---
title: "Qūxiāng sīmián chá"
url: https://thetea.app/be/article/quxiang-simian-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Qūxiāng sīmián chá (屈乡丝绵茶)

**Цюйсян Сымянь Ча** (*Qūxiāng sīmián chá*, 屈乡丝绵茶) — зялёны чай павета Цзыгуй (秭归县) гарадской акругі Ічан правінцыі Хубэй, з берагоў цясніны Сілін (西陵峡) на Янцзы. Імя складзена з двух паданняў: «Цюйсян» (屈乡) — «радзіма Цюй Юаня»; «сымянь ча» (丝绵茶) — «шаўковы чай», імя, якое, паводле падання, даў чаю імператар Цзяцын. Прыкмета па рэгламенце: на разрыве свежага ліста бачныя серабрыстыя ніткі. Сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне — з 2012 года, прадукт з геаграфічным указаннем — з 2025-га.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Рэгламент абавязвае працаваць па стандарце «屈乡绿茶标准» (Q/SXC01—2009) і правілах «屈乡绿茶加工技术规范» — абодва названы «зялёнымі»; акіслення ў тэхналогіі няма.
* **Катэгорыя:** Сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (2012, пасведчанне AGI00934); прадукт з геаграфічным указаннем (2025).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), гарадская акруга Ічан (宜昌, *Yíchāng*), павет Цзыгуй (秭归, *Zǐguī*).
* **Зона аховы:** Адзінаццаць пасёлкаў і валасцей павета — Маапін (茅坪镇), Гуйчжоу (归州镇), Цюйюань (屈原镇), Шуйцяньба (水田坝乡), Сетань (泄滩乡), Шачжэньсі (沙镇溪镇), Лянхэкоу (两河口镇), Мэйцзяхэ (梅家河乡), Гоцзяба (郭家坝镇), Цзюваньсі (九畹溪镇) і Янліньцяо (杨林桥镇); пералік супадае ў рэгламенце і ў аб’яве № 640. Плошча па рэгламенце — 40 000 му.
* **Геаграфічныя каардынаты:** 110°18′–111°00′ у. д., 30°38′–31°11′ пн. ш.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Цюй Юань.** Паводле тэксту рэгламенту, паэт нарадзіўся ў 340 годзе да н. э. у Лэпінлі (乐坪里) павета Цзыгуй. Радок «Лісао» (离骚) «余既滋兰之九畹兮» — «я ўзрасціў архідэі на дзевяці вань» — рэгламент звязвае з цяперашнім пасёлкам Цзюваньсі (九畹溪).
    * **Паданне пра Цзяцына.** Паводле падання, выкладзенага ў рэгламенце, паважанага чалавека з Цайцзяпо (蔡家坡), Лі Гааюна (李高永), прыняў імператар Цзяцын (嘉庆) і надаў яму чын дэншылан (登仕郎). У падзяку Лі паднёс імператару мясцовы чай; той застаўся задаволены, даў чаю імя «丝绵茶» і надаў дошку з надпісам і набор кубкаў-гайвань.
    * **Радаслоўная і надмагілле.** Паводле рэпартажу 2018 года, радаслоўная роду Лі датуе жыццё Лі Гааюна 1783–1882 гадамі, а яго надмагілле з надпісам «登仕郎李高永» пастаўлена ў 1903 годзе і часткова захавалася ў вёсцы Сякоу (峡口村). Рэпартаж лічыць іх рэчавым доказам таго, што сымянь ча быў данінай; самі надпісы, як ён іх апісвае, называюць чын, а пра чай не гавораць. Паводле таго ж рэпартажу, сапраўднае надмагілле пацярпела ў гады «культурнай рэвалюцыі»: цэлымі засталіся дзве разьбяныя пліты фасаднага боку, астатняе адноўлена па памяці нашчадкаў.
    * **Даніна.** Той жа рэпартаж са спасылкай на гісторыкаў піша, што чай Цзыгуя з Тан да Цын уваходзіў у даніну двару, і называе адсюль жа юаньскі данінны чай «清口茶» і цынскі «丝绵茶».
    * **1994.** У кастрычніку павятовая станцыя распаўсюджвання тэхналогій мясцовых прадуктаў зарэгістравала таварны знак «屈乡».
    * **2012.** Паводле рэпартажу, у жніўні павятовае аграрнае ведамства пачало рыхтаваць заяўку, і ў тым жа годзе імя атрымала рэгістрацыю сельскагаспадарчага геаграфічнага ўказання; трымальнік — павятовая чайная асацыяцыя (秭归县茶叶协会).
    * **Адраджэнне.** Паводле рэпартажу 2018 года, які дат не называе, адноўлены сымянь ча раней рабілі мала і толькі ў даліне Цзюваньсі; каб нарасціць выпуск, павет прыцягнуў буйныя кампаніі і кааператывы і заахвочваў мясцовыя цэхі — да 2018 года сымянь ча гандлявалі болей за сотню прадпрыемстваў.
    * **2014.** Паводле даведніка «Байду Байкэ», фабрыкі сымянь ча разам з далучанымі цэхамі закупілі ў сялян 3 млн цзіняў (1500 т) свежага ліста і выпусцілі 750 тыс. цзіняў (375 т) сухога чаю — 300 тыс. цзіняў «знакамітага» (名优茶) і 450 тыс. масавага; кошт прадукцыі — 130 млн юаняў.
    * **2021.** Паводле паведамленняў прэсы (верасень 2021 года), павет атрымаў званне «中国丝绵茶之乡» — «кітайская радзіма сымянь ча».
    * **2025.** Аб’явай № 640 (падпісана 16 ліпеня, апублікавана 13 жніўня) Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці прызнала 1409 прадуктаў з геаграфічным указаннем; Цюйсян Сымянь Ча — радок 742, заяўнік — тая ж асацыяцыя.
    * **Узнагароды.** Рэпартаж называе званні «湖北名牌产品», «湖北首届十佳旅游名茶», «宜昌市十大名茶» і першую прэмію конкурсу «中茶杯», а таксама сертыфікат «зялёнага прадукта» (绿色食品), без гадоў.
* **Назва:** «屈乡» — «радзіма Цюй Юаня»; «丝绵» — «шаўковая вата». Паводле рэпартажу, у раёне Трох цяснін «шаўковым дрэвам» (丝绵树) завуць расліну 杜棕: на надломе яго кары цягнуцца ніткі, і свежы ліст сымянь ча на разрыве паводзіць сябе гэтак жа.
* **Культурнае значэнне:** Паводле даных павятовага аграрнага бюро з рэпартажу 2018 года, чай — другая галіна павета пасля апельсінаў-навелаў: яго вырошчваюць у 117 вёсках 12 пасёлкаў і валасцей, на 110 тыс. му, выпуск — 4200 т у год, кошт прадукцыі — болей за 350 млн юаняў; каля паловы прыпадае на Цюйсян Сымянь Ча. Рынкі збыту рэпартаж называе такія: Пекін, Цзянсу, Шаньдун, Ухань.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт:** Сартавога імя рэгламент не ўводзіць. Матачнік — кусты базы сымянь ча ў Цайцзяпо пасёлка Цзюваньсі; іх размнажаюць клонамі (无性系繁育).
* **Сыравіна:** Паводле рэпартажу, далікатныя пупышкі даўжынёй 1,6–2,0 см; на 1 кг гатовага чаю сыходзіць каля 130 тыс. пупышак.
* **Стандарт збору:** Паводле рэгламенту, сад адкрываюць, калі разгарнулася 5 % стандартных адзіночных пупышак; ліст збіраюць асобна па далікатнасці, без лускавінак і пладоў, часта і невялікімі партыямі — так у цыкадкі (小绿叶蝉) менш корму.
* **Час збору:** Дакладных тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Захад Хубэя, абодва берагі цясніны Сілін; суседзі павета — раён Ілін на ўсходзе, паветы Сіншань на поўначы, Бадун на захадзе і Чан’ян на поўдні.
* **Рэльеф:** Адгор’і Ушаня; вышыні павета — ад 40 да 2056 м, у сярэднім каля 800 м. Сады, паводле рэпартажу, ляжаць на вышыні 600–1200 м.
* **Глебы:** Супескі, глебы на пурпурных і гліністых сланцах, урадлівасць сярэдняя, арганічнага рэчыва 0,5–2,1 %, pH 5,5–5,6. Для садоў рэгламент патрабуе арганікі болей за 1,5 % і актыўнага пласта глыбей за 60 см.
* **Клімат:** Паўночны субтрапічны кантынентальны мусонны. Сярэднегадавая тэмпература — 18 °C, студзень — 6,4 °C, ліпень — 28,9 °C; сонечнае ззянне — 1619,6 г, бязмарозны перыяд — болей за 300 дзён, ападкі — 1000–1500 мм. Для садоў рэгламент задае сярэднегадавую тэмпературу 18–22 °C, мінімум не ніжэй за −2 °C і студзень не халаднейшы за 7 °C.
* **Вадасховішча:** Паводле рэпартажу, пасля запаўнення вадасховішча Санься ліст у паўгорнай зоне спее прыкладна на 20 дзён раней, чым у суседзяў на той жа вышыні.
* **Агратэхніка:** Арганічныя ўгнаенні і сідэраты; супраць шкоднікаў — светлавыя і ферамонныя пасткі, птушка ў садзе, біяпрэпараты.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Рэгламент задае дзесяць аперацый; працаваць трэба па «屈乡绿茶加工技术规范»:

1.  **Раскладка (摊青, *tānqīng*).**
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*).**
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
4.  **Другое падсушванне (二青, *èrqīng*).**
5.  **Фармоўка (整形, *zhěngxíng*).**
6.  **Уздым ворсу (提毫, *tíháo*).**
7.  **Паўторнае сушэнне (复烘, *fùhōng*).**
8.  **Дасушванне з уздымам водару (足干提香, *zúgān tíxiāng*).**
9.  **Адсеў крошкі і маркіроўка (割末打标).**
10. **Адабранне (精选, *jīngxuǎn*).**

Тэмператур і працягласці рэгламент не дае.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Патрабаванні рэгламенту ўказання.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Шчыльныя, тонкія і роўныя скруткі з вострымі кончыкамі, ізумруднага колеру, з адкрытым белым ворсам (条索紧秀均匀，锋苗挺秀，色泽翠绿，白毫显露).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Высокі і стойкі, чысты (高香持久、清香纯正).
* **Смак:** Свежы і бадзёры, з доўгім паслясмакам (滋味鲜爽，回味绵长).
* **Колер настою:** Празрысты і светлы (汤色清澈明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Светлае, прыемнае воку (叶底明亮悦目).

Свежы ліст, паводле рэгламенту, мяккі і на разрыве паказвае «тысячы сярэбраных нітак» (断面银丝万缕).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічныя патрабаванні рэгламенту:

| Паказчык | Норма |
| :--- | :--- |
| Свабодныя амінакіслоты | не менш за 2,0 % |
| Вільготнасць | не болей за 7,0 % |
| Агульны попел | не болей за 6,5 % |
| Крошка | не болей за 5,0 % |
| Сырая абалоніна | не болей за 10 % |
| Экстрактыўныя рэчывы | не менш за 38 % |

Санітарныя нормы — па GB 2762 і GB 2763. Гэта нормы, а не замеры канкрэтнай партыі.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою.
    5. Даліць ваду.
    6. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; выпіць на працягу года.

**11. Кошт і Падробкі:**

Коштаў на гатовы чай у знойдзеных крыніцах няма. Паводле рэпартажу 2018 года, закупачны кошт свежага ліста ў зоне сымянь ча ў піку перавышаў 220 юаняў за кілаграм.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання побач з назвай прадукта; вытворца з зоны ставіць яго з дазволу трымальніка.
    * З 2025 года ёсць і знак прадукта з геаграфічным указаннем: вытворца з зоны падае заяўку ў павятовае ведамства інтэлектуальнай уласнасці, яе правярае ўпраўленне правінцыі Хубэй, зацвярджае і публікуе Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці.
    * Правяраць, што вытворца — з адзінаццаці пасёлкаў і валасцей павета Цзыгуй.
    * Ліст — тонкія ізумрудныя скруткі з белым ворсам.
    * Не блытаць ахаванае імя з прыватным таварным знакам «九畹丝绵茶»: паводле рэпартажу, яго зарэгістравала ў 2009 годзе кампанія з пасёлка Цзюваньсі, а ў 2018 годзе знак прызнаны агульнавядомым (驰名商标).

**12. Цікавыя Факты:**

* Імя чаю, паводле падання, даў імператар, а прыкмету на разрыве ліста тлумачаць параўнаннем з карой мясцовага «шаўковага дрэва».
* Рэгламент патрабуе студзеня не халаднейшага за 7 °C, але сам жа прыводзіць сярэдні студзень павета — 6,4 °C.
* Матачныя кусты ўказання растуць у Цайцзяпо — там, адкуль, паводле падання, быў родам Лі Гааюн.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Санься Лун Цзін ([三峡龙井](https://thetea.app/be/article/sanxia-long-jing)):** Плоскі зялёны чай акругі Ічан, у зону якога ўваходзіць і Цзыгуй.
* **Сячжоу Біфэн ([峡州碧峰](https://thetea.app/be/article/xiazhou-bifeng)):** Зялёны чай суседняга раёна Ілін.
* **Сіншань Байча ([兴山白茶](https://thetea.app/be/article/xingshan-baicha)):** Зялёны чай са светлалістага сорту суседняга павета Сіншань.

**У заключэнне:**

Цюйсян Сымянь Ча — зялёны чай цясніны Сілін, чыё імя злучае Цюй Юаня і паданне пра Цзяцына. Рэгламент апісвае яго падрабязна: адзінаццаць пасёлкаў, матачнік з Цайцзяпо, дзесяць аперацый, ізумрудныя варсістыя скруткі і высокі чысты водар. А імя яму дала прыкмета: разарваны свежы ліст цягне серабрыстыя ніткі.