---
title: "Tàimǔshān lǜxuěyá chá"
url: https://thetea.app/be/article/taimushan-luxueya-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Tàimǔshān lǜxuěyá chá (太姥山绿雪芽茶)

**Таймушань Люйсюэя Ча** (*Tàimǔshān lǜxuěyá chá*, 太姥山绿雪芽茶) — ахаванае найменне чаю гары Таймушань у гарадскім павеце Фудзін (福鼎市) акругі Ніндэ правінцыі Фуцзянь. «Люйсюэя» (绿雪芽) значыць «зялёныя снежныя пупышкі»: так завуць стары чайны куст каля пячоры Хунсюэ на Таймушані, які мясцовая традыцыя лічыць прабацькам сорту Фудзін Дабайча (福鼎大白茶) — аднаго з галоўных сартоў фудзінскага белага чаю. Імя ахоўваецца з 2004 года (аб’ява AQSIQ № 14); клас чаю пад ім не ўстаноўлены — крыніцы называюць яго то зялёным, то белым.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не ўстаноўлены. Пералік ахаваных прадуктаў Фуцзяні класа не паказвае, тэксту аб’явы 2004 года я не бачыў. Энцыклапедычная даведка разыходзіцца сама з сабой: у тэксце называе люйсюэя прадстаўніком фуцзяньскага элітнага зялёнага чаю, у кароткім апісанні адносіць да белага чаю. Публікацыі Фудзіна пішуць пра белы чай люйсюэя. «Зялёны» у імені спрэчку не вырашае: «绿雪芽» — паэтычнае імя куста, а не клас.
* **Катэгорыя:** Найменне з аховай паходжання (2004), звязанае з гістарычным кустом Таймушаня.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, *Fújiàn*), гарадская акруга Ніндэ (宁德, *Níngdé*), гарадскі павет Фудзін (福鼎, *Fúdǐng*), гара Таймушань (太姥山, *Tàimǔshān*).
* **Зона аховы:** У пераліку запіс аднесены да Фудзіна, у графе заяўніка знака — упраўленне інтэлектуальнай уласнасці Фудзіна. Юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Гара Таймушань — каля 27° пн. ш. і 120° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Паданне.** Па мясцовай легендзе, якую пераказвае «Фуцзянь жыбао» (2022), чатыры тысячы гадоў таму на Таймушані жыла Лань-гу (蓝姑): расціла чай і лячыла ім людзей. У Фудзіне яе завуць «Тайму-найнай» (太姥奶奶). Іншы выклад падання («Ніндэ ван», 2026) кажа, што куст люйсюэя пасадзіла сваімі рукамі Тайму-нянян (太姥娘娘), прабабуля белага чаю.
    * **Старыя тэксты.** Другасная публікацыя (2019) цытуе мінскае сачыненне Лу Ін’яна «Гуан’юй цзі» (广舆记): «福宁州太姥山出茶，名绿雪芽» — «гара Таймушань вобласці Фунін дае чай, які завецца люйсюэя». Яна ж прыводзіць радок з «Поўнага апісання гары Таймушань» (太姥山全志): «绿雪芽，今呼白毫，香色俱绝，而尤以鸿雪洞产者为最» — «люйсюэя цяпер завуць байхао; водар і колер цудоўныя, а лепшы — з пячоры Хунсюэ». Публікацыя ўладаў Фудзіна (2022) дае абодва радкі з розначытаннямі і называе аўтара «Поўнага апісання» — Чжо Цзяньчжоу (卓剑舟), рэспубліканская эпоха. Саміх выданняў я не бачыў. 白毫 (*báiháo*) — «белы ворс»; ці быў гэта белы чай у цяперашнім сэнсе, не відаць.
    * **«Чайны канон».** У «Чайным каноне» (茶经, *Chájīng*) прыведзены радок з «Юнцзя туцзін» (永嘉图经): «永嘉县东三百里有白茶山» — «у трохстах лі на ўсход ад павета Юнцзя ёсць гара Байчашань». Мясцовыя аўтары атаясамліваюць яе з Таймушанем — гэта тлумачэнне, а не факт.
    * **2000.** Па другаснай публікацыі, у лістападзе 2000 года ўрад Фудзіна паставіў на Таймушані стэлу і назваў куст прабацькам сорту Фудзін Дабайча.
    * **2004.** Па энцыклапедычнай даведцы, куст люйсюэя ўнесены ў правінцыйны рэестр ахаваных старых і знакамітых дрэў. У тым жа годзе імя «太姥山绿雪芽茶» узята пад ахову аб’явай AQSIQ № 14; у пераліку ў запісу стаіць дата 4 лютага 2004 года і пазнака «прадукт паходжання» (原产地产品).
    * **2005.** Аб’яўленнем AQSIQ 2005 года № 8 у пералік унесена яшчэ адно імя з люйсюэя — «福鼎太姥绿雪芽» (*Fúdǐng Tàimǔ lǜxuěyá*), разам з 福鼎[白毫银针](https://thetea.app/be/article/baihao-yinzhen), 福鼎[白琳工夫](https://thetea.app/be/article/bai-lin-gongfu) і 福鼎大白茶. Як два запісы суадносяцца юрыдычна, па пераліку не ўстанавіць.
* **Назва:** 太姥 — пачцівае «вялікая бабуля», імя гераіні падання; 山 — «гара»; 绿雪芽 — «зялёныя снежныя пупышкі». Па «Ніндэ ван» (2026), увесну пупышкі куста тоўстыя, у густым белым ворсе, белыя, як срэбра, і падобныя да зялёнага снегу — адсюль імя.
* **Культурнае значэнне:** «Фуцзянь жыбао» называе куст зыходным матачным кустом фудзінскага белага чаю, «Ніндэ ван» — «жывым выкапнем», сведкам гісторыі белага чаю.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гістарычны куст:** Стары куст «绿雪芽» каля пячоры Хунсюэ (鸿雪洞, *Hóngxuě dòng*): «Фуцзянь жыбао» змяшчае яго над пячорай, «Ніндэ ван» — каля яе ўваходу. Узрост названы агульнымі словамі — «сотні гадоў», «сто гадоў»; дакладнага ліку няма.
* **Сувязь з сортам:** Мясцовая традыцыя лічыць куст прабацькам сорту Фудзін Дабайча (福鼎大白茶, *Fúdǐng dàbáichá*). Генетычнага пацверджання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Сорт, сыравіна і збор ахаванага прадукта:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Узбярэжжа Усходне-Кітайскага мора; па «Фуцзянь жыбао» і «Ніндэ ван», гара трыма бакамі звернута да мора.
* **Вышыня:** Найвышэйшы пункт гары — пік Фудзінфэн (福鼎峰), 917,3 м. Па паведамленні павета (2025), раней пік называўся 复鼎峰. Энцыклапедычная даведка змяшчае сады люйсюэя на 400–800 м, але змешвае куст з аднайменнай маркай — да ахаванага прадукта лічба не прывязана.
* **Клімат:** Па другаснай публікацыі — сонечна, дажджліва, туманы круглы год; лічбаў няма.
* **Глебы:** Па «Фуцзянь жыбао», у гарах Фудзіна выветраныя пароды даюць кіславатыя чырвона-жоўтыя глебы; дадзеных менавіта пра сады люйсюэя няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогіі гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма, а яна залежыць ад класа. Ніжэй — агульныя схемы двух класаў, паміж якімі разыходзяцца крыніцы, а не апісанне гэтага чаю.

* **Агульная схема зялёнага чаю:** раскладанне ліста (摊放, *tānfàng*), фіксацыя (杀青, *shāqīng*), скручванне (揉捻, *róuniǎn*), сушка (干燥, *gānzào*).
* **Агульная схема белага чаю:** доўгае завяльванне (萎凋, *wěidiāo*) без фіксацыі і скручвання, затым сушка.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Дакумента з патрабаваннямі да вобліку я не бачыў. Ніжэй — апісанне, якое паўтараюць публікацыі пра люйсюэя як пра белы чай; у словах яны разыходзяцца, тут пакінута толькі тое, што ўдалося зверыць. Калі чай зялёны, гэта апісанне да яго не падыходзіць.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** пупышкі тоўстыя, суцэль у белым ворсе, ворс бліскучы, серабрыста-белы, ліст рыхлы і мяккі (毫芽肥壮、满披白毫、茸毛莹亮银白、疏松柔软).
* **Водар сухога ліста:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Выразны водар ворсу (毫香显著).
* **Смак:** Свежы, бадзёры, чысты, са саладосцю (滋味鲜爽清甘).
* **Колер настою:** Светлы абрыкосава-жоўты (浅杏黄).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Уласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. Старое апісанне гары, якое цытуюць мясцовыя публікацыі, прыпісвала люйсюэя лячэбную сілу; гэта сведчанне эпохі, а не правераная ўласцівасць.

**9. Заварванне:**

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, зялёны ці белы чай у руках.

* **Зялёны:** 80–85 °C, 3 г на 150 мл, шкляная шклянка або белы гайвань. Першы настой — 40–60 секунд, затым два-тры паўторныя залівы.
* **Белы пупышкавы:** 85–90 °C, 3–5 г на 150 мл, гайвань або шкляная шклянка. Першы настой — 1–2 хвіліны, далей час дадаваць; чатыры-шэсць заліваў.
* **Працэс:** прагрэць посуд, пакласці чай, наліць ваду па сценцы, вытрымаць першы настой, паўтараць залівы з дадаткам часу.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Зялёны чай — у герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; выпіць на працягу года. Белы — у шчыльнай упакоўцы, у сухім прахалодным цёмным месцы, без пахаў.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма; аўкцыённыя лічбы з прэсы да ахаванага прадукта не прывязаны.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Звяраць імя на ўпакоўцы: у пераліку Фуцзяні побач стаяць «太姥山绿雪芽茶» (2004), «福鼎太姥绿雪芽» (2005) і «[福鼎绿茶](https://thetea.app/be/article/fuding-lucha)» (2004) — гэта розныя запісы.
    * Па пераліку, адзнакі пра спецыяльны знак у запісу 2004 года няма; знак на пачку варта правяраць па пераліку, а не прымаць на веру.
    * Правяраць, што вытворца з Фудзіна.
    * «绿雪芽» — яшчэ і гандлёвая марка белага чаю адной з фудзінскіх кампаній; марка сама па сабе не даказвае ахаванага паходжання.

**12. Цікавыя Факты:**

* Адной аб’явай 2004 года з люйсюэя пад ахову ўзяты фудзінскі зялёны чай (福鼎绿茶) і фудзінскі памела (福鼎四季柚).
* Фудзінскі белы чай ([福鼎白茶](https://thetea.app/be/article/fuding-baicha)), па пераліку, атрымаў уласную ахову толькі аб’яўленнем 2009 года № 32 — праз пяць гадоў пасля люйсюэя; публікацыя ўладаў Фудзіна (2022) называе 2008 год.
* Найвышэйшы пункт Таймушаня ў 2025 годзе перайменавалі ў Фудзінфэн (福鼎峰) — тымі ж іерогліфамі, што і імя павета.

**13. Параўнанне з чаямі Фудзіна і цёзкамі:**

* **Фудзін Бай Ча (福鼎白茶):** Белы чай павета з аховай, па пераліку, 2009 года; паданне пра куст люйсюэя — частка яго гісторыі паходжання.
* **Бай Хао Інь Чжэнь (白毫银针):** Пупышкавы белы чай; публікацыі, якія лічаць люйсюэя белым чаем, апісваюць яго тымі ж словамі — тоўстыя пупышкі ў густым белым ворсе.
* **Бай Лінь Гунфу (白琳工夫):** Чырвоны чай фудзінскага пасёлка Байлінь; «福鼎白琳工夫» унесены ў пералік адной аб’явай з «福鼎太姥绿雪芽».
* **Фудзін Люйча (福鼎绿茶):** Зялёны чай Фудзіна, узяты пад ахову той жа аб’явай 2004 года.
* **Гуансі Сюэ Я ([广西雪芽](https://thetea.app/be/article/guangxi-xue-ya)):** Аўтарскі зялёны чай Гуансі; імёны сугучныя, прадукты розныя.

**У заключэнне:**

Таймушань Люйсюэя Ча — імя, за якім больш гісторыі, чым дакументаў. Ахову 2004 года пацвярджае правінцыйны пералік, але клас, тэхналогія і воблік невядомыя, а крыніцы цягнуць чай то да зялёнага, то да белага. Затое ў імя ёсць апора, якую можна ўбачыць: стары куст каля пячоры Хунсюэ, у якім Фудзін бачыць пачатак свайго белага чаю.