---
title: "Ruìsuì Tiānhè chá"
url: https://thetea.app/be/article/ruisui-tianhe-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Ruìsuì Tiānhè chá (瑞穗天鶴茶)

**Жуйсуй Цяньхэ Ча** (*Ruìsuì Tiānhè chá*, 瑞穗天鶴茶) — «чай нябеснага жураўля з Жуйсуя», калектыўная марка чаю з плато Ухэ (舞鶴台地, *Wǔhè táidì*) у воласці Жуйсуй павета Хуалянь на ўсходзе Тайваня. Гэта імя раёна, а не клас: пад ім ідуць цалкам ферментаваны «мядовы» чырвоны чай і часткова ферментаваны чай з кветкамі памелы. Імя «天鶴茶» мясцоваму чаю далі ў 1979 годзе, калектыўная марка фермерскай асацыяцыі Жуйсуя дзейнічае з 2009 года.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Адзінага класа няма. Партал сельскага турызму называе дзве галоўныя пазіцыі «天鶴茶»: мядовы чырвоны чай (蜜香紅茶, *mìxiāng hóngchá*) — цалкам ферментаваны, і чай з кветкамі памелы (柚花茶, *yòuhuā chá*) — часткова ферментаваны. Што тут галоўнае, крыніцы бачаць па-рознаму: па кітайскай Вікіпедыі, гаспадаркі плато робяць больш паўферментаванага чаю, па газеце «Цзыю шыбао» (2016) — каля 90 % раёна робіць мядовы чырвоны чай.
* **Катэгорыя:** Калектыўная марка (團體商標, *tuántǐ shāngbiāo*). Паводле пераліку знакаў паходжання Тайваньскага ведамства інтэлектуальнай уласнасці, марка № 01386959 належыць фермерскай асацыяцыі воласці Жуйсуй (花蓮縣瑞穗鄉農會) і дзейнічае з 16 лістапада 2009 года па 15 лістапада 2029 года.
* **Разыходжанне пра статус:** Партал сельскага турызму заве «天鶴茶» знакам паходжання чайнага раёна Ухэ. Пералік ведамства лічыць яго калектыўнай маркай, а агляд тайваньскіх знакаў 2020 года прама пазначае: калектыўная марка, не абазначэнне паходжання.
* **Паходжанне:** Тайвань (臺灣, *Táiwān*), павет Хуалянь (花蓮縣, *Huālián xiàn*), воласць Жуйсуй (瑞穗鄉, *Ruìsuì xiāng*), плато Ухэ.
* **Зона:** Дакладных межаў зоны маркі ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Праз плато праходзіць Паўночны тропік — каля 23,5° пн. ш. і 121,4° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Японскі перыяд.** Японская кампанія 住田株式會社 разарала плато і засадзіла яго кавай арабіка, але, паводле партала, з-за нашэсця мурашак задуму кінулі. Цяпер жыхары адраджаюць каву пад імем «舞鶴咖啡».
    * **1970-я гады.** Урад стаў прасоўваць тут чай, і на плато перасялілася шмат людзей з захаду вострава. Па іншым апісанні таго ж партала, у 1973 годзе зямлю пад чай купілі сяляне з Тааюаня.
    * **1979.** Кіраўнік сельскагаспадарчага савета пры Выканаўчым юані Лі Чуньдаа (李崇道) даў мясцоваму чаю імя «天鶴茶».
    * **1998–1999.** Спецыяліст тайдунскага філіяла чайнай доследнай станцыі зрабіў з ліста, пашкоджанага цыкадкай, мядовы зялёны чай; пазней чаяводы Ухэ развілі з гэтай знаходкі мядовы чырвоны чай. Фермерская асацыяцыя адносіць мядовы зялёны чай да 1999 года, доследная станцыя — да 1998-га: крыніцы разыходзяцца на год.
    * **2006–2007.** Паводле партала, мядовы чырвоны чай і «紅玉» раёна атрымалі залаты медаль сусветнага конкурсу 2006 года і званне аднаго з «дзесяці класічных чаёў» 2007 года.
    * **2009.** Пачатак тэрміну калектыўнай маркі паводле пераліку ведамства.
    * **2016.** Паводле «Цзыю шыбао», асацыяцыя выдала права на марку 14 мясцовым гаспадаркам і фірмам.
    * **2020.** Агляд тайваньскіх знакаў адзначыў, што маркай па сутнасці не карыстаюцца: галоўным прадуктам Хуаляня стаў мядовы чырвоны чай, і «天鶴茶» сыходзіць з рынку.
* **Назва:** 天鶴 (*tiānhè*) — «нябесны журавель». Па сайце адміністрацыі воласці ў пераказе кітайскай Вікіпедыі, імя дадзена ў памяць пра доктара Цянь Цяньхэ (錢天鶴), якога сайт называе распрацоўшчыкам чаю; іншыя знойдзеныя крыніцы паходжанне імя не тлумачаць. Паводле партала, імя «Ухэ» пайшло ад гучання назвы вёскі народа сакізая 馬立雲 (Maibol, Maivuru); па-японску 舞鶴 чытаецца «майдзуру». Старая назва плато — Саоба (掃叭).
* **Культурнае значэнне:** На плато стаяць шасціметровыя каменныя слупы Саоба (掃叭石柱) — помнік культуры бэйнань, свяшчэнны для народа аміс.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сарты / Культывары:** Партал называе [金萱](https://thetea.app/be/article/jin-xuan) (*Jīnxuān*), 青心烏龍 (*Qīngxīn wūlóng*), «Тайча № 12 і № 13» і 大葉烏龍 (*Dàyè wūlóng*). Цзіньсюань і «Тайча № 12» у гэтым пераліку — адзін і той жа сорт пад народным і селекцыйным імем.
* **Сыравіна мядовага чаю:** Ліст, які высмактала зялёная цыкадка (小綠葉蟬, *xiǎo lǜ yèchán*); па-тайваньску гэта завуць 著涏. Асацыяцыя піша, што ўручную здымаюць самыя маладыя парасткі — адну пупышку з адным лістом. Паводле доследнай станцыі, першы мядовы чай зрабілі з ліста сорту 大葉烏龍.
* **Час збору:** Паводле асацыяцыі, цыкадка мацней за ўсё нападае на кусты ў сезон дажджоў мэйюй, каля сезону *mángzhòng* (芒種, пачатак чэрвеня).

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Плато Ухэ ляжыць ля зліцця рэк Сюгулуань (秀姑巒溪) і Хун’е (紅葉溪). Партал апісвае яго як рачную тэрасу, паднятую сутыкненнем Філіпінскай і Еўразійскай пліт.
* **Глебы:** Галечнік на паверхні выветрываецца і вымываецца, адсюль чырвоная глеба, багатая аксідам жалеза, з добрым дрэнажам; у іншым апісанні партала — кіславатая. Паўночны тропік партал таксама лічыць перавагай раёна.
* **Вышыня:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Вядзенне саду:** Мядовы водар даюць насякомыя, таму сад вядуць экалагічна або арганічна і хімію амаль не распырскваюць.
* **Зона адпачынку Ухэ:** Турыстычны раён 2000 года, каля 650 га, на поўдні воласці; межай маркі ён не служыць.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

* **Мядовы чырвоны чай:** Цалкам ферментаваны. Паводле асацыяцыі, у парастку, які высмактала цыкадка, становіцца менш вады і змяняецца склад рэчываў — адсюль мядовы тон. Параметраў завяльвання, ферментацыі і сушкі ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Чай з кветкамі памелы:** Часткова ферментаваны. Кветкі памелы, якія распускаюцца раз на год, прасмажваюць разам з улунам, і вясновы чай убірае іх водар.

Ніжэй — агульная схема чырвонага чаю, а не апісанне тэхналогіі гэтага раёна:

1.  **Завяльванне (萎凋, *wěidiāo*).**
2.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
3.  **Ферментацыя (發酵, *fājiào*).**
4.  **Сушка (乾燥, *gānzào*).**

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Пад адной маркай ідуць чаі рознай тэхналогіі; ніжэй — апісанні мядовага чырвонага чаю раёна.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Паводле асацыяцыі — духмяны і свежы, з выразным мядовым тонам; паводле доследнай станцыі, у першага мядовага чырвонага чаю — водар асмантуса або мёду.
* **Смак:** Паводле асацыяцыі — мяккі, салодкі, гарманічны, з доўгім паслясмакам. Партал называе «天鶴茶» духмяным і салодка-мяккім (芳香甘醇).
* **Колер настою:** Паводле доследнай станцыі, у першага мядовага чырвонага чаю — колеру шампанскага.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма. Асацыяцыя сцвярджае, што кацехінаў у мядовым чаі больш, чым у звычайным зялёным, але лікаў не прыводзіць.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, які чай пад маркай у руках.

* **Мядовы чырвоны чай:** 90–95 °C, 3 г на 150 мл, першы настой каля хвіліны, гайвань або фарфоравы чайнік, некалькі праліваў з падаўжэннем.
* **Чай з кветкамі памелы:** Як улун — 95–100 °C, 5–7 г на 150 мл, першы настой каля хвіліны.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У шчыльнай упакоўцы, у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, удалечыні ад пахаў.

**11. Цана і Падробкі:**

Асацыяцыя прадае мядовы чырвоны чай у пакеціках, 30 штук па 4 г, за 550 тайваньскіх долараў, са зніжкай — за 500 (верасень 2026 года). Прадае яна яго пад імем «瑞穗蜜香紅茶», а не «天鶴茶».

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Марочны тавар нясе ахоўную налепку, у кожнай гаспадаркі свой нумар у сістэме маркі (паведамленне 2016 года).
    * Адно слова «蜜香» нічога не даказвае: паводле той жа нататкі 2016 года, мядовы чырвоны чай робяць і ў Шыдзіне, Пінліне, Санься і на Алішане.
    * Адсутнасць знака сама па сабе мала пра што гаворыць: паводле агляду 2020 года, маркай амаль не карыстаюцца.

**12. Цікавыя Факты:**

* Імя «天鶴茶» старэйшае за мядовы чай на два дзесяцігоддзі: яго далі ў 1979 годзе, калі мядовага чаю яшчэ не было.
* Паводле партала, з дзевяці знакаў Паўночнага тропіка ў свеце тры стаяць на Тайвані, два з іх — у Хуаляне, і адзін — на плато Ухэ.

**13. Параўнанне з іншымі тайваньскімі чаямі:**

* **Тайваньскі Мі Сян Хун Ча ([臺灣蜜香紅茶](https://thetea.app/be/article/taiwan-mi-xiang-hongcha)):** Мядовы чырвоны чай як катэгорыя ўсяго Тайваня; Жуйсуй — адзін з яго раёнаў.
* **Мін Цзянь Мі Сян Хун Ча ([名間蜜香紅茶](https://thetea.app/be/article/mingjian-mi-xiang-hongcha)):** Мядовы чырвоны чай воласці Мінцзянь у павеце Наньтоу — прыклад таго, што «мядовы» не значыць «жуйсуйскі».
* **Дунфан Мэй Жэнь ([東方美人](https://thetea.app/be/article/dongfang-meiren)):** Улун, водар якога таксама нараджаецца з ліста, пашкоджанага цыкадкай.
* **Хун Юй ([臺茶](https://thetea.app/be/article/taicha-23-hao-qiyun)18[號紅玉](https://thetea.app/be/article/taicha-18-hao-hongyu)):** Чырвоны чай, які, паводле партала, таксама выпускаюць на Ухэ.
* **Наньтоўшы Цыншань Ча ([南投市青山茶](https://thetea.app/be/article/nantoushi-qingshan-cha)):** Іншы тайваньскі знак, але сертыфікацыйны і за гарадской адміністрацыяй, а не калектыўная марка асацыяцыі.

**У заключэнне:**

Жуйсуй Цяньхэ Ча — імя, якое абагнаў уласны прадукт: раён Ухэ, які атрымаў яго ў 1979 годзе, уславіўся мядовым чырвоным чаем, а калектыўнай маркай 2009 года амаль не карыстаюцца. За імем стаяць чырвоныя жалезістыя глебы рачной тэрасы на Паўночным тропіку, сады без хіміі дзеля цыкадкі і вясновы улун з кветкамі памелы.