---
title: "Měnghǎi Zhānglǎng chá"
url: https://thetea.app/be/article/menghai-zhanglang-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Měnghǎi Zhānglǎng chá (勐海章朗茶)

**Мэнхай Чжанлан Ча** (*Měnghǎi Zhānglǎng chá*, [勐海](https://thetea.app/be/article/meng-hai)章朗茶) — геаграфічны знак на чай буланскай вёскі Чжанлан (章朗) у раёне Бада павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань. Чайныя выданні называюць Чжанлан самай вялікай буланскай вёскай Сішуанбаньны, дзе лепш за ўсё захаваліся буланскія звычаі; імя яе паданне выводзіць з легенды пра белага слана. Клас прадукцыі дакумент знака не называе; апісанні гавораць пра пуэр са старых дрэў.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не вызначаны: дакумент знака класа не называе. З буйналіставай сыравіны Мэнхая робяць перш за ўсё шэн пуэр (生普, *shēngpǔ*), але таксама чырвоны і белы чай. Чайныя выданні апісваюць чай Чжанлана як пуэр.
* **Катэгорыя:** Чай старых садоў Мэнхая; геаграфічны знак. Пералік яго від не ўдакладняе, а прэса называе знакі павета сертыфікацыйнымі (证明商标).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга (西双版纳, *Xīshuāngbǎnnà*), павет Мэнхай (勐海县, *Měnghǎi Xiàn*), воласць Сідзін (西定哈尼族布朗族乡, *Xīdìng*), вёска Чжанлан — паводле апісанняў, на поўдзень ад валаснога цэнтра. Воласць Бада злілася з Сідзінам у 2005 годзе.
* **Зона аховы:** Пералік паказвае павет Мэнхай як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Дакладных каардынат у знойдзеных крыніцах няма. Павет Мэнхай ляжыць паміж 21°28′ і 22°28′ пн. ш. і паміж 99°56′ і 100°41′ у. д.; Бада — яго заходняя частка, а на захадзе і поўдні павет мяжуе з М’янмай.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Узрост вёскі.** Апісанні даюць Чжанлану больш за 1400 гадоў — так, паводле іх слоў, запісана на стэле вясковага храма. Паводле іншага апавядання, продкі булан пасяліліся тут каля двух тысяч гадоў таму і назвалі месца Цзінсан (景桑) — «дзе жылі продкі». Дакументаў ні пра тую, ні пра другую дату я не бачыў.
    * **Легенда пра белага слана.** Яе пераказвае таблічка вясковага храма Белага слана (白象古寺). Паводле падання, 1365 гадоў таму вучань Буды ішоў з пропаведдзю на белым слане. Слон разрыў зямлю, і забіла крыніца — «слановая студня»; там, дзе слон лёг і стаў ківаць галавой, вучань заснаваў храм і вёску і назваў яе Чжанлан — «месца, дзе спыніўся слон». Іншыя апісанні пераказваюць паданне інакш: слана заспеў ледзяны дождж з градам, ён змёрз і не мог ісці далей, а імя тлумачаць як «вёска, дзе змёрз слон». У храме захоўваюць больш за сто скруткаў сутр на пальмавых лістах (贝叶经, *bèiyèjīng*).
    * **Будызм.** Нарыс, дзе пераказаны надпіс на таблічцы, піша, што будызм тхеравады стаў агульнай верай булан каля двухсот гадоў таму, — з легендай пра старажытны храм гэта дрэнна сыходзіцца.
    * **Знакі Мэнхая.** Парасонавы знак «勐海茶» заяўлены ў 2012 годзе чайным цэнтрам павета, зарэгістраваны ў 2014-м, уведзены ва ўжытак у 2016-м. У пераліку GI-знакаў Юньнані на канец 2019 года за ім ідуць пятнаццаць знакаў па гарах і вёсках, у тым ліку «勐海章朗茶». Прэса 2022 года гаворыць пра шаснаццаць знакаў павета — столькі ж чайных знакаў у Мэнхая ў пераліку, калі лічыць і парасонавы.
* **Назва:** Паводле храмавай легенды, «Чжанлан» (章朗) значыць «месца, дзе спыніўся слон»; паводле іншага пераказу — «вёска, дзе змёрз слон». «Мэнхай» (勐海) — імя павета, «ча» (茶) — чай.
* **Культурнае значэнне:** У Сішуанбаньне прынята лічыць, што чай тут першымі пасадзілі булан: дзе яны жылі, там і старыя сады. У буланскай «Песні продкаў» герой-продак Баяньлэн (叭岩冷) пакідае нашчадкам хаціны і чайныя дрэвы — «кій для жыцця».

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Мясцовы буйналіставы чай; сорт у знойдзеных крыніцах не названы. Апісанні адрозніваюць вакол вёскі дзікія і культурныя старыя дрэвы: дзікія растуць у лесе вакол вёскі, культурныя — плямамі сярод вялікіх лясных дрэў.
* **Ліст:** Эліптычны, з выпуклай паверхняй, выгнуты або складзены ўнутр, мяккі; кончык паступова або хвастата завостраны, аснова клінападобная. Колер ліста апісанні называюць па-рознаму: жоўта-зялёны або цёмна-зялёны.
* **Збор:** Тэрміны ў знойдзеных крыніцах не пазначаны. Дрэвы высокія: апісанні гавораць, што па ліст падымаюцца па бамбукавых лесвіцах, а адзін аўтар апісвае, як сяляне ўзбіраюцца на дрэвы ў лесе.
* **Стандарт збору:** У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Патрабаванняў знака я не бачыў.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Раён Бада на захадзе павета Мэнхай, каля мяжы з М’янмай; сады атачаюць вёску і сыходзяць у лес за ёй.
* **Вышыня вырошчвання:** Апісанні разыходзяцца: вёска стаіць на **1330 м** або, паводле іншых апісанняў, вышэй за 1600 м.
* **Клімат:** Паводле апісання, дзе названа вышыня 1330 м, — сярэдняя гадавая тэмпература 21,5 °C, ападкаў 1530 мм за год. Для раёна Бада ў цэлым апісанні называюць сярэднюю гадавую тэмпературу каля 20 °C, для суседняга Маньмая — 126 туманных дзён у годзе.
* **Глебы:** Для раёна Бада апісанні называюць жоўта-бурыя і жоўтыя глебы (黄棕壤、黄壤); асобна для Чжанлана даных няма.
* **Плошча:** Ацэнкі разыходзяцца: 500 з лішкам му, больш за 700 му (самыя вялікія сады Бада) або амаль тысяча му, з якіх большая частка доўга стаяла закінутай. Усе старыя сады Бада вакол Чжанлана, Маньмайдуй і Маньпалэ апісанні ацэньваюць прыкладна ў 3451 му.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогія чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах не апісана. Для шэн пуэру са старых дрэў звычайная паслядоўнасць такая:

1.  **Збор (采摘, *cǎizhāi*).**
2.  **Астыванне ліста (摊晾, *tānliàng*).**
3.  **Фіксацыя ў катле (杀青, *shāqīng*).**
4.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
5.  **Сушка на сонцы (晒干, *shàigān*):** Атрымліваецца рассыпны маача ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing)毛茶, *shàiqīng máochá*).
6.  **Прэсаванне (紧压, *jǐnyā*):** Не абавязкова.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Мэнхай Чжанлан Ча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанні ніжэй чайныя выданні і прадаўцы даюць для пуэру са старых дрэў Чжанлана; да прадукту пад знакам іх афіцыйна ніхто не прывязваў.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Шчыльна скручаны, цёмны і бліскучы (条索紧结黑亮).
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Моцная «горна-лясная» нота (山野气强); водар, паводле апісанняў, трымаецца на дне кубка. Яго называюць кветкава-мядовым, яркім і высокім (花蜜香显著而高扬), у іншых запісах — з нотамі слівы і мёду (梅子香、蜜香).
* **Смак:** Апісанні спрачаюцца. Адно: горыч і даўкасць прыкметныя, у настоі ёсць саладосць, «чайная сіла» моцная. Другое: настой пяшчотны і поўны, мяккі і гладкі, горыч моцная, даўкасць слабая, салодкае вяртанне прыходзіць не адразу, але трымаецца доўга. Трэцяе параўноўвае чай з буланшаньскім: лёгкая горыч у глыбіні языка і паднябення, цела хутчэй вадзяністае, пасля трэцяй заліўкі настой становіцца мякчэйшым, а на языку застаецца халадок. Хто мае рацыю, паводле апісанняў не высветліць.
* **Колер настою:** Залаціста-жоўты, яркі (汤色金黄明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Жоўта-зялёны, роўны (叶底黄绿匀齐); у адным запісе — жоўта-зялёны або жоўты, мяккі і роўны, пупышкі з лістамі застаюцца на сцябле.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа. Знак клас не называе; арыенціры ніжэй — для шэн пуэру, якім чай Чжанлана апісаны ў чайных выданнях.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 5–8 г на 110–150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або гліняны імбрычак.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай; прасаваны — акуратна адламаць, не крышачы ліст.
    3. Коратка прамыць ліст кіпенем і зліць.
    4. Першыя настоі — 10–15 секунд.
    5. Разліваць цалкам.
    6. Дадаваць час з кожнай заліўкай.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Шэн пуэр захоўваюць у сухім, чыстым, ветраным месцы без святла і старонніх пахаў, у дыхаючай упакоўцы. Такі чай з гадамі мяняецца, і яго нярэдка вытрымліваюць спецыяльна.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак «勐海章朗茶» і правяраць, што вытворца з павета Мэнхай.
    * Памятаць, што ў раёне Бада ёсць і іншыя знакі — «[勐海贺松茶](https://thetea.app/be/article/menghai-hesong-cha)» і «[勐海巴达曼迈茶](https://thetea.app/be/article/menghai-bada-manmai-cha)»: «чай Бада» яшчэ не значыць «чай Чжанлана».
    * Звяраць аблічча з апісаннямі: цёмны шчыльны ліст, залаціста-жоўты настой.

**12. Цікавыя Факты:**

* Імя вёскі, паводле храмавай легенды, значыць «месца, дзе спыніўся слон», а ў вёскі ёсць «слановая студня».
* У храме Белага слана захоўваюць сутры на пальмавых лістах.
* У даведніку знакамітых вёсак, на які абапіраецца наша энцыклапедыя, Бада запісаны разам з Чжанланам, з профілем «горна-лясны характар, шчыльнасць» (山野气, 厚).
* У тым жа раёне Бада, каля вёскі Хэсун, расло дзікае чайнае дрэва старэйшае за 1700 гадоў; яно ўпала ў 2012 годзе.

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі:**

* **Мэнхай Бада Маньмай Ча (勐海[巴达](https://thetea.app/be/article/qianjiazhai-bada)曼迈茶):** Знак суседняй буланскай вёскі таго ж раёна Бада.
* **Цяньцзячжай і Бада (千家寨 · 巴达):** Артыкул нашай энцыклапедыі пра дзікія дрэвы-патрыярхі; Бада ў ім прывязаны да Чжанлана.
* **Буланшань ([布朗山](https://thetea.app/be/article/bu-lang-shan)):** Масіў на паўднёвым усходзе павета; адно з апісанняў параўноўвае з ім смак чжанланскага чаю.
* **Мэнхай (勐海):** Павет і парасонавы знак.

**У заключэнне:**

Мэнхай Чжанлан Ча — знак самай вялікай буланскай вёскі Сішуанбаньны з храмам Белага слана, сутрамі на пальмавых лістах і старымі садамі ў лесе. Вядома нямногае: вышыня 1330 м або, паводле іншых апісанняў, вышэй за 1600 м, залаціста-жоўты настой і кветкава-мядовы водар. У смаку апісанні разыходзяцца, а клас прадукцыі знак не называе.