---
title: "Měnghǎi Bǎotáng chá"
url: https://thetea.app/be/article/menghai-baotang-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Měnghǎi Bǎotáng chá (勐海保塘茶)

**Мэнхай Баатан Ча** (*Měnghǎi Bǎotáng chá*, [勐海](https://thetea.app/be/article/meng-hai)保塘茶) — геаграфічны знак на чай Баатана (保塘), старой чайнай вёскі горнага масіву Мэнсун (勐宋) у павеце Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань. Баатан — гэта два паселішчы: старое, лахускае, і новае, ханьскае; паміж імі каля кіламетра, а іх старыя сады зліваюцца ў адзін масіў больш за тысячу му. Папулярныя апісанні называюць стары сад Баатана самым прадстаўнічым у Мэнсуне па памеры і ўзросце дрэў; узрост дрэў у іх ацэньваюць у 200–700 гадоў. Знак уваходзіць у шэраг з шаснаццаці знакаў, якія павет атрымаў па асобных гарах і вёсках побач з парасонным знакам «勐海茶». Клас прадукту знакам не замацаваны.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не замацаваны дакументам знака. Сыравіна — ліст буйналістых чайных дрэў старых садоў. З такога ліста ў Мэнхаі перш за ўсё робяць сыравіну для пуэру, але робяць і чырвоны, і белы чай; які прадукт пакрывае знак, рэестр не кажа.
* **Катэгорыя:** Чай вёскі старых садоў; геаграфічны знак у правінцыйным пераліку Юньнані на 28 снежня 2019 года. Прэса называе знакі гэтага шэрагу сертыфікацыйнымі.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга (西双版纳傣族自治州, *Xīshuāngbǎnnà Dǎizú Zìzhìzhōu*), павет Мэнхай (勐海县, *Měnghǎi Xiàn*), воласць Мэнсун (勐宋乡, *Měngsòng Xiāng*), вёска Баатан (保塘, *Bǎotáng*).
* **Зона аховы:** Правінцыйны пералік паказвае павет Мэнхай як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка знака. Ці супадае зона знака з землямі вёскі, я не правяраў.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Воласць Мэнсун — каля 22,06° пн. ш. і 100,56° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Старыя сады.** Узрост дрэў Баатана папулярныя апісанні ацэньваюць па-рознаму: 200–700 гадоў, у найбуйнейшых — 500–700 гадоў або «не менш за 700». Паводле аднаго з нарысаў, тут больш за дзясятак дрэў з дыяметрам ствала звыш 150 см. Аўтары гэтых апісанняў лічаць старыя сады Баатана і суседняй гары Наньно ([南糯山](https://thetea.app/be/article/nannuoshan)) садамі прыкладна аднаго часу; гэта іх ацэнка, а не вынік датавання.
    * **Новае паселішча.** Паводле мясцовых апісанняў, новы Баатан заснавалі ханьцы, якія прыйшлі сюды ў гады Гуансюй (光绪, 1875–1908) дынастыі Цын; вёсцы больш за сто гадоў.
    * **2012–2014.** Павятовы цэнтр чайнай тэхнікі падаў заяўку на парасонны знак «勐海茶» у 2012 годзе; знак зарэгістраваны ў 2014 годзе.
    * **Шаснаццаць знакаў.** Прэса 2022 года піша, што побач з парасонным знакам павет зарэгістраваў шаснаццаць знакаў па гарах і вёсках, і першымі з іх называе «勐海[班章](https://thetea.app/be/article/ban-zhang)茶» і «勐海保塘茶».
    * **2019.** «勐海保塘茶» стаіць у правінцыйным пераліку геаграфічных знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года.
    * Нумара, трымальніка, года рэгістрацыі і правілаў знака ў знойдзеных крыніцах няма; ці дзейнічае знак цяпер, я не правяраў.
* **Назва:**
    * «Мэнхай» (勐海) — імя павета.
    * «Баатан» (保塘) — імя вёскі. Тлумачэння назвы ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Культурнае значэнне:** Баатан уваходзіць у «сем вёсак Мэнсуна» (勐宋七寨): стары і новы Баатан, Нака ([那卡](https://thetea.app/be/article/naka)), Даань (大安), Наньбэнь (南本), Даманьлюй (大曼吕) і Бамэн (坝檬). Стары Баатан нарысы называюць чыста лахускай вёскай, новы — ханьскай.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Буйналісты чай старых садоў. Канкрэтны сорт або мясцовая папуляцыя ў знойдзеных крыніцах не названыя.
* **Сыравіна:** Ліст старых дрэў ([古树](https://thetea.app/be/article/gushu-dashu-taidi-yesheng), *gǔshù*); паводле апісанняў, узрост дрэў — ад 200 да 700 гадоў; дрэвы ў два абхваты тут, як пішуць, не рэдкасць.
* **Збор:** Тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Стандарт збору:** У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Правілаў знака я не бачыў; патрабаванняў да сыравіны ў знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Горны масіў Мэнсун на паўночным усходзе павета Мэнхай. Баатан, паводле розных апісанняў, ляжыць у 7–10 км ад цэнтра воласці.
* **Вышыня вырошчвання:** Апісанні разыходзяцца. Адно называе вышыню чайнага раёна старога Баатана каля **1760 м**, другое — 1700–1800 м, трэцяе піша, што старыя сады ляжаць у асноўным **вышэй за 1800 м**.
* **Плошча:** Старыя сады новага і старога Баатана — адзіны масіў каля **1050 му** (каля 70 га), паводле апісанняў. Усяго ў Мэнсуне старых садоў, паводле нарысаў, каля 3800 му.
* **Клімат:** Дадзеных менавіта па Баатане ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Глебы:** Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогіі ў знойдзеных крыніцах няма, і знак не замацоўвае прадукт. Воблік з нарысаў пра вёску падобны да сонечнай сыравіны для шэн-пуэру. Для такой сыравіны ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing)毛茶, *shàiqīng máochá*) звычайная паслядоўнасць такая:

1.  **Падвяльванне (摊晾, *tānliàng*):** Свежы ліст раскладваюць тонкім слоем.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Ліст праграваюць у катле, каб спыніць акісленне.
3.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*):** Ліст скручваюць рукамі або на машыне.
4.  **Сушка на сонцы (晒干, *shàigān*):** Скручаны ліст сушаць на сонцы.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі баатанскага чаю.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанні ніжэй — з папулярных нарысаў пра чай вёскі, а не з дакумента знака; клас прадукту ў іх не названы.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Шчыльна скручаны, чорны з алеістым бляскам, пупышкі буйныя, серабрысты ворс добра прыкметны (条索紧结、乌黑油润、芽头肥大，银毫特显).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Высокі, з моцным «горным» характарам (山野气强). Баатан вядомы формулай «высокі водар, салодкая вада» (香高水甜).
* **Смак:** Сіла і мяккасць у раўнавазе, гаркаты няма, даўкасць лёгкая, пасля глытка — слінааддзяленне (柔烈适中，不苦稍涩……过后生津).
* **Колер настою:** Залацісты, празрысты і яркі (汤色金黄透亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Мяккі, пяшчотны і мясісты (叶底柔嫩肥硕).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа. Клас прадукту знакам не замацаваны; ніжэй арыенціры для шэн-пуэру, на які падобная апісаная сыравіна.

* **Тэмпература вады:** 90–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 5–7 г на 100–120 мл.
* **Посуд:** Гайвань або невялікі гліняны чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Коратка прамыць ліст гарачай вадой і зліць.
    4. Першыя настоі — 10–20 секундаў.
    5. Разліць у чахай, затым па кубках.
    6. Паўторныя залівы з паступовым павелічэннем часу; ліст старых дрэў звычайна вытрымлівае шмат заліваў.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа для шэн-пуэру. У сухім, чыстым месцы без святла і пабочных пахаў, у шчыльнай, але не герметычнай упакоўцы, без рэзкіх перападаў вільготнасці. Шэн-пуэр дапускае вытрымку; калі гэта іншы клас, умовы трэба мяняць пад яго.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак «勐海保塘茶».
    * Імя вядомай вёскі на ўпакоўцы яшчэ не значыць, што ліст сабраны ў яе садах: суседнія вёскі Мэнсуна даюць падобную сыравіну.
    * Нарысы апісваюць сухі ліст з буйнымі апушанымі пупышкамі; з гэтым воблікам варта звяраць куплю, але воблік сам па сабе паходжання не даказвае.

**12. Цікавыя Факты:**

* Баатан — дзве вёскі пад адным імем: старая лахуская і новая ханьская, у кіламетры адна ад адной.
* Ханьскае паселішча, паводле мясцовых апісанняў, заснавалі ў гады Гуансюй (1875–1908).
* У прэсе пра шаснаццаць знакаў Мэнхая баатанскі знак названы другім — адразу пасля «勐海班章茶».
* Гэты Мэнсун, мэнхайскі, у Сішуанбаньне завуць «вялікім Мэнсуном»; «малы Мэнсун» — вясковы камітэт з той самай назвай у пасёлку Мэнлун горада Цзінхун.

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі:**

* **Нака (那卡):** Лахуская вёска таго самага масіву Мэнсун і адна з «сямі вёсак»; суседні, але асобны чай.
* **Хуачжулянцзы шэнча ([滑竹梁子生茶](https://thetea.app/be/article/hua-zhu-liang-zi-sheng-cha)):** Шэн-пуэр з высакагорнага хрыбта Мэнсуна; артыкул корпуса згадвае Баатан сярод вёсак раёна.
* **Баньчжан (班章):** Самая вядомая вёска Мэнхая; у яе ўласны знак «勐海班章茶» таго самага шэрагу, што і баатанскі.
* **Мэнхай (勐海):** Агляд павета, да якога адносяцца і Баатан, і Баньчжан.

**У заключэнне:**

Мэнхай Баатан Ча — знак на імя адной вёскі: двух паселішчаў у кіламетры адно ад аднаго, чые старыя сады зліліся ў масіў каля тысячы му на вышыні 1700–1800 м і вышэй. Дакументаў пра сам знак мала — ні нумара, ні трымальніка, ні правілаў у адкрытых крыніцах няма, і клас ён не замацоўвае. Затое пра вёску пішуць ахвотна: дрэвы, якім прыпісваюць да 700 гадоў, чорны алеісты ліст з серабрыстымі пупышкамі, залацісты настой, высокі водар і салодкая вада.