---
title: "Sōngxī hóngchá"
url: https://thetea.app/be/article/songxi-hongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Sōngxī hóngchá (松溪红茶)

**Сунсі Хунча** (*Sōngxī hóngchá*, 松溪红茶) — чырвоны чай павета Сунсі (松溪县) гарадской акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь. Імя ахоўваецца геаграфічным знакам № 10034709, зона паводле даведачных звестак — уся тэрыторыя павета. Даведачнае апісанне малюе тонкія шчыльныя скруткі з залацістым ворсам, чырвоны з жаўцізной настой з «залатым кольцам» каля краю і салодкі водар з ледзь улоўнай кветкавай нотай. Найменне ўваходзіць у другі спіс пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*), цалкам ферментаваны. Клас пазначаны ў самым імені знака — «松溪红茶 SONGXI BLACK TEA». Паводле газеты «Міньбэй жыбаа» (2012), мясцовы «Цзіньмаахоу» (金毛猴, *jīnmáohóu*) — адна з ранніх разнавіднасцей гунфу-чырвонага чаю (工夫红茶, *gōngfu hóngchá*).
* **Катэгорыя:** Фуцзяньскі чырвоны чай з геаграфічным знакам.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, *Fújiàn*), гарадская акруга Наньпін (南平, *Nánpíng*), павет Сунсі (松溪县, *Sōngxī xiàn*).
* **Зона:** Паводле даведачнага сайта геаграфічных указанняў — уся тэрыторыя павета, дзевяць валасцей і пасёлкаў, сярод іх Сун’юань (松源镇), Вэйцянь (渭田镇) і Чжэндунь (郑墩镇). З дакументам знака гэтую мяжу я не зверыў.
* **Рэжым аховы:** Геаграфічны сертыфікацыйны або калектыўны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 10034709, тавар — чай. У правінцыйным пераліку на 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя значыцца дзейнай. Трымальнік знака ў знойдзеных крыніцах не названы.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павет Сунсі — каля 27,5° пн. ш. і 118,8° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **1920-я — «Цзіньмаахоу».** Паводле «Міньбэй жыбаа», калі аднавіўся кітайска-расійскі гандаль і адкрыўся чайны шлях ад Чышы (赤石) да Кяхты, Сунсі па ўзоры хадавога белага чаю «Баймаахоу» ([白毛猴](https://thetea.app/be/article/bai-mao-hou), «белая малпа») стаў адбіраць лепшы гунфу-хунча з вялікай колькасцю залацістых кончыкаў і выпускаць яго пад іменем «Цзіньмаахоу» — «залатая малпа». Больш ранняй даты чырвонага чаю ў Сунсі ў знойдзеных крыніцах няма.
    * **1934 і 1960–1975.** Паводле той жа газеты, у 1934 годзе даражэй за ўсе чаі павета ішлі «Цзіньмаахоу» і «Баймаахоу», а ў 1960–1975 гадах «Цзіньмаахоу» быў асноўнай экспартнай разнавіднасцю гунфу-хунча.
    * **1980-я — «павет-першынец».** Паводле газеты «Фуцзянь жыбаа» (2023), ураджайнасць і якасць чаю Сунсі выйшлі ў лік лепшых у правінцыі, і павет празвалі «茶叶状元县» (*cháyè zhuàngyuán xiàn*) — «паветам-першынцом па чаі». Гаворка пра чай павета наогул, а не пра чырвоны.
    * **1998.** Паводле «Міньбэй жыбаа», «Цзіньмаахоу» на чайнай выставе ў Ханчжоу атрымаў званне «міжнароднага перадавога ўзроўню» (国际先进水平).
    * **2010.** Залатая ўзнагарода на Сусветнай выставе ў Шанхаі. Даведачны сайт геаграфічных указанняў называе ўзнагароджаным «松溪红茶», «Міньбэй жыбаа» — «Цзіньмаахоу».
    * **Знак.** Дату рэгістрацыі знака № 10034709 знойдзеныя крыніцы не называюць.
    * **2020.** Паводле тэксту пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях, падпісанага 14 верасня 2020 года, імя стаіць у дадатку V — сярод 175 кітайскіх найменняў, ахову якіх абяцана пачаць на працягу чатырох гадоў пасля ўступлення пагаднення ў сілу. Паводле зрэзу рэестра на 2022 год ахова ў Еўрасаюзе яшчэ чакалася; цяперашні статус я не ўстанавіў. Зялёны чай павета, [松溪绿茶](https://thetea.app/be/article/songxi-lucha), стаіць у першым спісе — у дадатку III.
* **Назва:** «Сунсі» (松溪) — імя павета: 松 — «сасна», 溪 — «ручай». «Хунча» (红茶) — «чырвоны чай». У англійскай частцы знака ён «чорны», як чырвоны чай называюць на Захадзе.
* **Культурнае значэнне:** У павета тры знакі на чай трох класаў: чырвоны Сунсі Хунча, зялёны 松溪绿茶 і белы [松溪九龙大白茶](https://thetea.app/be/article/songxi-jiulong-dabaicha). Паводле публікацыі на сайце ўрада правінцыі (2025), з 2013 года агульным брэндам павета стаў белы чай з сорту 九龙大白茶.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Сартоў для чырвонага чаю знойдзеныя крыніцы не называюць. «Міньбэй жыбаа» ўзводзіць «Цзіньмаахоу» да старадаўніх мясцовых кустоў (古代原生茶树品种), не называючы сорту. Галоўны сорт павета — 九龙大白茶 (*jiǔlóng dàbáichá*), паводле публікацыі 2025 года больш за 20 тыс. му; ці ідзе ён у чырвоны чай, крыніцы не гавораць.
* **Сыравіна:** Патрабаванняў да свежага ліста ў знойдзеных крыніцах няма. Даведачнае апісанне выгляду згадвае прыкметныя кончыкі парасткаў (苗锋显) і пупышкі ў завараным лісце.
* **Стандарт і час збору:** Звестак у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Поўнач правінцыі Фуцзянь, павет Сунсі акругі Наньпін.
* **Плошча садоў павета:** Паводле «Фуцзянь жыбаа», на 2023 год — 80 тыс. му; выпрацоўка сырога чаю (毛茶, *máochá*) у 2022 годзе — 12,5 тыс. т. Гэта звесткі па чаі ўсіх класаў.
* **Вышыня, клімат, глебы:** Звестак у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Дакумента з патрабаваннямі да тэхналогіі і параметраў у знойдзеных крыніцах няма. Паводле «Міньбэй жыбаа», «Цзіньмаахоу» адбіралі з гатовага гунфу-хунча з вялікай колькасцю залацістых кончыкаў; у 1997 годзе на яго ўвялі стандарт прадпрыемства, але яго патрабаванняў газета не прыводзіць.

Ніжэй — агульная схема гунфу-чырвонага чаю, а не апісанне тэхналогіі гэтага чаю:

1.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*).**
2.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
3.  **Ферментацыя (发酵, *fājiào*):** Акісленне робіць ліст медна-чырвоным.
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*).**
5.  **Даводка (精制, *jīngzhì*):** Сартаванне па форме і памеры.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Ніжэй апісанне даведачнага сайта геаграфічных указанняў. З дакументам знака яно не зверана.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Скруткі шчыльныя і тонкія, злёгку выгнутыя, кончыкі прыкметныя; колер чорны з бляскам, шмат залацістага ворсу, кончыкі залаціста-жоўтыя (条索紧细略带弯曲，苗锋显，色泽乌润多显金色茸毫).
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Доўгі, салодкі «водар далікатнага ліста», насычаны, з ледзь улоўнай нотай 紫罗兰 (香气悠长……嫩甜香，浓郁芳香、隐约间带紫罗兰香气). У батаніцы 紫罗兰 — леўка, у чайных тэкстах гэтае слова звычайна перакладаюць як фіялку.
* **Смак:** Свежы і мяккі, салодкі, з салодкім вяртаннем (滋味鲜醇、甜和回甘).
* **Колер настою:** Чырвоны, яркі, з жаўцізной, з прыкметным «залатым кольцам» каля краю (汤色红艳透黄、明亮显金圈).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Мяккае, з бачнымі пупышкамі, колеру чырвонай медзі (叶底柔软见芽，呈紫铜色).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных звестак у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных звестак пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для чырвонага чаю.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–4 г на 150 мл.
* **Посуд:** Белы фарфоравы гайвань — у ім бачныя колер настою і «залатое кольца».
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Першы настой — 10–20 секунд, зліць цалкам.
    4. Кожны наступны — крыху даўжэй; чатыры-шэсць заліванняў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, пры пакаёвай тэмпературы, у сухім цёмным месцы, без старонніх пахаў. Салодкі водар з часам слабее.

**11. Цана і Падробкі:**

Звестак пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Даведачны сайт геаграфічных указанняў, не называючы года, піша пра прыкладна 180 прадпрыемстваў павета, якія робяць чырвоны чай, выпрацоўку больш за 3000 т на год і продажы амаль на 150 млн юаняў.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання № 10034709 і вытворцу з павета Сунсі.
    * Не блытаць з белым і зялёным чаем павета: у іх свае знакі.
    * Звяраць выгляд з апісаннем у раздзеле 6.

**12. Цікавыя Факты:**

* У аднаго павета тры ахаваныя чаі трох класаў.
* Імя «залатая малпа», паводле «Міньбэй жыбаа», — адсылка да белага чаю «Баймаахоу», «белай малпы». Яго дзеляць некалькі чаёў: у нашым корпусе так называецца хунаньскі чырвоны чай, а фуцзяньскую «залатую малпу» артыкул корпуса звязвае з Чжэнхэ Гунфу.
* У 2012 годзе знак «金毛猴» паспрабавала зарэгістраваць прыватная асоба; павет, паводле той жа газеты, аспрэчыў заяўку і падаў сваю — на калектыўны знак «[金毛猴红茶](https://thetea.app/be/article/jin-mao-hou-hongcha)». Чым скончылася справа, у знойдзеных крыніцах няма.

**13. Параўнанне з іншымі чырвонымі чаямі:**

* **Чжэнхэ Гунфу ([政和工夫](https://thetea.app/be/article/zhenghe-gongfu)):** Гунфу-хунча павета Чжэнхэ той жа акругі Наньпін, адзін з трох вялікіх гунфу Фуцзяні; яго водар таксама апісваюць як фіялкавы.
* **Таньян Гунфу ([坦洋工夫](https://thetea.app/be/article/tanyang-gong-fu)):** Гунфу-хунча з Фуаня, яшчэ адзін з «трох вялікіх».
* **Чжэншань Сяачжун ([正山小种](https://thetea.app/be/article/zheng-shan-xiao-zhong)):** Чырвоны чай з Тунму ва Уішане, той жа акругі Наньпін.
* **Цзінь Маа Хоу Хунча (金毛猴红茶):** Хунаньскі чырвоны чай з Чжанцзяцзе; з сунсійскім «Цзіньмаахоу» яго родніць толькі імя.
* **Сунсі Цзюлун Дабайча (松溪九龙大白茶):** Белы чай таго ж павета са сваім знакам.

**У заключэнне:**

Сунсі Хунча — чырвоны чай паўночнай Фуцзяні са знакам № 10034709 на ўсю тэрыторыю павета і месцам у другім спісе пагаднення Кітая і Еўрасаюза. Яго гістарычны твар — «Цзіньмаахоу», гунфу-хунча з залацістымі кончыкамі, які мясцовая газета вядзе з 1920-х гадоў. Даведачнае апісанне — тонкія скруткі з залацістым ворсам, чырвоны настой з «залатым кольцам», салодкі водар з кветкавай нотай. Сарты, тэхналогію і хімію чаю крыніцы не раскрываюць.