---
title: "Tiānshān hóng"
url: https://thetea.app/be/article/tianshan-hong
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Tiānshān hóng (天山红)

**Цяньшань Хун** (*Tiānshān hóng*, 天山红) — чырвоны чай гор Цяньшань раёна Цзяачэн (蕉城区) гарадской акругі Ніндо, правінцыя Фуцзянь. Горы далі імя цэлай серыі мясцовых чаёў — зялёнаму, беламу, чырвонаму, улуну і язмінаваму, — і чырвоны ў ёй малодшы брат знакамітага Цяньшань Люй Ча. З 2014 года імя «天山红» ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам; уладальнік той самы, што ў зялёнага чаю, — чайная асацыяцыя раёна Цзяачэн. Якім павінен быць сам чай — воблік, смак, гатунак, тэхналогія, — знойдзеныя першакрыніцы не гавораць.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*), поўнасцю ферментаваны. У серыі «宁德天山茶» ён значыцца як «宁德天山红茶». У правінцыйным пераліку тавар знака запісаны шырэй — «чай». Да якой групы чырвонага чаю ён адносіцца — гунфу, сяачжун або іншай, — у знойдзеных першакрыніцах не сказана.
* **Катэгорыя:** Фуцзяньскі чырвоны чай з геаграфічным сертыфікацыйным знакам (2014); частка раённай серыі «宁德天山茶».
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, *Fújiàn*), гарадская акруга Ніндо (宁德, *Níngdé*), раён Цзяачэн (蕉城, *Jiāochéng*), горы Цяньшань.
* **Зона аховы:** Правінцыйны пералік паказвае Цзяачэн як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака. Юрыдычнай мяжы зоны ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Рэжым аховы:** Геаграфічны сертыфікацыйны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 11836552, клас 30, тавар — чай. Дата рэгістрацыі паводле правінцыйнага пераліку — 21 красавіка 2014 года; уладальнік — чайная асацыяцыя раёна Цзяачэн горада Ніндо (宁德蕉城区茶业协会). На 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя лічыцца дзейнай.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Чай Цзяачэна да знака.** Паводле даных раёна, прыведзеных «Міжнародным радыё Кітая» ў 2019 годзе, тут рабілі падатныя чаі: пры Тан — «蜡面茶», пры Сун — прасаваны «团饼茶», пры Мін і Цын — чай з пупышак. У канцы Цын у бухце Саньдуао (三都澳) адкрылі мытню Фухайгуань (福海关), і порт стаў тады галоўным для вывазу чаю.
    * **2014.** «Цяньшань Хун» атрымаў геаграфічны сертыфікацыйны знак — другі ў раёне пасля зялёнага Цяньшань Люй Ча, чый знак зарэгістраваны ў 2009 годзе.
    * **Узнагароды серыі.** Паводле тых жа даных 2019 года, чаі серыі — зялёны, чырвоны, белы і улун з імем Цяньшань — 54 разы атрымлівалі ўсекітайскія, правінцыйныя і гарадскія ўзнагароды. Колькі з іх прыпала на чырвоны чай, не сказана.
    * **2023.** Раён абвясціў «宁德天山白茶» вядучым грамадскім брэндам, а «宁德[天山绿茶](https://thetea.app/be/article/tianshan-lucha)» і «宁德天山红茶» — лініямі, якія развіваюцца побач з ім; у тым жа годзе раён абяцаў замацоўваць два свае геаграфічныя знакі — «天山绿茶» і «天山红».
* **Назва:**
    * «Цяньшань» (天山) — «Нябесныя горы», хрыбет на захадзе пасёлка Янчжун (洋中镇), выцягнуты з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход; да вёскі Цзітоу ля яго схілаў ад гарадской часткі Цзяачэна, паводле правінцыйнага артыкула 2023 года, дваццаць-трыццаць кіламетраў на захад. З хрыбтом Цянь-Шань у Цэнтральнай Азіі не звязаны: імя тое самае, горы іншыя.
    * «Хун» (红) — «чырвоны», скарачэнне ад «хунча» (红茶).
* **Культурнае значэнне:** Цзяачэн здаўна завуць «радзімай знакамітага чаю Кітая» (中国名茶之乡), і яго візітная картка — зялёны Цяньшань Люй Ча. Паводле даных раёна, у 2022 годзе сады Цзяачэна займалі 133 тыс. му, выпрацоўка чаю склала 13 тыс. т, а кошт усяго чайнага ланцужка — 4,14 млрд юаняў. Чырвоны чай у гэтай карціне — другая ахаваная лінія побач з зялёнай.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатунак / Культывар:** Якія гатункі ідуць на «Цяньшань Хун», у знойдзеных крыніцах не сказана. Паводле даных раёна на 2019 год, у Цзяачэне пасаджана каля 55 тыс. му новых высокаараматных гатункаў — Цзінь Гуаньінь ([金观音](https://thetea.app/be/article/jin-guanyin)), Цзінь Мудань ([金牡丹](https://thetea.app/be/article/jin-mudan)), Цзы Мэйгуй (紫玫瑰) і Цзіньгуань (金冠茶). Рэпартаж 2023 года прыводзіць словы мясцовага фермера: з ліста Цзінь Мудань робяць духмяны белы чай і чырвоны чай «новай тэхналогіі». Ці адносіцца гэта да чаю знака, не ўстанавіць.
* **Стандарт збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Час збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горы Цяньшань на ўсходзе Фуцзяні (闽东, *Mǐndōng*). Рэпартаж 2023 года апісвае іх так: горы звернуты да мора, клімат мяккі, сонца і дажджоў многа.
* **Вышыня вырошчвання:** Для чаю знака даных няма. У вёсцы Цзітоу (际头村) пасёлка Янчжун, якую правінцыйны артыкул 2023 года называе месцам паходжання цяньшаньскага чаю, чайныя горы, паводле слоў кіраўніка кампаніі, што іх аднаўляе, ляжаць у сярэднім на вышыні каля 1000 м.
* **Глебы:** Тая ж кампанія апісвае горныя глебы як камяністыя і багатыя мінераламі. Дакладнага тыпу глеб у знойдзеных крыніцах няма.
* **Асаблівасць:** У Цзітоу знаходзіцца правінцыйная ахоўная зона каштоўнага генафонду чайнага куста; паводле слоў той жа кампаніі, у гарах расце больш за дзесяць папуляцый дзікарослага чаю, а ўзрост асобных дрэў — дзвесце-трыста гадоў.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогіі «Цяньшань Хун» у знойдзеных крыніцах няма. Ніжэй агульная схема чырвонага чаю, а не апісанне цяньшаньскай тэхналогіі:

1.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*):** Ліст губляе частку вільгаці і становіцца мяккім.
2.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Сок выходзіць на паверхню ліста.
3.  **Ферментацыя (发酵, *fājiào*):** Акісленне дае чырвоны колер настою і дна.
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*).**

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанні вобліку і смаку з дакумента знака або з іншай першакрыніцы я не знайшоў.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Пах сухога ліста:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Пах настою:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Смак:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Колер настою:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных пра гэты чай у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Уласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для чырвонага чаю.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–4 г на 150 мл.
* **Посуд:** Белая фарфоравая гайвань — у ёй бачны чырвоны настой.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Першы настой — 10–20 секунд.
    4. Разліць цалкам.
    5. Кожны наступны настой — крыху даўжэй.
    6. Чатыры-шэсць заліваў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, пры пакаёвай тэмпературы, у сухім цёмным месцы, без пабочных пахаў. Чырвоны чай пераносіць захоўванне лепш за зялёны, але водар з часам слабее.

**11. Кошт і Падробкі:**

Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання; нумар знака — 11836552.
    * Правяраць, што чай зроблены ў раёне Цзяачэн горада Ніндо.
    * Не блытаць з Цяньшань Люй Ча: гэта зялёны чай той жа серыі са сваім знакам.

**12. Цікавыя Факты:**

* Адна і тая ж чайная асацыяцыя Цзяачэна трымае і знак «天山红», і знакі «天山绿茶» — паводле правінцыйнага пераліку іх тры, 2009 і 2012 гадоў.
* У серыі «宁德天山茶» пяць імёнаў аднаго хрыбта: зялёны, белы і чырвоны чаі, улун Цяньшань Цзінь Гуаньінь (天山金观音) і язмінавы Цяньшань Іньхаа (天山银毫).
* З 2023 года раён ставіць на першае месца не зялёны і не чырвоны, а белы чай серыі.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Цяньшань Люй Ча (天山绿茶):** Зялёны чай тых жа гор і таго ж уладальніка знака, самы вядомы ў серыі.
* **Молі Інь Хаа ([茉莉银毫](https://thetea.app/be/article/moli-yin-hao)):** Язмінавы чай; цяньшаньская версія ўваходзіць у тую ж серыю.
* **Таньян Гун Фу ([坦洋工夫](https://thetea.app/be/article/tanyang-gong-fu)):** Гунфу-чырвоны чай той жа акругі Ніндо, адзін з «трох вялікіх гунфу Фуцзяні».
* **Байлінь Гун Фу ([白琳工夫](https://thetea.app/be/article/bai-lin-gongfu)):** Яшчэ адзін гунфу-чырвоны чай акругі Ніндо з той жа тройкі.
* **Гуцянь Хунча ([古田红茶](https://thetea.app/be/article/gutian-hongcha)):** Чырвоны чай павета Гуцянь той жа акругі Ніндо, са сваім знакам 2018 года.

**На заканчэнне:**

Цяньшань Хун — чырвоная галіна цяньшаньскай серыі Цзяачэна, якая ахоўваецца знакам з 2014 года. Дакументы пра яго гавораць больш пра раён, чым пра чай: знак, уладальнік, месца ў брэндавай стратэгіі, дзе з 2023 года першым ідзе белы чай. Воблік, смак, гатункі, тэрміны збору і тэхналогія яшчэ чакаюць першакрыніцы.