---
title: "Люлун Люй Ча"
url: https://thetea.app/be/article/liulong-lucha
lang: be
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Люлун Люй Ча (六龙绿茶, Liùlóng lǜchá)

Люлун Люй Ча (六龙绿茶, Liùlóng lǜchá) — «Зялёны чай Шасці Драконаў» — высокагорны зялёны чай з павета Наньдань (南丹县, Nándān Xiàn) горада Хэчы (河池市, Héchí Shì), Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён. Назва «六龙» («Шасць Драконаў») запазычана з «Кнігі Пераменаў» («І Цзін», 《易经》, Yìjīng): «时乘六龙以御天» — «У час асядлаўшы Шасць Драконаў, [мудрац] кіруе Небам». Імя чаю даў у 1932 годзе генерал Мо Шуцзе (莫树杰, Mò Shùjié), камандзір гуйсійскіх войскаў, які пасля адстаўкі вярнуўся на радзіму — у вёску Лунма (龙马村, Lóngmǎ Cūn, «Вёска Дракона і Каня») — і заклаў чайны сад «Цзыхуа Гунъюань» (子华公园, Zǐhuá Gōngyuán). Чай вырошчваецца на паўднёвым схіле Юньгуйскага плато (云贵高原, Yún-Guì Gāoyuán) на вышыні 800–1000 м, на юньнаньскім буйналісным сорце (云南大叶种, Yúnnán Dàyè Zhǒng), і вырабляецца ў пяці розных формах пад агульным брэндам «六龙». У 2022 годзе чай атрымаў статус геаграфічнага ўказання КНР.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Камбінаваная тэхналогія: абсмажванне + сушка (烘炒结合, hōng chǎo jiéhé). Пяць формаў выпуску: плоская (扁形, biǎnxíng — «Гунпіньча» і «Цуйпяньча»), ігольчатая (针形, zhēnxíng — «Юй Яча»), спіральная (卷曲形, juǎnqū xíng — «Баймаоча»), тонкая спіральная (细卷形, xì juǎn xíng — «Юньцзяньча»). Ступень ферментацыі — 0%.

* **Катэгорыя:** Прадукт геаграфічнага ўказання КНР (国家农产品地理标志产品, Guójiā Nóngchǎnpǐn Dìlǐ Biāozhì Chǎnpǐn, 2022). Залаты медаль Чэндускай міжнароднай чайнай выставы (成都国际[茶博会](https://thetea.app/be/article/chabohui)金奖, Chéngdū Guójì Chá Bóhuì Jīn Jiǎng, 2011 — лінейка «Баймаоча»). Сярэбраны медаль — лінейка «Цуйпяньча». Гадавы аб’ём вытворчасці (на 2025) — каля 2250 тон.

* **Паходжанне:** Кітай, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён (广西壮族自治区, Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū), горад Хэчы (河池市, Héchí Shì), павет Наньдань (南丹县, Nándān Xiàn). Зона вытворчасці ахоплівае 5 валасцей і 70 вёсак. Ядро — пасёлак Лючжай (六寨镇, Liùzhài Zhèn) і вёска Лунма (龙马村, Lóngmǎ Cūn, «Вёска Дракона і Каня») — што лічыцца «калыскай» Люлун Люй Ча.

* **Геаграфічныя каардынаты:** Прыблізна 25°00′ пн.ш., 107°30′ у.д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **800 гадоў — эпоха тусы Мо.** Каля 800 гадоў таму, у эпоху сістэмы тусы (土司制度, tǔsī zhìdù, спадчынных туземных кіраўнікоў), род Мо (莫氏土司, Mò Shì Tǔsī) пачаў культываваць чай у вёсцы Лунма. Род Мо на працягу некалькіх стагоддзяў быў спадчынным кіраўніком рэгіёна Наньдань, і чаяводства стала часткай гаспадарчага ўкладу пад іх заступніцтвам.

* **1932 — генерал Мо Шуцзе.** Генерал Мо Шуцзе (莫树杰), нашчадак роду Мо, які служыў камандзірам гуйсійскіх войскаў (桂系部队), пасля адстаўкі вярнуўся на радзіму ў вёску Лунма і заклаў узорны чайны сад «Цзыхуа Гунъюань» (子华公园) з адборнымі чайнымі дрэвамі. Менавіта ён даў чаю імя «六龙» — «Шасць Драконаў» — запазычыўшы вобраз з «Кнігі Пераменаў» (《易经》): «时乘六龙以御天» — «У час асядлаўшы Шасць Драконаў, [мудрац] кіруе Небам». Гэта адзін з нямногіх выпадкаў у гісторыі кітайскага чаяводства, калі назву чаю даў ваенны дзеяч, звярнуўшыся да кананічнай філасофскай класікі.

* **1960-я — стварэнне чайнай базы.** У вёсцы Лунма была створана чайная вытворчая база, праведзена паляпшэнне культывараў і пашырэнне плантацый.

* **2011–2022 — прызнанне.** 2011 — Залаты медаль Чэндускай міжнароднай чайнай выставы (лінейка «Баймаоча»). 2022 — статус геаграфічнага ўказання КНР (国家农产品地理标志产品).

* **Імя чаю — разбор.** 六龙 (Liùlóng) — «Шасць Драконаў». У «І Цзіне» шэсць рысаў гексаграмы Цянь (乾卦, Qián Guà, «Творчасць», першая гексаграма) сімвалізуюць шэсць стадый развіцця Дракона — ад схаванага да лунаючага ў нябёсах. «Асядлаць Шасць Драконаў» (乘六龙) — значыць кіраваць касмічнымі сіламі, быць у гармоніі са зменай сезонаў. 绿茶 (Lǜchá) — «Зялёны чай». Поўнае паэтычнае значэнне: «Зялёны чай, які нясе касмічную гармонію Шасці Драконаў».

* **Культурнае значэнне.** Павет Наньдань — шматнацыянальная тэрыторыя, дзе жывуць народнасці чжуан (壮族), яо (瑶族), мяо (苗族), мулао (仫佬族) і іншыя. Чай «六龙» — частка міжэтнічнай культуры гасціннасці: яго падаюць гасцям ва ўсіх супольнасцях, незалежна ад этнічнай прыналежнасці. Вёска Лунма, названая «Вёскай Дракона і Каня», злучае два магутныя сімвалы кітайскай міфалогіі — дракона (龙, магутнасць) і каня (马, імклівасць), што надае месцу асаблівую культурную рэзанантнасць.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Від:** *Camellia sinensis* var. *assamica* (юньнаньскі буйналісны).

* **Культывар:** Юньнань Дае Чжун (云南大叶种, Yúnnán Dàyè Zhǒng) — доля ў пасадках ~80%. Дрэвападобны тып (乔木型, qiáomù xíng), буйналісны (大叶, dàyè). Чайныя дрэвы узростам 30+ гадоў і больш. Адрозніваецца высокім утрыманнем поліфенолаў (≥28,3% у свежым лісце) і магутнай, буйной пупышкай з багатым белым ворсам. Кіраванне плантацыямі: поўная забарона пестыцыдаў, падкормка толькі арганічнымі ўгнаеннямі (атруб’е, попел). Старажытныя дрэвы выкарыстоўваюцца для вытворчасці вышэйшага гатунку.

* **Збор:** Ранневеснавы, асноўны перыяд — да Гуюй (谷雨, Gǔyǔ). Стандарт збору залежыць ад лінейкі: для «Гунпіньча» — адзінкавыя пупышкі або адна пупышка + адзін ліст; для «Баймаоча» і «Юньцзяньча» — адна пупышка + адзін-два лісты. Сыравіна збіраецца ўручную.

* **Пяць лінеек:**
  * **Гунпіньча (贡品茶, Gòngpǐn Chá, «Даньніцкае паднясенне»):** Цалкам ручное вытворчасць, плоская форма. Водар — бабовы (豆香, dòuxiāng). Лічыцца «галаўным чаем» (头茶, tóuchá) — першы, самы каштоўны збор. Самая прэміяльная лінейка.
  * **Юй Яча (玉芽茶, Yù Yá Chá, «Нефрытавая пупышка»):** Адзінкавая пупышка, ігольчатая форма. Пры заварванні ў шкляной шклянцы дэманструе «三起三落» (sān qǐ sān luò, «тры пад’ёмы — тры апусканні»): пупышкі тройчы ўсплываюць да паверхні і апускаюцца, а потым стаяць вертыкальна на дне шклянкі — відовішча, супастаўнае з Цзюньшань Іньчжэнь ([君山银针](https://thetea.app/be/article/junshan-yin-zhen)) з Хунані. Смак — салодкі.
  * **Цуйпяньча (翠片茶, Cuìpiàn Chá, «Нефрытавая лустачка»):** Плоская, ізумрудная форма. Водар устойлівы, свежы. Сярэбраны медаль міжнародных выставак.
  * **Баймаоча (白毫茶, Báiháo Chá, «Белаварсавы чай»):** Спіральная форма, багаты белы ворс. Настой — ізумрудна-зялёны. Залаты медаль Чэндускай выставы 2011.
  * **Юньцзяньча (云尖茶, Yúnjiān Chá, «Воблачнае вастрыё»):** Тонкія спіралі. Водар — архідэйны (兰花香, lánhuā xiāng). Самая вытанчаная лінейка па араматычным профілі.

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Клімат:** Паўднёвы схіл Юньгуйскага плато (云贵高原). Сярэднегадавая тэмпература — 17,2°C. Гадавая колькасць ападкаў — 1470 мм. Воблачнасць — больш за 180 дзён у годзе. Рассеянае святло складае ~70% ад агульнага — высокі паказчык, які спрыяе назапашванню амінакіслот. Сутачны перапад тэмператур — больш за 10°C — ключавы фактар для назапашвання цукраў і араматычных рэчываў.

* **Вышыня:** 800–1000 м — высокагорны чай па стандартах Гуансі.

* **Глебы:** Чырвоныя пясчана-гравійныя (赤色砂砾岩风化土, chìsè shālì yán fēnghuà tǔ), сфарміраваныя на выветраных чырвоных пясчаніках. pH 4,5–6,5. Утрыманне селену (Se) — 0,018–0,066 мг/кг — у 1,3 разы вышэйшае за сярэдняе для зялёных чаёў Кітая. Унікальны мінеральны профіль глебаў уносіць уклад у характэрную «скальную мелодыю» (岩韵, yányùn) — лёгкі мінеральны адценне ў смаку, больш тыповы для уішаньскіх улунаў, але тут прысутны ў зялёным чаі.

* **Экалогія:** Лясны покрыў — 90% — адзін з самых высокіх паказчыкаў сярод усіх чайных раёнаў Кітая. Адсутнасць прамысловага забруджвання. Біялагічная ахова ад шкоднікаў (без пестыцыдаў, з прыцягненнем натуральных драпежнікаў) павышае біяразнастайнасць на плантацыях на ~50%.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Камбінаваная тэхналогія: абсмажванне + сушка (烘炒结合, hōng chǎo jiéhé). Дэталі вар'іруюцца ў залежнасці ад лінейкі, але агульная схема ўключае:

* **Раскладванне (摊放, tānfàng):** Свежасабраную сыравіну раскладваюць на бамбукавых сітах. Працягласць — 4–16 гадзін — незвычайна доўгая для зялёнага чаю. Павялічанае раскладванне спрыяе глыбокаму гідролізу бялкоў з вызваленнем свабодных амінакіслот і развіццю салодкасці. Менавіта гэты этап закладвае аснову для характэрнага мякка-салодкага (甘醇, gānchún) смаку.

* **«Забойства зеляніны» (杀青, shāqīng):** Высокатэмпературнае (каля 300°C) хуткае абсмажванне па прынцыпе «高温短时» (gāowēn duǎnshí, «высокая тэмпература — кароткі час»). Інактывуе аксідазы, фіксуе зялёны колер. Зніжэнне травяністай ноты — на ~30%.

* **Скручванне (揉捻, róuniǎn):** Па прынцыпе «лёгкі → моцны → лёгкі» (轻→重→轻, qīng → zhòng → qīng). Першая фаза — асцярожнае раскрыццё клетачнага соку без разбурэння цэласнасці ліста; другая — інтэнсіўнае формаванне; трэцяя — выраўноўванне ціску для фінальнай формы.

* **Першасная сушка (初烘, chū hōng):** Пры 120°C — выдаленне асноўнай масы вільгаці і фіксацыя араматычнага профілю.

* **Фінальная сушка (复烘, fù hōng):** Пры 90°C да вільготнасці ≤6%. Забяспечвае стабільнасць пры захоўванні.

Для лінейкі «Гунпіньча» — цалкам ручное вытворчасць з дадатковым этапам ручнога формавання плоскай «клінкападобнай» формы. Для «Юй Яча» — мінімальнае скручванне для захавання цэласнасці адзінкавых пупышак.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Залежыць ад лінейкі (5 формаў). Агульная рыса — ізумрудна-зялёны колер (翠绿, cuìlǜ) з багатым белым ворсам (显毫, xiǎnháo). «Гунпіньча» — плоскія, бліскучыя «лустачкі»; «Юй Яча» — простыя іголкі; «Баймаоча» — шчыльныя спіралі, пакрытыя ворсам; «Юньцзяньча» — тонкія, зграбныя спіралі.

* **Водар сухога ліста:** Чысты (清香, qīngxiāng) — агульная характарыстыка. Бабовы (豆香, dòuxiāng) — у «Гунпіньча». Архідэйны (兰花香, lánhuā xiāng) — у «Юньцзяньча». Каштанавы (栗香, lìxiāng) — у першага гатунку. Водар на халоднай шклянцы захоўваецца больш за 15 хвілін — паказчык высокай якасці.

* **Водар настою:** Шматслойны, які залежыць ад лінейкі. Дамінанта — чыстая свежая зеляніна з нюансамі, якія вар'іруюцца ад бабовага да архідэйнага. Устойлівасць водару высокая.

* **Смак:** Свежы (鲜爽, xiānshuǎng). Мякка-салодкі (甘醇, gānchún). Вяртанне салодкасці (回甘) — устойлівае і працяглае, з характэрнай «высакагорнай прахалодай» (高山韵清凉感, gāoshān yùn qīngliáng gǎn) — адчуванне лёгкай ментолавай свежасці на языку, тыповае для высокагорных чаёў. Лёгкі «岩韵» (yányùn, «скальная мелодыя») — мінеральны адценне, абумоўлены чырвонымі гравійнымі глебамі. Горкасць мінімальная дзякуючы высокаму ўтрыманню амінакіслот (≥5,2%).

* **Колер настою:** Ізумрудна-зялёны (碧绿明亮, bìlǜ míngliàng) — для вышэйшага гатунку. Жоўта-зялёны — для першага. Празрыстасць высокая.

* **Чайнае дно (завараны ліст):** Далікатна-зялёнае, мясістае, «букетамі» (嫩绿匀亮，肥壮成朵, nèn lǜ yún liàng, féizhuàng chéng duǒ). Буйналісны характар юньнаньскага сорту выразна бачны ў разгорнутых лістах — яны таўсцейшыя і сакавітыя, чым у дробналісных чаёў.

**7. Хімічны Склад:**

* **Амінакіслоты (氨基酸, ānjīsuān):** ≥5,2% — на 15% вышэй, чым у нізкагорных зялёных чаёў. Вынік спалучэння высокагорнага мікраклімату (сутачны перапад >10°C, рассеянае святло 70%) і працяглага раскладвання (да 16 гадзін). Асноўны кампанент — L-тэанін, які абумоўлівае выразны умамі-смак і мяккую салодкасць.

* **Поліфенолы (茶多酚, chá duōfēn):** ~28,3% у свежым лісце; пасля апрацоўкі абсмажваннем — да ~38% у пераліку на экстрактыўныя рэчывы (для абсмажаных формаў). Высокі паказчык, характэрны для буйналіснага юньнаньскага сорту (*C. sinensis* var. *assamica*). Асноўная фракцыя — катэхіны, якія забяспечваюць магутны антыаксідантны патэнцыял.

* **Селен (Se):** 0,018–0,066 мг/кг — у 1,3 разы вышэй за сярэдняе для зялёных чаёў. Абумоўлены геахімічным складам чырвоных пясчана-гравійных глебаў Наньдань.

* **Кафеін (咖啡碱, kāfēi jiǎn):** 3–4% сухой масы — крыху вышэй, чым у дробналісных зялёных чаёў, што характэрна для буйналіснага сорту. Забяспечвае выразны, але мяккі танізавальны эфект.

* **Вітаміны:** Вітамін C — значнае ўтрыманне, захаванае дзякуючы мінімальнай ферментацыі. Вітаміны групы B (B1, B2), вітамін E (такаферолы).

* **Мінералы:** Калій, кальцый, магній, жалеза, марганец, цынк. Селен — падвышаны (гл. вышэй).

* **Эфірныя алеі (芳香物质):** Багаты профіль, які адрозніваецца па лінейках. Ліналаол, гераніол (архідэйныя ноты «Юньцзяньча»), цыс-3-гексенол (зялёная свежасць), фурфурол (каштанавыя адценні), 2-ацэтылпірол (бабовы водар «Гунпіньча»).

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

* **Антыаксідантнае дзеянне.** Высокі ўзровень поліфенолаў (~38% у абсмажаных формах) у спалучэнні з селенам забяспечвае адзін з самых магутных антыаксідантных патэнцыялаў сярод зялёных чаёў. EGCG нейтралізуе свабодныя радыкалы; селен узмацняе працу глутатыёнпераксідазы.

* **Танізавальны эфект.** Кафеін (3–4%) у спалучэнні з L-тэанінам забяспечвае бадзёрасць без трывожнасці — «мяккі тонус» (柔性提神, róuxìng tíshén).

* **Падтрымка метабалізму.** Поліфенолы стымулююць ліпідны абмен, спрыяюць расшчапленню тлушчаў. Кафеін дадаткова паскарае базальны метабалізм.

* **Антыбактэрыяльнае дзеянне.** Катэхіны душыць рост *Staphylococcus aureus*, *Escherichia coli* і іншых патагенных мікраарганізмаў.

* **Падтрымка імунітэту.** Селен, цынк і вітамін C сінэргічна ўмацоўваюць імунную функцыю.

* **Падтрымка сардэчна-сасудзістай сістэмы.** Поліфенолы і флаваноіды спрыяюць зніжэнню ўзроўню ЛПНП-халестэрыну і паляпшэнню эндатэліяльнай функцыі.

* **Экалагічная чысціня.** Поўная забарона пестыцыдаў, арганічнае кіраванне, 90% ляснога покрыву — мінімальная антрапагенная нагрузка на прадукт.

* **Падтрымка кагнітыўных функцый.** L-тэанін (з 5,2% амінакіслот) стымулюе альфа-хвалі мозгу, паляпшаючы памяць і канцэнтрацыю.

**9. Заварванне:**

* **Тэмпература вады:** 80–85°C (вышэйшы гатунак — 75°C для максімальнай далікатнасці). Буйналісны юньнаньскі сорт больш адчувальны да перагрэву, чым дробналісныя.

* **Колькасць чаю:** 3 г на 150 мл вады (суадносіны 1:50).

* **Посуд:** Для «Юй Яча» (ігольчатая) — абавязкова празрыстая шкляная шклянка, каб назіраць «тры пад’ёмы — тры апусканні» (三起三落). Для астатніх лінеек — шкляная шклянка або фарфоравая гайвань (盖碗, gàiwǎn).

* **Працэс:**
  1. Прагрэць посуд гарачай вадой, зліць.
  2. Засыпаць 3 г чаю.
  3. Заліць вадой метадам «верхняга праліву» (上投法, shàng tóu fǎ): спачатку поўны аб’ём вады, затым апусціць чай — для «Юй Яча», каб пупышкі свабодна «танцавалі». Для іншых лінеек — стандартны «сярэдні праліў» (中投法): ½ вады → чай → даліць.
  4. Першы праліў — настойванне 60–90 секунд (шклянка) або 10–15 секунд (гайвань).
  5. Наступныя пралівы — +10 секунд да кожнага. Чай вытрымлівае 3–4 заваркі, раскрываючыся ад свежасці да глыбокай салодкасці.

**10. Захоўванне:**

* **Асноўнае захоўванне.** Герметычная ўпакоўка, халадзільнік пры 0–5°C. Ахова ад святла, вільгаці, пабочных пахаў і кіслароду.

* **Тэрмін захоўвання.** Пры правільных умовах — да 12 месяцаў. Пасля адкрыцця — ужыць на працягу 3 месяцаў.

* **Тара.** Пераважная алюмініевая фальга з унутраным поліэтыленавым слоем або бляшаныя банкі з шчыльным вечкам.

* **Асаблівасці.** Буйналісны юньнаньскі сорт змяшчае больш поліфенолаў і кафеіну, чым дробналісныя, што забяспечвае некалькі больш высокую ўстойлівасць да акіслення пры захоўванні — але не адмяняе неабходнасці герметычнасці і нізкай тэмпературы.

**11. Цана і Падробкі:**

* **Цэнавы дыяпазон.** Вышэйшы гатунак (特级, «Гунпіньча» і «Юй Яча») — ад 600 юаняў за 500 г (≈85 USD). Першы гатунак — 200–500 юаняў за 500 г. Другі гатунак — 80–200 юаняў за 500 г. Фактары, якія ўплываюць на цану: лінейка (Гунпіньча — самая дарагая), час збору, узрост дрэваў.

* **Як пазбегнуць падробак:**
  * **Купляйце з маркіроўкай ГУ.** Сапраўдны чай маркіраваны знакам «六龙绿茶» (геаграфічнае ўказанне, 2022).
  * **Ацэнка знешняга выгляду.** Кожная з пяці лінеек мае характэрную форму. Агульная рыса — ізумрудна-зялёны колер з багатым ворсам і алейным бляскам. Цьмяны, неаднародны чай — падстава насцярожыцца.
  * **Ацэнка водару.** Сапраўдны Люлун Люй Ча валодае чыстым, устойлівым водарам (清香), які захоўваецца на халоднай шклянцы больш за 15 хвілін.
  * **Праверка настою.** Настой — ізумрудна-зялёны (вышэйшы) або жоўта-зялёны (першы), празрысты, яркі. Мутны настой — прыкмета няякаснага прадукту.
  * **Праверка буйналіснасці.** Сапраўдны чай з юньнаньскага буйналіснага сорту дае завараныя лісты прыкметна буйнейшыя, мясістыя і таўсцейшыя, чым у дробналісных чаёў. Дробныя, тонкія лісты ў чайным дне — магчымая падмена сорту.

**12. Цікавыя Факты:**

* **«І Цзін» і генерал.** Назва «六龙» — з «Кнігі Пераменаў»: «时乘六龙以御天». Яго даў генерал Мо Шуцзе ў 1932 годзе — адзін з нямногіх выпадкаў у гісторыі кітайскага чаю, калі імя напою дадзена ваенным дзеячам па матывах кананічнага філасофскага тэксту. Сімволіка «Шасці Драконаў» — кіраванне касмічнымі сіламі — надае чаю амаль метафізічнае вымярэнне.

* **Пяць форм з аднаго тэруара.** Гунпінь (плоская), Юй Я (іголка), Цуйпянь (лустачка), Баймао (спіраль), Юньцзянь (тонкая спіраль) — кожная лінейка валодае ўласным араматычным профілем і візуальным характарам, хоць усе вырабляюцца з адной сыравіны і ў адным рэгіёне. Такая разнастайнасць форм з адзінага тэруара — рэдкасць у свеце зялёнага чаю.

* **«Тры пад’ёмы — тры апусканні».** Лінейка «Юй Яча» («Нефрытавая пупышка») — адзіная з пяці, дзе пры заварванні ў шкляной шклянцы пупышкі тройчы ўсплываюць да паверхні і апускаюцца, а потым стаяць вертыкальна на дне — відовішча, супастаўнае з Цзюньшань Іньчжэнь (君山银针) з Хунані, адным з самых знакамітых «танцуючых» чаёў Кітая.

* **90% ляснога покрыву.** Адзін з самых высокіх паказчыкаў сярод усіх чайных раёнаў Кітая. Чайныя дрэвы растуць фактычна ў лесе, у паўцені, што тлумачыць высокае ўтрыманне амінакіслот і мяккі смак.

* **800 гадоў — тусы Мо.** Спадчынныя кіраўнікі роду Мо пачалі чаяводства ў вёсцы Лунма («Вёсцы Дракона і Каня») каля 800 гадоў таму. Генерал Мо Шуцзе, які даў чаю яго сучаснае імя, — нашчадак гэтага ж роду, што стварае бесперапынную васьмівяковую «фамільную» сувязь паміж чаем і яго тэрыторыяй.

**13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі Гуансі і высокагорнымі зялёнымі чаямі:**

* **Лін’юнь Байхаа Ча (凌云白毫茶, Língyún Báiháo Chá).** Знакаміты зялёны чай Гуансі з павета Лін’юнь, таксама мае статус ГУ. Адрозненні: «Лін’юнь» — з мясцовага дробналіснага культывара; «Люлун» — з юньнаньскага буйналіснага. Смак «Лін’юнь» — больш далікатны і кветкавы; «Люлун» — больш шчыльны, з «岩韵» (скальнай мелодыяй). Форма: «Лін’юнь» — пераважна спіральная; «Люлун» — пяць розных формаў.

* **Гуйчжоу Дуюнь Маа Цзянь ([都匀毛尖](https://thetea.app/be/article/douyun-mao-jian), Dūyún [Máo Jiān](https://thetea.app/be/article/mao-jian)).** Знакаміты зялёны чай з суседняга Гуйчжоу, таксама з Юньгуйскага плато. Адрозненні: «Дуюнь» — з дробналіснага сорту, форма «вастрыё з ворсам»; «Люлун» — буйналісны, пяць формаў. Водар «Дуюнь» — чысты «цынсян» без «岩韵»; «Люлун» — з мінеральным адценнем. Абодва чаі выйграюць ад рассеянага горнага святла, але тэруары адрозніваюцца: «Дуюнь» — вапняковыя глебы; «Люлун» — чырвоныя пясчана-гравійныя.

* **Мэндын Гань Лу ([蒙顶甘露](https://thetea.app/be/article/mengding-gan-lu), Méngdǐng Gānlù).** Высокагорны зялёны чай з Сычуані (1000–1400 м). Адрозненні: «Гань Лу» — дробналісны, паўскручаная спіральная форма, «салодка-расісты» водар; «Люлун» — буйналісны, пяць формаў, «岩韵». Тэхналогія: «Гань Лу» — «三炒三揉» (трайное абсмажванне); «Люлун» — аднаразовае абсмажванне + сушка. Агульнае: абодва — высокагорныя, з падвышанымі амінакіслотамі і мяккім смакам.

* **Эньшы Юй Лу ([恩施玉露](https://thetea.app/be/article/enshi-yulu), Ēnshī Yùlù).** Прапараны (蒸青, zhēngqīng) зялёны чай з Хубэя, таксама селенаўтрымальны. Прынцыповае адрозненне — метад апрацоўкі: «Юй Лу» — прапарванне (японская традыцыя); «Люлун» — абсмажванне + сушка (кітайская традыцыя). Смак «Юй Лу» — больш «марскі», з выразным умамі; «Люлун» — больш «лясны», з мінеральным адценнем і бабовай нотай.

**У заключэнне:**

Люлун Люй Ча — «Шасць Драконаў» з «Кнігі Пераменаў», асядланых генералам Мо Шуцзе ў 1932 годзе і ператвораных у пяць формаў чаю з аднаго высокагорнага тэруара. Юньнаньскі буйналісны сорт на 800–1000 м Юньгуйскага плато, 90% ляснога покрыву, 5,2% амінакіслот, селенаўтрымальныя чырвоныя гравійныя глебы і лёгкая «скальная мелодыя» — формула, рэдкая для зялёнага чаю. Пяць лінеек — ад плоскага «Даньніцкага паднясення» з бабовым водарам да «Воблачнага вастрыя» з архідэйным шлейфам — дазваляюць з адной чашкі «кіраваць Небам», як і запавядаў «І Цзін».