---
title: "Sōngxī lǜchá"
url: https://thetea.app/be/article/songxi-lucha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Sōngxī lǜchá (松溪绿茶)

**Сунсі Люйча** (*Sōngxī lǜchá*, 松溪绿茶) — зялёны чай павета Сунсі (松溪县) гарадской акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь, ля паўднёвага падножжа гор Уішань і ў вярхоўях ракі Міньцзян. Паводле партала геаграфічных указанняў, чайныя брэнды павета пачаліся менавіта з зялёнага: сертыфікацыйны знак «松溪绿茶» зарэгістраваны 28 мая 2009 года, чырвоны і белы брэнды з’явіліся пазней, а ў 2020 годзе імя ўвайшло ў першы спіс пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях. Пад адным імем знак аб’ядноўвае чатыры формы ліста — пупышкавую, плоскую, выгнутую і палоскападобную.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Клас указаны ў самым імені знака — «松溪绿茶;SONG XI GREEN TEA» — і ў спецыфікацыі, пададзенай у Еўрасаюз.
* **Катэгорыя:** Фуцзяньскі зялёны чай з геаграфічным знакам.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, *Fújiàn*), гарадская акруга Наньпін (南平, *Nánpíng*), павет Сунсі (松溪县, *Sōngxī xiàn*).
* **Зона:** Спецыфікацыя для Еўрасаюза называе дзевяць валасцей і пасёлкаў павета: Сунъюань (松源镇), Вэйцянь (渭田镇), Чжэндунь (郑墩镇), Хэдун (河东乡), Цзюсянь (旧县乡), Сідун (溪东乡), Хуацяо, Цзудунь (祖墩乡) і Чапін (茶平乡).
* **Рэжым аховы:** Геаграфічны сертыфікацыйны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 6534378, тавар — чай. Трымальнік паводле правінцыйнага пераліку на 30 чэрвеня 2026 года — Цэнтр развіцця чайнай справы павета Сунсі (松溪县茶业发展中心), рэгістрацыя дзейнічае; у Міністэрстве камерцыі заяўнікам названа 松溪县茶叶管理总站, галоўная станцыя кіравання чайнай справай павета. У Еўрасаюзе імя ахоўваецца як абароненае геаграфічнае ўказанне (PGI), нумар дасье PGI-CN-2691.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Паводле спецыфікацыі — паміж 27°24' і 27°51' пн. ш. і паміж 118°33' і 118°55' у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Стары чайны шлях.** «Фуцзянь жыбаа» (2022) піша, што ў старажытнасці Сунсі быў галоўным водным шляхам «北茶入闽» — чаю, які ішоў з поўначы ў Фуцзянь; дат газета не дае.
    * **З 1960-х гадоў.** Паводле павятовага цэнтра развіцця чаю («Чайны штотыднёвік», 2023), галоўнай прадукцыяй Сунсі папераменна былі зялёны, язмінавы і чырвоны чай.
    * **1980-я.** Ураджайнасць і якасць чаю Сунсі выйшлі ў лік лепшых у правінцыі, і павет празвалі «茶叶状元县» (*cháyè zhuàngyuán xiàn*), «паветам-першынцам па чаі». Паводле «Фуцзянь жыбаа» (2022), тады ж прагучала прымаўка «на поўдні — Аньсі, на поўначы — Сунсі» (南有安溪、北有松溪). Гаворка пра чай павета ўвогуле.
    * **2009.** 28 мая зарэгістраваны сертыфікацыйны знак «松溪绿茶», № 6534378. Партал геаграфічных указанняў (2020) называе яго першым у Фуцзяні дзяржаўным знакам такога роду на зялёны чай.
    * **2018–2019.** Паводле таго ж партала, ацэнка кошту брэнда — 2,262 млрд юаняў у 2018 годзе і 2,537 млрд юаняў у 2019-м. Партал згадвае і званне «вядомай гандлёвай маркі Кітая»; самога рашэння я не бачыў.
    * **2020.** Паводле партала (жнівень), «松溪绿茶» увайшоў у першы спіс пагаднення Кітай–ЕС разам з яшчэ 27 кітайскімі чаямі; у Міністэрстве камерцыі ён адзінаццаты ў раздзеле чаю дадатку III. Той жа партал піша, што экспертызу прайшоў і групавы стандарт «地理标志证明商标 松溪绿茶»; года партал не называе.
* **Назва:** «Сунсі» (松溪) — імя павета: 松 — «сасна», 溪 — «ручай». «Люйча» (绿茶) — «зялёны чай».
* **Культурнае значэнне:** У павета тры знакі на чай трох класаў; паводле правінцыйнага пераліку, зялёны зарэгістраваны ў 2009 годзе, чырвоны — у 2013-м, белы — у 2022-м. Партал (2020) піша, што чырвоны і белы брэнды павет расціў ужо «на аснове» поспеху зялёнага.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Сартоў для зялёнага чаю крыніцы не называюць. Галоўны мясцовы сорт павета — 九龙大白茶 (*jiǔlóng dàbáichá*); «Фуцзянь жыбаа» (2022) піша, што раней з яго больш рабілі зялёны і чырвоны чай. Ці ідзе ён сёння ў чай пад знакам, не сказана.
* **Сыравіна:** Паводле даведкавага сайта геаграфічных указанняў, свежы ліст доўга застаецца далікатным (持嫩性好) і багаты ўнутранымі рэчывамі (内含物丰富). Пупышкавая форма, паводле спецыфікацыі, — адзіночныя пупышкі.
* **Стандарт і час збору:** Дакладных патрабаванняў у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Вярхоўі Міньцзяна ля паўднёвага падножжа гор Уішань. Спецыфікацыя гаворыць пра высакагор’е, але вышынь не прыводзіць.
* **Клімат:** Субтрапічны мусонны. Сярэднегадавая сума тэмператур — 6250 °C, сума актыўных тэмператур вышэй за 10 °C — 5542 °C, сярэднегадавыя ападкі — 1753 мм, сярэдняя вільготнасць — каля 80 %. Сярэднюю тэмпературу спецыфікацыя дае як сярэднямесячную — 18 °C.
* **Глебы:** Пераважна чырваназёмы з pH 4,5–5,5 і ўтрыманнем арганічнага рэчыва 1–3 %. Слой глебы глыбокі, у сярэднім больш за метр.
* **Лес і святло:** Лясістасць — 75,7 %; горы, воблакі і туман даюць рассеянае святло, ад якога, паводле спецыфікацыі, ліст даўжэй застаецца далікатным.
* **Маштаб:** Паводле «Чайнага штотыднёвіка» (2023), чайныя сады павета займаюць 82 тыс. му, найбуйнейшы чайны раён — воласць Чапін; доля зялёнага чаю не названа.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогіі «松溪绿茶» ні спецыфікацыя, ні іншыя знойдзеныя крыніцы не апісваюць. Чатыры формы ліста азначаюць розныя прыёмы надання формы, але якія, не сказана.

Ніжэй — агульная схема зялёнага чаю, а не апісанне менавіта гэтага чаю:

1.  **Раскладванне свежага ліста (摊放, *tānfàng*):** Ліст раскладваюць тонкім слоем, каб ён аддаў частку вільгаці.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Нагрэў спыняе акісленне і захоўвае зялёны колер.
3.  **Наданне формы:** Скручванне (揉捻, *róuniǎn*) для скручаных форм; для плоскай і пупышкавай — іншыя прыёмы.
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*).**

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Агульныя рысы дадзены паводле спецыфікацыі для Еўрасаюза і паводле даведкавага сайта геаграфічных указанняў.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Прыгожай формы, зялёны з бляскам (外形秀美，色泽绿润). Чатыры формы апісаны ніжэй.
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Высокі, бадзёры і стойкі (香气高爽持久).
* **Смак:** Насычаны, шчыльны (滋味浓厚); чай вытрымлівае некалькі заліваў (耐冲泡).
* **Колер настою:** Жоўта-зялёны, яркі (汤色黄绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Мясістае і далікатнае (叶底肥嫩); паводле спецыфікацыі, ліст пасля заварвання добра распраўляецца.

Чатыры формы паводле спецыфікацыі (англійскі тэкст, пераклад мой):

* **Пупышкавая:** Адзіночныя пупышкі захоўваюць прыродную форму, поўныя і прамыя, серабрыста-белыя з зеленню. Водар свежы і духмяны, настой абрыкосава-зялёны, смак свежы і салодкі, дно поўнае, зялёнае і яркае.
* **Плоская (扁形):** Плоскі прамы гладкі роўны ліст, серабрыста-шэры з праступаючай зеленню. Смак насычаны, настой яркі, дно роўнае, зялёнае і яркае.
* **Выгнутая (曲形):** Звіты ліст, серабрысты з праступаючай зеленню. Водар доўгі, настой жоўта-зялёны і яркі, смак свежы, пупышкі на дне раскрываюцца «кветкай», далікатна-зялёныя.
* **Палоскападобная (条形):** Шчыльныя прамыя скруткі, зялёныя. Каштанавы водар, чысты настой, свежы смак, дно зялёнае і яркае, пупышкі роўныя.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных паказчыкаў у знойдзеных крыніцах няма. Даведкавы сайт геаграфічных указанняў піша без лічбаў, што ў свежым лісце шмат поліфенолаў, амінакіслот і араматычных рэчываў, а суадносіны поліфенолаў і амінакіслот нізкія (酚氨比低).

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляны стакан або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць сертыфікацыйны знак «松溪绿茶» № 6534378; у Еўрасаюзе — знак абароненага геаграфічнага ўказання.
    * Правяраць, што вытворца з павета Сунсі; кантроль, паводле спецыфікацыі, вядзе павятовы цэнтр праверкі якасці чаю.
    * Звяраць аблічча з заяўленай формай; агульнае апісанне знака называе настой жоўта-зялёным і яркім, у пупышкавай формы ён абрыкосава-зялёны.

**12. Цікавыя Факты:**

* Адзін знак ахоўвае чатыры розныя формы ліста, і спецыфікацыя апісвае кожную асобна.
* У палоскападобнай формы спецыфікацыя адзначае каштанавы водар — рысу, якой няма ў астатніх трох.
* «Фуцзянь жыбаа» (2025) піша пра кампанію, заснаваную ў павеце ў 2013 годзе і занятую ў асноўным вывазам зялёнага чаю: яна прадае яго больш чым у 20 краін Афрыкі, сярод іх Малі і Алжыр. Ці ідзе гэты чай пад знакам «松溪绿茶», газета не паведамляе.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі Сунсі і Фуцзяні:**

* **Сунсі Хунча ([松溪红茶](https://thetea.app/be/article/songxi-hongcha)):** Чырвоны чай таго ж павета пад асобным знакам.
* **Сунсі Цзюлун Дабайча ([松溪九龙大白茶](https://thetea.app/be/article/songxi-jiulong-dabaicha)):** Белы чай павета з мясцовага сорту 九龙大白茶.
* **Упін Люйча ([武平绿茶](https://thetea.app/be/article/wuping-lucha)):** Зялёны чай захаду Фуцзяні, таксама ў некалькіх формах пад адным знакам.
* **Юсі Люйча ([尤溪绿茶](https://thetea.app/be/article/youxi-lucha)):** Фуцзяньскі зялёны чай акругі Саньмін.

**На заканчэнне:**

Сунсі Люйча — зялёны чай вярхоўяў Міньцзяна, з чырваназёмаў, туманаў і гор, на тры чвэрці пакрытых лесам. З яго пачаліся чайныя брэнды павета, і ён адным з першых кітайскіх чаёў атрымаў ахову ў Еўрасаюзе. Пад адным імем ужываюцца чатыры формы — ад серабрыстых пупышак да шчыльных скруткаў з каштанавым водарам, — а агульнае апісанне знака дае жоўта-зялёны яркі настой і насычаны смак.