---
title: "Měnghǎi Mànnuò chá"
url: https://thetea.app/be/article/menghai-mannuo-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Měnghǎi Mànnuò chá (勐海曼糯茶)

**Мэнхай Маньно Ча** (*Měnghǎi Mànnuò chá*, [勐海](https://thetea.app/be/article/meng-hai)曼糯茶) — геаграфічны знак на чай, названы па вёсцы Маньно (曼糯) павета Мэнхай Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань. Клас прадукцыі ў знойдзеных дакументах не названы, і з месцам не ўсё ясна: вёсак Маньно ў Мэнхаі дзве. Больш вядомая ляжыць у воласці Мэнван на самай поўначы павета; чайныя выданні завуць яе старыя сады «малым Баньчжанам».

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не ўстаноўлены: дакумент знака клас не называе. З буйналіставай сыравіны Мэнхая робяць перш за ўсё шэн пуэр (生普, *shēngpǔ*), але таксама чырвоны і белы чай. Чайныя выданні апісваюць чай Маньно як пуэр.
* **Катэгорыя:** Чай старых садоў Мэнхая; геаграфічны знак. Пералік яго від не ўдакладняе, а прэса называе знакі павета сертыфікацыйнымі (证明商标).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга (西双版纳, *Xīshuāngbǎnnà*), павет Мэнхай (勐海县, *Měnghǎi Xiàn*). Кандыдатаў два:
    * **Маньно воласці Мэнван** (勐往乡, *Měngwǎng xiāng*) — паводле апісанняў, у сельскім камітэце Мэнван, каля мяжы з паветам Ланьцан і раёнам Сымаа гарадской акругі Пуэр.
    * **Маньно на Буланшані** ([布朗山](https://thetea.app/be/article/bu-lang-shan), *Bùlǎngshān*) — апісанні адносяць яе да сельскага камітэта, імя якога пішуць па-рознаму (曼昂, 勐昂, 勐昴), а адно — да сельскага камітэта Цзілян (吉良).
* **Зона аховы:** Пералік паказвае павет Мэнхай як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака. Юрыдычную мяжу зоны я не правяраў, і да якой з двух вёсак адносіцца знак, дакумент не кажа.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Маньно воласці Мэнван, паводле апісанняў, — 22°24′ пн. ш. і 100°25′ у. д. Каардынат буланшаньскай вёскі ў знойдзеных крыніцах няма. Сам павет Мэнхай ляжыць паміж 21°28′ і 22°28′ пн. ш.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Чайная дарога.** Да рэспубліканскай эпохі чай гор на захад ад Ланьцана, паводле апісанняў, ішоў праз Мэнхай, Мэнъа і Мэнван, перапраўляўся праз раку каля Ночжа і сыходзіў у Сымаа і Пуэр. Маньно стаяла на гэтай дарозе.
    * **Перасяленне.** Паводле апавяданняў мясцовых старажылаў, якія прыводзяць чайныя выданні, булан прыйшлі ў Маньно з Ланьцана больш за чатырыста гадоў таму. Маньно называюць першай буланскай вёскай у Мэнване і самай вялікай.
    * **Росквіт і заняпад.** Паводле тых жа апавяданняў, запісаных у пачатку 2010-х гадоў, за семдзесят-восемдзесят гадоў да таго ў вёсцы было больш за дзвесце двароў і два будыйскія храмы. Пасля 1949 года праклалі аўтадарогу з Мэнхая ў Ланьцан, караваны сышлі, чай перасталі купляць; састарэлыя храмы, на рамонт якіх не было грошай, разабралі ў 1958 годзе, чайныя дрэвы секлі пад збожжа, а воласць рабіла стаўку на каўчук. Гэта выкладанне чайных выданняў; дакументаў я не бачыў.
    * **Знакі Мэнхая.** Парасонавы знак «勐海茶» заяўлены ў 2012 годзе чайным цэнтрам павета, зарэгістраваны ў 2014-м і ўведзены ва ўжыванне ў 2016-м. У пераліку GI-знакаў Юньнані на канец 2019 года за ім ідуць пятнаццаць знакаў па гарах і вёсках, сярод іх «勐海曼糯茶». Прэса 2022 года гаворыць пра шаснаццаць знакаў павета — столькі ж чайных знакаў у Мэнхая ў пераліку, калі лічыць і парасонавы.
* **Назва:**
    * «Мэнхай» (勐海) — імя павета.
    * «Маньно» (曼糯) — імя вёскі. У мясцовых імёнах з мовы дай «мань» (曼) значыць «вёска»; значэнне другога склада ў знойдзеных крыніцах не растлумачана.
    * «Ча» (茶) — чай.
* **Культурнае значэнне:** Маньно воласці Мэнван — тры пасёлкі: у Дачжаі жывуць булан, у Шанчжаі — хань, у Чжунчжаі — хань і лаху. Паданне звязвае з вёскай камень са «следам несмяротнага», да якога, паводле апавяданняў, прыходзілі буланы нават з М’янмы.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Мясцовы буйналіставы чай старых садоў; сорт у знойдзеных крыніцах не названы. Для буланшаньскай Маньно гандлёвае апісанне са спасылкай на абследаванне старых чайных дрэў акругі 2004 года называе 60 му садоў разнавіднасці 苦茶 (*kǔchá*, «горкі чай»): у яе горкія пупышкі, але салодкае паслясмаканне.
* **Збор:** Тэрміны ў знойдзеных крыніцах не пазначаны.
* **Стандарт збору:** У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Апісанні гавораць пра старыя сады плошчай больш за 2000 му каля Маньно воласці Мэнван. Патрабаванняў знака да сыравіны я не бачыў.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Поўнач павета Мэнхай, воласць Мэнван, стык з паветам Ланьцан і раёнам Сымаа. Рэльеф воласці задае гара Дахэйшань (大黑山): паўночны захад высокі, сярэдзіна — катлавіна Мэнван, а па ўсходняй мяжы цячэ рака Ланьцан (澜沧江, *Láncāng jiāng*).
* **Сады:** Паводле апісанняў, на ўсходнім, наветраным схіле Дахэйшаня, у басейне рэчкі Сяншуйхэ (响水河), за 85 км ад павятовага цэнтра.
* **Вышыня вырошчвання:** Вёска — **1266 м**; для чайнай гары Маньно ў цэлым адно апісанне дае 1200–1300 м.
* **Глебы:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Клімат:** Адно апісанне называе для Маньно воласці Мэнван 1300–1400 мм ападкаў за год; іншых кліматычных даных у знойдзеных крыніцах няма. Пра вышыню, глебы і клімат буланшаньскай вёскі даных таксама няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогія чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах не апісана. Для шэн пуэра са старых вёсак звычайная паслядоўнасць такая:

1.  **Збор (采摘, *cǎizhāi*).**
2.  **Астыванне ліста (摊晾, *tānliàng*).**
3.  **Фіксацыя ў катле (杀青, *shāqīng*).**
4.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
5.  **Сушка на сонцы (晒干, *shàigān*):** Атрымліваецца рассыпны маоча ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing)毛茶, *shàiqīng máochá*).
6.  **Прэсаванне (紧压, *jǐnyā*):** Не абавязкова.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Мэнхай Маньно Ча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй чайныя выданні даюць для пуэра са старых дрэў Маньно воласці Мэнван. Да прадукту пад знакам яго афіцыйна ніхто не прывязваў.

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Шчыльна скручаны, даволі цёмны і бліскучы (条索紧结较黑亮).
* **Водар сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Чысты (茶香纯正), з моцнай «горна-лясной» нотай (山野气较强); водар трымаецца на дне кубка (杯底留香).
* **Смак:** Гарката прыкметная, даўкасць доўгая, але ў настоі ёсць салодкасць; салодкае вяртанне прыходзіць не адразу, затое добрае, настой даволі поўны (苦显涩长，汤中有甜，回甘稍慢但较好，汤尚饱满).
* **Колер настою:** Залаціста-жоўты, яркі (汤色金黄明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Жоўта-зялёны, роўны (叶底黄绿匀齐).

Пра чай буланшаньскай Маньно адно апісанне кажа толькі, што гарката і даўкасць у яго вельмі моцныя, а сам чай «багаты змесцівам» (苦涩味很重，内含物质丰富).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа. Знак клас не называе; арыенціры ніжэй — для шэн пуэра, якім чай Маньно апісаны ў чайных выданнях.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 5–8 г на 110–150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або гліняны імбрычак.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай; прэсаваны — акуратна адламаць, не крышачы ліст.
    3. Кооценно прамыць ліст кіпенем і зліць.
    4. Першыя настоі — 10–15 секунд.
    5. Разліваць цалкам, не пакідаючы ліст у вадзе.
    6. Дадаваць час з кожным залівам; пры горкай сыравіне лепш скарачаць пралівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Шэн пуэр захоўваюць у сухім, чыстым, праветраным месцы без святла і пабочных пахаў, у папяровай або іншай дыхаючай упакоўцы. Такі чай з гадамі мяняецца, і яго нярэдка вытрымліваюць спецыяльна.

**11. Кошт і Падробкі:**

Бягучых коштаў у знойдзеных крыніцах няма. Гандлёвае выданне піша, што з 2010 па 2016 год кошт на чай старых дрэў Маньно вырас у дзесяць разоў; праверыць гэтую лічбу мне няма чым.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Удакладняць, пра якую Маньно гаворка: імя носяць дзве вёскі павета, і іх чай розны.
    * Шукаць знак «勐海曼糯茶» і правяраць, што вытворца з павета Мэнхай.
    * Памятаць пра змешванне: паводле слоў таго ж выдання, нядобрасумленныя гандляры змешваюць чай Маньно з чаем Лао Маньэ і выдаюць сумесь за Лао Баньчжан.
    * Звяраць аблічча з апісаннямі: цёмны шчыльны ліст, залаціста-жоўты настой.

**12. Цікавыя Факты:**

* У Мэнхаі дзве вёскі Маньно, і мянушка «малы Баньчжан» (小[班章](https://thetea.app/be/article/ban-zhang)) адносіцца да той, што ў воласці Мэнван.
* Сады Маньно воласці Мэнван — самыя паўночныя старыя сады павета: да ракі Ланьцан па прамой крыху больш за 10 км.
* Вёску апісваюць як былую стаянку на чайнай дарозе ад Мэнхая да пераправы праз Ланьцан.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі Мэнхая:**

* **Лао Баньчжан ([老班章](https://thetea.app/be/article/laobanzhang)):** Эталон магутнага буланшаньскага пуэра; ад яго ідзе мянушка «малы Баньчжан».
* **Лао Маньэ ([老曼峨](https://thetea.app/be/article/lao-man-e)):** Горкі буланшаньскі чай; паводле слоў гандлёвага выдання, менавіта з ім Маньно змешваюць пры падробцы Лао Баньчжана.
* **Мэнхай (勐海):** Павет і яго парасонавы знак; «勐海曼糯茶» — адзін з асобных знакаў павета па гарах і вёсках.

**У заключэнне:**

Мэнхай Маньно Ча — знак, за якім больш пытанняў, чым дакументаў: клас не названы, вёсак з гэтым імем у павеце дзве. Больш вядомая тая, што ў воласці Мэнван: самы паўночны стары сад Мэнхая, былая стаянка на чайнай дарозе, тры народы ў трох пасёлках і пуэр, які чайныя выданні апісваюць як цёмны, гаркавата-даўкі і салодкі ў паслясмаканні.