---
title: "Táoyuán yěcháwáng"
url: https://thetea.app/be/article/taoyuan-yechawang
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Táoyuán yěcháwáng (桃源野茶王)

**Тааюань Ечаван** (*Táoyuán yěcháwáng*, 桃源野茶王) — «тааюаньскі цар дзікага чаю»: пупышкавы зялёны чай павета Тааюань (桃源县) гарадской акругі Чандэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань. Яго робяць толькі з пупышак мясцовага буйналістага сорту 桃源大叶, які паходзіць ад дзікага буйналістага чаю з гор воласці Тайпінпу, — адсюль слова «дзікі» ў назве; з дзікіх дрэў гэты чай не збіраюць. З 31 снежня 2005 года Тааюань Ечаван — прадукт з геаграфічным указаннем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*), пупышкавы. Аб’ява аб ахове не называе клас словам, але яго схема апрацоўкі — фіксацыя, выраўноўванне пупышак, сушка, без акіслення — і пяшчотна-зялёны настой паказваюць на зялёны чай. Сам сорт шырэйшы за адзін клас: даведнік сартоў называе яго сыравінай і для чырвонага, і для цёмнага чаю.
* **Катэгорыя:** Пупышкавы зялёны чай; прадукт з геаграфічным указаннем (2005). У павятовай лінейцы чаёў сорту 桃源大叶 — пупышкавая лінія; дзве іншыя — маацзянь і звычайны зялёны чай.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хунань (湖南, *Húnán*), гарадская акруга Чандэ (常德, *Chángdé*), павет Тааюань (桃源县, *Táoyuán xiàn*).
* **Зона аховы:** Паводле аб’явы аб ахове — дзесяць валасцей і пасёлкаў павета: Таахуаюань ([桃花](https://thetea.app/be/article/taohua)源镇), Шапін (沙坪镇), Лухуатань (芦花潭乡), Гунюшань (牯牛山乡), Сянсіцяа (乡溪桥乡), Чааньпу (茶庵铺乡), Тайпінпу (太平铺乡), Сіаньпу (西安铺乡), Фэнпін (封坪乡) і Лінцзіньтань (凌津滩乡). Падстава — ліст павятовага ўрада аб межах зоны (桃政函〔2004〕62号). Напісанне 乡溪桥乡 — паводле перадруку аб’явы; у зоне чырвонага чаю павета месца запісана як 杨溪桥, і гэта можа быць памылкай.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павет Тааюань — каля 28,9° пн. ш. і 111,5° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **1969.** Паводле публікацыі «Новага Хунаня» 2018 года, сорт паходзіць ад дзікага буйналістага чаю з гор каля вёскі Луцзячун (陆家冲) воласці Тайпінпу; у 1969 годзе аграномы павета пачалі яго адбор, размнажэнне і доследныя пасадкі.
    * **1989 і 1992.** Сорт прайшоў правінцыйную навукова-тэхнічную экспертызу, а затым быў зацверджаны правінцыйнай камісіяй па сартах пад імем 桃源大叶.
    * **1997–1998.** Паводле даведачных апісанняў — сярэбраная ўзнагарода Пекінскай міжнароднай чайнай выставы (1997) і золата хунаньскага конкурсу «金牌杯» (1998).
    * **2005.** 31 снежня Галоўнае дзяржаўнае ўпраўленне па кантролі якасці, інспекцыі і каранціне (AQSIQ) абвясціла аб ахове Тааюань Ечавана як прадукта з геаграфічным указаннем. Межы зоны павятовы ўрад вызначыў лістом 2004 года.
    * **2006.** 4 красавіка ў пасёлку Чааньпу прайшла прэс-канферэнцыя аб ахове. Паводле паведамлення ўрада павета, Ечаван стаў чацвёртым ахаваным прадуктам з геаграфічным указаннем у Хунані і першым у акрузе Чандэ; пад сортам 桃源大叶 тады налічвалася 3780 га, Ечавана выпускалі больш за 600 т на год.
    * **2024–2026.** Аб’ява Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці КНР (CNIPA) № 593 ад 18 ліпеня 2024 года дазволіла спецыяльны знак двум вытворцам Ечавана; яшчэ па адным прадпрыемстве атрымалі права на знак паводле аб’яў № 615 (падпісана ў студзені 2025 года) і № 660 (студзень 2026 года).
* **Назва:** «Тааюань» (桃源) — «персікавы выток», імя павета; «Еча» (野茶, *yěchá*) — «дзікі чай», паводле паходжання сорту; «Ван» (王, *wáng*) — «цар», хвалебная частка імя.
* **Культурнае значэнне:** Публікацыя статыстычнага ўпраўлення Хунані 2015 года называлася «развіваць галіну Тааюань Дае, будаваць брэнд Тааюань Ечаван». Пасёлак Чааньпу ў 2025 годзе называў сваімі тры геаграфічныя ўказанні павета: Дае Ча, Ечаван і Хунча.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт:** **桃源大叶** (*Táoyuán dàyè*, «тааюаньскі буйналісты»). Паводле даведніка сартоў — хмызняковы, буйналісты, ранняга распускання, дыплоід; вясновыя пупышкі кранаюцца ў сярэдзіне сакавіка. Адбор, паводле таго ж даведніка, у 1976–1992 гадах вялі павятовая станцыя чайных сартоў і чайны інстытут Хунаньскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта.
* **Воблік сорту:** Паводле даведніка сартоў — буйны мясісты ліст (叶片肥大) эліптычнай формы; вага ста парасткаў «пупышка і тры лісты» — 103,0 г.
* **Размнажэнне і пасадка:** Аб’ява аб ахове патрабуе размнажэння кароткімі чаранкамі (短穗扦插) і шчыльнасці 2500–3000 кустоў на *му* (666,7 м²); угнаенні — пераважна арганічныя.
* **Сыравіна:** Толькі пупышкі (芽头, *yátóu*).
* **Час і стандарт збору:** Паводле аб’явы, збор пачынаюць у сярэдзіне сакавіка, калі пупышка дасягае каля 2 см, і вядуць да канца кастрычніка.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горы павета Тааюань. Галоўны чайны цэнтр — пасёлак Чааньпу (茶庵铺镇): паводле публікацыі красавіка 2025 года, 88 тыс. *му* садоў і 28 тыс. тон чаю на год, 45 % ад павета.
* **Вышыня вырошчвання:** Паводле аб’явы аб ахове — **150–600 м**. Энцыклапедычная даведка называе 300–1064 м на поўдні павета, у даліне ракі Юаньшуй (沅水); крыніцы разыходзяцца, за аснову ўзята лічба аб’явы.
* **Глебы:** Паводле аб’явы — чацвярцічныя чырваназёмы і прадукты выветрывання гліністых сланцаў і гранітаў; глеба рыхлая, добра прапускае ваду, pH 4,5–6,0, арганічнага рэчыва не менш за 2,0 %.
* **Клімат:** Паводле энцыклапедычнай даведкі — субтрапічны мусонны, каля 16 °C у сярэднім за год.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Аб’ява аб ахове задае такую паслядоўнасць першаснай апрацоўкі (初制工艺, *chūzhì gōngyì*):

1. **Раскладка пупышак (芽头摊青, *yátóu tānqīng*).**
2. **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Нагрэў спыняе акісленне.
3. **Астыванне на ветры (清风摊凉, *qīngfēng tānliáng*).**
4. **Выраўноўванне пупышак (理条, *lǐtiáo*):** Пупышкам надаюць простую форму.
5. **Астыванне (摊凉, *tānliáng*).**
6. **Развіццё водару (提香, *tíxiāng*).**
7. **Астыванне.**
8. **Дасушка і зняцце з катла (足干、起锅, *zúgān, qǐguō*).**

Скручвання няма: пупышка застаецца цэльнай і простай. Тэмператур і часу ў знойдзеных крыніцах няма.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Аб’ява аб ахове зводзіць воблік да адной фразы: «外形全芽挺直，汤色嫩绿清澈，香气持久带栗香味，回味甘甜爽口».

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Цэльныя простыя пупышкі (全芽挺直); павятовыя апісанні дадаюць — моцныя і стройныя, у багатым серабрыстым ворсе, пяшчотна-зялёныя (银毫披露，色泽嫩绿).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Устойлівы, з каштанавай нотай (香气持久带栗香味); паводле павятовага апісання — доўгі і пяшчотны (嫩香悠长).
* **Смак:** Свежы і мяккі (滋味鲜醇) — паводле павятовага апісання; аб’ява кажа пра салодкае асвяжальнае послесмакавае адчуванне (回味甘甜爽口).
* **Колер настою:** Пяшчотна-зялёны, празрысты (汤色嫩绿清澈).
* **Чаевае дно (завараны ліст):** У аб’яве не апісана; павятовае апісанне называе ліст пяшчотна-зялёным і светлым.

Энцыклапедычная даведка піша, што пры заварванні пупышкі «тройчы падымаюцца і апускаюцца» (三起三落).

**7. Хімічны Склад:**

Аб’ява аб ахове задае мінімумы для сухога чаю:

| Паказчык | Патрабаванне |
| :--- | :--- |
| Сума свабодных амінакіслот | не менш за 2,0 % |
| Сума катэхінаў | не менш за 80 мг/г |
| Чаевыя поліфенолы | не менш за 20 % |
| Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы | не менш за 30 % |

Іншых вымярэнняў менавіта гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Уласцівасці:**

Правераных даных аб дзеянні менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C, для пупышак — бліжэй да 80 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка, у якой відаць, як пупышкі ўстаюць у вадзе, або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою, і даліваць ваду.
    5. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных аб цэнах у знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання: яго ставяць толькі прадпрыемствы з аб’яў CNIPA.
    * Правяраць, што вытворца працуе ў зоне аховы.
    * Глядзець на ліст: толькі цэльныя простыя пупышкі ў серабрыстым ворсе.
    * Не блытаць з Тааюань Дае Ча ([桃源大叶茶](https://thetea.app/be/article/taoyuan-daye-cha)) і Тааюань Хунча ([桃源红茶](https://thetea.app/be/article/taoyuan-hongcha)) — у іх свая ахова.

Лабараторных прыкмет падробкі крыніцы не прыводзяць.

**12. Цікавыя Факты:**

* Сорт, з якога робяць Ечаван, адабраны з дзікага буйналістага чаю: адбор пачалі ў 1969 годзе, правінцыйным сортам ён стаў у 1992-м.
* Сезон збору паводле аб’явы аб ахове доўгі — з сярэдзіны сакавіка да канца кастрычніка.
* Паводле даных павета, Ечаван быў першым прадуктам з геаграфічным указаннем ва ўсёй акрузе Чандэ.

**13. Параўнанне з іншымі хунаньскімі чаямі:**

* **Тааюань Дае Ча (桃源大叶茶):** Знак на чай таго ж сорту ў цэлым — пупышкавы, маацзянь і ліставы зялёны; Ечаван — толькі пупышкі.
* **Тааюань Хунча (桃源红茶):** Чырвоны чай таго ж павета з уласнай аховай.
* **Шымэнь Інь Фэн ([石门银峰](https://thetea.app/be/article/shimen-yin-feng)):** Зялёны чай павета Шымэнь той жа акругі Чандэ.
* **Цзюньшань Інь Чжэнь ([君山银针](https://thetea.app/be/article/junshan-yin-zhen)):** Самы вядомы пупышкавы чай Хунані, але жоўты — з тамленнем пупышак, якога ў Ечавана няма.

**На заканчэнне:**

Тааюань Ечаван — зялёны чай з адных пупышак сорту, адабранага з дзікага буйналістага чаю павета. Дакумент аб яго ахове рэдкасна канкрэтны: дзесяць валасцей і пасёлкаў, вышыні 150–600 м, чаранкаванне, пупышка каля 2 см, восем этапаў апрацоўкі і мінімумы па амінакіслотах, катэхінах і поліфенолах. Простыя серабрыстыя пупышкі, пяшчотна-зялёны настой і каштанавая нота — тое, што абяцае сам дакумент.