---
title: "Línhǎi pánháo cháyè"
url: https://thetea.app/be/article/linhai-panhao-chaye
lang: be
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Línhǎi pánháo cháyè (临海蟠毫茶叶)

**Ліньхай Паньхаа Чае** (*Línhǎi pánháo cháyè*, 临海蟠毫茶叶) — ахоўнае імя зялёнага чаю Ліньхай Паньхаа (临海蟠毫, *Línhǎi pánháo*) з горада павятовага ўзроўню Ліньхай (临海市) гарадской акругі Тайчжоу, правінцыя Чжэцзян. Яго робяць на гары Юньфэн (云峰山) на паўднёвым беразе ракі Ліньцзян. Назва апісвае сухі ліст: 蟠 (*pán*) — «скручаны кольцамі», 毫 (*háo*) — ворс. Чай малады: пробная вытворчасць пачалася ў 1979 годзе, аблічча ўстаялася да 1982-га. У імя ёсць групавы стандарт 2020 года, а ў аб’яўленні Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці № 660 (снежань 2025 года) яно значыцца сярод прадуктаў, для якіх прадпрыемствы дапушчаны да спецыяльнага знака геаграфічнага ўказання.

**1. Класіфікацыя і Паходжанне:**

* **Тып:** Зялёны чай (绿茶, *lǜchá*). Тэхналогія — фіксацыя, абсмажванне з фармоўкай і сушка, без асобнай стадыі акіслення.
* **Катэгорыя:** Новы знакаміты чай Чжэцзяна мяжы 1970-х і 1980-х; прадукт з геаграфічным указаннем.
* **Паходжанне:** Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, *Zhèjiāng*), гарадская акруга Тайчжоу (台州, *Tāizhōu*), горад павятовага ўзроўню Ліньхай (临海, *Línhǎi*), гара Юньфэн (云峰山, *Yúnfēng shān*) на паўднёвым беразе ракі Ліньцзян (灵江, *Língjiāng*).
* **Статус аховы:** Аб’яўленне № 660 Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці ад 30 снежня 2025 года дапускае 875 прадпрыемстваў да спецыяльнага знака геаграфічнага ўказання па 253 прадуктах, і «临海蟠毫茶叶» сярод іх. Калі прадукт узяты пад ахову, у знойдзеных крыніцах не ўстаноўлена; пералік прадпрыемстваў вынесены ў дадатак. Акрамя таго, Ліньхай з 2000 года афармляў «临海蟠毫» як геаграфічны сертыфікацыйны таварны знак; дата і нумар яго рэгістрацыі ў знойдзеных крыніцах не знойдзены.
* **Зона аховы:** Межаў зоны ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Геаграфічныя каардынаты:** Ліньхай — каля 28,9° пн. ш. і 121,1° у. д.

**2. Гісторыя і Культурнае Значэнне:**

* **Гісторыя:**
    * **Чай да паньхаа.** Даведачны артыкул са спасылкай на «临海县志稿» піша, што пры Хань на гары Гайчжу (盖竹山, *Gàizhú shān*) быў «чайны сад бессмяротнага старца», паводле падання закладзены Гэ Юанем (葛元), а пры Мін чай тут вырошчвалі паўсюдна.
    * **1979–1982.** Паводле даведніка «Ча байкэ» (茶百科), пробная вытворчасць пачалася ў 1979 годзе, а ў 1982-м аблічча чаю ўстаялася. Іншыя даведачныя сайты называюць 1981 год і пішуць пра стварэнне «на аснове гістарычнага знакамітага чаю», не называючы яго. Разыходжанне не тлумачыцца.
    * **Узнагароды.** Паводле даных урада Ліньхая: 1991 — званне «中国文化名茶» («знакаміты чай кітайскай культуры»); 1992 — прэмія за якасць на першым конкурсе знакамітых чаёў Міністэрства лясной гаспадаркі; 1995 — залаты медаль другой Кітайскай сельскагаспадарчай выставы; 1998 — залаты медаль у першым спісе «优质农产品» Чжэцзяна. Старонка ўрада цяпер не адкрываецца; спіс звераны паводле яе фрагмента ў пошукавай выдачи.
    * **2000.** Паводле публікацыі на Sohu, Ліньхай пачаў афармляць геаграфічныя сертыфікацыйныя знакі адразу для двух прадуктаў — «临海蜜桔» (мандарыны) і «临海蟠毫».
    * **2020.** Апублікаваны групавы стандарт T/LCL 0001-2020 «临海蟠毫茶».
* **Назва:** «Ліньхай» (临海) — імя горада; «пань» (蟠) — «звіты кольцам»; «хаа» (毫) — тонкі ворс на пупышцы; «чае» (茶叶) — «чайны ліст», частка ахоўнага імя.
* **Культурнае значэнне:** Паньхаа і плоскі чай Юньфэн (云峰) робяць на адной гары і з адной сыравіны, таму іх апісваюць як пару.

**3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна:**

* **Гатунак / Культывар:** Моцна апушаны гатунак Фудзін. Артыкул пра тэхналогію на партале «Чжунго ча вэньхуа ван» (中国茶文化网) называе яго 福鼎大白茶 (*Fúdǐng dàbáichá*); іншы даведнік піша 福鼎白毫 і звязвае выбар з апушанасцю. Мясцовы 菜茶 сустракаецца толькі ў тэкстах, змяшаных з апісаннем іншага чаю.
* **Збор:** Паводле артыкула пра тэхналогію — прыкладна з красавіка.
* **Стандарт збору:** Адна пупышка з адным лістом або адна пупышка з двума ледзь раскрытымі лістамі.
* **Патрабаванні да сыравіны:** Даных у знойдзеных крыніцах няма; даведнік толькі апісвае сухі ліст вышэйшага гатунку як мясістыя і далікатныя пупышкі і лісты (芽叶肥嫩).

**4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання:**

* **Рэгіён:** Усход Чжэцзяна, прыбярэжны Тайчжоу; гара Юньфэн — на паўднёвым беразе Ліньцзяна. Паводле даведачнага артыкула, на паўночны захад цягнецца хрыбет Куоцан (括苍山, *Kuòcāng shān*) з галоўнай вяршыняй 1382 м, які разам з блізкім морам служыць заслонай.
* **Клімат:** Мяккі, з багатымі ападкамі; гара амаль заўсёды ў аблоках і тумане, схілы лясістыя і вільготныя.
* **Глебы:** Урадлівыя і друзлыя — паводле артыкула пра тэхналогію; тыпу глебаў у знойдзеных крыніцах няма.
* **Вышыня вырошчвання:** Даных у знойдзеных крыніцах няма.

**5. Тэхналогія Вытворчасці:**

Самае падрабязнае апісанне ручной тэхналогіі даў артыкул «云峰与蟠毫炒制技术» на партале «Чжунго ча вэньхуа ван»; цяпер яна не адкрываецца, і параметры ніжэй перададзены паводле яе фрагментаў. Галоўная думка артыкула: паньхаа і плоскі Юньфэн адрозніваюцца толькі стадыяй абсмажвання з фармоўкай.

1.  **Завяльванне (摊放, *tānfàng*):** Каля 6 гадзін тонкім слоем; ліст падсыхае і губляе травяністы пах.
2.  **Фіксацыя (杀青, *shāqīng*):** Параметраў у знойдзеных крыніцах няма.
3.  **Скручванне з расціраннем (揉磨理条, *róumó lǐtiáo*):** У кацёл, нагрэты да 80–100 °C, закладваюць 100–150 г ліста, прыціскаюць яго далонямі да сценкі, труць, пераварочваюць і страсаюць, пакуль парасткі не закруцяцца ў жгуцікі і ліст не перастане ліпнуць да рукі; кацёл да гэтага моманту астывае да 60–70 °C.
4.  **Канчатковая фармоўка з першай сушкай (造型初干, *zàoxíng chūgān*):** Стадыя, якой няма ў плоскага Юньфэна. Падрабязнасцей у даступным тэксце няма; адзін даведнік называе абсмажванне паньхаа «штурхальна-прыціскным» (推压炒制).
5.  **Сушка (烘干, *hōnggān*):** Параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

Машынную тэхналогію з даведачнага артыкула да паньхаа аднесці нельга: тэкст змяшаны з апісаннем фуцзяньскага чаю.

**6. Арганалептычныя Характарыстыкі:**

Апісанне ніжэй — патрабаванні да вышэйшага гатунку (特级) паводле даведніка «Ча байкэ».

* **Знешні выгляд сухога ліста:** Скручаны кольцамі (蟠曲), пупышкі і лісты мясістыя і далікатныя, суцэльна пакрытыя серабрыстым ворсам (满披银毫); колер — «схаваная зеляніна» (隐翠): зеляніна праступае скрозь ворс.
* **Пах сухога ліста:** Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
* **Пах настою:** Насычаны, высокі і доўгі (香气馥郁高长). Паводле апісання іншага даведачнага сайта — чысты і стойкі, з каштанавай нотай (栗香).
* **Смак:** Салодкі, мяккі і асвяжальны (甘醇爽口).
* **Колер настою:** Далікатна-зялёны і яркі (嫩绿明亮).
* **Чайнае дно (завараны ліст):** Яркае, далікатнае і роўнае (明亮、嫩匀).

Паводле апісання даведачнага сайта, пры заліванні варсінкі кружацца ў вадзе, як снег.

На шэрагу даведачных сайтаў у артыкул пра паньхаа трапілі формулы фуцзяньскага Цяньшань Люй Ча: «тры зялёныя» (三绿 — зялёныя ліст, настой і дно) і пах кветак чжулань (珠兰). Да ліньхайскага чаю яны не адносяцца.

**7. Хімічны Склад:**

Фізіка-хімічных паказчыкаў у знойдзеных крыніцах няма. Групавы стандарт T/LCL 0001-2020 павінен іх утрымліваць, але ў даступным фрагменце яны не бачныя.

**8. Карысныя Ўласцівасці:**

Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма.

**9. Заварванне:**

Практыка класа для зялёнага чаю; параметры ніжэй рэкамендуе даведнік «Ча байкэ» для паньхаа.

* **Тэмпература вады:** 85–90 °C.
* **Колькасць чаю:** 1 : 50 — 2 г на 100 мл.
* **Посуд:** Шкляная шклянка. У вялікім чайніку далікатны апушаны чай запарваецца і губляе свежасць.
* **Працэс:**
    1. Прагрэць шклянку, пакласці чай, наліць ваду па сценцы.
    2. Калі застанецца каля траціны настою, даліць ваду.
    3. Усяго — тры заварванні.

**10. Захоўванне:**

Практыка класа. «Ча байкэ» раіць трымаць чай без святла, вільгаці і пахаў, у пакеце з фальгі без паветра, ніжэй за 10 °C і пры вільготнасці ніжэй за 50 %; тэрмін прыдатнасці — 12 месяцаў. Апушаны ліст не сціскаць.

**11. Цана і Падробкі:**

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

* **Як пазбегнуць падробак:**
    * Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання і права вытворцы на сертыфікацыйны знак «临海蟠毫茶».
    * Правяраць, што вытворца з Ліньхая.
    * Ліст — скручаны кольцамі, густа апушаны, серабрыста-зялёны; настой — далікатна-зялёны і яркі.
    * Апісанне паньхаа як фуцзяньскага чаю, з «трыма зялёнымі», пахам чжулань або гатункамі «雷鸣», «天上丁», «七杯茶» — гэта тэкст пра Цяньшань Люй Ча.

**12. Цікавыя Факты:**

* Паньхаа і плоскі Юньфэн — чаі адной гары і адной сыравіны; розніца — адна стадыя фармоўкі.
* Імя чаю — апісанне яго аблічча: «скручаны кольцамі» і «апушаны».
* Сертыфікацыйны знак для паньхаа Ліньхай пачаў афармляць у 2000 годзе разам са знакам для мясцовых мандарынаў.

**13. Параўнанне з іншымі чаямі:**

* **Яньянь Гоу Цын ([羊岩勾青](https://thetea.app/be/article/yangyan-gou-qing)):** Зялёны чай гары Янъянь таго самага Ліньхая; ліст не скручаны кольцамі, а выгнуты кручком.
* **Паньань Юнь Фэн ([磐安云峰](https://thetea.app/be/article/panan-yun-feng)):** Чай павета Паньань; з ліньхайскім Юньфэнам яго родніць толькі імя.
* **Цяньшань Люй Ча ([天山绿茶](https://thetea.app/be/article/tianshan-lucha)):** Чай усходняй Фуцзяні, чые апісанні памылкова трапляюць у артыкулы пра паньхаа.
* **Білочунь ([碧螺春](https://thetea.app/be/article/biluochun)):** Спіральна скручаны апушаны чай Цзянсу, блізкі па абліччы.

**На заканчэнне:**

Ліньхай Паньхаа — зялёны чай гары Юньфэн на беразе Ліньцзяна, створаны ў 1979–1982 гадах з апушанага гатунку Фудзін. Кольцы пад серабрыстым ворсам, далікатна-зялёны настой і салодкі мяккі смак нараджае адна лішняя стадыя фармоўкі, якой няма ў плоскага суседа Юньфэна.