---
title: "Lùmíng gòngchá"
url: https://thetea.app/be/article/luming-gongcha
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Lùmíng gòngchá (鹿鸣贡茶)

**Лумін Гунча** (*Lùmíng gòngchá*, 鹿鸣贡茶) — «чай-даніна аленевага крыку», зялёны чай горнага поўдня павета Гунсянь (珙县) гарадской акругі Ібінь на поўдні правінцыі Сычуань, ля мяжы з Юньнанню. Імя адсылае да падання пра чай, які ў XVI стагоддзі паднеслі да мінскага двара. Стары спосаб вырабу, паводле звестак урада правінцыі, быў страчаны, і цяперашні чай распрацавалі нанова ў 1980–1990-х гадах. Сыравіну даюць сады «чайнага мора Лумін» (鹿鸣茶海) на вышыні 1100–1800 м. Лумін Гунча — прадукт з геаграфічным указаннем.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Дакумента з класам у знойдзеных крыніцах няма, але ўсе апісанні — зялёнага чаю, а даведачны сайт мясцовых прадуктаў піша, што ў Ібіні марка «鹿鸣» стала сінонімам зялёнага чаю.
* **Катэгорыя:** Горны зялёны чай паўднёвай Сычуані; прадукт з геаграфічным указаннем.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Сычуань (四川, *Sìchuān*), гарадская акруга Ібінь (宜宾, *Yíbīn*), павет Гунсянь.
* **Раён вытворчасці:** Паводле звестак урада правінцыі — воласці Шыбэй (石碑乡) і Цааін (曹营乡) і пасёлак Ванцзя (王家镇) на поўдні павета. Краязнаўчы тэкст павета называе месца вытворчасці «чайным морам Лумін» ля мяжы Сычуані і Юньнані.
* **Зона аховы:** Дакладнага пераліку адзінак з дакумента аб ахове ў знойдзеных крыніцах няма.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Старажытнасць.** Краязнаўчы тэкст павета цытуе «Хуаян го чжы» (《华阳国志》) Чан Цюя (эпоха Цзінь), дзе сярод даніны названы чай, і адносіць гэтыя радкі да Бадао (僰道), зямлі народа бо. Але цытата, паводле самога тэксту, узятая з главы пра Ба (巴志), таму сувязь з Гунсянем — тлумачэнне мясцовых аўтараў.
    * **1541.** Паводле звестак урада правінцыі, да гэтага года чай ужо быў знакаміты і ішоў да двара як даніна. Пасля вынішчэння народа бо (僰人) спосаб вырабу быў страчаны.
    * **1573.** Паданне, якое краязнаўчы тэкст сам папярэджвае словам «据传» — «паводле падання»: у першы год Ваньлі сычуаньскі губернатар Цзэн Шэн’у і ваеначальнік Лю Сянь здушылі паўстанне бо, і нехта з воінаў выпытаў у бо спосаб вырабу чаю ў мястэчку Сяалуін (小陆营) — цяперашняй вёсцы Лумін (鹿鸣村) пасёлка Цааін. Зроблены паводле гэтага спосабу чай паднеслі імператару Шэньцзуну, і той нібыта даў яму імя «Лумін». Гады 1541 і 1573 у розных крыніцах дрэнна сыходзяцца: у адной чай знакаміты ўжо да падання пра сваё імя.
    * **1980-я.** Чайная гаспадарка Юнсін (永兴茶场) пачала аднаўляць страчаны чай — паводле звестак урада правінцыі.
    * **1990-я.** Ібінь разам з Сычуаньскім сельскагаспадарчым універсітэтам распрацаваў цяперашні Лумін Гунча, злучыўшы традыцыйныя прыёмы з сучаснымі.
    * **2013–2015.** Залатыя медалі II і III Кітайскай (Сычуаньскай) міжнароднай чайнай выставы ў 2013 і 2014 гадах, прэмія XI конкурсу «Чжунча бэй» (中茶杯) у 2015-м — паводле краязнаўчага тэксту павета.
    * **2018.** Паводле даведніка «Байду», 14 сакавіка былое Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціне аб’яўленнем № 33 узяло чай пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем; з першакрыніцай дата і нумар не звераныя.
    * **2020.** Зацверджаны мясцовы стандарт DB5115/T 59-2020 аб тэхніцы вытворчасці; у 2024 годзе яго адмянілі і замянілі стандартам DB5115/T 59—2024 аб патрабаваннях да якасці.
    * **2024.** Аб’яўленнем № 597 Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці ад 27 верасня права на спецыяльны знак указання атрымала кампанія 四川省珙县鹿鸣茶业有限公司.
* **Назва:** 鹿鸣 (*lùmíng*) — «крык аленя», імя вёскі Лумін і, паводле падання, чаю; 贡茶 (*gòngchá*) — «чай, паднесены ў даніну».
* **Культурнае значэнне:** Чай звязваюць са зніклым народам бо, чыёй зямлёй краязнаўчы тэкст называе раён Гунсяня.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Сарты / Культывары:** Назвы сорту або мясцовай папуляцыі ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Сыравіна:** Паводле краязнаўчага тэксту павета, на адзін цзінь (500 г) сухога чаю сыходзіць 35–40 тысяч адборных поўных пупышак.
* **Лінейка:** Паводле даведніка «Байду», пад імем выпускаюць некалькі чаёў — «гунча», «цуйя», «уя», «маафэн» і зялёны чай з дзікарослых кустоў; апісанні аблічча ў крыніцах розныя.
* **Стандарт збору і час збору:** Дакладных даных у знойдзеных крыніцах няма.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Поўдзень павета Гунсянь, стык Сычуані і Юньнані.
* **Вышыня вырошчвання:** Паводле краязнаўчага тэксту, «чайнае мора Лумін» займае каля 11 320 *му*, а яго ядро — дзесяць тысяч *му* садоў — ляжыць на вышыні **1100–1800 м**.
* **Клімат:** Павет апісаны як вільготны мусонны, цэнтральнай субтрапічнай зоны: сярэдняя гадавая тэмпература 17,8 °C, ападкі 1171 мм, сонца — 961,7 гадзіны ў год; краязнаўчы тэкст называе павет тыповым для Кітая маласонечным раёнам. Лясістасць — 43,68 %.
* **Глебы:** Сугліністая жоўтая гліна (壤质黄泥土) — рыхлая, добра пранікальная, з тоўстым гумусавым слоем і высокім утрыманнем арганікі.
* **Асаблівасці:** Паводле апісання, туманы, вільготнасць і вялікія сутачныя перапады тэмператур запавольваюць рост куста, і парасткі застаюцца далікатнымі.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Падрабязнай тэхналогіі і параметраў у знойдзеных крыніцах няма. Вядома, што цяперашні чай створаны ў 1990-х гадах злучэннем традыцыйных прыёмаў з сучаснымі, а ў 2020–2024 гадах тэхніку вытворчасці рэгуляваў мясцовы стандарт, тэкст якога адкрыць не ўдалося.

Агульная схема зялёнага чаю — раскладка (摊放, *tānfàng*), фіксацыя (杀青, *shāqīng*), фармаванне (для вітага чаю — скручванне, 揉捻, *róuniǎn*) і сушка (干燥, *gānzào*); гэта схема класа, а не апісанне тэхналогіі Лумін Гунча.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Два афіцыйныя апісанні, мяркуючы па ўсім, адносяцца да розных чаёў лінейкі.

* **Вонкавы выгляд сухога ліста:** Паводле звестак урада правінцыі — шчыльны, тонкі і роўны ліст з прыкметным ворсам, шэра-зялёны (紧细匀称、毫锋显露、色泽灰绿). Паводле краязнаўчага тэксту павета — пупышкі плоскія, прамыя і гладкія, смарагдава-зялёныя з алеістым бляскам (扁、平、直、滑，色泽翠绿油润).
* **Водар сухога ліста:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.
* **Водар настою:** Вытанчаны, высокі і доўгі (清雅高长) — паводле звестак правінцыі; высокі і чысты — паводле краязнаўчага тэксту.
* **Смак:** Свежы, бадзёры і мяккі (鲜爽醇厚); у пупышкавага чаю — свежы, з салодкім вяртаннем.
* **Колер настою:** Смарагдава-зялёны, яркі (翠绿明亮) — паводле звестак правінцыі; пяшчотна-зялёны, чысты — у пупышкавага чаю.
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Мясістае і роўнае (肥硕匀齐); пупышкі ў шклянцы падымаюцца і апускаюцца і стаяць кожная асобна.

**7. Хімічны Склад:**

Лікавых даных у знойдзеных крыніцах няма. Краязнаўчы тэкст павета тлумачыць смак горным кліматам: пры кароткім сонцы ў парастках нібыта менш горкіх катэхінаў і больш тэаніну, растваральнага азоту і араматычных рэчываў. Вымярэнняў, якія пацвярджаюць гэта для Лумін Гунча, у знойдзеных крыніцах няма.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю.

* **Тэмпература вады:** 80–85 °C.
* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка — у ёй відаць, як пупышкі ўстаюць вертыкальна, — або белы гайвань.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць посуд.
    2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
    3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
    4. Піць, пакідаючы частку настою, і даліваць ваду.
    5. Два-тры паўторныя залівы.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пабочных пахаў. Тэрмінаў захоўвання менавіта для гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання і правяраць вытворцу па аб’яўленнях Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці; у аб’яўленні № 597 знак дазволены кампаніі 四川省珙县鹿鸣茶业有限公司.
    * Чай павінен быць зялёным і паходзіць з павета Гунсянь акругі Ібінь.
    * Слова «鹿鸣» само па сабе паходжання не даказвае: паводле даведачнага сайта мясцовых прадуктаў, у Ібіні і суседніх паветах гэтая марка стала сінонімам зялёнага чаю.
    * Прыкмет падробкі ў кубку знойдзеныя крыніцы не апісваюць.

**12. Цікавыя Факты:**

* Павет Гунсянь краязнаўчы тэкст называе тыповым для Кітая маласонечным раёнам: менш за тысячу сонечных гадзін у год.
* Паводле краязнаўчага тэксту, у 2019 годзе вытворчасць прайшла сертыфікацыю па сістэме HACCP, а серыя чаёў — выпрабаванні па 580 паказчыках Еўрасаюза.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі Ібіня:**

* **Ібінь Цзаа Ча ([宜宾早茶](https://thetea.app/be/article/yibin-zaocha)):** Ранні зялёны чай акругі Ібінь; Лумін Гунча — горны чай паўднёвага павета з вышынёй садоў да 1800 м.
* **Цзюньлянь Хунча ([筠连红茶](https://thetea.app/be/article/junlian-hongcha)):** Чырвоны чай павета Цзюньлянь тае ж акругі — іншы клас.
* **Гошэн Ча ([国胜茶](https://thetea.app/be/article/guosheng-cha)):** Горны зялёны чай поўдня Сычуані ля мяжы з Юньнанню, з садамі яшчэ вышэй — 1600–2500 м — і архідэйным водарам.

**У заключэнне:**

Лумін Гунча — горны зялёны чай паўднёвага Гунсяня, чыя гісторыя трымаецца на двух апорах: паданні пра даніну народа бо мінскаму двару і працы 1980–1990-х гадоў, калі чай аднавілі нанова. Дакументы малююць яго як высакагорны чай з «чайнага мора Лумін» на 1100–1800 м, з смарагдавым настоем і чыстым высокім водарам, у двух абліччах — вітым і плоскім пупышкавым. Многія падрабязнасці — сорт, тэхналогія, дакладная зона — у знойдзеных крыніцах не раскрытыя.
