--- title: "mídiéxiāng" url: https://thetea.app/be/article/midiexiang lang: be updated: 2026-09-18 source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app) --- # mídiéxiāng (迷迭香) Размарын — сухое рэзка-араматычнае сыравіна, якое часта аказваецца на чайных паліцах і ў «кветкавых» каталогах, але па кітайскай класіфікацыі чаем не з'яўляецца і ў канон 花茶 *huā chá* не ўваходзіць. Ніжэй — дзе менавіта праходзіць мяжа, чаму размарын трапіў у раздзел «кветкі і сухое» і як чытаць этыкетку, калі на ёй напісана «迷迭香茶». ## Кароткі вердыкт Раздзел FLOWERS AND DRY збірае два розныя класы аб'ектаў. Першы — сапраўдныя 花茶: чай, араматызаваны жывой кветкай па тэхналогіі 窨制 *yìn zhì*, дзе ёсць чайны ліст і асобна адбіраемая чайная аснова. Другі — 非茶之茶 *fēi chá zhī chá*, «чай, які не чай»: сухія кветкі, лісце і травы, заварванне якіх культурна збліжана з чаем, але нарматыўна ад яго аддзелена. Размарын адносіцца да другой групы: чайнага ліста ў ім няма, значыць няма і чайнага класа. Гэта пытанне таксанаміі, а не якасці сыравіны. Кітайская класіфікацыя абапіраецца на шэсць базавых класаў чаю, да якіх дададзены 再加工茶 *zài jiā gōng chá* — сёмы клас, па-за базавымі шасцю, куды і трапляюць 花茶. Умова прыналежнасці да яго простая: павінен існаваць 茶坯 *chá pī*, чайная аснова. Часцей за ўсё гэта 烘青绿茶 *hōng qīng lǜ chá*, але бываюць чырвоная, улунная і белая базы. Дзе 茶坯 адсутнічае, прадукт застаецца травяным настоем, як бы ён ні называўся ў розніцы. ## Дзе ў каноне 花茶 няма размарыну Рэдакцыйны пералік асноўных тыпаў 花茶 налічвае дзесяць пазіцый, і размарыну сярод іх няма ні пад адным сцягам дакладнасці — ні пад афіцыйна-стандартным **O**, ні пад акадэмічным **A**, ні пад рынкавым **M**, вендарскім **V** або супольнасным **C**. Канон выглядае так: - 茉莉花茶 *mòlì huā chá*, язмінавы — дамінанта катэгорыі, база пераважна 烘青绿茶, рэгіёны 福州 *Fúzhōu*, 横县 *Héngxiàn*, 苏州 *Sūzhōu* і Гуансі (сцяг O+A); - прэміяльныя язмінавыя формы — 茉莉龙珠 *mòlì lóng zhū*, 银针 *yín zhēn*, 大白毫 *dà bái háo*: скручаныя «жамчужыны» і іголкі на пупышкавай аснове з высокай белаватасцю (高白毫), шматразовае 窨, 福州 і 横县; - 桂花茶 *guì huā chá*, асмантусавы, на зялёнай, улуннай або чырвонай базе — 桂林 *Guìlín*, 咸宁 *Xiánníng*, 苏州; - 玫瑰花茶 *méi guī huā chá*, ружовы, пераважна на чырвонай базе — 平阴 *Píngyīn* у Шаньдуне і Гуандун; - 白兰花茶 *bái lán huā chá*, магноліевы, гуанчжоўская кветка, база 烘青绿茶, рэгіёны 广州 і 苏州; насычаны і таннейшы за язмінавы; - 珠兰花茶 *zhū lán huā chá*, хлорантусавы (珠兰 — 金粟兰), мяккі, старая хуэйчжоўская лінія з 歙县 *Shèxiàn*, а таксама 福州; - 玳玳花茶 *dài dài huā chá*, на кветцы горкага апельсіна, цытрусава-гаркаваты, 江浙; - 柚子花茶 *yòu zi huā chá*, нішавы памелацветны, Фуцзянь і Гуандун; - 工艺花茶 *gōng yì huā chá* (开花茶), ручныя звязкі з адзіночных пупышак і сухіх кветак, якія раскрываюцца ў шклянцы, — 黄山 і 金华; - памежная пара 菊花 *jú huā* і 菊普 *jú pǔ*. Агульны назоўнік першых дзевяці пазіцый — чайная аснова. Дзясятая ідзе з прамым папярэджаннем: 菊花 сам па сабе не чайны ліст, а 菊普 — бленд хрызантэмы з шу-пуэрам, гэта значыць сумесь, а не 窨制. Размарын бліжэй за ўсё да логікі менавіта гэтага дзясятага радка: сухое сыравіна і кампанент сумесяў, але не тып 花茶. ## Чаму тэхналогія 窨制 яго не прымае 窨制 — араматызацыя чайнай асновы жывой кветкай, а не змешванне сухіх кампанентаў; у прэміяльных язмінаў цыкл паўтараецца шматразова. Класічная формула катэгорыі — «窨得茉莉无上味» (*yìn dé mòlì wú shàng wèi*), мэтавы профіль апісваецца як 鲜灵浓醇 *xiān líng nóng chún*: жывы, «адушаўлёны», шчыльны і роўны. Усё гэта прадугледжвае кветку з адпаведнай араматыкай. Размарын жа выкарыстоўваецца як сухая рэзкасць: водар смаліста-камфорны, дамінуючы, і ў шэраг 鲜灵 ён не ўбудоўваецца. Таму нават там, дзе размарын суседнічае з чаем, ён робіць гэта па мадэлі бленду — як 菊普, — а не па мадэлі 窨制. ## Тэруар і гатунак: чаму гэтыя раздзелы застаюцца пустымі Для сапраўдных 花茶 «тэруар» двайны. З аднаго боку — геаграфія кветкі: язмінавыя паясы 福州 і 横县, ружа 平阴, асмантус 桂林 і 咸宁, хуэйчжоўскі 珠兰 у 歙县, гуанчжоўская магнолія. З другога — геаграфія і гатункавасць чайнай асновы, якая адбіраецца асобна як 花茶坯. «Гатунак» тут таксама двайны: гэта і разнавіднасць кветкі — язмін аднапялёсткавы або двухпялёсткавы, 单瓣 *dān bàn* і 双瓣 *shuāng bàn*, асмантус 金桂 *jīn guì*, 银桂 *yín guì*, 丹桂 *dān guì*, густапялёсткавая чырвоная ружа 重瓣红玫瑰, — і характар чайнай асновы, якая дае пупышкавы матэрыял для 龙珠 і 银针. Для размарыну ні адна з гэтых восей у надзейных крыніцах па кітайскім чаі не замацавана: ні вытворчай геаграфіі ў чайным сэнсе, ні гатункавай градацыі, убудаванай у чайную тэхналогію. Рэдакцыя пакідае гэтыя раздзелы пустымі, а не запаўняе здагадкамі. ## Нарматыўны контур Логіка не патрабуе нумароў стандартаў: 花茶 нармуюцца як частка 再加工茶, і прадметам нармавання з'яўляецца чайны прадукт з чайнай асновай. Сыравіна без чайнага ліста ў гэты контур не трапляе па азначэнні. Практычны вывад: калі на ўпакоўцы «迷迭香茶» няма ўказання на 茶坯, перад вамі не чай у сэнсе кітайскай класіфікацыі, і патрабаваць ад прадукту чайных характарыстык — гатунку, класа, ліку 窨 — бессэнсоўна. Уласцівасці для здароўя рэдакцыя тут не абмяркоўвае. ## Заварванне і смак: што можна сказаць карэктна Кананічнай методыкі ў размарыну няма — няма і чайнага класа. Практыка раздзелу зводзіцца да трох назіранняў. Першае: размарын араматычна «гучны» і ў сумесі імкнецца стаць вядучым голасам. Гэта роўна тая задача, якую 窨制 вырашае супрацьлеглым спосабам — паступовым, шматразовым насычэннем. Другое: калі размарын злучаюць з чайнай базай, выбар базы працуе як у каноне. Лёгкі 烘青绿茶 будзе перакрыты; больш шчыльныя чырвоныя і улунныя асновы, на якіх будуюцца 桂花乌龙 *guì huā wū lóng*, 桂花红 *guì huā hóng* і 玫瑰红茶 *méi guī hóng chá*, трымаюць моцны араматычны кампанент лепш. Адсюль і чырвоная база як галоўная ў кананічнай ружы. Трэцяе: сумесь — не 窨. Калі вендар апісвае прадукт як «араматызаваны размарынам чай», дарэчы спытаць, ці не ідзе гаворка пра механічны купаж сухіх кампанентаў. Для 菊普 такі адказ зафіксаваны ў самой катэгорыі. ## Як адрозніць і як чытаць этыкетку 1. **Ці ёсць 茶坯.** Шукайце ўказанне на чайную аснову: зялёную, чырвоную, улунную, белую. Няма асновы — няма чаю. 2. **Ці ёсць 窨次.** Лік цыклаў араматызацыі — маркер сапраўднага 花茶, перш за ўсё язмінавага; у травяных сумесяў яго не бывае. 3. **Дзе жыве водар.** У 花茶 ён павінен быць у лісце, а не ў аб'ёме сухой травы: масіўныя травяныя ўключэнні паказваюць на купаж. 4. **Назва катэгорыі.** Кананічныя імёны ўстойлівыя: 茉莉, 桂花, 玫瑰, 白兰, 珠兰, 玳玳, 柚子花. «迷迭香» у гэтым шэрагу не стаіць, і гэта само па сабе дыягнастычна. ## Месца ў энцыклапедыі Размарын застаецца ў FLOWERS AND DRY як даведачны запіс: сухое араматычнае сыравіна, якое рэгулярна сустракаецца побач з чаем, але належыць да 非茶之茶. Чытачу, які прыйшоў па араматызаваны чай, разумней рухацца да кананічных пазіцый — ад язмінавай дамінанты і яе прэміяльных формаў да асмантусу, ружы, магноліі і хуэйчжоўскага 珠兰, — а пытанне чайнай асновы глядзець асобна, у матэрыяле пра 花茶坯.