---
title: "Tónggǔ nínghóng"
url: https://thetea.app/be/article/tonggu-ninghong
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Tónggǔ nínghóng (铜鼓宁红)

**Тунгу Нінхун** (*Tónggǔ nínghóng*, 铜鼓宁红) — чырвоны чай павета Тунгу (铜鼓县) гарадской акругі Ічунь на паўночным захадзе правінцыі Цзянсі, у вярхоўях ракі Сюхэ каля мяжы з Хунанню. Імя «нінхун» (宁红) — гістарычная назва гунфу-чырвонага чаю вобласці Нінчжоу, якую ўспадкавалі два суседнія паветы: Сюшуй і Тунгу. У кожнага цяпер сваё ахоўнае найменне, свая зона і свой нумар. Зона Тунгу Нінхун — трынаццаць адзінак павета, і чатыры з іх не воласці, а лясгасы; адзін так і называецца: Чашань, «чайная гара». Чай апісаны як шчыльна скручаны, з прыкметнымі залацістымі пупышкамі, салодкім водарам і ярка-чырвоным настоем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*), цалкам акіслены. Клас зададзены гістарычным імем 宁红 — так называюць нінчжоўскі гунфу-чырвоны (工夫红茶, *gōngfu hóngchá*).
* **Катэгорыя:** Павятовы чырвоны чай з геаграфічным указаннем; спадчыннік гістарычнага экспартнага нінхуна.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Цзянсі (江西, *Jiāngxī*), гарадская акруга Ічунь (宜春, *Yíchūn*), павет Тунгу (铜鼓, *Tónggǔ*).
* **Зона аховы:** Трынаццаць адзінак павета Тунгу — воласці і пасёлкі Ганкоу (港口乡), Цыпін (棋坪镇), Гаацяо (高桥乡), Пайбу (排埠镇), Вэньцюань (温泉镇), Юннін (永宁镇), Саньду (三都镇), Дадуань (大塅镇), Дайсі (带溪乡) і чатыры лясгасы: Хуашань (花山林场), Давэйшань (大沩山林场), Чашань (茶山林场) і Лунмэнь (龙门林场). Гэты ж пералік стаіць у аб'яўленні Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) № 640.
* **Геаграфічныя каардынаты:** 114°04′40″–114°43′54″ у. д., 28°22′59″–28°49′46″ пн. ш.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Нінхун да павятовых межаў.** Мясцовыя апісанні называюць Тунгу адным з месцаў паходжання і галоўных раёнаў вытворчасці гістарычнага нінхуна. Паводле тых жа апісанняў, пры Мін і Цын данінай двару ішлі мясцовыя чаі «Нінхун Тайцзы» (宁红太子) і «Цюаньган Лунчжуа» (泉港龙爪) з паўночнага захаду павета — з Цыпіна, Юцзюя (幽居) і Ганкоу. Дакументаў, на якія гэтыя апісанні абапіраюцца, я не бачыў.
    * **Дэвіз.** Мясцовыя тэксты паўтараюць формулу «唐载茶经，宋称绝品，明清入贡» — «запісаны ў „Чайным каноне“, названы непараўнальным пры Сун, пры Мін і Цын ішоў данінай». Гэта рэкламная формула, а не хроніка.
    * **1915.** Даведачныя публікацыі пішуць пра залаты прыз нінхуна на Панамска-Ціхаакіянскай выставе. Узнагарода адносіцца да нінхуна ўвогуле, а не асобна да чаю Тунгу.
    * **1950-я.** Паводле мясцовага апісання, чай Тунгу называлі «козырным экспартным чаем для Савецкага Саюза» (出口苏联王牌茶).
    * **2005.** Павет зрабіў чай першым кірункам перабудовы сельскай гаспадаркі ў межах курсу «экалогія — аснова павета, промыслы — дастатак сялян».
    * **2006–2017. Узнагароды марак павета.** Серабро правінцыйнага конкурсу знакамітых чаёў (2006), асаблівая прэмія VII конкурсу «Чжунхуа бэй» Кітайскага чайнага таварыства (2007), асаблівая прэмія XII конкурсу «Чжунча бэй» (2017) — усе тры паводле даведачнай публікацыі; узнагароджваліся канкрэтныя маркі вытворцаў.
    * **2019.** Паводле даведачнай публікацыі, 17 студзеня Міністэрства сельскай гаспадаркі і сельскіх спраў унесла Тунгу Нінхун у рэестр геаграфічных указанняў сельгаспрадукцыі; нумар у рэестры — AGI02554.
    * **2025.** CNIPA аб'яўленнем № 640 ад 16 ліпеня прызнала прадуктам з геаграфічным указаннем 1409 найменняў; Тунгу Нінхун у іх ліку.
* **Назва:** «Тунгу» (铜鼓) — «медны барабан». Паводле сайта павятовага ўрада, імя даў вялізны камень на ўсход ад горада: колерам як медзь, формай як барабан, пры ўдары ён гучыць. «Нін» (宁) — ад гістарычнай вобласці Нінчжоу, «хун» (红) — чырвоны.
* **Культурнае значэнне:** У рэестры побач стаяць два нінхуны — Тунгу Нінхун і Сюшуй Нінхун Ча (修水宁红茶) суседняй акругі Цзюцзян. Абодва наследуюць адно гістарычнае імя, але гэта розныя ахоўныя прадукты з рознымі зонамі і нумарамі, і атаясамліваць іх нельга.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Збор:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Стандарт збору:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма; апісанне выгляду гаворыць пра далікатную сыравіну з пупышкамі, але патрабаванняў да збору я не бачыў.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

Апісанне ніжэй узята з тэксту рэгістрацыі, які перадрукоўваюць даведнікі разам з формулай зоны.

* **Рэгіён:** Горы паўночнага захаду Цзянсі, усходні схіл паўночнага канца хрыбта Лосяошань (罗霄山), вярхоўі ракі Сюхэ (修河). На ўсходзе павет мяжуе з Іфэнам, на поўдні — з Ваньцзаем, на захадзе — з хунаньскімі Люянам і Пінцзянам, на поўначы — з Сюшуем.
* **Рэльеф:** Мясцовасць паніжаецца з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, узгоркі і горы ідуць суцэльнай градой.
* **Клімат:** Вільготны, паўночная частка сярэдніх субтропікаў. Зіма без моцных маразоў, лета без моцнай спёкі, сезоны выразныя. Безмарозны перыяд — 265 дзён: першы іней каля 27 лістапада, апошні — каля 9 сакавіка. Вясна цяплее павольна, і парасткі даўжэй застаюцца далікатнымі. Шмат аблокаў і туманаў, святло рассеянае, сутачны перапад тэмператур вялікі.
* **Глебы:** Чырваназёмы, горныя жоўтазёмы, горныя жоўта-бурыя і горна-лугавыя глебы; слой тоўсты, багаты пажыўнымі рэчывамі, добра прапускае ваду і паветра.
* **Плошча і выпрацоўка:** Паводле дадзеных рэгістрацыі — 7041 га ахоўнай плошчы і 2548 т чаю на год.
* **Вышыня вырошчвання:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Дакумента з тэхналогіяй Тунгу Нінхун у знойдзеных крыніцах няма. Ніжэй — агульная схема гунфу-чырвонага чаю, а не апісанне менавіта гэтага чаю:

1.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*):** Свежы ліст губляе частку вільгаці і становіцца мяккім.
2.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Ліст скручваюць у шчыльны жгут, клеткі разбураюцца, сок выходзіць на паверхню.
3.  **Акісленне (发酵, *fājiào*):** Скручаны ліст вытрымліваюць у цяпле і вільгаці, пакуль ён не пачырванее.
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*):** Нагрэў спыняе акісленне і замацоўвае водар.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Ніжэй — кароткае апісанне з тэксту рэгістрацыі (产品特点). Даведнікі прыводзяць і другое, разгорнутае апісанне, яно дадзена пасля спісу.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Тонкі, шчыльна скручаны, з прыкметнымі залацістымі пупышкамі, сінявата-чорны з бляскам (条索紧细、金毫显露、色泽乌润).
* **Водар сухога ліста:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Салодкі і густы (甜香馥郁).
* **Смак:** Насычаны, мяккі і гладкі (滋味浓醇爽滑).
* **Колер настою:** Ярка-чырвоны, празрысты (汤色红艳明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Чырвоны і далікатны (叶底红嫩).

Разгорнутае апісанне: скрутка шчыльная і зграбная, залацістыя пупышкі прыкметныя, шмат «вострых кончыкаў» (锋苗, *fēngmiáo*), колер алеісты; смак свежы, далікатны і насычаны, водар высокі і доўгі, завараны ліст чырвоны, далікатны, з вялікай колькасцю пупышак.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для гунфу-чырвонага чаю.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або фарфоравы чайнік; у белай чашцы добра бачны чырвоны колер настою.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Прамыванне не абавязковае.
    4. Першы настой — каля хвіліны.
    5. Разліць цалкам, не пакідаючы чай у вадзе.
    6. Тры-чатыры паўторныя залівы, кожны крыху даўжэй.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай непразрыстай упакоўцы, удалечыні ад пахаў і вільгаці. Халадзільнік чырвонаму чаю не патрэбны.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання і правяраць, што вытворца з павета Тунгу.
    * Не блытаць з Сюшуй Нінхун Ча: гэта не падробка, а іншае ахоўнае найменне суседняга павета.
    * Ліст — тонкі, шчыльны, сінявата-чорны з залацістымі пупышкамі; настой — ярка-чырвоны і празрысты, водар салодкі.

**12. Цікавыя Факты:**

* Чатыры з трынаццаці адзінак зоны — лясгасы, а не воласці. Адзін з іх, Чашань (茶山), называецца «чайная гара».
* Павет названы па камені, падобным да меднага барабана і гучным пры ўдары.
* Безмарозны перыяд у зоне — 265 дзён, і павольная вясна тут лічыцца вартасцю: парастак даўжэй застаецца далікатным.

**13. Параўнанне з іншымі чырвонымі чаямі:**

* **Нінхун Гунфу ([宁红工夫](https://thetea.app/be/article/ninghong-gong-fu)):** Гістарычны нінхун з цэнтрам у суседнім павеце Сюшуй; артыкул корпуса апісвае яго і згадвае Тунгу як адзін з прылеглых раёнаў вытворчасці.
* **Цымэнь Хунча ([祁门红茶](https://thetea.app/be/article/qimen-hongcha)):** Гунфу-чырвоны чай павета Цымэнь правінцыі Аньхуэй.
* **Іхун Гунфу ([宜红工夫](https://thetea.app/be/article/yihong-gong-fu)):** Гунфу-чырвоны чай правінцыі Хубэй.
* **Цзінъань Хунча ([靖安红茶](https://thetea.app/be/article/jing-an-hongcha)):** Чырвоны чай павета Цзінъань той жа гарадской акругі Ічунь.

**У заключэнне:**

Тунгу Нінхун — павятовая галіна гістарычнага нінхуна: трынаццаць адзінак зоны, з іх чатыры лясгасы, павольная горная вясна і 265 безмарозных дзён. Дакументы апісваюць яго як тонкі сінявата-чорны чай з залацістымі пупышкамі, салодкім водарам і ярка-чырвоным настоем. Імя дзеліць з Сюшуем, але ахоўваецца асобна — і па смак лепш ісці менавіта да павета, указанага на ўпакоўцы.