---
title: "Tàipíng kuíhóng"
url: https://thetea.app/be/article/taiping-kuihong
lang: be
updated: 2026-10-07
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Tàipíng kuíhóng (太平魁红)

**Тайпін Куй Хун** (*Tàipíng kuíhóng*, 太平魁红) — чырвоны чай раёна Хуаншань (黄山区) гарадской акругі Хуаншань у правінцыі Аньхой. Раён — былы павет Тайпін, радзіма зялёнага Тайпін Хоу Куя, і Куй Хун робяць з ліста таго ж асноўнага сорту, Шы Да Ча (柿大茶), але па тэхналогіі чырвонага чаю. Паводле паведамленняў прэсы, чай пад гэтай назвай прысылаюць на раённыя конкурсы вытворцы і прадаўцы ўсяго раёна, а навуковы артыкул 2026 года гаворыць ужо пра «галіну» гэтага чаю; таму гэта назва катэгорыі, а не марка адной гаспадаркі. Калі ён з’явіўся, крыніцы гавораць па-рознаму.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*). Абодва навуковыя артыкулы 2026 года называюць яго black tea — так па-англійску называюць кітайскі чырвоны чай. Азначэнне з групавога стандарту раёна, у перадруку аб’явы чайнай асацыяцыі, таксама адносіць яго да чырвоных чаёў (红茶). Ступень акіслення ў ліках не паказвае ніводная знойдзеная крыніца.
* **Катэгорыя:** Рэгіянальны чырвоны чай з краю зялёнага чаю; назва катэгорыі, пад якой чай выпускаюць розныя вытворцы раёна.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Аньхой (安徽, *Ānhuī*), гарадская акруга Хуаншань (黄山市, *Huángshān shì*), раён Хуаншань (黄山区, *Huángshān qū*) — былы павет Тайпін (太平县, *Tàipíng xiàn*). Навуковыя артыкулы пішуць, што чай вырабляюць у гарадской акрузе Хуаншань. Доследныя ўзоры для абедзвюх прац сабраныя ў раёне Хуаншань, для адной з іх — на Ваньнаньскай комплекснай доследнай станцыі Аньхойскага аграрнага ўніверсітэта.
* **Нарматыўная база:** Паводле перадруку аб’явы Чайнай асацыяцыі раёна Хуаншань (黄山区茶业协会, *Huángshān qū cháyè xiéhuì*) і паводле карткі на галіновым агрэгатары стандартаў, асацыяцыя выпусціла ў 2023 годзе групавы стандарт T/HSQTA 002-2023 «太平魁红茶», які дзейнічае з 1 кастрычніка 2023 года і распаўсюджваецца на чай, выраблены ў раёне Хуаншань. Сам тэкст стандарту прачытаць не ўдалося, таму яго патрабаванні ніжэй прыводзяцца толькі паводле пераказаў. Групавы стандарт — добраахвотны. У дзяржаўных рэестрах нацыянальных, галіновых і мясцовых стандартаў на кастрычнік 2026 года стандартаў на гэты чай не знойдзена; групавыя стандарты гэтыя рэестры не ахопліваюць.
* **Геаграфічнае ўказанне:** Звестак пра геаграфічнае ўказанне для гэтай назвы ў знойдзеных крыніцах няма. Ці зарэгістраваная назва як таварны знак, высветліць не ўдалося. Ахоўванае геаграфічнае ўказанне ёсць у зялёнага суседа — Тайпін Хоу Куя (стандарт GB/T 19698-2008).
* **Геаграфічныя каардынаты:** Для гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах не прыводзяцца; зона вытворчасці апісаная толькі назвай раёна.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Дата з’яўлення.** Надзейнай даты няма, і версіі разыходзяцца.
        * Газетны нарыс 2023 года расказвае пра аднаго мясцовага майстра, які з 2012 года спрабаваў рабіць 太平魁红. Пра пачатак катэгорыі ў цэлым нарыс не гаворыць.
        * Кітайская сеціўная публікацыя 2020 года называе 魁红 «нядаўна створаным» чырвоным чаем і са спасылкай на чуткі («据说», «кажуць») піша, што пачыналі з ліста, які заставаўся ў садах пасля сезона Хоу Куя і для яго ўжо не падыходзіў.
        * Адзін з вытворцаў, марка 俏天红, у рэкламным аповедзе пра сваю гісторыю ўзводзіць чырвоны чай з адсартаванага ліста да заснавальніка свайго гандлёвага дома. Сам гандлёвы дом, паводле сайта кампаніі, заснаваны ў 1879 годзе, а чырвоны чай у легендзе не датаваны. Незалежных пацверджанняў гэтай версіі няма.
    * **2023.** Паводле раённых паведамленняў у перадруках, на Ваньнаньскай доследнай станцыі Аньхойскага аграрнага ўніверсітэта адбылося навучанне тэхналогіі 太平魁红 для больш чым 120 чаяводаў і работнікаў чайных прадпрыемстваў раёна, а ў чэрвені там жа намячаўся першы раённы конкурс гэтага чаю (斗茶, *dòuchá*). У ліпеньскім паведамленні воласці Сіньмін (新明乡, *Xīnmíng xiāng*) таго ж года гаворыцца пра залатыя і сярэбраныя ўзнагароды яе прадпрыемстваў і чаяводаў на гэтым конкурсе. З 1 кастрычніка, паводле аб’явы асацыяцыі, дзейнічае групавы стандарт.
    * **2024.** Другі раённы конкурс: паводле газетнай справаздачы, пяць экспертаў правінцыі за пяць тураў ацанілі 131 узор, дасланы вытворцамі і прадаўцамі чаю з усяго раёна.
    * **2025.** Паводле артыкула ў часопісе Food Chemistry: X, да 2025 года выпуск Тайпін Куй Хун дасягнуў 246 т, а кошт прадукцыі — 15,64 млн долараў ЗША; адкуль гэтая статыстыка, артыкул не паказвае. Прэса таго ж года паведамляла, што асацыяцыя Тайпін Хоу Куя, адказваючы на перамены рынку, пашырала выпуск 魁红.
    * **2026.** Даследчыкі Аньхойскага аграрнага ўніверсітэта апублікавалі дзве рэцэнзаваныя працы пра тэхналогію і водар гэтага чаю: у красавіку — у часопісе Food Chemistry: X, у чэрвені — у часопісе Foods.
* **Назва:**
    * **Тайпін (太平, *Tàipíng*)** — так называўся павет, які цяпер стаў раёнам Хуаншань, дзе робяць гэты чай. **Хун (红, *hóng*)** — «чырвоны», гэта значыць клас чаю.
    * **Куй (魁, *kuí*).** Значэнне гэтага іерогліфа ў назве крыніцы не разбіраюць. Прэса 2025 года піша, што асацыяцыя Хоу Куя «злучыла 猴魁 з чырвоным чаем» (将猴魁与红茶结合), але назвы гэтым не тлумачыць. Вытворца 俏天红 у рэкламе абыгрывае той жа іерогліф у апісанні аблічча: «падобны да 魁龙, магутны і шчыльны» (形似魁龙，魁伟重实).
    * **Лацінка.** У навуковых артыкулах назва пішацца без тонаў — *Taiping Kuihong*. Піньінь з тонавымі знакамі ў знойдзеных крыніцах не сустракаецца; форма ў загалоўку дадзеная паводле стандартнага чытання іерогліфаў.
    * **Кароткая форма — 魁红 (*kuíhóng*).** Яна ёсць у назве кампаніі-вытворцы, у кітайскай сеціўнай публікацыі 2020 года і ў прэсе 2025 года. Супадзенне элемента 魁 з назвамі іншых чаёў тоеснасці не азначае.
    * **魁里红.** Так у газетным нарысе названы прадукт аднаго майстра; як назва катэгорыі яно ў знойдзеных крыніцах не ўжываецца.
* **Культурнае значэнне:** Куй Хун звязаны з зялёным Хоу Куем месцам і сыравінай, а адрозніваецца тэхналогіяй. Паводле артыкула ў Food Chemistry: X, веснавы ліст Шы Да Ча шырока ідзе на зялёны чай высокага класа, а летні і восеньскі ліст шмат у чым застаецца нявыкарыстаным. Воласьць Сіньмін апісвала сваю працу з гэтым чырвоным чаем формулай «кампенсаваць вясну летам» (以夏补春, *yǐ xià bǔ chūn*).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Шы Да Ча (柿大茶, *Shì Dà Chá*); у англамоўных артыкулах — ‘Shidacha’, Shida tea plant і Persimmon Big Leaf, гэта значыць «буйналісты хурмавы». Абедзве навуковыя працы 2026 года называюць яго сыравінай Тайпін Куй Хун. Паводле GB/T 19698-2008 гэта асноўны сорт зялёнага Тайпін Хоу Куя; стандарт Хоу Куя дапускае і сарты, выведзеныя з яго, таму «асноўны» не значыць «адзіны». Ці выкарыстоўваюць вытворцы раёна для чырвонага чаю і іншыя сарты, у знойдзеных крыніцах не сказана.
* **Збор:** Патрабаванняў да сезона ў знойдзеных крыніцах няма, і сустракаецца ліст розных сезонаў. Узор для артыкула ў Foods сабраны ў красавіку 2025 года, для артыкула ў Food Chemistry: X — 10 мая 2025 года; другая праца вывучае Куй Хун з летняга ліста. Паводле раённай прэсы, воласьць Сіньмін робіць яго з летняга ліста, а адзін майстар спрабаваў варыянт з ліста, сабранага да Цынміна (明前, *míngqián*).
* **Стандарт збору:** Узоры абедзвюх прац сабраныя ў межах формулы «адна пупышка з двума–трыма лістамі»: у працы Foods сказана, што збор ішоў «паводле стандарту адна пупышка, два ці тры лісты», а сыравінай доследу там названая адна пупышка з двума лістамі. Азначэнне з групавога стандарту, у перадруку аб’явы асацыяцыі, называе тое ж: ад адной пупышкі з двума лістамі да адной пупышкі з трыма (一芽二叶至一芽三叶). Тэкст стандарту не прачытаны.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Паводле артыкула ў Food Chemistry: X, у ліста Шы Да Ча доўгія тоўстыя сцёблы і высокая вільготнасць — каля 82 %, таму натуральнае завяльванне ідзе цяжка. Іншых патрабаванняў да сыравіны ў знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Раён Хуаншань гарадской акругі Хуаншань на поўдні Аньхоя — былы павет Тайпін. Гэта тая ж тэрыторыя, якую GB/T 19698-2008 апісвае як зону аховы зялёнага Тайпін Хоу Куя. З валасцей крыніцы называюць Сіньмін: паводле раённай прэсы, гэты чай там робяць адразу некалькі прадпрыемстваў.
* **Вышыня вырошчвання:** Для гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах не прыводзіцца.
* **Глебы і клімат:** Апісанняў, якія адносяцца менавіта да Куй Хун, у знойдзеных крыніцах няма. Сыравіна расце на той жа зямлі і належыць да таго ж асноўнага сорту, што ў Хоу Куя, але пераносіць дадзеныя пра зялёны чай на чырвоны без крыніцы нельга.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Падрабязнага апісання тэхналогіі катэгорыі — рэжымаў, тэмператур, ступені акіслення — у знойдзеных крыніцах няма. Вядомыя агульная схема і вынікі двух доследаў на асобных партыях. Паводле артыкула ў Food Chemistry: X, чай робяць па традыцыйнай тэхналогіі чырвонага чаю.

Азначэнне з групавога стандарту, у перадруку аб’явы асацыяцыі, пералічвае пяць крокаў. Тлумачэнні да крокаў апісваюць, што робіць кожны крок у большасці чырвоных чаёў, а не рэжымы Куй Хун.

1.  **Завяльванне (萎凋 — *wěidiāo*).** Ліст губляе частку вільгаці і становіцца мяккім.
2.  **Скручванне (揉捻 — *róuniǎn*).** Клеткі ліста разбураюцца, сок выходзіць на паверхню.
3.  **Акісленне (发酵 — *fājiào*)**, па-кітайску «ферментацыя». Ліст цямнее, настой становіцца чырвоным.
4.  **Фармоўка (做形 — *zuòxíng*).** У азначэнні гэты крок стаіць у дужках; ці абавязковы ён, з пераказу не зразумець.
5.  **Сушка (干燥 — *gānzào*).** Акісленне спыняюць, ліст высушваюць для захоўвання.

Кантрольная партыя ў працы Foods прайшла чатыры крокі — завяльванне, скручванне, акісленне і сушку. Раённая аб’ява 2023 года апісвае тэхналогію як першасную апрацоўку Цы Мэнь Хун Ча «з аптымізацыяй» (并加以优化) — таксама ў чатыры крокі, без фармоўкі. Тую ж апору на Цымэнь называе кітайская сеціўная публікацыя 2020 года, але першаснай крыніцай яна не з’яўляецца.

Што паказалі даследаванні. Гэта доследы на асобных партыях, а не апісанне вытворчасці:

* **Foods (2026).** У традыцыйнай тэхналогіі моцнае скручванне паляпшае смак, але ломіць ліст. Лепшым спосабам узгадніць аблічча — форму «два лісты і пупышка» — з унутранай якасцю аўтары палічылі замарожванне завяленага ліста пры −20 °C; па гармоніі смаку гэты варыянт мала адрозніваўся ад кантролю. Аўтары самі агаворваюць, што працавалі з адной партыяй з аднаго месца.
* **Food Chemistry: X (2026), летні ліст.** Завяльванне гарачым паветрам дало больш выразныя кветкавыя, фруктовыя, салодкія і «бульбяныя» ноты, а камера з пастаяннай тэмпературай і вільготнасцю — травяністыя.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Пратакола дэгустацыі і сэнсарных патрабаванняў стандарту ў знойдзеных крыніцах няма. Аснова ніжэй — раённая апісальная формула 2023 года (у дужках — яе словы). Гэта не вымярэнне і не патрабаванне стандарту.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Буйныя шчыльныя пасмы (条形粗壮), цёмны колер з бляскам (色泽乌润). Вытворца 俏天红 у рэкламе піша пра шчыльна скручаныя цяжкія пасмы (条索紧卷重实). Форма, мяркуючы па крыніцах, у розных партый розная: традыцыйнае скручванне дае пасмы, даследчыкі спрабуюць захаваць форму «два лісты і пупышка», а стандарт згадвае фармоўку ў дужках.
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Салодкі і доўгі (甜香悠长); раённая формула не падзяляе сухі ліст і настой. Вытворца 俏天红 сцвярджае, што ў чаі захоўваецца «архідэйны» водар сыравіны Хоу Куя і дадаецца кветкава-фруктовы ад чырвонай тэхналогіі, — гэта рэклама. У доследзе Food Chemistry: X гарачае завяльванне летняга ліста дало кветкавыя, фруктовыя і салодкія ноты.
* **Смак:** Насычаны, поўны (滋味醇厚). Газетны нарыс 2023 года апісвае прадукт аднаго майстра, 魁里红, як насычаны, мяккі і салодкі, з густым кветкавым водарам. Справаздача пра раённы конкурс 2024 года паўтарае гэтую формулу даслоўна, таму гэта адно апісанне, а не два.
* **Колер настою:** Ярка-чырвоны, празрысты (汤色红艳明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Мясісты, ярка-чырвоны (叶底肥壮红亮).

**7. Хімічны Склад:**

Дадзеных пра хімічны склад Тайпін Куй Хун як катэгорыі ў знойдзеных крыніцах няма; тэкст групавога стандарту, дзе маглі б быць фізіка-хімічныя патрабаванні, не прачытаны. Праца ў Food Chemistry: X вывучала араматычныя рэчывы асобных доследных партый метадамі метабаломікі і аналізу актыўнасці ферментаў. Яе высновы датычацца адрозненняў паміж спосабамі завяльвання, а не складу гэтага чаю наогул.

Як для большасці чырвоных чаёў, пры акісленні частка катэхінаў ператвараецца ў тэафлавіны і тэарубігіны, якія даюць настою чырвоны колер і насычаны смак; у лісце ёсць кафеін і амінакіслоты, у тым ліку L-тэанін. Лічбы для гэтага чаю не вядомыя.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. Знойдзеныя навуковыя працы прысвечаныя тэхналогіі, водару і смаку, а не здароўю.

**9. Заварванне:**

Дадзеных пра заварванне менавіта гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма. Ніжэй — практыка, як для большасці чырвоных чаёў.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–5 г на 150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або невялікі фарфоравы чайнік; у белым кубку добра відаць колер настою.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і заліць вадой.
    3. Першы настой — каля хвіліны.
    4. Зліць настой цалкам.
    5. Кожны наступны проліў крыху падаўжаць.
    6. Вытворца 俏天红 піша, што водар трымаецца і ў трэцім–чацвёртым проліве; гэта словы прадаўца, а не правераная ўласцівасць.

**10. Захоўванне:**

Звестак пра захоўванне менавіта гэтага чаю няма. Як для большасці чырвоных чаёў: у шчыльна закрытай непразрыстай упакоўцы, у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, далей ад пабочных пахаў. Галоўны вораг — вільгаць.

**11. Цана і Падробкі:**

Рознічных цэн у знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак і блытаніны:**
    * Пытацца месца вытворчасці: Тайпін Куй Хун — чай раёна Хуаншань, былога павета Тайпін, гарадской акругі Хуаншань.
    * Не блытаць з Тайпін Хоу Куем: назвы падобныя, раён і асноўны сорт тыя ж, але Хоу Куй — зялёны чай, а Куй Хун — чырвоны.
    * Памятаць, што звестак пра геаграфічнае ўказанне для гэтай назвы ў знойдзеных крыніцах няма, а стандарт раёна групавы і добраахвотны: назва на ўпакоўцы сама па сабе паходжання не пацвярджае.
    * Звяраць аблічча з раённым апісаннем: буйныя цёмныя пасмы з бляскам, ярка-чырвоны празрысты настой.
    * Рэкламныя абяцанні — напрыклад, «архідэйны» водар сыравіны Хоу Куя — ацэньваць як словы прадаўца, а не як прыкмету сапраўднасці.

**12. Цікавыя Факты:**

* Куй Хун і зялёны Хоу Куй робяць з ліста аднаго асноўнага сорту, Шы Да Ча, на адной зямлі — у былым павеце Тайпін.
* Паводле артыкула ў Food Chemistry: X, ліст Шы Да Ча цяжка завяльваць натуральным шляхам: доўгія тоўстыя сцёблы і каля 82 % вільгаці.
* У доследзе 2026 года завялены ліст замарожвалі, каб сумясціць захаваную форму «два лісты і пупышка» з унутранай якасцю; з некалькіх тэмператур замарозкі лепшай для гэтага аўтары палічылі −20 °C.
* У доследзе з летнім лістом гарачае завяльванне сярод іншых дало ноту, якую аўтары называюць «бульбяной» (potato-like).
* На другі раённы конкурс 2024 года, паводле газетнай справаздачы, вытворцы і прадаўцы даслалі 131 узор.

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі:**

* **Тайпін Хоу Куй ([太平猴魁](https://thetea.app/be/article/taiping-hou-kui), *Tàipíng hóu kuí*):** Зялёны чай таго ж раёна і таго ж асноўнага сорту, з ахоўваным геаграфічным указаннем і нацыянальным стандартам GB/T 19698-2008. Сугучча назваў — галоўная прычына блытаніны.
* **Цы Мэнь Хун Ча ([祁门红茶](https://thetea.app/be/article/qimen-hongcha), *Qímén hóngchá*):** Чырвоны чай павета Цымэнь, які таксама ўваходзіць у гарадскую акругу Хуаншань; назва і зона вытворчасці ў яго свае. Паводле раённай аб’явы, тэхналогія Куй Хун абапіраецца на яго першасную апрацоўку.

**На заканчэнне:**

Тайпін Куй Хун — чырвоны чай раёна Хуаншань, былога павета Тайпін, з таго ж асноўнага сорту Шы Да Ча, што і зялёны Хоу Куй. Навуковы артыкул і раённая прэса апісваюць яго ў тым ліку як спосаб выкарыстаць летні і восеньскі ліст, які шмат у чым застаецца нявыкарыстаным пасля веснавога зялёнага чаю. За некалькі гадоў вакол яго з’явіліся раённыя конкурсы і, паводле паведамленняў галіновай прэсы, групавы стандарт асацыяцыі, а ў 2026 годзе выйшлі дзве навуковыя працы пра яго тэхналогію.

Дакладна пра яго вядома нямногае: сорт, раён і агульная схема чырвонага чаю. Рэжымы тэхналогіі, сэнсарныя патрабаванні стандарту і дата з’яўлення катэгорыі першаснымі крыніцамі пакуль не пацверджаныя. Тым цікавейшы гэты чай як пара да зялёнага суседа: адзін ліст, адна зямля і дзве розныя тэхналогіі.