---
title: "Měnghǎi Hèsōng chá"
url: https://thetea.app/be/article/menghai-hesong-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Měnghǎi Hèsōng chá (勐海贺松茶)

**Мэнхай Хэсун Ча** (*Měnghǎi Hèsōng chá*, [勐海](https://thetea.app/be/article/meng-hai)贺松茶) — геаграфічны знак на чай вёскі Хэсун (贺松) у раёне Бада на захадзе павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань. Хэсун знакаміты не садамі, а лесам: у масіве Дахэйшань (大黑山) побач з вёскай у 1961 годзе знайшлі дзікае чайнае дрэва вышынёй 32,12 м, якое ўславіла ўвесь раён Бада і загінула ў 2012 годзе. Клас прадукцыі дакумент знака не называе, а апісанняў чаю менавіта Хэсуна я не знайшоў.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не ўстаноўлены: пералік знакаў клас не называе. Старыя сады Мэнхая — крыніца буйналіставай сыравіны перш за ўсё для пуэру, але з таго ж ліста робяць і чырвоны, і белы чай; які прадукт пакрывае знак, невядома.
* **Катэгорыя:** Вясковы знак павета Мэнхай. Пералік від знака не ўдакладняе, а прэса называе знакі павета па гарах і вёсках сертыфікацыйнымі (证明商标).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга (西双版纳, *Xīshuāngbǎnnà*), павет Мэнхай (勐海县, *Měnghǎi Xiàn*), раён Бада ([巴达](https://thetea.app/be/article/qianjiazhai-bada), *Bādá*), вёска Хэсун. Паводле нарыса часопіса «Пуэр», у ёй жывуць айні (僾尼, *àiní*) — галіна народа хані.
* **Зона аховы:** Пералік паказвае павет Мэнхай як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака; сам уладальнік не названы, юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Дакладных каардынат у знойдзеных крыніцах няма.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **1961–1962 — знаходка.** Паводле нарыса часопіса «Пуэр», у кастрычніку 1961 года мясцовыя айні знайшлі ў горным лесе каля Хэсуна вялікае чайнае дрэва. Юньнаньскі інстытут чаю двойчы пасылаў да яго даследчыкаў — у кастрычніку 1961-га і ў лютым 1962 года. Паводле нарыса на чайным партале, з Мэнхая да Бада яны ішлі пешшу тры дні, а вышыню мералі трохвугольнікам з зямлі і, не паверыўшы трыццаці з лішнім метрам, вярнуліся перамераць. Дзелавое выданне «Цземянь» адносіць знаходку да 1962 года.
    * **Дрэва.** Вышыня — 32,12 м, дыяметр ствала каля 1 м, узрост паводле ацэнкі спецыялістаў — больш за 1700 гадоў. У 1967 годзе вецер зламаў верхавіну, засталося 14,7 м. Абхоп ля асновы часопіс называе 3,2 м, а запіс абследавання 1978 года ў пераказе партала — 2,9 м.
    * **1980.** Паводле часопіса, у тым жа лесе знайшлі яшчэ большае дзікае дрэва — 34 м вышынёй і 3,8 м у абхопе. «Царом» пры гэтым па звычцы называлі першае.
    * **2004.** Улады акругі і інстытут чаю абследавалі дзікія чайныя рэсурсы і налічылі больш за 6000 му супольнасцей старых дрэў. Часопіс адносіць гэтыя 6000 му да лесу Сяохэйшань (小黑山), а «Цземянь» піша пра 6000 му старых дрэў у лесе Дахэйшань каля Хэсуна.
    * **2012 — гібель.** Паводле «Цземяня», дрэва загінула сваёй смерцю ў 2012 годзе; часопіс «Пуэр» таксама піша пра гібель ад старасці. Рэшткі ствала, паводле часопіса, кажуць, адвезлі ў горад як экспанат, а на месцы дрэва стаяць альтанка і стэла.
    * **Знакі.** Парасонавы знак «勐海茶» заяўлены ў 2012 годзе чайным цэнтрам павета і зарэгістраваны ў 2014-м; паводле «Юньнань жыбаа» (2022), павет зарэгістраваў 16 сертыфікацыйных знакаў, у тым ліку «勐海[班章](https://thetea.app/be/article/ban-zhang)茶» і «[勐海保塘茶](https://thetea.app/be/article/menghai-baotang-cha)». У пераліку GI-знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года «勐海贺松茶» стаіць радком 226, сярод пятнаццаці знакаў па гарах і вёсках Мэнхая.
* **Назва:** «Мэнхай» (勐海) — імя павета, «Хэсун» (贺松) — імя вёскі, «ча» (茶) — чай. Тлумачэння імя вёскі ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Культурнае значэнне:** Нарыс пра гісторыю знаходак на чайным партале ставіць дрэва Бада ў шэраг гістарычных «цароў чаю»: культурнае дрэва Наньношаня, дзікае Бада і пераходнае Банвэя ([邦崴](https://thetea.app/be/article/bangwai)). Часопіс «Пуэр» піша, што знаходка зрабіла Бада месцам паломніцтва аматараў чаю, а жыхары Хэсуна водзяць гасцей да дзікіх дрэў у лес Дахэйшань.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Для чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах не названы.
* **Дрэва-патрыярх.** Запіс абследавання 1978 года ў пераказе чайнага партала: ліст эліптычны, цёмна-зялёны, бліскучы, скурысты; спелы ліст у сярэднім 14 см у даўжыню (12–17) і 6 см у шырыню (5–7), 8–11 пар жылак; пупышка моцная і доўгая, голая, жоўта-зялёная, лускавінкі чырванаватыя; пупышкі кранаюцца ў пачатку сакавіка. Пазней дрэва аднеслі да віду 大理茶 (*dàlǐ chá*). Паводле слоў мясцовых жыхароў у тым жа запісе, у лесе ёсць яшчэ дзевяць дзікіх дрэў таго ж тыпу.
* **Дзікія пупышкі.** Часопіс «Пуэр» піша, што ў дзікіх дрэў Дахэйшаня пупышка даўжэйшая і шчыльнейшая, чым у культурных, і не зялёная, а пурпурна-бурая.
* **Сыравіна, збор і стандарт збору:** Патрабаванняў знака, тэрмінаў і стандарту збору ў знойдзеных крыніцах няма. Агляд чайных гор на чайным партале адносіць дзікія дрэвы Дахэйшаня да віду 大理茶 і налічвае ў горным раёне Бада яшчэ 3451 му культурных старых садоў; асобна пра сады Хэсуна даных няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Раён Бада каля мяжы з М’янмай. «Цземянь» змяшчае яго на захадзе павета, другі нарыс — на поўдні.
* **Вышыня:** Даныя разыходзяцца: запіс 1978 года змяшчае дрэва-патрыярх на вышыню каля 1500 м, а агляд чайных гор — на 1910 м, увесь масіў Дахэйшань — на 1760–2000 м. Вышыні самой вёскі і яе садоў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Клімат:** Запіс 1978 года называе клімат каля дрэва трапічным. Іншых кліматычных даных пра Хэсун у знойдзеных крыніцах няма.
* **Глебы:** Каля дрэва-патрыярха — чырвона-бурыя, з тоўстым слоем і вялікім запасам перагною (запіс 1978 года). Для Бада ў цэлым адзін нарыс называе жоўтыя глебы (黄壤).
* **Лес:** Масіў Дахэйшань — паводле запісу 1978 года, другасны першабытны лес на крутых схілах; дрэва расло на паўднёва-ўсходнім схіле хрыбта. Агляд чайных гор называе лес мусонным вечназялёным шыракалістым, плошчай 5 км²; масіў, паводле таго ж агляду, абвешчаны запаведнікам.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогіі чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах няма, клас не названы. Галоўны прадукт старых садоў Мэнхая — шэн пуэр (生普, *shēngpǔ*); калі знак пакрывае яго, агульная схема такая:

1.  **Збор (采摘, *cǎizhāi*).**
2.  **Астыванне ліста (摊晾, *tānliàng*).**
3.  **Фіксацыя ў катле (杀青, *shāqīng*).**
4.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
5.  **Сушка на сонцы (晒干, *shàigān*):** Атрымліваецца рассыпны маача ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing)毛茶, *shàiqīng máochá*).
6.  **Прасаванне (紧压, *jǐnyā*):** Не абавязкова.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Мэнхай Хэсун Ча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанняў чаю Хэсуна ў знойдзеных крыніцах няма. Для раёна Бада ў цэлым «Цземянь» піша пра высокі водар, насычаны смак і прыкметную салодкую ноту (香气高扬，滋味浓厚，甜香明显); пераносіць гэта на Хэсун нельга.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар сухога ліста:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Смак:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Колер настою:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**7. Хімічны Склад:**

Даных пра чай пад знакам няма. Ёсць толькі аналіз старых лістоў дрэва-патрыярха з запісу 1978 года ў пераказе партала: кафеін — 1,14 %, водарастваральныя рэчывы — 21,27 %, водарастваральныя поліфенолы — 6,07 %. Партал адзначае, што гэтыя лікі моцна адрозніваюцца ад даных па культурным дрэве Наньношаня. Да чаю пад знакам яны адносін не маюць.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа. Знак клас не называе; арыенціры ніжэй — для шэн пуэру, галоўнага прадукту старых садоў Мэнхая.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 5–8 г на 110–150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або гліняны чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай; прасаваны — акуратна адламаць, не крышачы ліст.
    3. Коратка прамыць ліст кіпенем і зліць.
    4. Першыя настоі — 10–15 секунд.
    5. Разліваць цалкам.
    6. Дадаваць час з кожным заліваннем.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Шэн пуэр захоўваюць у сухім, чыстым, ветраным месцы без святла і пабочных пахаў, у дыхаючай упакоўцы; яго нярэдка вытрымліваюць гадамі.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак «勐海贺松茶» і правяраць, што вытворца з павета Мэнхай.
    * Памятаць, што ў раёне Бада ёсць і іншыя знакі — «[勐海章朗茶](https://thetea.app/be/article/menghai-zhanglang-cha)» і «[勐海巴达曼迈茶](https://thetea.app/be/article/menghai-bada-manmai-cha)»: «чай Бада» яшчэ не значыць «чай Хэсуна».
    * Не прымаць на веру «чай з дрэва-цара Бада»: знакамітае дрэва Хэсуна загінула ў 2012 годзе.

**12. Цікавыя Факты:**

* Вышыню дрэва ў 1961 годзе мералі трохвугольнікам з зямлі; трыццаць з лішнім метраў здаліся памылкай, і ў лютым 1962 года дрэва перамералі — усё сышлося.
* У 1961 годзе шлях ад павятовага цэнтра да Бада займаў тры дні пешшу.
* У 1980 годзе побач знайшлі дрэва вышэйшае за знакамітае — 34 м, але «царом» так і засталося першае.
* Там, дзе стаяла дрэва, цяпер альтанка са стэлай.

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі:**

* **Мэнхай Чжанлан Ча (勐海章朗茶):** Знак буланскай вёскі таго ж раёна Бада, дзе стаяць старыя культурныя сады.
* **Мэнхай Бада Маньмай Ча (勐海巴达曼迈茶):** Знак вёскі Маньмай таго ж раёна Бада.
* **Цяньцзячжай і Бада (千家寨 · 巴达):** Артыкул нашай энцыклапедыі пра дзікія дрэвы-патрыярхі, у тым ліку пра загінулае дрэва Бада.
* **Мэнхай (勐海):** Аглядны артыкул энцыклапедыі пра павет.

**Напрыканцы:**

Мэнхай Хэсун Ча — знак вёскі, услаўленай адным дрэвам: дзікі гігант вышынёй 32 м, знойдзены ў лесе Дахэйшань у 1961 годзе, зрабіў Бада месцам паломніцтва і загінуў у 2012-м. Пра сам чай пад знакам дакументы маўчаць: ні класа, ні апісання, ні ўладальніка. Усё, што вядома дакладна, — радок правінцыйнага пераліку і гісторыя лесу вакол вёскі.