---
title: "Téngchōng báichá"
url: https://thetea.app/be/article/tengchong-baicha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Téngchōng báichá (腾冲白茶)

**Тэнчун Байча** (*Téngchōng báichá*, 腾冲白茶) — белы чай гарадскога павета Тэнчун (腾冲市) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань, каля мяжы з М’янмай. Імя — адзін з пяці геаграфічных сертыфікацыйных знакаў, якія Тэнчун, паводле паведамлення мясцовых улад, зарэгістраваў у 2016 годзе адразу па пяці класах чаю: зялёным, чырвоным, улуне, цёмным і белым. Клас белага выведзены з гэтай серыі: дакумента самога знака з апісаннем прадукту я не бачыў, а выгляду чаю знойдзеныя крыніцы не апісваюць. Артыкул таму карацейшы за звычайны — ён пра знак, месца і пра тое, чаго пра яго пакуль нельга сказаць.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Белы чай (白茶, *báichá*) — паводле логікі серыі. Само слова «白茶» клас не даказвае: так называюць і зялёны чай са светлалістых сартоў. Довад тут іншы: пяць знакаў Тэнчуна названы па пяці класах — 绿茶, 红茶, 乌龙茶, 黑茶 і 白茶, — і ў такім шэрагу «白茶» стаіць як імя класа. Паводле публікацыі 2023 года пра адно з буйных чайных прадпрыемстваў Тэнчуна, яно выпускае сярод іншага і белы чай. Тэхналагічных патрабаванняў знака я не бачыў.
* **Катэгорыя:** Юньнаньскі белы чай; геаграфічны сертыфікацыйны знак з серыі «腾冲茶».
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), гарадская акруга Баошань (保山, *Bǎoshān*), гарадскі павет Тэнчун (腾冲, *Téngchōng*).
* **Зона знака:** Правінцыйны пералік пазначае Тэнчун як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка. Гэта не юрыдычная мяжа зоны; нумара знака, уладальніка і правіл з апісаннем зоны я не знайшоў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Каля 25,0° пн. ш. і 98,5° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **2016 — пяць знакаў адразу.** Паводле паведамлення ўрада Тэнчуна, у 2016 годзе павет зарэгістраваў пяць геаграфічных сертыфікацыйных знакаў: [腾冲绿茶](https://thetea.app/be/article/tengchong-lucha), [腾冲红茶](https://thetea.app/be/article/tengchong-hongcha), [腾冲乌龙茶](https://thetea.app/be/article/tengchong-wulongcha), [腾冲黑茶](https://thetea.app/be/article/tengchong-heicha) і 腾冲白茶. Публікацыя 2023 года паўтарае, што ў Тэнчуна пяць такіх знакаў. Старонка ўрада з першым паведамленнем цяпер не адкрываецца.
    * **2019.** Знак унесены ў правінцыйны пералік геаграфічных знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года (радок 67).
    * **Старыя сады.** Паводле паведамлення 2025 года, у вёсцы Цуаньлун (窜龙村) пасёлка Манбан (芒棒镇), каля падножжа гор Гаалігуншань (高黎贡山), больш за 2200 му старых садоў (1 му — каля 667 м²) і больш за 12 тысяч старых чайных дрэў. Гэта звесткі пра чай Тэнчуна наогул, а не пра белы.
* **Назва:** 腾冲 (*Téngchōng*) — імя гарадскога павета; 白茶 (*báichá*) — белы чай.
* **Культурнае значэнне:** Павет развівае «腾冲茶» як адну з шасці сваіх галіновых груп. Пяць знакаў па класах замацоўваюць імя Тэнчуна за ўсім ягоным чайным асартыментам, а не за адным прадуктам.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** У знойдзеных крыніцах не названы. У апісанні вёскі Цуаньлун згаданы буйналісты сорт 勐库大[叶种](https://thetea.app/be/article/qiaomuguanmu) (*Měngkù dàyèzhǒng*); ці ідзе ён на белы чай, крыніца не кажа.
* **Сыравіна:** Ліст з садоў Тэнчуна; патрабаванняў знака да сыравіны я не бачыў.
* **Стандарт збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Час збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Захад Юньнані, паўднёва-заходняя ўскраіна гор Хэндуаньшань; рэльеф павета падковападобны. З паўночнага захаду Тэнчун мяжуе з М’янмай, паводле даных урада горада — на працягу 150 км. Плошча павета — 5845 км².
* **Вулканы і воды:** Паводле даных урада горада, у павеце 99 вулканаў і 88 гарачых крыніц; горы Гаалігуншань улады называюць «сусветным генафондам відаў».
* **Клімат:** Высакагорны субтрапічны мусонны, з вільготным сезонам з мая па кастрычнік і сухім — з лістапада па красавік; зіма без моцных халадоў, лета без моцнай спякоты. Паводле даных урада горада, сярэднегадавая тэмпература — 15,1 °C, ападкаў — 1531 мм за год.
* **Вышыня вырошчвання:** Для зоны знака даных няма. Публікацыя 2023 года пра буйное чайнае прадпрыемства Тэнчуна называе для ягонага чайнага раёна вышыні 1800–3200 м; паведамленне 2025 года пра вёску Цуаньлун называе вышыні каля 1500 і 2000 м.
* **Глебы:** Тая ж публікацыя 2023 года кажа пра вулканічныя попельныя глебы, вятры Бенгальскага заліва, цёплае вільготнае паветра з Індыйскага акіяна і вялікі сутачны перапад тэмператур. Гэта апісанне чайнага раёна з публікацыі пра прадпрыемства, а не патрабаванні знака.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогіі гэтага чаю і яе параметраў у знойдзеных крыніцах няма. Белы чай звычайна робяць так:

1.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*):** Доўгае, на паветры або ў памяшканні; ліст губляе вільгаць і злёгку акісляецца сам.
2.  **Сушка (干燥, *gānzào*):** Закрапляе ліст і водар.

Скручвання і фіксацыі ў класічнай схеме белага чаю няма. Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Тэнчун Байча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Выгляду гэтага чаю знойдзеныя крыніцы не апісваюць.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Смак:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Колер настою:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для белага чаю.

* **Тэмпература вады:** 85–90 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–5 г на 150 мл.
* **Посуд:** Гайвань, шкляная шклянка або чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і заліць вадой.
    3. Першы настой — 1–2 хвіліны ў гайвані.
    4. Разліць цалкам.
    5. З кожным заліваннем дадаваць час.
    6. Чатыры-шэсць заліванняў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Герметычна, у сухім прахалодным цёмным месцы, без пабочных пахаў. Белы чай прынята і вытрымліваць, але пра вытрымку менавіта гэтага чаю даных няма.

**11. Кошт і Падробкі:**

Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «腾冲白茶».
    * Правяраць, што вытворца з Тэнчуна.
    * Не блытаць знак з чатырма суседнімі знакамі серыі: у кожнага класа свой знак.
    * Памятаць, што «白茶» у імені чаю іншага раёна можа азначаць зялёны чай са светлалістага сорта.

**12. Цікавыя Факты:**

* Тэнчун зарэгістраваў пяць знакаў на чай адначасова — па адным на клас.
* Паводле даных урада горада, у павеце 99 вулканаў і 88 гарачых крыніц.
* Мяжа Тэнчуна з М’янмай, паводле даных урада горада, цягнецца на 150 км.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Юэгуан Бай ([月光白](https://thetea.app/be/article/yueguang-bai)):** Юньнаньскі чай з буйналістай сыравіны, які звычайна адносяць да белых паводле тэхналогіі.
* **Юньнань Байча ([云南白茶](https://thetea.app/be/article/yun-nan-bai-cha)):** Агляд белага чаю Юньнані ў цэлым.
* **Аньцзі Байча ([安吉白茶](https://thetea.app/be/article/anji-baicha)):** Зялёны чай з белалістага сорта — прыклад таго, як «白茶» у імені не значыць белага класа.
* **Чаннін Хунча ([昌宁红茶](https://thetea.app/be/article/changning-hongcha)):** Чырвоны чай з геаграфічным знакам павета Чаннін той жа акругі Баошань.

**Напрыканцы:**

Тэнчун Байча — знак, пра які знойдзеныя крыніцы кажуць менш за ўсё пра сам чай: вядома, што ён зарэгістраваны ў 2016 годзе разам з зялёным, чырвоным, улунам і цёмным і што белы чай у павеце робяць. Месца ў яго выразнае — вулканічны край каля гор Гаалігуншань, на мяжы з М’янмай. Выгляд, сорт і тэхналогію знойдзеныя крыніцы не называюць; да з’яўлення дакумента знака клас белага трымаецца на логіцы серыі.