---
title: "Méizǐ gòngchá"
url: https://thetea.app/be/article/meizi-gongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Méizǐ gòngchá (梅子贡茶)

**Мэйцзы Гунча** (*Méizǐ gòngchá*, 梅子贡茶) — зялёны чай павета Чжусі (竹溪县) гарадской акругі Шыянь на паўночным захадзе правінцыі Хубэй. Імя яму даў перавал Мэйцзыя (梅子垭) у Хуэйвані, а слова «гунча» — «чай-даніна»: мясцовыя апісанні сцвярджаюць, што пры Тан імператрыца У Цзэцянь зрабіла тутэйшы чай прыдворным. Чжусі ляжыць у гарах Цыньба, на стыку Хубэя, Чунцына і Шэньсі. З 2014 года чай ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем, і дакумент задае для яго многае — ад сорту і вышыні садоў да тэмператур апрацоўкі і долі поліфенолаў.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*), неферментаваны. Клас пацвярджаюць тэхналогія з дакумента геаграфічнага ўказання — фіксацыя, скручванне, сушка без акіслення — і выгляд: ізумрудны ліст, далікатна-зялёны настой.
* **Катэгорыя:** Горны зялёны чай Хубэя, прадукт з геаграфічным указаннем (2014).
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, *Húběi*), гарадская акруга Шыянь (十堰, *Shíyàn*), павет Чжусі (竹溪县, *Zhúxī Xiàn*). Зона аховы — восем адзінак павета: пасёлкі Цзянцзяянь (蒋家堰镇), Чжунфэн (中峰镇), Цюаньсі (泉溪镇), воласці Эпін (鄂坪乡) і Хуэйвань (汇湾乡), чайная гаспадарка Мэйцзыя (梅子垭茶场), комплексная гаспадарка Янцзяба (杨家扒综合农场) і лясгас Шуанчжу (双竹林场).
* **Геаграфічныя каардынаты:** Павет Чжусі — каля 32,3° пн. ш. і 109,7° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Старажытнасць.** Даведачныя апісанні вядуць чаяводства Чжусі ад эпохі Заходняй Чжоу, а сам павет называюць «краем чаю-даніны» (贡茶之乡).
    * **Даніна — паводле падання.** Паводле мясцовых апісанняў, чай перавала Мэйцзыя стаў прыдворным паднашэннем яшчэ ў канцы эпохі Чуньцю, а пры Тан імператрыца У Цзэцянь зацвердзіла яго як чай для двара — адсюль імя «Мэйцзы гун». Дакументаў з гэтымі датамі ў знойдзеных крыніцах няма; гэта паданне.
    * **2014.** 8 красавіка Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціне (AQSIQ) аб’яўленнем № 39 узяло чай пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем — адно з сямнаццаці найменняў гэтага аб’яўлення.
    * **2016.** Паводле даведачных даных, турыстычны чайны сад Мэйцзыя атрымаў званне аднаго з «самых прыгожых чайных садоў Кітая».
* **Назва:**
    * «Мэйцзы» (梅子) — «сліва»; Мэйцзыя (梅子垭) — «слівавы перавал».
    * «Гунча» (贡茶, *gòngchá*) — «чай-даніна», памяць пра паданне.
* **Культурнае значэнне:** Даведнікі называюць Мэйцзы Гунча адной з «трох данін Чжусі» (竹溪三贡) і прыводзяць мясцовую прымаўку «长江三峡水，楚地梅子茶» — «вада Трох цяснін Янцзы, мэйцзыскі чай зямлі Чу». Павет, паводле тых жа даных, носіць званні «краю арганічнага зялёнага чаю Кітая» і «краю чаю Кітая».

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сорт / Культывар:** Паводле дакумента — **福鼎大白茶** (*Fúdǐng dàbáichá*) і іншыя сарты зоны, прыдатныя для гэтага чаю.
* **Пасадка:** Паводле дакумента — чаранковыя саджанцы вясной (пачатак–сярэдзіна сакавіка) і восенню (сярэдзіна–канец кастрычніка) або пасеў насеннем з лістапада па люты; пры двухраднай пасадцы 7500–8000 кустоў на му.
* **Збор:** Паводле дакумента — з пачатку красавіка да пачатку мая, толькі ўручную.
* **Стандарт збору:** Адзінкавая пупышка або пупышка з адным лістом.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Чжусі — горны павет у раёне Цыньба на стыку Хубэя, Чунцына і Шэньсі; даведнікі называюць яго рубяжом паўночнага і паўднёвага клімату.
* **Вышыня вырошчвання:** Паводле дакумента — **ад 400 да 1200 м** над узроўнем мора.
* **Глебы:** Паводле дакумента — жоўта-бурыя (黄棕壤), pH **4,5–6,5**, арганічнага рэчыва **не менш за 1,5 %**, магутнасць слоя **не менш за 0,6 м**.
* **Клімат:** Дакладных метэаралагічных даных для садоў у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Дакумент геаграфічнага ўказання задае шэсць аперацый і іх параметры.

* **Раскладванне свежага ліста (摊青 — *tānqīng*):** 6–8 гадзін, слоем не таўсцей за 3 см.
* **Фіксацыя (杀青 — *shāqīng*):** Пры 180–220 °C.
* **Скручванне (揉捻 — *róuniǎn*):** Пакуль не скруціцца не менш за 90 % ліста.
* **Першасная сушка (初干 — *chūgān*):** У сушыльнай машыне пры 100–120 °C.
* **Ушчыльненне скруткі (紧条 — *jǐntiáo*):** Уручную.
* **Дасушванне (足干 — *zúgān*):** Пры 80–90 °C.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Паводле тэксту аб’яўлення ў перадруку Асацыяцыі геаграфічных указанняў Кітая:

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Тонкі і вытанчаны, з выразным пушком, роўны, ізумрудны (细秀显毫，匀整，色泽翠绿).
* **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання няма.
* **Водар настою:** Чысты і высокі (香气清高).
* **Смак:** Свежы і мяккі (滋味鲜醇).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны, яркі (汤色嫩绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатнае, роўнае, зялёнае і блішчастае (叶底嫩匀绿亮).

Іншы пераказ дакумента, які супадае з даведачнымі апісаннямі, фармулюе выгляд інакш: шчыльныя скруткі з пушком, ізумрудныя і блішчастыя (条索紧结、显毫、秀美，色泽翠绿光润); водар чысты і ўстойлівы (清香持久); смак свежы, мяккі і шчыльны (滋味鲜爽醇厚); чайнае дно зялёнае, яркае і роўнае (叶底绿亮匀齐). Які варыянт дакладней перадае першакрыніцу, я не высветліў.

**7. Хімічны Склад:**

Паводле тэксту аб’яўлення:

* **Вільгаць:** не больш за **6,5 %**.
* **Водарастваральныя рэчывы:** не менш за **36,0 %**.
* **Чайныя поліфенолы:** не менш за **28,5 %**.
* **Свабодныя амінакіслоты:** у тэксце — «не больш за **3,0 %**»; для патрабавання да якасці знак незвычайны, і гэта можа быць памылка перадруку.

Другі пераказ дакумента замест поліфенолаў і амінакіслот дае агульны попел не больш за 6,0 % і крошку не больш за 5,0 %; вільгаць і водарастваральныя рэчывы ў абодвух супадаюць. Даведнік, спасылаючыся на спецыялістаў Хуачжунскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта, прыводзіць замер: амінакіслоты 2,95 %, чайныя поліфенолы 35,94 %. Даных пра кафеін у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. Дакумент задае паказчыкі якасці, а не ўласцівасці для здароўя.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю. Асобных рэкамендацый у дакуменце няма; ніжэй — звычайныя параметры для далікатнага зялёнага чаю з пупышак і пупышак з лістом.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай.
    3. Наліць трохі вады і даць лісту раскрыцца 20–30 секунд.
    4. Даліць ваду; першы настой — каля хвіліны.
    5. Піць, пакідаючы частку настою на дне.
    6. Два-тры паўторныя залівы з невялікім павелічэннем часу.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Зялёны чай п’юць у сезон; вытрымка яму не патрэбная. Норма дакумента — вільгаць не вышэй за 6,5 % — нагадвае, што адсырэлы чай губляе якасць.

**11. Кошт і Падробкі:**

Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання.
    * Правяраць, што вытворца знаходзіцца ў адной з васьмі адзінак ахаванай зоны.
    * Ліст — тонкі, вытанчаны, з прыкметным пушком, ізумруднага колеру; цьмяны або буры ліст — прыкмета старога або перагрэтага чаю.
    * Настой — далікатна-зялёны і яркі, водар чысты.

**12. Цікавыя Факты:**

* Адну з аперацый дакумент прадпісвае рабіць рукамі — ушчыльненне скруткі (紧条).
* Зона аховы ўключае не толькі пасёлкі і воласці, але і тры гаспадаркі — чайную, комплексную і лясную.
* Сорт, названы ў дакуменце, — 福鼎大白茶, паводле паходжання фуцзяньскі.

**13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі:**

* **Чжусі Маацзянь ([竹溪毛尖](https://thetea.app/be/article/zhuxi-maojian)):** Зялёны чай таго ж павета пад павятовым імем. Мэйцзы Гунча — ахаванае імя зоны з васьмі адзінак павета з уласнымі патрабаваннямі да якасці.
* **Уфэн Маацзянь ([五峰毛尖](https://thetea.app/be/article/wufeng-mao-jian)):** Горны зялёны чай захаду Хубэя; іншы павет і свая гісторыя.
* **Баакан Люйча ([保康绿茶](https://thetea.app/be/article/baokang-lucha)):** Зялёны чай павета Баакан на паўночным захадзе Хубэя; паводле апісання знака — тонкі ізумрудны ліст і чысты высокі водар.
* **Эньшы Юйлу ([恩施玉露](https://thetea.app/be/article/enshi-yulu)):** Хубэйскі зялёны чай з прамымі іголкамі, які фіксуецца парай; у Мэйцзы Гунча фіксацыя сухім жарам пры 180–220 °C.

**У заключэнне:**

Мэйцзы Гунча — горны зялёны чай Чжусі з прыдворным паданнем у імені і падрабязным дакументам. Паданне пра танскую даніну застаецца паданнем, а дакумент гаворыць дакладна: сорт 福鼎大白茶, сады на вышыні 400–1200 м, ручны вясновы збор пупышак і пупышак з лістом, ручное ўшчыльненне скруткі. У кубку гэта тонкі ізумрудны ліст з пушком, далікатна-зялёны яркі настой і чысты высокі водар.