--- title: "Lóngchí xiāngjiān" url: https://thetea.app/be/article/longchi-xiangjian lang: be updated: 2026-10-04 source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app) --- # Lóngchí xiāngjiān (龙池香尖) **Лунчы Сянцзянь** (*Lóngchí xiāngjiān*, 龙池香尖), другая назва — Лунчы Цзяньча (龙池尖茶, *Lóngchí jiānchá*), — плоскі зялёны чай павета Хуайнін (怀宁县) гарадской акругі Аньцын, правінцыя Аньхой. Імя дадзена па гары Лунчыцзянь (龙池尖), вакол якой ляжаць сады; апісальна — «духмяныя кончыкі з Лунчыцзяня». Імя ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем з 2016 года і як сельскагаспадарчае ўказанне з 2019 года; у 2025 годзе CNIPA перавяло ахову сваім аб'яўленнем. **1. Класіфікацыя і Паходжанне:** * **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*): фіксацыя, выраўноўванне і фармоўка, сушка. * **Катэгорыя:** Плоскі зялёны чай з геаграфічным указаннем. * **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Аньхой (安徽, *Ānhuī*), гарадская акруга Аньцын (安庆, *Ānqìng*), павет Хуайнін (怀宁, *Huáiníng*). * **Зона аховы:** Пяць валасцей і пасёлкаў павета — Цынхэ (清河乡), Цзянчжэнь (江镇镇), Хунпу (洪铺镇), Хуандунь (黄墩镇) і Шыцзін (石镜乡). Патрабаванні CNIPA ахопліваюць іх у цяперашніх адміністрацыйных межах, а сельскагаспадарчае ўказанне — 18 адміністрацыйных вёсак тых жа пяці адзінак. Заяўнік па лініі CNIPA — народны ўрад павета Хуайнін, трымальнік сельскагаспадарчага ўказання — чайная асацыяцыя павета. * **Геаграфічныя каардынаты:** 116°41′29″–116°53′08″ у. д., 30°27′30″–30°38′15″ пн. ш. (па сельскагаспадарчым указанні). **2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:** * **Гісторыя:** * **Датаванне.** Даведачныя апісанні адносяць пачатак вытворчасці да эпохі Сун і тут жа гавораць пра «амаль 700 гадоў» традыцыі. Сун скончылася ў 1279 годзе, і дзве лічбы дрэнна сыходзяцца; дакументаў пра сунскую дату ў знойдзеных крыніцах няма. * **Род Чэнь.** Паветавае выданне (2019) са спасылкай на мясцовыя радаводы піша, што ў канцы Юань да вытокаў ракі Цыншуйхэ перасяліўся род Чэнь і пачаў разводзіць чай з мясцовых дзікарослых кустоў; стварэнне самога чаю той жа тэкст адносіць да пачатку Сун, і гэтая супярэчнасць застаецца ўнутры крыніцы. Па тым жа тэксце, чай ішоў на паднашэнні ў мясцовых манастырах — Лунчыань (龙池庵), Чжэнцзюэань (正觉庵) і іншых, — а ў канцы Цын і ў пачатку Рэспублікі яго адпраўлялі ў Аньцын, да стала правінцыйных, акруговых і павятовых ведамстваў. * **1915.** Найстарэйшае знойдзенае сведчанне — «Хроніка павета Хуайнін» (《怀宁县志》) 4-га года Рэспублікі, у пераказе даведачных апісанняў: чай з Лунчыцзяня «выдатны»; сабраны каля Цынміна, пасля апрацоўкі ён «як малады шаўкапрад», а завараны горнай вадой, «па смаку не ніжэйшы за мэндынскі» (蒙顶). * **З 1980-х.** Па паветавым выданні, павет запрашаў спецыялістаў Аньхойскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта і Аньхойскага інстытута чаю; ручную выпрацоўку замянілі машыннай і дадалі сплюшчванне (压扁), каб чай лепш вытрымліваў паўторныя залівы. * **Узнагароды.** Па тым жа выданні: 2004 — уключэнне ў «Даведнік чайных брэндаў Кітая» (《中国茶叶品牌指南》), 2009 — першая прэмія восьмага конкурсу «Чжунча бэй» (中茶杯), 2010 і 2014 — знак «龙池» прызнаны вядомай гандлёвай маркай Аньхоя, 2017 — нацыянальны каталог вядомай, асаблівай, высокаякаснай і новай сельгаспрадукцыі. * **2016.** 28 снежня Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціне (AQSIQ) аб'яўленнем № 128 узяло «龙池香尖（龙池尖茶）» пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем і зацвердзіла патрабаванні да якасці. * **2019.** Аб'яўленнем Міністэрства сельскай гаспадаркі і сельскіх спраў № 185 ад 24 чэрвеня чай зарэгістраваны як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне. * **2025.** Аб'яўленне CNIPA № 632 (падпісана 9 чэрвеня, апублікавана 27 чэрвеня) прызнала Лунчы Сянцзянь прадуктам з геаграфічным указаннем. У заўвазе сказана, што запіс замяняе пункт 18 і дадатак 18 аб'яўлення AQSIQ 2016 года: ахова не новая, а перааформленая. * **Назва:** 龙池 (*lóngchí*) — «драконава сажалка», частка імя гары; 香 (*xiāng*) — «духмяны»; 尖 (*jiān*) — «кончык», а заадно «пік» у імені гары. Другая назва значыць проста «чай з Лунчыцзяня». **3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:** * **Сорт / Культывар:** Па патрабаваннях CNIPA — мясцовыя традыцыйныя сарты (当地传统茶树品种). Сельскагаспадарчае ўказанне ўдакладняе: мясцовая папуляцыя ([群体种](https://thetea.app/be/article/qunti-zhong)) — кустоўе, сярэднеліставая, ранняга тэрміну. Патрабаванні CNIPA пры гэтым прадпісваюць вегетатыўнае размнажэнне (无性繁殖); як гэта суадносіцца з папуляцыяй, дакументы не тлумачаць. * **Сыравіна:** Пупышка з адным лістом і пупышка з двума ледзь раскрытымі лістамі; ліст далікатны, шчыльны, з багатым ворсам. * **Стандарт збору:** Па сельскагаспадарчым указанні — парастак цалкам, без расы і дажджавой вільгаці, без лускавінак і «рыбінага ліста»; сарваны ліст раскладваюць па класах і пускаюць у работу праз 6 гадзін. * **Час збору:** Па патрабаваннях CNIPA — канец сакавіка — пачатак красавіка. Па сельскагаспадарчым указанні вышэйшы сорт збіраюць пасля Чуньфэнь і да Цынміна, астатнія заканчваюць каля Гуюй. **4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:** * **Рэгіён:** Нізкагор'е вакол гары Лунчыцзянь (433 м па сельскагаспадарчым указанні), «дах Хуайніна». Даведачныя апісанні змяшчаюць сады ля гары Шуанцзяньшань (双尖山) побач са скітам Лунчыань (龙池庵), на вышыні каля 400 м. * **Вышыня:** Па патрабаваннях CNIPA — не ніжэй за 200 м. * **Клімат:** Паўночны субтрапічны вільготны мусонны. Па павеце: 16–17 °C у сярэднім за год, сонечнае ззянне 2057,1 гадзіны, ападкі 1349,4 мм, бязмарозны перыяд 241 дзень. Зона ляжыць на поўдзень ад водападзелу возера Цайцзыху (菜子湖) і ракі Ваньхэ (皖河); па апісанні, летам тут каля 4 °C прахаладней, а ў зімовыя халады каля 2 °C цяплей, чым у астатнім павеце. Рассеянае святло і ранішнія туманы складальнікі звязваюць з водарам чаю. * **Глебы:** Па патрабаваннях CNIPA — чырвоныя, жоўта-чырвоныя і жоўта-бурыя, таўшчынёй не менш за 1 м, арганічнага рэчыва не менш за 1,0 %, pH 5,5–6,0. Сельскагаспадарчае ўказанне дадае супесак і pH каля 5,57. * **Догляд:** Не больш за 50 тыс. кустоў на гектар, угнаенне — макуха або гной. Адмову ад пестыцыдаў сцвярджаюць толькі даведачныя тэксты. **5. Тэхналогія Вытворчасці:** Схема па патрабаваннях CNIPA: завяльванне → фіксацыя → выраўноўванне і фармоўка → астыванне → сушка. 1. **Завяльванне (摊凉, *tānliáng*):** Слой не таўсцейшы за 5 см, пакуль ліст не пацямнее і не стане мяккім. 2. **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** 180–200 °C, пакуль ліст не пацямнее. 3. **Выраўноўванне і фармоўка (理条、做形, *lǐtiáo, zuòxíng*):** Уручную — у катле пры 80 → 50 °C. Машынай — выраўноўванне пры 150 °C 2,5–3 хвіліны, астыванне 0,5–1 гадзіны, затым фармоўка пры 120 °C з прасаваннем 1–2 хвіліны, да 80 % сухасці. 4. **Сушка (烘干, *hōnggān*):** Першая пры 80 °C, гадзіна астывання, паўторная пры 60 °C да поўнай сухасці; вільготнасць — не больш за 5 %. Сельскагаспадарчае ўказанне апісвае ручны спосаб: фіксацыя ў электрычнай патэльні каля 160 °C, па 100–150 г ліста, каля 3 хвілін; фармоўка там жа пры 80 → 50–60 °C, каля 4 хвілін, прыцісканнем далоні; сушка ў плеценых кошыках над драўняным вуголлем — каля 25 хвілін пры 80 °C, затым пры 60 °C. Для машын той жа дакумент дае барабанную фіксацыю пры 270 °C каля хвіліны, выраўноўванне пры 200 °C, фармоўку каля 190 °C і дасушку пры 160 °C; выраўноўванне і фармоўка тут гарачэйшыя, чым у патрабаваннях CNIPA (150 і 120 °C), і прычыну разыходжання дакументы не тлумачаць. **6. Арганалептычныя Характарыстыкі:** Першым ідзе апісанне CNIPA (яно паўтарае AQSIQ 2016 года), затым, дзе адрозніваецца, — сельскагаспадарчага ўказання. * **Знешні выгляд сухога ліста:** Плоскі, «як наканечнік дзіды» (形扁似矛). Другі дакумент дадае: зялёны з бляскам, ворс прыкметны (绿润显毫). * **Водар сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма. * **Водар настою:** Чысты, высокі і насычаны, вытанчаны (清香高郁，香气清雅); або чысты і доўгі (清香持久). * **Смак:** Мяккі і свежы (滋味醇爽); або свежы, мяккі, са салодкім вяртаннем (鲜醇回甘). * **Колер настою:** Жоўта-зялёны і яркі (黄绿明亮); або далікатна-зялёны і яркі (嫩绿明亮). * **Чайнае дно (завараны ліст):** Роўнае, зялёнае і светлае (匀整绿明); або пупышкі і лісты шчыльныя, далікатныя і роўныя, зялёныя і яркія (芽叶壮实，嫩匀绿亮). **7. Хімічны Склад:** Патрабаванні CNIPA задаюць адзін паказчык: водны экстракт не менш за 38,0 %. Сельскагаспадарчае ўказанне — пяць, з іншым парогам экстракту: водны экстракт не менш за 36,0 %, сырая клятчатка не больш за 10,0 %, агульны попел не больш за 6,5 %, крошка і пыл не больш за 3,0 %, вільготнасць не больш за 7,0 %. Гэта нормы для прадукту, а не аналіз канкрэтных партый. **8. Карысныя Ўласцівасці:** Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. **9. Заварванне:** Практыка класа для зялёнага чаю: у дакументах указанняў параметраў няма. * **Тэмпература вады:** 80–85 °C. * **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл. * **Посуд:** Шкляная шклянка або белы гайвань. * **Працэс:** Прагрэць посуд, пакласці чай, наліць ваду па сценцы; першы настой — праз 40–60 секунд; піць, пакідаючы частку настою, і даліваць — два-тры паўторныя залівы. **10. Захоўванне:** Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у холадзе, без святла, вільгаці і пахаў. Сельскагаспадарчае ўказанне патрабуе: чай, не прададзены да канца мая, прыбіраць у халадзільную камеру, каб ён не пажаўцеў; тэрмін захоўвання — 12 месяцаў. **11. Кошт і Падробкі:** Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма. Лічбы пра маштаб не сыходзяцца: 553 га і 124 т у год па сельскагаспадарчым указанні, 12,2 тыс. му і 170 т у адной воласці Цынхэ па даведачнай зводцы 2017 года, больш за 12 тыс. му ў валасцях Цынхэ, Цзянчжэнь, Хуандунь і іншых па зводцы 2018 года, больш за 6 тыс. му пад брэндам па сайце «Жэньмінь ван» (аньхойскі канал) 2020 года. * **Як пазбегнуць падробак:** * Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання; дазвол на яго выдае CNIPA праз упраўленне інтэлектуальнай уласнасці павета Хуайнін. * Правяраць, што чай з пяці валасцей і пасёлкаў павета Хуайнін. * Ліст плоскі, «як наканечнік дзіды», зялёны з бляскам і прыкметным ворсам. **12. Цікавыя Факты:** * Хроніка 1915 года ставіць чай не ніжэйшы за мэндынскі, а даведачныя апісанні прыводзяць побач прымаўку «вада з сярэдзіны Янцзы, чай з вяршыні Мэншань». * Па запісе паветавага выдання, у збору ёсць звычай: першы збор пачынаюць незамужнія дзяўчыны, і рукі і твар пры гэтым не душаць і не пудраць, каб пабочны пах не прыстаў да ліста. * 6 красавіка 2020 года, па паведамленні сайта «Жэньмінь ван» (аньхойскі канал), шаснаццаць блогераў вялі прамыя трансляцыі са збору ў воласці Цынхэ: за дзень на месцы прадалі чаю на 424 тыс. юаняў і сабралі заказаў на 2,3 млн. * Адзін чай ахоўваюць два дакументы з рознымі нормамі: водны экстракт не менш за 38 % у CNIPA і не менш за 36 % у сельскагаспадарчага ўказання, настой «жоўта-зялёны» ў аднаго і «далікатна-зялёны» ў другога. **13. Параўнанне з іншымі чаямі:** * **Цяньчжу Цзянь Хао ([天柱剑毫](https://thetea.app/be/article/tianzhu-jian-hao)):** Плоскі «мечападобны» чай гары Цяньчжу, той жа акругі Аньцын. * **Дуду Цуймін ([都督翠茗](https://thetea.app/be/article/dudu-cuiming)):** Плоскі аньхойскі чай гары Дуду ля возера Чааху, чыю форму параўноўваюць з парасткам бамбука. * **Мэндын Гань Лу ([蒙顶甘露](https://thetea.app/be/article/mengding-gan-lu)):** Скручаны чай гары Мэншань у Сычуані. Хроніка 1915 года параўноўвала чай Лунчыцзяня з мэндынскім чаем наогул, а не з гэтым сортам. **У заключэнне:** Лунчы Сянцзянь — плоскі зялёны чай нізкагор'я павета Хуайнін: ліст «як наканечнік дзіды», чысты высокі водар, мяккі свежы смак. Яго мінулае трымаецца на адным радку хронікі 1915 года, а сучаснасць — на двух дакументах аховы, якія апісваюць чай крыху па-рознаму.