---
title: "Měnghǎi Bādá Mànmài chá"
url: https://thetea.app/be/article/menghai-bada-manmai-cha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Měnghǎi Bādá Mànmài chá (勐海巴达曼迈茶)

**Мэнхай Бада Маньмай Ча** (*Měnghǎi Bādá Mànmài chá*, [勐海](https://thetea.app/be/article/meng-hai)[巴达](https://thetea.app/be/article/qianjiazhai-bada)曼迈茶) — геаграфічны знак на чай, у імені якога злучаны раён Бада (巴达) і Маньмай (曼迈) павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань. Бада — горны край на захадзе павета, вядомы старымі садамі буланскіх вёсак і дзікім дрэвам-патрыярхам, якое ўпала ў 2012 годзе. Якое месца мае на ўвазе знак, дакумент не кажа: у раёне Бада апісанні называюць і вёску Маньмай, і буланскую вёску Маньмайдуй (曼迈兑). Прывязка да іх імаверная, але дакументам не пацверджаная. Клас прадукцыі знак не называе.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Не ўстаноўлены: дакумент знака класа не называе. З буйналіставай сыравіны Мэнхая робяць перш за ўсё шэн пуэр (生普, *shēngpǔ*), але таксама чырвоны і белы чай. Чай раёна Бада чайныя выданні апісваюць як пуэр.
* **Катэгорыя:** Чай старых садоў Мэнхая; геаграфічны знак. Пералік яго від не ўдакладняе, а прэса называе знакі павета сертыфікацыйнымі (证明商标).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Юньнань (云南, *Yúnnán*), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга (西双版纳, *Xīshuāngbǎnnà*), павет Мэнхай (勐海县, *Měnghǎi Xiàn*). Раён Бада ўваходзіць у воласць Сідзін (西定哈尼族布朗族乡, *Xīdìng*): у 2005 годзе з ёй злілася воласць Бада, і Маньмай, які раней адносіўся да Бада, цяпер лічыцца за Сідзінам.
* **Зона аховы:** Пералік паказвае павет Мэнхай як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака. Юрыдычную мяжу зоны я не правяраў; прывязка імя да Маньмая або да вёскі Маньмайдуй — імаверная, але дакументам не пацверджаная.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Для вёскі Маньмай адно апісанне дае 21°49′ пн. ш. і 100°02′ у. д. Каардынат Маньмайдуй у знойдзеных крыніцах няма. Павет Мэнхай ляжыць паміж 21°28′ і 22°28′ пн. ш. і паміж 99°56′ і 100°41′ у. д.; Бада — яго заходняя частка.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Маньмайдуй.** Паводле апісання, гэта вялікая буланская вёска ў дваццаці з лішнім кіламетрах ад Чжанлана, 114 двароў. Жыхары расказвалі, што гадоў за сорак да запісу вакол вёскі было больш за тысячу му старых садоў, а засталася прыкладна палова.
    * **Дрэва-патрыярх Бада.** Каля вёскі Хэсун (贺松) у кастрычніку 1961 года (у частцы апісанняў — у 1962-м) знайшлі дзікае чайнае дрэва вышынёй 32,12 м; бура 1967 года пакінула ад яго 14,7 м. Узрост ацанілі больш як у 1700 гадоў. У 2012 годзе дрэва загінула ад старасці. Яно расло ў Хэсуне, а не ў Маньмаі, але менавіта яно праславіла Бада.
    * **Знакі Мэнхая.** Парасонавы знак «勐海茶» заяўлены ў 2012 годзе чайным цэнтрам павета, зарэгістраваны ў 2014-м, уведзены ва ўжыванне ў 2016-м. У пераліку GI-знакаў Юньнані на канец 2019 года за ім ідуць пятнаццаць знакаў па гарах і вёсках, з раёна Бада — «[勐海章朗茶](https://thetea.app/be/article/menghai-zhanglang-cha)», «[勐海贺松茶](https://thetea.app/be/article/menghai-hesong-cha)» і «勐海巴达曼迈茶». Прэса 2022 года гаворыць пра шаснаццаць знакаў павета — столькі ж чайных знакаў у Мэнхая ў пераліку, калі лічыць і парасонавы.
* **Назва:**
    * «Бада» (巴达) — імя горнага раёна і былой воласці; паводле аднаго апісання, на мове булан гэта «месца, дзе застаўся след несмяротнага».
    * «Маньмай» (曼迈) — значэнне імя ў знойдзеных крыніцах не растлумачана. У мясцовых імёнах з мовы дай «мань» (曼) значыць «вёска».
* **Культурнае значэнне:** Маньмай і Маньмайдуй — буланскія вёскі; у Маньмаі, паводле апісання, больш за сто двароў. Старыя культурныя сады Бада апісанні звязваюць перш за ўсё з буланскімі вёскамі.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Мясцовы буйналіставы чай старых садоў; сорт у знойдзеных крыніцах не названы.
* **Старыя дрэвы:** Паводле апісання, каля Маньмая старыя дрэвы растуць большай часткай у лесе за вёскай, дзе падлесак амаль не расчышчалі; дрэвы дрэвападобныя, часцей вышэйшыя за два метры, пераважае буйналіставы чай, ёсць трохі дробналіставага. Сады Маньмайдуй падыходзяць ушчыльную да вёскі і цягнуцца ад дарогі да вяршыні схілу.
* **Збор:** Тэрміны ў знойдзеных крыніцах не пазначаны.
* **Стандарт збору:** У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Апісанні называюць старыя сады Бада вакол буланскіх вёсак Чжанлан, Маньмайдуй і Маньпалэ (曼帕勒) — каля 3451 му. Патрабаванняў знака я не бачыў.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Заходняя частка павета Мэнхай; на захадзе і поўдні павет мяжуе з М’янмай.
* **Вышыня вырошчвання:** Вёска Маньмай, паводле аднаго апісання, стаіць на **1560 м**; вышыні садоў асобна не прыведзены.
* **Глебы:** Жоўта-бурыя і жоўтыя (黄棕壤、黄壤) — так чайныя выданні апісваюць глебы і Бада ў цэлым, і ваколіц Маньмая. Іншае апісанне называе глебу каля Маньмая пурпурова-чырвонай камяністай (紫红羊矸石土); разыходжанне я не вырашыў.
* **Клімат:** Цёплы і вільготны. Паводле апісанняў, каля Маньмая туман стаіць да 126 дзён у годзе; сярэднюю гадавую тэмпературу раёна Бада апісанні называюць каля 20 °C.
* **Лес:** Каля Хэсуна, паводле абследавання правінцыі і акругі 2004 года ў пераказе чайных выданняў, — больш за 6000 му супольнасцей дзікага чаю.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Тэхналогія чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах не апісаная. Для шэн пуэра са старых вёсак звычайная паслядоўнасць такая:

1.  **Збор (采摘, *cǎizhāi*).**
2.  **Астыванне ліста (摊晾, *tānliàng*).**
3.  **Фіксацыя ў катле (杀青, *shāqīng*).**
4.  **Скручванне (揉捻, *róuniǎn*).**
5.  **Сушка на сонцы (晒干, *shàigān*):** Атрымліваецца рассыпны маача ([晒青](https://thetea.app/be/article/shai-qing)毛茶, *shàiqīng máochá*).
6.  **Прэсаванне (紧压, *jǐnyā*):** Не абавязкова.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Мэнхай Бада Маньмай Ча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанняў чаю пад гэтым знакам няма. Ніжэй — агульная характарыстыка чаю Бада ў апісанні чайнага выдання; да Маньмая і да прадукту пад знакам яе ніхто не прывязваў.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Шчыльна скручаны, цёмны і бліскучы (条索黑亮紧结).
* **Арамат сухога ліста:** Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Арамат настою:** Чысты і выразны, з моцнай «горна-лясной» нотай; арамат трымаецца на дне кубка (香气纯正明显，山野气强，杯底香强且持久).
* **Смак:** Гарката і даўкасць прыкметныя, але ў настоі ёсць саладосць; салодкае вяртанне даволі хуткае, настой даволі поўны і гладкі, «чайная сіла» прыкметная (苦涩较显，汤中带甜，回甘较快较好，汤较饱满滑顺，茶气较强).
* **Колер настою:** Залаціста-жоўты, яркі (汤色金黄明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Жоўта-зялёны, роўны (叶底黄绿匀整).

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных дадзеных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа. Знак клас не называе; арыенціры ніжэй — для шэн пуэра, якім чай раёна Бада апісаны ў чайных выданнях.

* **Тэмпература вады:** 95–100 °C.
* **Колькасць чаю:** 5–8 г на 110–150 мл.
* **Посуд:** Гайвань або гліняны чайнік.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай; прэсаваны — акуратна адламаць, не крышачы ліст.
    3. Коранька прамыць ліст кіпнем і зліць.
    4. Першыя настоі — 10–15 секунд.
    5. Разліваць цалкам.
    6. Дадаваць час з кожным заліваннем.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. Шэн пуэр захоўваюць у сухім, чыстым, праветраным месцы без святла і пабочных пахаў, у дыхаючай упакоўцы. Такі чай з гадамі мяняецца, і яго нярэдка вытрымліваюць спецыяльна.

**11. Цана і Падробкі:**

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць знак «勐海巴达曼迈茶» і правяраць, што вытворца з павета Мэнхай.
    * Удакладняць месца: знак не называе ні вёскі, ні сельскага камітэта, а «чай Бада» яшчэ не значыць «чай Маньмая» — у раёне ёсць і іншыя знакі, «勐海章朗茶» і «勐海贺松茶».
    * Не прымаць на веру «чай з дрэва-патрыярха Бада»: знакамітае дрэва Хэсуна ўпала ў 2012 годзе.

**12. Цікавыя Факты:**

* Імя Бада, паводле аднаго апісання, значыць па-буланску «месца, дзе застаўся след несмяротнага».
* Дарогу ад Маньмайдуй да валаснога цэнтра Сідзіна, дваццаць з лішнім кіламетраў сярод чайных садоў, апісанне называе «дарогай агляду чайных садоў»: уздоўж яе ляжаць сыравінныя базы Мэнхайскай чайнай фабрыкі.
* Знакамітае дрэва-патрыярх Бада, якое вырасла да 32 м, расло не ў Маньмаі, а каля суседняй вёскі Хэсун.

**13. Параўнанне з суседнімі чаямі:**

* **Мэнхай Чжанлан Ча (勐海章朗茶):** Знак суседняй буланскай вёскі таго ж раёна Бада.
* **Цяньцзячжай і Бада (千家寨 · 巴达):** Артыкул нашай энцыклапедыі пра дзікія дрэвы-патрыярхі, сярод іх дрэва Бада.
* **Буланшань ([布朗山](https://thetea.app/be/article/bu-lang-shan)):** Масіў на паўднёвым усходзе павета; смак бадаскага чаю апісанні параўноўваюць з буланшаньскім.
* **Мэнхай (勐海):** Павет і парасонавы знак.

**У заключэнне:**

Мэнхай Бада Маньмай Ча — знак, імя якога паказвае на горны край Бада на захадзе павета і на Маньмай, але якое менавіта месца, дакумент не кажа. Імаверныя адрасы — буланскія вёскі Маньмай на вышыні каля 1560 м і Маньмайдуй са старымі садамі каля самых дамоў. Чай Бада ў цэлым апісваюць як цёмны шчыльны ліст і залаціста-жоўты настой з прыкметнай гаркатой і саладосцю; правераных апісанняў самога прадукту пад знакам няма.