--- title: "Nántóushì Qīngshān chá" url: https://thetea.app/be/article/nantoushi-qingshan-cha lang: be updated: 2026-10-04 source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app) --- # Nántóushì Qīngshān chá (南投市青山茶) **Наньтоўшы Цыншань Ча** (*Nántóushì Qīngshān chá*, 南投市青山茶) — «чай зялёных гор горада Наньтоу», нізкагорны улун з плато Багуашань (八卦山, *Bāguà shān*) у горадзе Наньтоу аднайменнага павета на Тайвані. Імя «南投青山茶» чай атрымаў у 1988 годзе па старадаўнім вершаваным радку, з 1989 года горад двойчы на год праводзіць яго конкурсы, а з 2013 года назва замацаваная знакам паходжання, які трымае адміністрацыя горада. **1. Класіфікацыя і Паходжанне:** * **Тып:** Улун (烏龍茶, *wūlóngchá*). Конкурсы ідуць у групах «улун» (烏龍組) і «новыя гатункі» (新品種組); узімку 2022 года абедзве судзілі як улун «спелага водару» (熟[香型](https://thetea.app/be/article/xiangxing)烏龍茶). Тэксту правілаў знака ў знойдзеных крыніцах няма: клас устаноўлены па конкурсах і апісаннях павета. * **Катэгорыя:** Нізкагорны тайваньскі улун; знак паходжання (產地證明標章, *chǎndì zhèngmíng biāozhāng*). * **Паходжанне:** Тайвань (臺灣, *Táiwān*), павет Наньтоу (南投縣, *Nántóu xiàn*), горад Наньтоу (南投市, *Nántóu shì*), хрыбет Багуашань. * **Зона знака:** Чатыры кварталы-лі (里) на вяршыні хрыбта ў межах горада: Юнсін (永興), Фушань (福山), Фэншань (鳳山) і Фэнмін (鳳鳴) — паводле агляду тайваньскіх знакаў, які спасылаецца на правілы «南投市青山茶產地證明標章使用管理規範», і паводле апісання павета. * **Трымальнік знака:** Адміністрацыя горада Наньтоу (南投市公所). * **Геаграфічныя каардынаты:** Горад Наньтоу — каля 23,9° пн. ш. і 120,7° у. д. **2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:** * **Гісторыя:** * **Японскі перыяд.** Паводле звестак павятовага ўрада, чай на хрыбце вырошчваюць з японскага панавання; саджалі ў асноўным «улун» (烏龍茶) і буйналісты «уі-ча» (武夷茶). Кітайская Вікіпедыя піша іначай: чай на плато — культура, якая паднялася «пасля сямідзесятых гадоў». * **Снежань 1988 года.** Былы старшыня Савета па справах сельскай гаспадаркі Юй Юйсянь (余玉賢) прапанаваў імя «南投青山茶» па старадаўнім радку «何處人間似仙境，青山攜幼採茶時» — «дзе сярод людзей край, падобны да мясціны несмяротных? — там, дзе ў зялёных гарах з дзецьмі збіраюць чай». * **З 1989 года.** Адміністрацыя і фермерская асацыяцыя горада (南投市農會) праводзяць конкурсы чаю двойчы на год — увесну і ўзімку. * **2013.** Паводле пераліку знакаў паходжання Тайваньскага ведамства інтэлектуальнай уласнасці, сертыфікацыйны знак № 01605644 зарэгістраваны за адміністрацыяй горада Наньтоу; тэрмін дзеяння — з 16 кастрычніка 2013 года па 15 кастрычніка 2033 года. * **Конкурсы апошніх гадоў.** Узімку 2022 года — 48 узораў у групе новых гатункаў і 88 у групе улуна, увесну 2026-га — 49 і 70. Вясна 2026 года выдалася беднай на дажджы: пупышкі раслі павольна і нераўнамерна, збор крыху затрымаўся, чаю стала менш. * **Назва:** 青山 (*qīngshān*) — «зялёныя горы», слова з таго самага радка. * **Культурнае значэнне:** Паводле слоў павета, з гэтым чаем многія маладыя фермеры, якія з’язджалі на заробкі, вярнуліся да зямлі; імя з вершаванага радка давалі, каб прасоўваць чай на Тайвані і за мяжой. **3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:** * **Гатункі / Культывары:** Павет называе цяперашнімі гатункамі 青心烏龍 (*Qīngxīn wūlóng*), [金萱](https://thetea.app/be/article/jin-xuan) (*Jīnxuān*), 翠玉 (*Cuìyù*) і [四季春](https://thetea.app/be/article/sijichun) (*Sìjìchūn*), якія паступова выцеснілі ранейшы улун і буйналісты «уі-ча». Паводле часопіса «微笑台灣», больш за ўсё цяпер сыцзічуня. Склад групы «новых гатункаў» у крыніцах не расшыфраваны. * **Сыравіна:** Паводле апісання павета, пры кожным зборы бяруць толькі далікатнае лісце (嫩葉). * **Стандарт збору:** Дакладнага стандарту ў знойдзеных крыніцах няма. * **Час збору:** Вясна і зіма — па сезонах конкурсаў; дакладных тэрмінаў няма. **4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:** * **Рэгіён:** Горад рассякае рака Мааласі (貓羅溪): на ўсход — узгоркі Наньтоу, на захад — плато Багуашань (八卦山台地) ля мяжы з паветам Чжанхуа. * **Вышыня вырошчвання:** Паводле даведніка чайнай станцыі 1997 года (у пераказе Нацыянальнага архіва культурнай памяці) — 400–500 м. Фермерская асацыяцыя горада ў 2022 годзе назвала раён сярэдне- і нізкагорным (中低海拔). Паводле кітайскай Вікіпедыі, найвышэйшы пункт усяго плато — гара Хэншань (橫山), 443 м, і ранейшае імя Хэншань носіць абшчына Юнсін з зоны знака; верхняя лічба даведніка з гэтым разыходзіцца. * **Клімат:** Паводле апісання павета, раніцай і ўвечары плато накрывае густы туман, вяршыні добра прадзімаюцца, схілы атрымліваюць шмат сонца, клімат мяккі, ападкаў дастаткова. Паводле слоў старшыні фермерскай асацыяцыі (2022), нізкагорныя сады ўразлівыя да спякоты і пагодных анамалій. * **Глебы:** Кіслыя чырвоныя глебы (酸性紅壤土) з глыбокім верхнім слоем, багатыя арганікай. Раздзел павятовага сайта пра чай так і названы: «чырвоная глеба расціць добры чай» (紅土壤蘊育好茶). * **Суседзі па плато:** Ананасы, імбір і лічы. * **Дзе яшчэ расце:** Кітайская Вікіпедыя змяшчае пасадкі «青山茶» на плато і ў мясцовасці Цзедунцзяо (茄苳腳). **5. Тэхналогія Вытворчасці:** Тэхналагічнай карты гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма. Вядома няшмат: ліст завяльваюць на сонцы (у спякоту суддзі раяць своечасова прыбіраць яго ў памяшканне), прожарку падстройваюць пад надвор’е, а ліст на нізкагор’і тонкі, і пры прожарцы, паводле слоў аднаго з пераможцаў 2026 года, асабліва важныя тэмпература і час. Ніжэй — агульная схема тайваньскага улуна, а не апісанне тэхналогіі Наньтоўшы Цыншань Ча: 1. **Сонечнае завяльванне (日光萎凋, *rìguāng wěidiāo*).** 2. **Устрэсванне і адпачынак ліста ў памяшканні (浪菁, *làngqīng*):** Краі ліста пачынаюць акісляцца. 3. **Фіксацыя (殺菁, *shāqīng*):** Награванне спыняе акісленне. 4. **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).** 5. **Сушка і прожарка (焙火, *bèihuǒ*).** **6. Арганалептычныя Характарыстыкі:** * **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Паводле павета — шчыльна скручаны, цёмна-зялёны (緊結墨綠). У пераможцаў конкурсу 2022 года — роўны і бліскучы. * **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма. * **Водар настою:** Паводле павета — чысты і тонкі (清幽). У пераможцаў 2022 года — ферментацыя і салодкія кветкі ў новых гатункаў, салодкасць і прожарка ва улуна. * **Смак:** Паводле павета — саладкавы, мяккі і насычаны (甘潤醇濃); галоўнай рысай павет лічыць «салодкую мяккасць» (甘醇). У пратаколах 2022 года — салодкі, з доўгім послесмакам (甘甜韻足). * **Колер настою:** Апісанні разыходзяцца. Павет піша «светла-жоўты» (微黃), адзін вытворца — «мядова-жоўты, празрысты» (蜜黃澄清), пратаколы 2022 года — «залаты» ў новых гатункаў і «залаты з бурштынава-чырвоным бляскам» ва улуна. * **Чайнае дно (заваранае лісце):** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма. **7. Хімічны Склад:** Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма. **8. Карысныя Ўласцівасці:** Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. **9. Заварванне:** Практыка класа для скручанага улуна. * **Тэмпература вады:** 95–100 °C. * **Колькасць чаю:** 5–7 г на 150 мл. * **Посуд:** Гайвань або невялікі гліняны чайнік. * **Працэс:** Прагрэць посуд, хутка апаласнуць ліст, першы настой — каля 50 секунд, кожны наступны — на 10 секунд даўжэй. Адзін вытворца конкурснага чаю раіць 6–8 г на чайнік для чатырох-пяці чалавек і тры-пяць заварак, а для халоднага настою — прапорцыю 1 да 50. **10. Захоўванне:** Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у сухім цёмным месцы, удалечыні ад пахаў; распакаваную ўпакоўку лепш дапіць за некалькі тыдняў. **11. Цана і Падробкі:** Рынкавай статыстыкі ў знойдзеных крыніцах няма. Адна чайная фабрыка прадае конкурсны чай асацыяцыі пад назвай «優良新品種烏龍» у скрынцы каля 600 г за 1200 тайваньскіх долараў, са зніжкай — за 1000 (верасень 2026 года). * **Як пазбегнуць падробак:** * Шукаць знак паходжання «南投市青山茶»: у 2022 годзе гарадская адміністрацыя прасоўвала яго менавіта для таго, каб пакупнік мог выбіраць спакойна. * Конкурсны чай асацыяцыі прасочваецца па QR-кодзе і выбарачна правяраецца на пестыцыды і паходжанне (шматэлементны аналіз, арганалептыка, база ДНК чайных раслін). * Арганалептычных прыкмет, па якіх гэты чай адрозніваюць ад іншых нізкагорных улунаў Наньтоу, у знойдзеных крыніцах няма. **12. Цікавыя Факты:** * Знак трымае не фермерская асацыяцыя, а гарадская адміністрацыя; конкурсы апошніх гадоў праводзіць асацыяцыя. * Паводле слоў фермераў, прыведзеных на старонцы абшчыны Фэншань (2022), многія прадаюць свежы ліст гандлярам з суседняга Сунбайкэна (松柏坑), дзе яго робяць «[松柏長青茶](https://thetea.app/be/article/songbai-changqing-cha)», а чай пад імем «青山茶» застаецца для нямногіх верных пакупнікоў. * Звесткі пра жвавасць конкурсу разыходзяцца: фермеры на старонцы абшчыны Фэншань кажуць, што ўзораў усё менш, а старшыня асацыяцыі ўзімку 2022 года адзначаў, што іх больш, чым у ранейшыя гады. **13. Параўнанне з іншымі тайваньскімі улунамі:** * **Сы Цзі Чунь (四季春):** Гатунак, якога на Багуашань, паводле аднаго апісання, больш за ўсё. * **Дун Дзін Улун ([凍頂烏龍](https://thetea.app/be/article/dong-ding-wulong)):** Улун воласці Лугу таго ж павета, таксама са знакам паходжання. * **Цзінь Сюань (金萱):** Гатунак, які расце і на Багуашань. * **Сунбай Чанцын Ча (松柏長青茶):** Улун суседняга Мінцзяня з таго ж хрыбта; паводле слоў фермераў, туды сыходзіць частка ліста Багуашань. **На заканчэнне:** Наньтоўшы Цыншань Ча — сціплы нізкагорны улун чырвоных глебаў Багуашань: шчыльна скручаны цёмна-зялёны ліст, настой ад светла-жоўтага да залатога і мяккая салодкасць, якую павет лічыць яго галоўнай рысай. Дакументы пра яго кажуць больш пра брэнд, чым пра смак: імя з вершаванага радка 1988 года, конкурсы з 1989-га і знак паходжання з 2013-га, які і варта шукаць на ўпакоўцы.