---
title: "Shāxiàn gōngfu chá"
url: https://thetea.app/be/article/shaxian-gongfu-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Shāxiàn gōngfu chá (沙县工夫茶)

**Шасянь Гунфу Ча** (*Shāxiàn gōngfu chá*, 沙县[工夫茶](https://thetea.app/be/article/gongfu-cha)) — чырвоны чай раёна Шасянь (沙县区) гарадской акругі Саньмін, правінцыя Фуцзянь. Даведка платформы геаграфічных указанняў называе яго дробналістым чырвоным чаем (小[叶种](https://thetea.app/be/article/qiaomuguanmu)红茶) і апісвае тонкія прамыя скруткі чорнага алеістага колеру, ярка-чырвоны настой з залацістым абадком і смак «густы, салодкі, мяккі», з мядовым адценнем. З 2021 года імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам. Трымальнік у яго той самы, што ў улуна Шасянь Хунбянь Ча, чый знак з'явіўся раней, — чайная асацыяцыя Сямаа раёна Шасянь.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Чырвоны чай (红茶, *hóngchá*), цалкам ферментаваны. У правінцыйным пераліку тавар знака запісаны як «红茶»; даведка платформы ўдакладняе — дробналісты чырвоны чай.
* **Пастка імя:** «工夫茶» у імені — не спосаб заварвання, вядомы як гунфу-ча, а назва групы чырвонага чаю дбайнай выпрацоўкі. Нацыянальны стандарт GB/T 13738.2-2017 так і называе гэтую групу — «工夫红茶», па-англійску Congou black tea.
* **Катэгорыя:** Фуцзяньскі гунфу-чырвоны чай з геаграфічным сертыфікацыйным знакам (2021).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, *Fújiàn*), гарадская акруга Саньмін (三明, *Sānmíng*), раён Шасянь (沙县, *Shāxiàn*).
* **Зона аховы:** Паводле даведкі платформы — цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя Шасяня. Правінцыйны пералік паказвае Шасянь як прыналежнасць трымальніка знака.
* **Рэжым аховы:** Геаграфічны сертыфікацыйны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 50240050, клас 30, тавар — чырвоны чай. Дата рэгістрацыі паводле правінцыйнага пераліку — 7 снежня 2021 года; трымальнік — чайная асацыяцыя Сямаа раёна Шасянь (沙县夏茂茶叶协会). На 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя значыцца дзейнай.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Знешні сяачжун.** Кітайская Вікіпедыя ў артыкуле пра чырвоны чай называе Шасянь разам з Чжэнхэ, Таньянам і Гутянем галоўнымі раёнамі «знешняга сяачжуна» (外山小种, *wàishān xiǎozhǒng*) — чырвонага чаю сяачжуннага тыпу, зробленага за межамі тунмускай зоны Уішаня. Даты і першакрыніцы ў гэтага радка няма.
    * **2015.** Паводле правінцыйнага пераліку, першым чайным знакам раёна стаў улун Шасянь Хунбянь Ча: знак № 13908849 зарэгістраваны 28 лютага 2015 года.
    * **2021.** 7 снежня зарэгістраваны знак «沙县工夫茶» — за той самай асацыяцыяй і па тым самым адрасе, пры чайнай фабрыцы Сямаа.
    * Калі ў Шасяне пачалі рабіць гунфу-чырвоны чай, у знойдзеных крыніцах не сказана.
* **Назва:**
    * «Шасянь» (沙县) — літаральна «пясчаны павет»; цяпер гэта раён Саньміна (沙县区).
    * «Гунфу» (工夫, *gōngfu*) — «праца, выпрацоўка»: так у Кітаі называюць чырвоны чай дбайнай выпрацоўкі.
    * «Ча» (茶) — «чай».
* **Культурнае значэнне:** Трымальнік знака зарэгістраваны ў пасёлку Сямаа (夏茂镇). Старонка раёна пра пасёлак адносіць чай і пладова-агароднінныя культуры да асобых галін, якія там толькі складваюцца; з мясцовых чаёў уладальнікам знака яна называе толькі хунбянь, пра чырвоны чай маўчыць. Іншых звестак пра месца гэтага чаю ў мясцовай культуры ў знойдзеных крыніцах няма.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Даведка платформы гаворыць толькі пра дробналістыя сарты (小叶种). Канкрэтныя сарты ў знойдзеных крыніцах не названыя.
* **Сыравіна:** Даведка называе адбор сыравіны старанным (选料精细), без падрабязнасцей.
* **Стандарт збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Час збору:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Правінцыя Фуцзянь, акруга Саньмін. Плошча пасёлка Сямаа, паводле сайта раёна, — 248 км².
* **Вышыня вырошчвання:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Клімат і глебы:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Даведка платформы называе выпрацоўку дбайнай (做工考究), але крокаў і параметраў не прыводзіць; дакумента з тэхналогіяй гэтага чаю я не бачыў.

Агульная схема гунфу-чырвонага чаю паводле нацыянальнага стандарту GB/T 13738.2-2017 — гэта схема класа, а не апісанне шасяньскай тэхналогіі:

1.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*):** Ліст губляе частку вільгаці і робіцца мяккім.
2.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Клеткі ліста разбураюцца, сок выходзіць на паверхню.
3.  **Ферментацыя (发酵, *fājiào*):** Акісленне, якое дае чырвоны колер настою і дна.
4.  **Сушка (干燥, *gānzào*).**
5.  **Сартаванне і даводка (精制, *jīngzhì*):** Чай дзеляць па фракцыях і гатунках.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй дала даведка платформы геаграфічных указанняў. З дакументам знака я яго не звяраў.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Скруткі шчыльныя і тонкія, зграбныя, прамыя і роўныя (条索紧细苗秀，挺直匀齐); колер чорны, алеіста-бліскучы (乌润油亮).
* **Водар сухога ліста:** У апісанні гатовага чаю, да заварвання, — чысты, свежы, высокі і выдасканалены (香气清芳高雅).
* **Водар настою:** Густы і моцны, кветкава-фруктовы, свежы і доўгі (浓厚强烈，香味如花似果，清鲜持久).
* **Смак:** Густы, салодкі, мяккі і асвяжальны (浓、甜、醇而爽口); у горле — саладосць з мядовым адценнем (喉韵甘怡带蜜), са салодкім вяртаннем.
* **Колер настою:** У сярэдзіне ярка-чырвоны і празрысты, па краі — залаціста-жоўты (中间红艳透亮，边缘金黄).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Тонкае і пяшчотнае, з прыкметнымі пупышкамі, медна-чырвонае, роўнае і яркае, з шаўковым бляскам (细嫩，显芽铜红匀亮，富有绸面光泽).

Паводле той самай даведкі, чай вытрымлівае 6–8 заліваў запар, не губляючы колеру, водару і смаку.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных пра гэты чай у знойдзеных крыніцах няма. Агульныя патрабаванні да гунфу-чырвонага чаю з сярэдне- і дробналістых сартоў задае нацыянальны стандарт GB/T 13738.2-2017; ці правяраў хто-небудзь шасяньскі чай на адпаведнасць яму, я не ведаю.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для чырвонага чаю.

* **Тэмпература вады:** 90–95 °C.
* **Колькасць чаю:** 3–4 г на 150 мл.
* **Посуд:** Белы фарфоравы гайвань — у ім відаць залацісты абадок настою.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Першы настой — 10–20 секундаў.
    4. Разліць цалкам, не пакідаючы вады на лісце.
    5. Кожны наступны настой — крыху даўжэй.
    6. Даведка платформы абяцае 6–8 заліваў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, пры пакаёвай тэмпературы, у сухім цёмным месцы, без старонніх пахаў. Чырвоны чай пераносіць захоўванне лепш за зялёны, але кветкава-фруктовы водар з часам слабее.

**11. Кошт і Падробкі:**

Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання; нумар знака — 50240050.
    * Правяраць, што чай зроблены ў Шасяне.
    * Скруткі — тонкія, прамыя, чорныя і бліскучыя; настой — чырвоны з залацістым краем; дно — медна-чырвонае.
    * Не блытаць з шасяньскім хунбянем: гэта улун, у яго свой знак.

**12. Цікавыя Факты:**

* У двух чайных знакаў Шасяня — чырвонага і улуннага — адзін трымальнік і адзін адрас: чайная фабрыка пасёлка Сямаа.
* Паміж рэгістрацыяй знака на хунбянь і знака на гунфу-чырвоны чай прайшло амаль сем гадоў: 2015 і 2021 гады.
* Залацісты абадок па краі чырвонага настою даведка выносіць у апісанне як асобную прыкмету.
* Слова «工夫茶» у імені лёгка прыняць за гунфу-ча — спосаб заварвання; тут гэта назва класа чырвонага чаю.

**13. Параўнанне з іншымі фуцзяньскімі чырвонымі чаямі:**

* **Шасянь Хунбянь Ча ([沙县红边茶](https://thetea.app/be/article/shaxian-hongbian-cha)):** Улун таго самага раёна і таго самага трымальніка знака; з гунфу-чырвоным чаем яго звязвае толькі месца.
* **Юсі Хун ([尤溪红](https://thetea.app/be/article/youxi-hong)):** Чырвоны чай павета Юсі той самай акругі Саньмін, са сваім знакам і групавым стандартам.
* **Чжэнхэ Гунфу ([政和工夫](https://thetea.app/be/article/zhenghe-gongfu)):** Гунфу-чырвоны чай поўначы Фуцзяні; Чжэнхэ стаіць поруч з Шасянем у спісе раёнаў знешняга сяачжуна.
* **Таньян Гун Фу ([坦洋工夫](https://thetea.app/be/article/tanyang-gong-fu)):** Стары гунфу-чырвоны чай усходу правінцыі, адзін з «трох вялікіх гунфу Фуцзяні».
* **Чжэн Шань Сяа Чжун ([正山小种](https://thetea.app/be/article/zheng-shan-xiao-zhong)):** Сяачжун тунмускай зоны Уішаня — кропка адліку, ад якой лічаць «знешні» сяачжун.

**У заключэнне:**

Шасянь Гунфу Ча — малады па ахове, з 2021 года, дробналісты чырвоны чай акругі Саньмін. Дакументы пра яго скупыя: знак, трымальнік і адно апісанне аблічча. Але апісанне гэтае падрабязнае — тонкія прамыя чорныя скруткі, чырвоны настой з залацістым абадком, густы салодкі смак з мядовым вяртаннем, медна-чырвонае дно з шаўковым бляскам і 6–8 заліваў. Сарты, тэрміны збору і крокі тэхналогіі яшчэ чакаюць сваёй крыніцы.