---
title: "Pínglì Nǚwā chá"
url: https://thetea.app/be/article/pingli-nuwa-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Pínglì Nǚwā chá (平利女娲茶)

**Пінлі Нюйва Ча** (*Pínglì Nǚwā chá*, 平利女娲茶) — «чай Нюйвы з Пінлі», зялёны чай павета Пінлі (平利县) гарадской акругі Анькан на паўднёвым усходзе правінцыі Шэньсі, на стыку з Хубэем і Чунцынам. Павет называе сябе радзімай Нюйвы (女娲故里) — багіні-прамаці кітайскіх паданняў — і яе імем назваў увесь свой чай. Унутры лінейкі тры ступені: Нюйва Іньфэн, Нюйва Юньу і Нюйва Маацзянь. З 25 снежня 2010 года імя — сельскагаспадарчы прадукт з геаграфічным указаннем, а ў 2025 годзе, па паведамленні павета, яно прызнана дзяржаўным прадуктам з геаграфічным указаннем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Сайт павета піша прама: «平利女娲茶属绿茶». У 2011 годзе пад агульным брэндам выпускалі і чырвоны чай, і улун (女娲红茶, 女娲乌龙), але ў знойдзеных апісаннях указання іх няма, і лічыць іх ахаваным прадуктам падстаў няма.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Шэньсі (陕西, *Shǎnxī*), гарадская акруга Анькан (安康, *Ānkāng*), павет Пінлі (平利, *Pínglì*).
* **Зона аховы:** Па апісанні зоны — 109°00′–109°33′ у. д. і 31°37′–32°39′ пн. ш., вышыні ад 300 да 2717,2 м, 50 вёсак у 11 пасёлках. Крайнія пункты ляжаць у пасёлках Чан’ань, Басянь, Дагуй і Сінлун. З тэкстам рэгістрацыі апісанне не зверана.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Каля 32° пн. ш. і 109,3° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Тан і Цын.** Паводле сайта павета, пры Тан Пінлі ўваходзіў у восем галоўных чайных раёнаў краіны, а пры Цяньлуне мясцовы чай стаў данніцкім (贡茶). Артыкул 2011 года на тым самым сайце ўдакладняе: славу даваў чай з Саньлія (三里垭), «падносіўся імператару, але рабілі яго зусім мала». Першакрыніцы не названыя.
    * **1949.** 200 *му* садоў і 2,5 т чаю — па артыкуле на сайце павета.
    * **2002–2003.** Нюйва Іньфэн, прадукт адной з мясцовых кампаній, атрымаў залаты медаль выставы знакамітых чаёў Заходняга Кітая (2002) і першую прэмію конкурсу «Чжунча бэй» (中茶杯, 2003).
    * **2010.** 25 снежня Міністэрства сельскай гаспадаркі КНР зарэгістравала Пінлі Нюйва Ча як сельскагаспадарчы прадукт з геаграфічным указаннем; заяўнікам, паводле артыкула павятовага сайта, была павятовая асацыяцыя чайнага гандлю.
    * **2015.** Паводле газетнай публікацыі 2021 года, імя атрымала дзяржаўны сертыфікацыйны таварны знак з геаграфічным указаннем; сайт павета таксама згадвае такі знак, без нумара і даты.
    * **2024.** Правінцыя выпусціла мясцовы стандарт DB61/T 1943-2024 «Сертыфікацыйны таварны знак з геаграфічным указаннем: Пінлі Нюйва Ча», які дзейнічае з 26 студзеня 2025 года; распрацавалі яго павятовыя ўстановы. Тэксту знайсці не ўдалося.
    * **2025.** Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці аб’яўленнем № 646 прызнала 870 прадуктаў з геаграфічным указаннем. Па паведамленні павятовага ўпраўлення сельскай гаспадаркі (снежань 2025 года), Пінлі Нюйва Ча сярод іх. Сам спіс аб’яўлення зверыць не ўдалося.
* **Назва:** 平利 — імя павета; 女娲 (*Nǚwā*) — імя багіні, якая, паводле падання, залатала неба і вылепіла людзей.
* **Культурнае значэнне:** Мясцовыя апісанні выводзяць сувязь павета з Нюйвай са старых тэкстаў — «Хуаян гочжы» (华阳国志) эпохі Цзінь і «Лу шы» (路史), дзе сказана, што Нюйва правіла каля гары Чжунхуан; гэтую гару ў Пінлі атаясамляюць з гарой Нюйва (女娲山). Гэта мясцовае тлумачэнне. Даведачны сайт пераказвае і паданне: пры Цяньлуне маці чыноўніка родам з Саньлія каля гары Нюйва ў падзяку за міласць імператара паднесла яму маацзянь сваёй работы, і з таго часу Пінлі штогод пасылаў чай у даніну.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сарты / Культывары:** Назваў сартоў у знойдзеных крыніцах няма. Даведачнае апісанне паведамляе толькі пра 10 тыс. *му* садоў з клонавымі (无性系, *wúxìngxì*) элітнымі сартамі, без года.
* **Сыравіна па ступенях** (газетнае апісанне 2021 года; з якога стандарту ўзятыя патрабаванні, публікацыя не гаворыць, але тыя самыя тры ступені былі асобнымі часткамі правінцыйнай серыі стандартаў 2014 года — гл. раздзел 5):
    * **Нюйва Іньфэн** ([女娲银峰](https://thetea.app/be/article/nuwa-yin-feng), *Nǚwā yínfēng*), вышэйшая: адзіночных пупышак даўжынёй 1,5–2,0 см — не менш за 90 %.
    * **Нюйва Юньу** (女娲云雾, *Nǚwā yúnwù*), першая: пупышак з адным раскрывальным лістом, пупышка даўжэйшая за ліст, — не менш за 90 %.
    * **Нюйва Маацзянь** (女娲[毛尖](https://thetea.app/be/article/mao-jian), *Nǚwā máojiān*), другая: пупышак з адным раскрывальным лістом — не менш за 80 %, пупышак з раскрытым лістом — 15 %.
* **Час збору:** Дакладных тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горы паўднёвага ўсходу Шэньсі каля стыку з Хубэем і Чунцынам; галоўным раёнам даведачныя апісанні называюць ахутаную туманам гару Нюйва (女娲山).
* **Вышыня:** Вышыні саміх садоў у знойдзеных крыніцах не пазначаныя; зона аховы ляжыць на 300–2717,2 м.
* **Клімат:** Апісанні гавораць пра горы ў воблаках і тумане; лікавых дадзеных няма.
* **Селен і цынк:** Галоўны прыкмет тэруару ва ўсіх крыніцах. Для селену ў чаі прыводзяць 0,52–3,52 ppm. Галіновы партал піша, што гэта вышэй за норму «чаю, багатага селенам», якую ён называе дзяржаўнай (0,25–4,0 ppm), але дакумента не называе. Там жа сказана, што селенавыя землі ёсць і ў суседніх паветах Анькана — Цзыяне, Чжэньпіне, Ланьгаа, Ханьбіне.
* **Плошча садоў:** Лічбы разыходзяцца нават для аднаго года: на 2010 год артыкул павятовага сайта дае 130 тыс. *му* і 3100 т, а даведачнае апісанне — 150 тыс. *му* і 2700 т; тыя самыя 150 тыс. *му* і 2700 т, без года, стаяць у апісанні зоны. У 2016 годзе сайт павета называў 180 тыс. *му* і 8000 т у год.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналагічнага рэгламенту ўказання ў знойдзеных крыніцах няма. Таварная картка аднаго прадукту лінейкі — Нюйва Іньфэн — на турыстычным партале (2013) дае ланцужок: збор (采摘, *cǎizhāi*) → раскладка свежага ліста (摊青, *tānqīng*) → фіксацыя (杀青, *shāqīng*) → фармоўка (做形, *zuòxíng*) → сушка (烘干, *hōnggān*) → сартаванне (精选, *jīngxuǎn*) → закладка на склад. Гэта схема адной кампаніі, без параметраў, а не патрабаванні ўказання.

Крыніцы называюць і правінцыйны «Комплекс стандартаў арганічнага чаю Нюйва» (《女娲[有机茶](https://thetea.app/be/article/youji-cha)标准综合体》, DB61/369-2005); паводле артыкула павятовага сайта, гэта адзіны такі комплекс у правінцыі. У дзяржаўнай базе стандартаў бачныя яго часткі: ад 2005 года, напрыклад, DB61/T 369.6-2005 «Нюйва чаацын», а ад кастрычніка 2014 года — серыя DB61/T 369.1–369.8-2014: вырошчванне, перапрацоўка, тры ступені зялёнага чаю, чаацын, «Нюйва хунча», рэканструкцыя старых садоў. Дзейнічае з яе толькі частка пра вырошчванне. Тэкстаў знайсці не ўдалося.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Агульнае апісанне — з матэрыялаў пра ўказанне.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Роўны, ізумрудна-зялёны (外形匀齐，色泽翠绿).
* **Арамат сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Высокі і доўгі (香气高长).
* **Смак:** Насычаны і мяккі (滋味醇厚); чай вытрымлівае шмат запарванняў.
* **Колер настою:** Чысты і светлы (汤色清亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Роўны, пяшчотна-зялёны і яркі (叶底匀整嫩绿明亮).

Па ступенях, паводле газетнага апісання 2021 года:

* **Іньфэн:** Круглыя прамыя іголкі (圆直似针) з прыкметным ворсам; настой пяшчотна-зялёны, смак свежы, арамат чысты і стойкі; развараныя пупышкі раскрываюцца «кветкамі».
* **Юньу:** Плоскі ліст, падобны да ластаўчынага хваста (扁平似燕尾); пяшчотны стойкі арамат, мяккі смак з салодкім вяртаннем (回甘).
* **Маацзянь:** Шчыльныя тонкія крыху выгнутыя скруткі (紧细微曲); настой жоўта-зялёны, мяккі смак з салодкім вяртаннем.

**7. Хімічны Склад:**

Нормаў па фізіка-хімічных паказчыках у знойдзеных крыніцах няма. Селен — 0,52–3,52 ppm паводле апісанняў указання, без метаду і выбаркі. Для аднаго прадукту, Нюйва Іньфэн, таварная картка 2013 года прыводзіць:

| Паказчык | Значэнне |
| :--- | :--- |
| Селен | 2,26 ppm |
| Амінакіслоты | 3,86 % |
| Чайныя поліфенолы | 22,1 % |
| Водарастваральныя рэчывы | 44,8 % |

Гэта дадзеныя вытворцы, а не патрабаванні да ахаванага чаю.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. Утрыманне селену — характарыстыка складу, а не даказанае дзеянне.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю. Газетнае апісанне 2021 года дае і свае парады: вада паніжэй, каля 80 °C, кіпень не выкарыстоўваць.

* **Тэмпература вады:** Каля 80 °C; пасля двух заліваў, паводле таго самага апісання, можна крыху гарачэй.
* **Колькасць чаю:** 1 г на 50 мл, гэта значыць 3 г на 150 мл, — так раіць тая самая публікацыя.
* **Посуд:** Шкляны стакан; для Маацзянь падыдзе і гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд кіпнем.
    2. Сярэдні спосаб (中投法), які раіць газетнае апісанне: наліць ваду на траціну, пакласці чай, пахістаць стакан, даць лісту расправіцца і даліць даверсе.
    3. Выпіць на працягу 3–6 хвілін — даўжэй, паводле таго самага апісання, настой губляе свежасць; даліць і паўтарыць.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; перад адкрыццём даць пачку сагрэцца. Лепш выпіць на працягу года.

**11. Кошт і Падробкі:**

Сістэматычных дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Адзіны арыенцір — таварная картка 2013 года: каробка Нюйва Іньфэн на 180 г заяўленая па 400 юанях.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак геаграфічнага ўказання і вытворцу з павета Пінлі.
    * Памятаць, што ахаваны прадукт апісаны як зялёны чай; чырвоны чай і улун пад маркай «Нюйва» да яго не адносяцца, пакуль дакумент не скажа іншага.
    * Звяраць форму са ступенню: іголкі з ворсам — Іньфэн, «ластаўчын хвост» — Юньу, тонкія скруткі — Маацзянь.

**12. Цікавыя Факты:**

* Аўтар артыкула 2011 года на павятовым сайце, эксперт правінцыйнай чайнай асацыяцыі, раіў пераняць у Аньцзі Байча мадэль «матчынага і даччыных знакаў»: указанне — агульны знак, маркі кампаній — пад ім.
* Паводле таго самага артыкула, ахову па геаграфічным указанні атрымаў і пінлійскі цзяагулань ([绞股蓝](https://thetea.app/be/article/jiaogulan)) — ліяна, з лістоў якой гатуюць напой.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі Шэньсі:**

* **Нюйва Іньфэн (女娲银峰):** Вышэйшая ступень гэтага ж парасона — іголкападобныя пупышкі з ворсам; у корпусе пра яе ёсць асобны артыкул.
* **Цзыян Маацзянь ([紫阳毛尖](https://thetea.app/be/article/ziyang-mao-jian)):** Зялёны чай павета Цзыян той самай акругі Анькан, таксама з селенавых зямель.
* **Ханьчжун Сяньхаа ([汉中仙毫](https://thetea.app/be/article/hanzhong-xian-hao)):** Парасонавы брэнд зялёнага чаю суседняй акругі Ханьчжун.
* **Сян’юань Уя ([象园雾芽](https://thetea.app/be/article/xiangyuan-wu-ya)):** Зялёны чай павета Чжэньань акругі Шанла на паўднёвым схіле Цыньліна.

**У заключэнне:**

Пінлі Нюйва Ча — не сорт і не вясковы чай, а імя, якім горны павет назваў увесь свой зялёны чай, узяўшы яго ў багіні з уласных паданняў. За шыльдай — тры ступені, ад іголкападобнага Іньфэн да скручанага Маацзянь, ізумрудны ліст, высокі доўгі арамат і селенавыя глебы, якія Пінлі дзеліць з суседзямі.