---
title: "Táojiāng zhúyè"
url: https://thetea.app/be/article/taojiang-zhuye
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Táojiāng zhúyè (桃江竹叶)

**Таацзян Чжуе** (*Táojiāng zhúyè*, 桃江[竹叶](https://thetea.app/be/article/zhuye)) — плоскі зялёны чай павета Таацзян (桃江县) гарадской акругі Іян правінцыі Хунань. «Чжуе» (竹叶) значыць «бамбукавы ліст»: чай названы па форме — вузкай, плоскай і гладкай. Дакумент аховы параўноўвае яе яшчэ і з мячом, колер — з «чорнай яшмай», а ў водары называе густую каштанавую ноту. Паводле дакумента аховы ліст збіраюць толькі да свята Цынмін, гэта значыць да пачатку красавіка. У 2025 годзе Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) прызнала імя прадуктам з геаграфічным указаннем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*), неферментаваны. У імені клас не названы: «бамбукавы ліст» апісвае форму, а не апрацоўку. Клас вызначае тэхналогія з дакумента аховы — раскладка, фіксацыя нагрэвам у катле, фармоўка плоскага ліста, дасушка і — у двух схемах з трох — паліроўка ў катле (辉锅, *huīguō*), без завяльвання для акіслення і без тамлення. Даведачны артыкул пра чай, перадрукаваны на чайным сайце, прама называе яго плоскім зялёным чаем (扁形烘炒绿茶).
* **Катэгорыя:** Плоскі (扁形, *biǎnxíng*) зялёны чай; прадукт з геаграфічным указаннем (CNIPA, 2025); сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне Міністэрства сельскай гаспадаркі (нумар AGI03212).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хунань (湖南, *Húnán*), гарадская акруга Іян (益阳, *Yìyáng*), павет Таацзян (桃江, *Táojiāng*).
* **Зона аховы:** Паводле дакумента аховы — 15 пасёлкаў і валасцей павета Таацзян: Таахуацзян ([桃花](https://thetea.app/be/article/taohua)江), воласць Фуцюшань (浮邱山), воласць Гаацяо (高桥), Чжаньсі (沾溪), Сюшань (修山), Саньтанцзе (三堂街), Луцыду (鸬鹚渡), Даліган (大栗港), Чжабу-Хуэйская нацыянальная воласць (鲊埠回族乡), Утань (武潭), Мацзітан (马迹塘), Шынюцзян (石牛江), Нютянь (牛田), Сунмутан (松木塘) і Хуэйшаньган (灰山港).
* **Геаграфічныя каардынаты:** 111°35′59″–112°18′52″ у. д., 28°12′48″–28°40′52″ пн. ш.
* **Заяўнік:** Чайная асацыяцыя павета Таацзян (桃江县茶业协会).

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:** Першакрыніцы пра час з'яўлення чаю я не знайшоў. Даведачны артыкул на чайным сайце адносіць яго стварэнне да 1985 года; з дакументамі гэтая дата не зверана. Што атрымалася праверыць па дакументах — гісторыя аховы:
    * **Сельскагаспадарчае ўказанне.** Нумар у рэестры Міністэрства сельскай гаспадаркі — AGI03212; дату запісу я па першакрыніцы не праверыў.
    * **2024.** У правінцыйным даведніку Хунані імені «桃江竹叶» няма ні сярод калектыўных і сертыфікацыйных знакаў, ні сярод прадуктаў з геаграфічным указаннем. Сярод знакаў затое значыцца «[桃江绿茶](https://thetea.app/be/article/taojiang-lucha)» — «таацзянскі зялёны чай»; як суадносяцца гэтыя два імёны, у знойдзеных крыніцах не сказана.
    * **2025.** Аб'яўленнем CNIPA № 640 (падпісана 16 ліпеня, апублікавана 13 жніўня) «桃江竹叶» прызнаны прадуктам з геаграфічным указаннем; у дадатку гэта пазіцыя 985.
* **Назва:** «Таацзян» (桃江) — «Персікавая рака», імя павета; цэнтральны пасёлак зоны называецца Таахуацзян (桃花江) — «Рака персікавага колеру». «Чжуе» (竹叶) — «бамбукавы ліст». Даведачны артыкул апісвае ліст як «плоскі і стройны, нібы малады бамбукавы ліст» (扁平挺秀似新嫩竹叶).
* **Культурнае значэнне:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатункі / Культывары:** Дакумент аховы называе тры: Бісянцзаа (碧湘早, *Bìxiāngzǎo*), Чжуецы (槠叶齐, *Zhūyèqí*) і Хуанцзіньча (黄金茶, *Huángjīnchá*). Першы запісаны як 碧湘早; у дакуменце таго ж аб'яўлення для Чанша Люйча стаіць падобнае імя 碧香早 — ці адзін гэта запіс, дакумент не тлумачыць.
* **Размнажэнне:** Вегетатыўнае (无性繁殖) — паводле дакумента аховы.
* **Збор:** Паводле дакумента аховы — кожны год да свята Цынмін (清明). Даведачны артыкул называе іншы тэрмін, ад Цынміна да Гуюя (谷雨), і іншую сыравіну — пупышку з двума ледзь раскрытымі лістамі (一芽二叶初展); чым тлумачыцца разыходжанне, у крыніцах не сказана.
* **Стандарт збору:** Для асаблівага гатунку (特级) — адзіночная пупышка або пупышка з адным ледзь раскрытым лістом (一芽一叶初展); для першага гатунку — у асноўным пупышка з адным раскрытым лістом (一芽一叶开展).

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Павет Таацзян акругі Іян.
* **Месца пад сад:** Паводле дакумента аховы — горныя ўчасткі, сухадолы або добра дрэнажаваныя палі з ухілам менш за 25°, з грунтавымі водамі глыбей за 1 м і натуральным сцёкам вады.
* **Глебы:** Суглінкі на прадуктах выветрывання сланцаў (板页岩) і граніту; pH 4,0–6,5; глебавы слой не меншы за 60 см; дакумент называе іх багатымі мінеральнымі элементамі, лічбаў не дае.
* **Вышыня і клімат:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Пасадка і догляд:** Высаджваюць з лістапада да канца лютага, 60–75 тыс. раслін на гектар. Два-чатыры разы на год — неглыбокае рыхленне, перад падкормкай — праполка міжраддзяў не глыбей за 10 см. У пачатку — сярэдзіне кастрычніка — глыбокае ўзворванне больш чым на 15 см з асноўным угнаеннем: азот разам з фосфарам, каліем і мікраэлементамі, раз у два-тры гады — кальцый-магніевы фасфат.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Дакумент аховы дапускае тры спосабы. Этапы ніжэй — з дакумента, але тэмператур і часу ён не прыводзіць.

1.  **Цалкам уручную** — спосаб, прызначаны для сыравіны двух асаблівых гатункаў (特一级 і 特二级): раскладка (摊青, *tānqīng*) → фіксацыя з фармоўкай (杀青做形, *shāqīng zuòxíng*) → першая сушка з выраўноўваннем формы (初干整形, *chūgān zhěngxíng*) → дасушка з замацаваннем формы (足干固形, *zúgān gùxíng*).
2.  **Машынай з ручной паліроўкай:** раскладка → машынная фіксацыя → другое смажанне з фармоўкай (杀二青做形, *shā èrqīng zuòxíng*) → ручная дасушка-паліроўка ў катле (手工辉锅, *shǒugōng huīguō*).
3.  **Цалкам машынай:** раскладка → машыннае смажанне ў катле (机械炒青锅) → машынная паліроўка (机械辉锅).

У першых дзвюх схемах фармоўка названа прама ў імёнах этапаў — «фіксацыя з фармоўкай», «першая сушка з выраўноўваннем формы», «дасушка з замацаваннем формы», «другое смажанне з фармоўкай»; другая і трэцяя схемы заканчваюцца паліроўкай у катле. Як менавіта фармуюць ліст, дакумент не апісвае.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Дакумент аховы дае адно агульнае апісанне, без дзялення па гатунках.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Плоскі, гладкі, падобны да мяча (扁平光滑似剑); колер зялёны, «як чорная яшма» (色绿似墨玉).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў дакуменце няма.
* **Водар настою:** Густы каштанавы (栗香浓郁).
* **Смак:** Свежы і мяккі (鲜醇).
* **Колер настою:** Жоўта-зялёны, празрысты і яркі (黄绿清澈明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-зялёнае і яркае (嫩绿明亮).

Даведачны артыкул апісвае аблічча інакш: колер ізумрудна-зялёны, пушок прыкметны, каштанавы водар устойлівы, смак мяккі і бадзёры са салодкім вяртаннем, завараны ліст мясісты, жоўты і яркі. Супадаюць каштанавая нота і жоўта-зялёны празрысты настой; колер сухога ліста — «чорная яшма» ў дакуменце і «ізумрудны» ў даведцы — разыходзіцца.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных патрабаванняў дакумент аховы не змяшчае; іншых дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для плоскага зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляны стакан або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць стакан.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пабочных пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання.
    * Правяраць, што вытворца з павета Таацзян.
    * Ліст — плоскі, гладкі, цёмна-зялёны; водар — каштанавы; настой — жоўта-зялёны і празрысты.
    * Не блытаць з сычуаньскім Эмэй Чжуецын: «бамбукавы ліст» ёсць у абодвух імёнах, але гэта розныя чаі розных правінцый.

**12. Цікавыя Факты:**

* Імя параўноўвае ліст з бамбукавым, а дакумент аховы — яшчэ і з мячом.
* Колер ліста дакумент апісвае праз «чорную яшму» (墨玉), цёмны камень.
* Адна з пятнаццаці адзінак зоны — нацыянальная воласць народа хуэй.
* У адным аб'яўленні CNIPA стаяць два хунаньскія зялёныя чаі з рознымі тэрмінамі збору: Таацзян Чжуе збіраюць толькі да Цынміна, Чанша Люйча — з сакавіка па верасень.

**13. Параўнанне з іншымі плоскімі і хунаньскімі зялёнымі чаямі:**

* **Эмэй Чжуецын ([峨眉竹叶青](https://thetea.app/be/article/emei-zhuyeqing)):** Плоскі зялёны чай гары Эмэйшань у Сычуані; «бамбукавы ліст» у імені ў іх агульны, прадукты — розныя.
* **Сі Ху Лунцзін ([西湖龙井](https://thetea.app/be/article/xihu-longjing)):** Плоскі зялёны чай Ханчжоу; у корпусе паліроўка ў катле (辉锅) апісана ў яго як завяршальнае смажанне, ад якога ліст становіцца гладкім і бліскучым. Дзве з трох схем дакумента для Таацзян Чжуе таксама канчаюцца паліроўкай у катле.
* **Аньхуа Сунчжэнь ([安化松针](https://thetea.app/be/article/anhua-song-zhen)):** Зялёны чай суседняга павета Аньхуа той жа акругі Іян — але ў форме «сасновай іголкі», а не плоскага ліста.
* **Чанша Люйча ([长沙绿茶](https://thetea.app/be/article/changsha-lucha)):** Хунаньскі зялёны чай з таго ж аб'яўлення CNIPA, у тонкіх выгнутых жгутах.

**У заключэнне:**

Таацзян Чжуе — плоскі зялёны чай павета Таацзян, зроблены ў катле да гладкасці «бамбукавага ліста». Дакумент аховы апісвае яго скупа, але дакладна: вясновы збор да Цынміна, тры дапушчальныя схемы апрацоўкі ў катле, ліст колеру цёмнай яшмы, густы каштанавы водар, свежы мяккі смак і празрысты жоўта-зялёны настой. Гісторыю чаю да аховы дакументы не асвятляюць; даведачны артыкул адносіць яго з'яўленне да 1985 года.