---
title: "Měnghǎi Pàshā chá"
url: https://thetea.app/be/article/menghai-pasha-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Měnghǎi Pàshā chá (勐海帕沙茶)

**Мэнхай Паша Ча** (*Měnghǎi Pàshā chá*, [勐海](https://thetea.app/be/article/meng-hai)帕沙茶) — геаграфічны знак на чай гары і сельскага камітэта Паша (帕沙) у воласці Гэланхэ павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань. Паша ляжыць паміж Наньношанем і Буланшанем, і чайныя выданні апісваюць яе чай як сярэдзіну паміж імі: сіла Баньчжана, змякчаная саладосцю. Клас прадукцыі дакумент знака не называе; апісанні кажуць пра пуэр, але частка ліста ідзе і на чырвоны чай.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не ўстаноўлены: дакумент знака класа не называе. Чайныя выданні апісваюць чай Пашы перш за ўсё як шэн пуэр (生普, *shēngpǔ*). Паводле аднаго з апісанняў, ліст «салодкіх» дрэў тутэйшыя сяляне пускаюць на чырвоны чай сонечнай сушкі ([晒红](https://thetea.app/be/article/shaihong), *shàihóng*), а гаркаваты — на пуэрны маача ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing), *shàiqīng*).
* **Катэгорыя:** Чай старых садоў Мэнхая; геаграфічны знак. Пералік яго від не ўдакладняе, а прэса называе знакі павета сертыфікацыйнымі (证明商标).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга (西双版纳, *Xīshuāngbǎnnà*), павет Мэнхай (勐海县, *Měnghǎi Xiàn*), воласць Гэланхэ (格朗和哈尼族乡, *Gélǎnghé*), сельскі камітэт Паша — паводле апісанняў, на паўднёвым захадзе воласці, за 6 км ад валаснога цэнтра.
* **Суседзі:** Паводле апісанняў, на ўсходзе — сельскі камітэт Пачжэнь (帕真). Да Наньношаня, хоць ён у той самай воласці, больш за 30 км.
* **Зона аховы:** Пералік паказвае павет Мэнхай як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Дакладных каардынат у знойдзеных крыніцах няма. Павет Мэнхай ляжыць паміж 21°28′ і 22°28′ пн. ш. і паміж 99°56′ і 100°41′ у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Вёскі хані.** Чайныя выданні называюць пяць вёсак народа хані: Паша Лаачжай (帕沙老寨, «старая»), Сіньчжай («новая»), Чжунчжай («сярэдняя»), Наньгань (南干) і Лаадуань (老端). Паводле мясцовага звычаю, калі ў вёсцы становіцца больш за сто двароў, частка сем’яў засноўвае новую; астатнія вёскі апісанні выводзяць з Лаачжая (Лаадуань — праз Сіньчжай). Узрост Лаачжая адны апісанні ацэньваюць не менш чым у пяцьсот гадоў, другія — у шэсцьсот-семсот.
    * **Паданне пра Баньчжане.** Кажуць, што гадоў сто трыццаць таму выхадцы з Пашы заснавалі цяперашнюю вёску Лаа Баньчжан, таму чай Пашы называюць «адной з зыходных ліній» баньчжанскага. Дакументальнага пацверджання няма.
    * **Старажытнасць садоў.** Узрост старых дрэў апісанні ацэньваюць у 200–500 гадоў. Сцвярджэнне, што сады ўзыходзяць да эпохі Тан, у знойдзеных крыніцах нічым не падмацавана.
    * **Знакі Мэнхая.** Парасонавы знак «勐海茶» заяўлены ў 2012 годзе чайным цэнтрам павета, зарэгістраваны ў 2014-м і ўведзены ва ўжытак у 2016-м. У пераліку GI-знакаў Юньнані на канец 2019 года за ім ідуць пятнаццаць знакаў па гарах і вёсках, сярод іх «勐海帕沙茶». Прэса 2022 года кажа пра шаснаццаць знакаў павета — столькі ж чайных знакаў у Мэнхая ў пераліку, калі лічыць і парасонавы.
* **Назва:** Значэнне імя апісанні тлумачаць па-рознаму. Адно выданне піша, што «Паша» значыць «паштовая станцыя»: тут адпачывалі купцы на шляху паміж катлавінамі Мэнхунь і Дамэнлун. Другое — што на мове хані гэта «стройны горны лес».
* **Культурнае значэнне:** Паводле апісанняў, хані Пашы захоўваюць уклад: драўляныя дамы на палях, нацыянальнае адзенне, свая мова. Вёскі і сады пераплецены: «у вёсцы — чай, у чаі — вёска» (寨中有茶，茶中有寨).

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Мясцовы буйналісты чай старых садоў; сорт у знойдзеных крыніцах не названы. Свежы ліст апісваюць як доўгі і мясісты, з прыкметным белым варсам (叶长肥硕，白毫显著).
* **Старое дрэва:** Адно з апісанняў прыводзіць «дрэва № 1» Пашы: вышыня 7,1 м, абхоп каля асновы 197 см. Другое піша, што дрэва-цар Лаачжая, названае Юньнаньскім інстытутам чаю «Паша № 1», у абхопе дасягае 2,1 м; разыходжанне я не вырашыў.
* **Збор:** Тэрміны ў знойдзеных крыніцах не пазначаны. Апісанні кажуць пра ранні пачатак вегетацыі і доўгі сезон збору.
* **Стандарт збору:** У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Патрабаванняў знака я не бачыў.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горная сістэма на паўднёвым захадзе воласці Гэланхэ, паміж Наньношанем і Буланшанем.
* **Вышыня вырошчвання:** Паводле апісанняў, **1500–1800 м**; найвышэйшы пункт гары — 1850 м, сярэдняя вышыня — каля 1700 м. Сустракаюцца і іншыя лічбы: найвышэйшы пункт 1950 м, дыяпазон 1200–2000 м.
* **Плошча:** Ацэнкі старых садоў разыходзяцца: «не менш за 2000 му», каля 2900 му, больш за 3000 му.
* **Клімат:** Паводле апісанняў — круглы год туманы і багатыя дажджы, сярэдняя гадавая тэмпература каля 22 °C, ападкаў каля 1500 мм у год.
* **Глебы:** Апісаны як урадлівыя і друзлыя, багатыя лясным перагноем; тып глеб у знойдзеных крыніцах не названы.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогія чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах не апісана. Для шэн пуэра са старых дрэў звычайная паслядоўнасць такая:

1.  **Збор (采摘, *cǎizhāi*).**
2.  **Астыванне ліста (摊晾, *tānliàng*).**
3.  **Фіксацыя ў катле (杀青, *shāqīng*).**
4.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
5.  **Сушка на сонцы (晒干, *shàigān*):** Атрымліваецца рассыпны маача (晒青毛茶, *shàiqīng máochá*).
6.  **Прасаванне (紧压, *jǐnyā*):** Не абавязкова.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Мэнхай Паша Ча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанні ніжэй чайныя выданні і прадаўцы даюць для шэн пуэра са старых дрэў Пашы. Да прадукту пад знакам іх афіцыйна ніхто не прывязваў.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** У апісанні прасаванага чаю аднаго вытворцы — буйны, шчыльна скручаны, з мясістымі варсістымі пупышкамі (条索粗壮紧结，芽头肥壮显毫).
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Глыбокі і насычаны (香沉而浓郁) або высокі (香气高扬); прадаўцы называюць Пашу «першым водарам Мэнхая» (勐海第一香).
* **Смак:** Галоўная рыса — чыстая саладосць (清甜). Горыч прыкметная, даўкасць слабая, настой мяккі і шчыльны; горыч хутка пераходзіць у салодкае вяртанне, слінааддзяленне прыкметнае (回甘生津); апісанні называюць яго чаем «з мясам і з косцю» (有肉有骨). Хадавая формула прадаўцоў — «сем частак сілы Баньчжана, тры часткі саладосці Біндаа» (七分[班章](https://thetea.app/be/article/ban-zhang)气，三分[冰岛](https://thetea.app/be/article/bing-dao)甜).
* **Колер настою:** Разыходзіцца паводле апісанняў: у маладога маача — зеленаваты (青绿色), у прасаванага чаю — жоўты, яркі і празрысты (黄亮透亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа. Знак клас не называе; арыенціры ніжэй — для шэн пуэра, якім чай Пашы апісаны ў чайных выданнях.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 5–8 г на 110–150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або гліняны імбрычак.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай; прасаваны — акуратна адламіць, не крышачы ліст.
    3. Костра прамыць ліст кіпенем і зліць.
    4. Першыя настоі — 10–15 секунд.
    5. Разліваць цалкам.
    6. Дадаваць час з кожным заліваннем; адно з апісанняў прасочвае смак да дваццатага залівання.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Шэн пуэр захоўваюць у сухім, чыстым, праветраным месцы без святла і пабочных пахаў, у дыхаючай упакоўцы. Прадаўцы называюць чай Пашы прыдатным для вытрымкі.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Прадаўцы пішуць, што Паша менш вядомая, чым Баньчжан або Бін Даа, і па цане выгаднейшая за іншыя старыя сады Мэнхая. Адзін аўтар удакладняе, што да 2010 года Паша каштавала танней за Наньношань, а цяпер вядзе цэны воласці Гэланхэ.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак «勐海帕沙茶» і правяраць, што вытворца з павета Мэнхай.
    * Памятаць пра суседа: паводле слоў чайнага выдання, пад імем Пашы часта прадаюць чай суседняга Пачжэня, дзе сады ніжэйшыя.
    * Не блытаць Пашу з Наньношанем: адно з апісанняў піша, што Пашу доўга далучалі да Наньношаня.

**12. Цікавыя Факты:**

* Паводле падання, вёску Лаа Баньчжан заснавалі выхадцы з Пашы.
* Імя гары тлумачаць і як «паштовую станцыю», і як «стройны горны лес».
* У даведніку знакамітых вёсак, на які абапіраецца наша энцыклапедыя, Паша аднесена да мяккай водарнай лініі Мэнхая: «мякка-салодкі, з кветкавай нотай» (柔甜花香).

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі:**

* **Наньношань ([南糯山](https://thetea.app/be/article/nannuoshan)):** Суседняя гара той самай воласці, мяккая і водарная; апісанні ставяць Пашу побач з ёй.
* **Лаа Баньчжан ([老班章](https://thetea.app/be/article/laobanzhang)):** Магутны буланшаньскі чай; паводле падання, яго вёску заснавалі выхадцы з Пашы.
* **Лаа Маньэ ([老曼峨](https://thetea.app/be/article/lao-man-e)):** Горкі буланшаньскі чай; апісанні падкрэсліваюць, што горыч Пашы да яго не даходзіць.
* **Бін Даа (冰岛):** Салодкі чай Ліньцана, з якім Пашу параўноўвае прымаўка прадаўцоў.

**У заключэнне:**

Мэнхай Паша Ча — знак гары паміж двума полюсамі Мэнхая, якая, паводле апісанняў, бярэ ад абодвух: сілу буланшаньскіх чаёў і саладосць наньношаньскіх. Пяць вёсак хані сярод садоў, вышыні каля 1700 м і паданне пра роднасць з Баньчжанам — вось што пра яе вядома. Дакументаў пра сам знак, акрамя радка правінцыйнага пераліку, я не знайшоў.