) у воку або ў сушыльнай шафе. Атрыманы прадукт — «доўгі чаацын» (长炒青) — з’яўляецца паўфабрыкатам.

**Рафінажная апрацоўка (精制):**

5. **Прасейванне (筛分, shāifēn):** Падзел маа-ча па памеры на фракцыі з дапамогай сіт рознага калібру.
6. **Рэзка (切轧, qiēzhá):** Укарочванне доўгіх лістоў для атрымання стандартнай формы.
7. **Веянне (风选, fēngxuǎn):** Падзел па вазе і шчыльнасці паветраным струменем; выдаленне пылу, пустых і лёгкіх фракцый.
8. **Ручная выбарка (拣剔, jiǎntī):** Выдаленне чаранкоў, жоўтых лістоў і старонніх уключэнняў.
9. **Паліроўка колеру (车色, chēsè):** Лёгкая апрацоўка ў барабане для выраўноўвання колеру і надання масляністага бляску.
10. **Купажыраванне (匀堆, yúnduī):** Змешванне партый для забеспячэння аднастайнай якасці гатовага прадукту.

Вынікам рафінацыі з’яўляецца набор стандартызаваных таварных гатункаў — колераў (花色, huāsè) мэйча.

**6. Органалептычныя Характарыстыкі:**

Туньлюй славіцца так званымі «чатырма дасканаласцямі» (四绝, sì jué): «ліст зялёны, настой чысты, водар шляхетны, смак поўны» (叶绿、汤清、香醇、味厚).

* **Внешні выгляд сухога ліста:** Тонкія, шчыльна скручаныя палоскі, злёгку выгнутыя падобна да брыво (адсюль назва «мэйча»). Колер — цёмна-зялёны з серабрыста-шэрым налётам (起霜, qǐshuāng — «пакрыты інеем»), масляністы бляск. У вышэйшых гатункаў добра прыкметныя кончыкі пупышак.
* **Водар сухога ліста:** Выразны, чысты, з выразнымі каштанавымі нотамі (栗香, lìxiāng) — фірмовы араматычны подпіс Туньлюй. Могуць прысутнічаць лёгкія кветкавыя і саладкаватыя адценні.
* **Водар настою:** Высокі, чысты, устойлівы. Дамінуе каштанава-арэхавы профіль, дапоўнены мяккімі травяніста-кветкавымі тонамі. Водар захоўваецца на працягу некалькіх заварак.
* **Смак:** Насычаны, поўны, з добрай шчыльнасцю (醇厚, chúnhòu). Саладкаваты, свежы, без выразнай горычы або даўкасці ў правільна завараным чаі. Паслясмак доўгі, чысты, са зваротнай салодкасцю (回甘, huígān) і асвяжальным фіналам.
* **Колер настою:** Зялёны або жоўта-зялёны, чысты, празрысты, з яркім бляскам.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Лісты раскрываюцца раўнамерна, мяккія, эластычныя, зеленавата-жоўтага колеру з добра захаванай структурай.

**7. Хімічны Састаў:**

* **Поліфенолы (катэхіны):** Утрыманне чайных поліфенолаў у Туньлюй складае каля 18–24% ад сухой масы. Асноўныя катэхіны — EGCG, EGC, ECG — забяспечваюць антыаксідантную актыўнасць і фармуюць аснову смакавага профілю.
* **Амінакіслоты:** Агульнае ўтрыманне — 2,5–4% ад сухой масы, з перавагай L-тэаніну (L-茶氨酸). Адносна высокі ўзровень амінакіслот абумоўлены горным тэруарам і частай хмарнасцю, якая зніжае інтэнсіўнасць фотасінтэзу. Менавіта амінакіслоты надаюць чаю характэрную салодкасць і паўнату смаку.
* **Кафеін (咖啡碱, kāfēijiǎn):** Каля 2,5–3,5% ад сухой масы (прыблізна 30–45 мг на кубак 150 мл пры стандартным заварванні). Сумесна з тэанінам забяспечвае мяккі, працяглы танізавальны эфект.
* **Вітаміны:** Вітамін C (30–60 мг/100 г сухога чаю), вітаміны групы B (B1, B2, B6), вітамін E, вітамін K.
* **Мінералы:** Калій, магній, марганец, цынк, фтор, фосфар. Асобныя вытворчыя зоны (Цзыян, сумежныя раёны) вызначаюцца павышаным утрыманнем селену ў глебах, што адлюстроўваецца на саставе чаю.
* **Эфірныя алеі і араматычныя злучэнні:** Каштанавы водар абумоўлены перш за ўсё піразінамі і прадуктамі рэакцыі Маяра, якія фармуюцца пры смажанай фіксацыі (шацын). У араматычным комплексе таксама прысутнічаюць ліналол, гераніол, цыс-жасмон і іншыя тэрпеноіды.

**8. Карысныя Уласцівасці:**

* **Танізавальнае дзеянне:** Спалучэнне кафеіну і L-тэаніну забяспечвае бадзёрасць без рэзкіх пікаў — мяккае павышэнне канцэнтрацыі і разумовай актыўнасці, характэрнае для якасных зялёных чаёў.
* **Антыаксідантная ахова:** Высокае ўтрыманне катэхінаў (асабліва EGCG) спрыяе нейтралізацыі свабодных радыкалаў і запаволенню акісляльнага стрэсу клетак.
* **Падтрымка стрававання:** Умераная таніннасць стымулюе выпрацоўку стрававальных ферментаў; традыцыйна лічыцца добрым суправаджэннем да ежы.
* **Сардэчна-сасудзістая сістэма:** Поліфенолы зялёнага чаю асацыююцца з нармалізацыяй узроўню халестэрыну і падтрыманнем эластычнасці сасудаў.
* **Імунная падтрымка:** Вітамін C і катэхіны ўзмацняюць ахоўныя механізмы арганізма.
* **Здароўе ротавай поласці:** Утрыманне фтору і катэхінаў аказвае антыбактэрыйнае дзеянне, спрыяючы прафілактыцы карыесу.
* **Кагнітыўныя функцыі:** L-тэанін паляпшае якасць увагі і зніжае трывожнасць, дапаўняючы стымулявальны эфект кафеіну.

**9. Заварванне:**

* **Тэмпература вады:** 80–85°C для вышэйшых гатункаў (特珍, 珍眉 высокіх грэйдаў); 85–90°C для больш шчыльных масавых гатункаў ([贡熙](https://thetea.app/be/article/gongxi), 秀眉).
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл вады (еўрапейскі спосаб); 5–6 г на 100–120 мл (метад праліваў у гайвані).
* **Посуд:** Фарфоравы або шкляны гайвань (盖碗, gàiwǎn), шкляны шклянка, фарфоравы чайнік. Шкляны посуд дазваляе назіраць раскрыццё ліста і колер настою.
* **Працэс:**
  1. Прагрэць посуд гарачай вадой, зліць.
  2. Засыпаць сухі чай, даць яму «прачнуцца» 10–15 секунд у прагрэтым посудзе.
  3. Заліць вадой патрэбнай тэмпературы на 1/3 аб’ёму, пакалыхаць — першы праліў можна выкарыстоўваць як пітны (для Туньлюй прамыванне не абавязковае).
  4. Даліць ваду да поўнага аб’ёму.
  5. Першы настой — 40–60 секунд (метад праліваў: 15–20 секунд).
  6. Наступныя настоі: павялічваць час на 10–15 секунд з кожным пралівам. Туньлюй высокіх гатункаў вытрымлівае 4–6 заварак; масавыя — 3–4.

**10. Захоўванне:**

* Захоўваць у герметычнай, непразрыстай тары (бляшаны слоік, вакуумная ўпакоўка з фальгі), удалечыні ад святла, вільгаці, цяпла і пабочных пахаў.
* Аптымальная тэмпература — 0–5°C (халадзільнік) для працяглага захоўвання; дапушчальна прахалоднае цёмнае месца (да 15°C) для чаю, які будзе выпіты на працягу 1–2 месяцаў.
* Галоўныя ворагі: вільгаць (вышэй за 6% — пачынаецца дэградацыя), кісларод, ультрафіялет, пабочныя пахі.
* Рэкамендаваны тэрмін спажывання — 12–18 месяцаў з даты вытворчасці пры правільным захоўванні. Свежы Туньлюй раскрываецца найлепшым чынам у першыя 6 месяцаў.

**11. Цана і Падробкі:**

* **Цанавая катэгорыя:** Туньлюй ахоплівае шырокі цэнавы дыяпазон — ад даступных масавых гатункаў (秀眉, 雨茶), якія складаюць аснову экспарту, да прэміяльных Тэ Чжэнь Тэцзі (特珍特级), кошт якіх значна вышэйшы. Асноўныя фактары кошту: сезон збору (веснавы — даражэй), грэйд рафінацыі, год вытворчасці, канкрэтны павет паходжання.
* **Як пазбегнуць падробак:**
  * Купляць у правераных вытворцаў з маркіроўкай геаграфічнага ўказання (地理标志).
  * Ацаніць знешні выгляд: сапраўдны Туньлюй вышэйшых гатункаў мае тонкія, роўныя, шчыльна скручаныя лісты з серабрыстым «інеем»; друзлыя, неаднастайныя, бляклыя лісты — прыкмета нізкаякаснай падмены.
  * Праверыць водар: характэрны каштанавы тон павінен быць натуральным, без рэзкіх штучных нот. Араматызаваныя падробкі пахнуць знароку і хутка губляюць пах.
  * Ацаніць настой: чысты, празрысты, зеленавата-жоўты; мутны або цьмяна-карычневы настой сведчыць аб старым ці няправільна захаваным чаі.
  * Насцярожыцца пры падазрона нізкай цане: калі «Тэ Чжэнь» прапануецца па цане «Сюмэй», гэта амаль напэўна перасорціца або падмена сыравіны з іншых рэгіёнаў.

**12. Цікавыя Факты:**

* «Цын шы гаа» — чарнавая версія афіцыйнай гісторыі дынастыі Цын — ушанавала Туньсі спецыяльным згадваннем як «сталіцу чайнага гандлю» (茶务都会). Для невялікага горнага гарадка гэта было выключным прызнаннем.
* Туньлюй — адзін з нямногіх зялёных чаёў, у якога сістэма таварных гатункаў налічвала больш за 20 найменняў: Тэ Чжэнь (特珍), Чжэньмэй (珍眉), Гунсі (贡熙), Сюмэй (秀眉), Чжэньмэй (针眉), Фэнмэй (凤眉), Юйча (雨茶), Чапянь (茶片) — цэлая іерархія «брыво» рознага калібру.
* Хуйчжоускія чайныя купцы былі настолькі магутныя, што для кантролю гандлю ў Туньсі была заснавана асобная чайная падатковая палата з чыноўнікам у рангу даатая (道台) — высокапастаўленага правінцыйнага адміністратара.
* Туньлюй служыў асновай для араматызаваных чаёў: менавіта з мэйча высокай якасці вырабляліся язмінавыя ([茉莉花茶](https://thetea.app/be/article/molihua-cha)), ланхуа ([珠兰花茶](https://thetea.app/be/article/zhu-lan-hua-cha)), юйланьхуа (玉兰花茶), гуйхуа ([桂花](https://thetea.app/be/article/guihua)) і іншыя кветкавыя чаі, якія пастаўляліся як на ўнутраны, так і на экспартны рынак.
* У перыяд росквіту экспарту, у канцы XIX — пачатку XX стагоддзя, асноўнымі пакупнікамі былі Паўночная Афрыка (Марока, Алжыр, Туніс — дзе зялёны мэйча стаў асновай для знакамітага магрыбскага мятнага чаю), Вялікабрытанія, Расія і ЗША. Такім чынам, кожны кубак мараканскага мятнага чаю — гэта, па сутнасці, спадчыннік Туньлюй.

**13. Параўнанне з Іншымі Зялёнымі Чаямі:**

* **Чжэцзян Люйча (浙绿):** Суседні чжэцзянскі зялёны чай (杭绿, 温绿, 遂绿) таксама належыць да катэгорыі мэйча. Чжэцзянская прадукцыя, як правіла, некалькі лягчэйшая і далікатнейшая на смак, з больш выразнымі кветкавымі нотамі, тады як Туньлюй цэніцца менавіта за паўнату цела, каштанавую глыбіню і масляністую шчыльнасць.
* **Уюань Люйча / Уйлюй (婺绿, Wùlǜ):** Зялёны чай з суседняга павета Уюань (цяпер правінцыя Цзянсі, гістарычна — Хуйчжоу). Блізкі сваяк Туньлюй па тэруары і тэхналогіі, але крыху лягчэйшы на смак. Гістарычна частка ўюаньскай сыравіны таксама паступала ў Туньсі для перапрацоўкі і экспарту пад брэндам «Туньлюй».
* **Сунло Ча (松萝茶, Sōngluó chá):** Прамы папярэднік Туньлюй. Сунло Ча вырабляецца з больш далікатнай сыравіны (адна пупышка — адзін лісток) і не праходзіць складаную стадыю рафінацыі. Смак танчэйшы, водар чысцейшы, але без характэрнай для Туньлюй каштанавай глыбіні.
* **Чжуцзян Мэйча (珠江眉茶):** Гуандунская мэйча — больш паўднёвая і цяжкая па характары, з менш выразным араматычным профілем. Туньлюй лічыцца «паўночнай» і найбольш вытанчанай разнавіднасцю мэйча.

**14. Таварныя Гатункі (花色) Туньлюй:**

Сістэма грэйдаў Туньлюй — адна з самых разгалінаваных у свеце зялёнага чаю. Пасля спрашчэння 1980-х гадоў асноўныя катэгорыі выглядаюць наступным чынам:

* **Тэ Чжэнь (特珍, tèzhēn):** «Асабліва каштоўны» — вышэйшы сорт. Тонкія, роўныя, шчыльна скручаныя лісты з серабрыстым налётам і добра прыкметнымі пупышкамі. Грэйды: асаблівы (特级), першы (一级), другі (二级).
* **Чжэньмэй (珍眉, zhēnméi):** «Каштоўнае брыво» — асноўны экспартны сорт. Грэйды з першага па пяты, плюс «пазаразрадны» (不列级).
* **Юйча (雨茶, yǔchá):** «Дажджавы чай» — дробная фракцыя, якая ўтвараецца пры прасейванні.
* **Гунсі (贡熙, gòngxī):** «Паднашэнне гармоніі» — скручаныя ў камочкі лісты. Грэйды: Тэ Гун (特贡), першы — трэці, плюс пазаразрадны.
* **Сюмэй (秀眉, xiùméi):** «Вытанчанае брыво» — больш грубыя, лёгкія лісты. Грэйды: асаблівы, першы — трэці.
* **Чапянь (茶片, chápiàn):** Плоскія абломкі ліста — самы масавы і танны сорт.

Усяго — 19 таварных пазіцый, што робіць Туньлюй адным з найбольш дэталёва класіфікаваных зялёных чаёў Кітая.

**У заключэнне:**

Туньлюй — гэта не проста чай, а цэлы гандлёвы і культурны феномен, злучнае звяно паміж горнымі плантацыямі паўднёвага Аньхоя і чайнымі шклянкамі Маракеша, Лондана і Нью-Ёрка. За паўтара стагоддзя ён прайшоў шлях ад саматужнага промыслу хуйчжоускіх сялян да аднаго з найбуйнейшых экспартных прадуктаў Кітая, атрымаўшы мянушку «зялёнае золата». Сёння Туньлюй па-ранейшаму дакладны сваёй формуле «чатырох дасканаласцей»: зялёны ліст, чысты настой, шляхетны каштанавы водар і поўны, ахінальны смак. Гэта чай для тых, хто шануе грунтоўнасць і глыбіню, — спакойны, упэўнены ў сабе напой на кожны дзень, за якім стаяць паўтара стагоддзя майстэрства.